장음표시 사용
21쪽
tissimi admirabilis seueritas, atque redi omnia faciendi con, iastantia docet, nihil periculosius este principi uiro,quam ut uel malis, uel assentatoribus consiliariis se dedat at* committat. Hic enim, cum quidam adulator consul diceret, regibus om nia,quae uel libido,uel uoluntas posceret, honesta atque iusta esse:respondit, ea regibus honesta esse, quae cum salute publi- a sca larent coniundia:& ea iusta,qus licita: propterea quod rex non regula ed tantu minister honesti & iusti foret. Quo ipse exemplo quoque admonemur,ut Princeps in Republica sunt i mam uirtutu omnium laudem sibi retinere, aut consi in aetionisin omnis eos sibi socios adiungere uelit, qui & consilio, &uitae innocentia caeteris uiuendi leges rediὸ praescribere poLsint&uelint.
PRINCIPEM MANIME' DEcET, corino ueri utilitate publica. Cap. VI., Remiust 4 Principis est,c madc umbabam exoris, trum sero commoκmmcepublica. a semper budatis erum, quipla imoperae atque industriatii Rempublicam
3 Contrisines oeruetre habiti, qui nihil misi, nihil inani , nihil comitionis in
Rimpublicam possierunt. Evtitas publica cioins rebus anteferriti In oretinenda Militate publica,perpetua unda boret da, Malo aliorum iniuria. 1usius uiolandum Maequalitas ubis retinentia erit. Qis utilitatis pablicae causa a Principe; t constitissa,hanc temperation ne- tinere debent, ut absit inima γ quitas. Pulchra praeceptio is optimi Principisso bone.
VL C H R U M in primis est, atque pridesartim, eum qui Reipublicae tanquam Princeps bene regendae praepositus es cum ad ciuium se lutem excitari, tum uerd commoueri utilit a te publica.' Nam etsi ex omni humano opere
nihil serὰ dissicilius est, quina in Reipublicae
cui todia, quae magnis tape tempestatum fluctibus agitatur, ita eius clauum tenere, ut & ea salua at* incolumis in portum euehatur, Sc ciues agnoscant labentem 5c proph cadentem Rempublicam magnis praesid as fulcitam esse: semper tamen laudati ii suerunt, qui nulla re alia, quam communi ac perpe
tua uirtutis uoluntate commoti, etiam ciuium charitate ac salute excitati,plurimum operae, industriae, ac praesidη in Rempublicam cotulerunt: sicut contra segnes ac turpes habiti,qui αnihil animi, nihil ingenii, nihil cogitationis, nihil facultatum, ues studii in communem utilitatem posuerunt. Debet enim somnibus
22쪽
1i omnibus nobis, qui uertim uirtutis ac gloriae sensum retine, a vxt Diamus, magno studio esse bonum commune: nec ulla res tanta4 esse, quam non in augenda& amplificanda utilitate Publica M. copiosi ruri sitscipere S retinere uelimus: 'id' praecipue cum hac moderatione, ne ues illiberali, uel turpi aliqua re utilitate publicam quaerere, aut alterius cum iniuria eam amplificare uelimus: propterea quod in augenda utilitate publica ea regula Perpe/-ia As tuὀsit tenenda, ut absit aliorum iniuria. At ut ita siue como bmuer.erint. munibus, siue nostris, siue alienis rebus serviamus, ut consere, ouata aequalitate, nullius uel ius uiolemus, uel fraudem insera. in Aia. --.ε mus. quando etiam ea, quae a Principe utilitatis publicscau, si conceduntur, hanc perpetuam temperationem haben t, ut iis quis uti sine alterius damno ac iniuria debeat ac uelit.'Itain Goboispinoror optimi Principis erit, sortem propugnationem suscipere in augendo & retinendo bono publico, dare multa&priectara , ι. im t. de Moluntatis egregis signa,iacultates tum ciuium,tum etiam publicas sibi esse charissimas, ferre opem patriae, succurrere Qui ti fortuniscyomnibus, res deniss suas utilitati publicae post=s ponere. Extant in hanc rem, & quatenus priuatorum com/ M.D.ι. ti ἐ- modis utilitas publica anteferenda passim prsceptiones qua μαrum formulas aliquot cum in eo libro,quem de Usurpatione flegum nuper inscripsimus, oratione explicare conati simus, , non est uisum eas hic repetere.
. blicae paries in fidem atm tutelam si iam
I fm Principis panes 4be in retinenda Reipublicae incolumitate, ει- Ο
medici sistit in curatione corporis humam.
Platonis praecepta duo in augenda cr retramiti iniuersa Republica. Ruri uitae dimicatio pro vj caelabae r mi ida. Expedit cistictis,uni fas Rcipali partess.bras O incolumes fore. Vt nemo , qui quidem bonis rationibus praeditus est, uni sibi licvles esse uelit, , ita si a nolira in communem utilitatem referri debem. omnia mincob tite Reipublicaestudiosisime agenda erunt.
Non nodis nossed partim patrue,parim armcis natios esse. Omnes Reipublicaepartes n unam aliquams cipientis esse. Qui Dipublicae bene ac sanctegereti proidet,Non cogitare
sibi deunctissientium privAE sobrii medici partes esse solent, ut non εοει,3 iliaci ad unam aliquam corporis partem, sed uniuersam hominis ualetudinem, suam curationem aio medicina conuertat: nonnunquam etiam unum at* alterum membrum uri secari iubeat,ut totum corpus conserueturieae
dem erunt &reeti iusti* Principis paries, ut de sententia M.
23쪽
. 'i tu a Ciceronis, ' duo Platonis praecepta teneat: quorumses
ami ιν pis num est, ut utilitatem ciuium sic tueatur, ut quecuracp agit, ad referat, oblitus suorum commodorum: alterum, ut cor ,- - . π pus totum Reipublicς curet, ne duini partem aliquam tue cina est eoru Mi tur, reliquas deserat. Hunc locum, quia alio in libro cum alib
qua enumeratione membrorum Reipublice annotavimus texanci . in re. uoluimus eius tantum hoc in loco siue Principem, siue Ledio
admonere, ut sciret, quoties de Reipublics sal ute, Sc pe
ti Bari. intris. Petua ciuitatiSincolumitate ageretur, nullam esse dimicatio.
Asuetios . Ruits Periculum pro salute patrie, pro incolumitate ei pat.liqum. UltatiS, Pro Iranquillitate publica fugiendum. ' Expedit enim νο- 4- ςπς- omnibus,qui ocium cum aliqua dignitate ampleimantur,umia ussis. uersas Reipublies Partes saluas Rincolumes esse. Et quemad εd tisser Ab modum nemo est,qui quidem bonis erit rationibus prsditus, is hi I. non omnino ex infinita habendi fame concretus, qui sibi seri d. solum diues at locuples este cupit: sed etiam prouidere libo ζάλ. Θ ris, propinquis,& amicis, eo raim p seruire rebus ato commodo iste ditatibus: prsclare etiam a Platone scriptum est,' non nobis sI nos selum natos esse, sed ortus nostri partem aliquam ipsam uri . Zi' patriam,qus cunctis chariis maest: partem etiam amicos,qui re Refert a P buscum nature cognatione cdiumsti sumus, uendicare: oporrectum Sc bonum Principem, Sc optimum quemque in ea de iustii. eriar. sententia esic, ut cum omnia pro incolumitate Reipublicς sti s p ς-- sem diosissime apat,tum uero non in unam aliqua, sed omnes eius
uer i s..t amplia Parces tuendas, ac conseruandas, arumum cogitationem p ν
. conflciat: ' cogitetss semper, non sibi uni, sed augendis conservandis in Reipublics partibus omnibus se natum esse.
ter. C.& t- c AMBYs Es PERIARUM REX, cIVITAT is gubernacula duabus astrinxit legibus, ut uidelicet principes recte imperare, ciues parere scirent. Cap. V III. Princres diratas Iebbus albi tur, ut uidelim recte impero Gerues Murenis kiant.
Insolem res est,σplina intemperotiae ominos Ilibido. Praestantibus ingemis Iacilius incumbit impotmior euadam perindica pisto. Dissicile es lanmam rem liceria dis potestate assemones Amita habere posse. tabrica res est potestas. Princeps ante omnia da cat, fingit animi te erratia essi e contulem riluoe uberaliter aliis imperare. γ Mos maior in Reip crgubernacula tractivis.s Malom nostri in regenda Republica eclipsi optimis erant,aut ressibi coli lib. mesocios ad piamin Heruditione ac prudentia caeteris praeclareat. αὐ
s Nemo rectae π liberaliter alijs imperuentest, id non ante didiceriirecte peranti obtemperare.
24쪽
tercuyonibus non rore imperare. ii Promum Principis,er rationi οἱ imperare,oe domitas allectiones habere. ia Omnes facile eius exemplo ad colendam uirtutem impeldmur,sa re te imperat. is Generale pastum est huminae societatis, ut ciues iuste ais legitime imperanti
14 Ciceronis praeceptum de parciuo nugistratui.
ON inepte Cambyses Persarum rex civitatum urbium* gubernacula duabus legibuS bium adimui astringere solebat, ut scilicet Principes rect e imperare scirent,ciues uerdiusto imperio P xii legibus. rere. Nam sicut insoles res est, ct plena intem V perantiae . dominandi libido, praesertim si ea, in naturam asperam & importunam cadat,quae nec legibuS fa ctet inci: cile constringi, uel retineri uirtute possit: 'itast non raro, ut maonis & praestantibus ingen is facilius incumbat impoten/ 6.so is es rarior quaedam imperandi cupiditas: quae si insolentius se profundat, longiusci' progrediatur, quam uel honestas Publica, e. . uel suscepti ossicri ratio postulat, inetentia secum mala adfert. M silo pN p .
Exemplo huius sunt Marius,Sylla repleriss alii quorum infidini.
nita imperandi cupiditas, Sc inexplebilis quaedam honorum dita, i, fames, Romanam rempublicam ciuili sanquine conspersiam, ingenti calamitate, ac miserabili clade consecit. Est enim disti ' istiet e. ..
cile,in maiore quadam uitae licentia ac potestate Omnes animi qualita .e.omis' afleetiones domitas habere poste, 'non praesentis uitae uoluptates lubricas,non inuidiosas opes, non prscipitem illam do Mininain n. minandi imperandicis libidinem concupiscere, sed uniuersa sua studia in rebus praeclare gerendis, in gloria uera,atque di gnitare publica locata at posita habere. Et quia planέ lubri- 43. cares est potestas, cuius insolentia humanum ingenium, cu est. dominanpidum praesertim Sc intemperatum,facit E cupiditatibus pessi di potestas. nais subuertit, dare in primis operam debet Princeps, & qui cunm Reipublicae bene ac sancte gerendae Praeficitur,ut singu fis . uis . Aulari animi temperantia a tinco tinentia recte&libcraliter alias imperare discat: 'etiam eos sibi adsciseat, quorum prudentia, consilio, autoritate, atm uirtute in populo bene ac liberaliter priss prael. et L 7 regendo utatur. Nam hunc morem maioreS nostri in flore .ἡ ...i hau tisi ima republica, at* urbium gubernaculis sibi retinuerunt, ut Princeps ipse regendae ciuitatis scientissimus cisset: vel eos par sibi in administranda Republica adiungeret, quorum fide ac a puti vias. Virtute tranquillitas publica conseruaretur. Sic enim Vlysses in z
Alcinoum, Achilles Chironem, Patroclus Achillem, Aga hia
25쪽
memnon Nestorem, Telemachus Menelaum , Hector Posse damanta, Hiero Syracusanus Simonidem Chium, Polycrates Anacreontem,Proxenus Xenophontem, Antigonus Zeno nem, Alexander Aristotelem,Lucullus Antiochum Ascalonestam,& alii magni atq; prii acipes uiri,etiam Imperator Iustinianus Tribonianum, Theophilum item, & Dorotheum, autorem sibi in Irepublica omni laudis genere, ac praestantissima. rum rerum gloria amplificanda & regenda adiunxit. ' Neque aenim quisquam caeteris recte 8c liberaliter imperare potest, qui non ante didicerit recth imperanti obtemperare. 'neque placide obtemperare potes , qui non communi uirtutis uo luntate, atque induistione naturae ille stus, in Principissus iii stum imperium commoueatur. Ac proinde qui sibi imperii, urbium gubernacula sumit, qui caeteris iuste ac recte impe rare expetit, prius ipse suis affectionibus, animorumq3 perito cussionibus imperet: rationi,legi aequitati pareat: nihil sibi sit mat,quod non idem cum optimaru uirtutum splendore,cum dignitate publica, cum laudis ac gloriae aeternitate si coniun- stum. Naan ita adsert natura, quae libertatis semina in homi num animos insevit, Sc omnis seruitutis insolens impatiens est,ut qui in alios sibi impertu sumit, ei, si qua ipse in re ab Otacia religione declinet, mens humana nec facile obteperet, nec peccanti ignoscat. propterea quod proprium sit Principis, ra- utioni obtemperare,omnes p animi affectiones domitas habe
re. Et omnes qui communi naturae sensu ducimur, non alia reperinde,atq; eius qui imperat uirtute, innocentia,ac conti
nentia ad parendum impellimur. Quo autem reuerentiae affectu, S obseruantia perpetua irsubditi ciues, in suum Principe ac magistratu assici debeant, bene ac magnifies de illius autoritate at sumstione prsdicando eius prsceptiones aliquot in libris de urpatione lestum,&c. tradidimus. Et quando , Autustino reserente, generale is pactum est humans societatis,ut s diti suis regibus atm principibus obtemperare uelint: etiam Apostoli Dei passim tra dant, ut non solum obedire uelimus principibus nostris, at magistratibus: ' sed Cicero homo ethnicus ad subditorii ossi cium&obseruantiam pertinere scribat, ut suos magistratus i observent,colant,diligant: nolui in hac parte diutius haerere.
PRINcIPIS INTENTIONEM EIUSMODI PRAE sumi,qualis est Io&rationaturalis. Cap. IX.
26쪽
1 Legis uis omnis quo latur. 6 Ratio naturalis quid it. Ritionis pcifectio uimus est. 8 Natruralis ratio, legis ipsius anima Hyrest'. quo cessente, cessu er ipsa leps disso tuo. n 's Qvir in nomine est animae π corporis cogutio patim, eadem en π legis oe
io ubi eadem ratio,ibi quos iust m. ii Nara aequior inmors legum interpretatio quam rationaturalis. ra sicut ratio vera lex eis princeps apta est ad iκbensim atque uetandum: ita is Principepraesumptio est, nihil illum constituπe uelle, quod non idem proba
is Principis intentio conformis est criptae leI,o ratim naturali. 14 Princeps ess animal politicum,a ratione non aliensim. is Princeps les, quam tulit par edebet. is Ratio naturalis proxime ad iustitia maiestatem accedit. Qui urbium gubernacula trabat, eius proprium efisiemare leges. is Item omnibus in rebus accosis retinere t ις ' , .
i' Principis etsi, imo recordari er meminisse, non hominisse, sita Dei perforavi
xo Principis intentio a lege re ratione naturali aliena esse non debet. ra Principis uoluntas oratione habetur. Non quia libet,idem Principi licet. 23 Magnopere caueniam Principi, neqκid impotenter agat,aut committat,sit inde iura constituunt usibinc iniuriae exoriantur.
Planceps in maiorum inobrutis ais legibus sanct*mm,ais iuris re iesi fimus nellatur. is Pachra praeceptio Priscipis actionibus. M Principis intentio legbH atque aeqκitui, etiam naturali rationi conformis esse
prosumitvrix Principis rescriptum interpretationem sumere debet ex iis ius mente. is Principis rescripta potius improprie accipienda erunt, quam ut eorum contextus praeiudicium alteri a6erre debeat. υ Principis restriptum in dubio prae semitur cum cassa concesum. 3 o Principis sies tas Ierpetuo prasemita optimarum leg ratior
IC V T boni at ueri Principis est, in Reipuὸ blicae ubernaculis, adeo*omni uita talem se pronteri ac praestare,quales sunt lages,qui 2 jbus praesidet,' quae sit inmani in omni re iustis tiam sequitatemn complectuntur, quae nec Li deco primis odio nec gratis nec ambitioni obnoxis sunt, sed iure atque sequitate omnia definiunn ita quoties de Prine talis. A. .cii cipis uoluntate aut dispositione dubia quaestio mouetur,prs i. t. est sumptio magna est, talem es la ac sitisse Principis intentionem
27쪽
is DE PRINcIPIs FuNcTIONE a Bau. .st. ac uoluntatem,qualis est legis scriptae,5 naturalis rationis:ut conseruata uidelicet aequalitate, nemini illiuriam temere ins
ω - rat.' Est aute lex scripta, ex definitione Chrysippi, regula iu- ,δε,-ς, - ιδ. ei storum&iniustorum, etiam eorum quae natura ciuilia sent, praeceptrix quidem faciendorum, prohibitrix autem non f, eris ciendorum ' Cuius uis omnis eo conuertitur,ut humana,ea profusa peccandi libido constringatur,proposito in nocentes, talitassis ac facinorosos supplicio, & retineatur tranquillitas publica, i σι α quae nec turbari deber, nec temere labefiustari ius publicu uel priuatum. Naturalis uero ratio,motus quidem animi est, defi4 nitore Augustino, uera a falsis distinguens,quo praecipit im σese m ala lex. Pellimur aceXcitamur,ut S Deum diligamus, Scuirtute per distina. GH petua animi inductione ample stamur: quae ipsa, si temeritate careat,&hoc ipsum quod natura in hominum animis uoluite in Ib. vi. molle, demistum, laumile, S enervatum esse, corrigat, & tans Zι expoliat: Progrediaturq; in eam persectionem,qus omi nibus bonis magnopere est expetenda: iam non ratio selum,mb., et ma sed ut Cicero ait, uirtus persecta fit,appellaturw omnium do mina ®ina quando, ut idem ait,' rationis persectio est uir p i di ius. Est enim ratio ipsa naturalis,legis anima atque uigoriqua
cessante cessat & ipse legis dispositio. Et que in homine est s
pat. . Di m ninas S corporis cognatio, eadem quoque est rationis&legis 'ade3 ut ubi ratio eadem sit,ibi quoin ius idem habeatur. yc. Neque ulla uel melior, uel aequior sumanior sit legum in io' pr terpretatio, Quam rationaturalis.' Ac proinde sicut ratiore/is
de excura. tia. cia, ut L icero ait, Ucra lex, atque Princeps,apta cit ad iuben-D .ini duna, & ad uetandum: ita in Principe prs sumptio est, nihil il-k iii constituere uelle,quod non idem probabile iustumhp sit,
ι. Acriit. ιa Tit. Sc cum lege atque ratione naturali consormari possit.' & per i conscquens, eam esse Principis intentionem &uoluntatem,me.. . c. ct que & scripte legis est, & rationis naturalis, que situm cuique δες tφω- ius iusta cuiusquam ostensione tribuit. ' Cuius quidem ismb. h.remat. sententie ratio hec adrerri poterit, quod Urinceps alumi pru- η dentia&ratione reuatur: hoc est,ut iuris interpretes dicunt,
ial quod i hci animal sit politicum, aratione non alienum. Ideoque etiam, rq
ripti t. ff. de quam aliis innocenta , uiis ac morum legem indicit, ei parere V ipse: 'talemque in omiti actione, siue dispositione se gerere ac is de A A. m e. prs stare uellit,qualis est uel lex scripta, uel ratio naturalis,que proxime ad uirtutem,iustitie* maiestate accedit. Cum enim
28쪽
ieius qui Reipublic bene ac sani legerendae pridponitur, qui urbium gubernacula traistat, qui legibus ciuitates fundat, ac stitia. ct uitia prudentia, animi magnitudine regit, proprium fit munus, i seruare leges, 'tenere omnibus in causis ac rebus aequitatis ra- tionem: ubique animo recordari&meminisse,non hominis caetatici ρ se, sed Dei personam gerere: non oportet eius intentionem ac uoluntatem uel a lege,uel a naturali ratione esse neglectam, navi re M. A. io Pro susi alienam etiamsi plerun*semper Principis uolun-xi tas pro ratione habeatur : sic tamen, ut causa aliqua probabilis fingi, ne in Principi, quod libido uel ambitio poscit, statim dessemisiit. xi ctiam licere queat. alioquin enim, si Princeps non eam in administranda Republica, regendisi ciuitatibus adferre uelit recti atque constantis animi, mentis ac rationis integritatem, cum summa uitae innocentia coniunctam, quam ReiPublicae si ii. ελωριὸ
ubernacula, etiam uarie communium temporum conuersio ηm rLcm
nes maxima requirunt: sed potiuS deprauata animi inducti O ioditio.
ne, ac quadam afleetionum percussione 4 legibus &ratione . naturali in rerum deprauationem inclinare: iacit E eueniret,ut unde iura, optimar* leges ad constituendam & retinendam n spes.&ia. Respublicae tranquillitatem constitui debeant, inde maximae grauissimael iniuriae nascerentur: quod Omnino Principis Maii. , i
intentione,ratione, ac uoluntate semper habitum est alienum e pisani pria Lisse. Insidereita haec constans perpetuacpratio Principis animo debet, ut quoniam in ea, cui praesidet, Republica,non 3 . hominis, sed Dei personam gerat, etiam plerisin in legibus, ac se V G maiorum institutis fanistissimus,ac iuris religiosissimus appel priM . me is, letur: nihil ut agat, iis costicitat, quod non idem uel legibus,
uel ratione naturali comprobari cunctis possit. Huc spe stet, κωδερ. - sin eo* omnem mentis cogitationem defigat,ut induetionem misi. .des animi, uoluntatet scp ad optimarumlegum prςstantiam rationem* conformet. Nam hinc communes illi siue loci,siue prs- κ .iι.ceptiones in legum commentams passim proponuntur, nempe Principis intentionem legibus at* aequitati, naturaliw ra- λω.tioni consorinem esse presumi, ut dictum est.' Item Principis rescriptum, interpretationem significationem* sumere opor,o tere exipsius mente atque intentione. Principis quoque rescripta ea moderatione, Sc sententiae humanitate accipienda esse,nec iniuriam inserant: aded ut rescriptorum Uerba po Aim qimi bici. tius impropriὲ sint accipienda, quam ut eorum contextus in
29쪽
alterius praeiudicium accipi debeat.' Extat in hanc rem pul/ ischrum in primis consilium Alexanae de Iniola, ' Philippi De
ptum in dubio pricinii cum causa concessum esse: idem Cor
naeus consit. 3ra. num. s. l. 242.uolum. i. Non est necesse,quae
in hanc sententia dici possint,adferre omnia: Zc multis fani scprationibus sicubi comprobat Marcus Mantua, '' eam esse uo luntatem optimi redii, p Principis, quae & optimarum legum sequitati cosormis, Sc sine cuius iniuria aequabilis esse uides.
PRINcIPI OBTEMPERANDUM IN IIS, QUAE cum Dei lege non pugnant. Cap. π., mei obedienti cum imma reuereritia cor rictam beri. . a Principis edimat sconsilia ex Dei uoluntatepropendere 1adret aer. opse Hex imata intems. 4 micaetrat aparentam,quatenusnibit contra Dei praeceptumi ea. is obedireprimo moliortet Deo,giti horninibus. vi Princeps non pareatur,carcerem, Deus uesigeb tam committatur. Principis praecepto in legesiampumanti, non si pernulum inmmpWAri
Qtis Priscret, quae durias costitiuιβια,κelli ure, i interpretaringit. P ripis eiusAοά siue limitatis,frue interpretatio constitiai is vim retineti
eta Certus motus imper die pc praescriptus. xa Principias mari' atini nonso mparendumsedis quos colendus erit. Pra ripis incolumitate Deus ruradus.
τ si Principi omnis obedientia cum sit inmatreuerentia coniuncta, uel ideo maxime debetur, quod eam nobis Dominus, eius A postoli licite requirant, 'uel quod I Vinci. apis edictum atque consilium ex Dei uoluntate propendere uideaturitia et quod lex sit antia
30쪽
' filio egibus atm prudentia gubernat: ' eatenus tamen illi pa, mare rendum erit,quatenus,quae edicit, cum Dei preceptis non pu agnent quoniam ut Apostoloru testimoniis,exemplo,& actis inam Dctest. radeclaratur, obedire perpetuo magis oportet Deo, quam hos minibus. propterea quod Princeps,si quid sorte cotra ipsius lita impia iussionem atque edictum sat, carcerem & croastulum: Deus ε uero meum, qui diuinam legem conuestit, gehennam commi7 nariu Neque semper malum est, referente Augustino, non obedire Principis p cepto, cum is iubeat ea quae Deo comtraria sent: quibus lane parendis nemo ulla uel diuina,vel hu- uiri risu et a maia uel naturali leoe constrinoitur. Nam &Maciathias maluit m leuamento patrum uertari, quam imPl O Urincipi S de inpriM. uos creto Parere. Et Eleazarias, item mater&filii Machabaei maluerunt se impii regis tyrannidi, atque horrendo supplicio dedere, quam ulla ex parte a Dei lege ac praeceptis, quae ille uio re' o Molare in deprauatam peccandi nequitiam adducere conaba-io tur, temere declinare. Et quando Augustinus hanc sentenis in Ain. ι με. tiam ualde pulchre comprobat, non suingrauatus eius uerba subiicere. Qui resistit,inquit, potestati aJei ordinationi rein pop. μα-
sistit. Sed quid si iubeatur, quod facere non debeas et Hic fine
contemne potestatem, ipsos humanarum legum graduS ad- D. F e. me.
uerte. Si aliquid iusserit curator, faciendiura est: tamen si contra proconsul iubeat, non utique contemnis potestatem, sed P 'ia. ediceligis maiori seruire . nec huic debet minor irasci,si maior pN- ς in mimi latus est.Rursus si ipse costii aliquid iubeat,& aliud iubeat Imperator: uel si aliud iubeat Imperator,& aliud Deus, quid tu sinperiti dicas Da veniam o Imperator,tu carcerem ille gehennam mi pnatur, M. Quemadmodum igitur in omnibus causis, rebus, d. iniicis atque negocias magis spectantam Sc sequendii, quod maior, quam quod minor aliquis magistratus edicit: ' Ω ciuilis haec ia uita quodam tanquam humanae secietatis pacto constringi
tur, ut regibus, siue principibus, siue magistratibus suis ob I
temperet: ita constante ac prepetua obsequcdi uoluntate haec e rice ruria
tenenda distinctio, ut in omnibus praeceptis, humanis p legi ii bus, siue edictis, si forte pugnent cum Dei lege, par Ac magis resti Deo uelimus, quim hominum constitutionibus. Adsertin 'hanc sententiam non invenustum exemplum Iuliani Impera iij. h. I. toris Ambrosius&item pontis Fabianus neque dubita 1 tionem ullam habet, si ipse Pontifex, cuius esioquin eminens est potestas,' eiusmodi quippiam faciendum edicat,quod nec stranstria. f. delicitum,nec diuina lege receptu seret,quin eiusnodi siue come 3 stitutioni, σὰ sacta α