De officio et potestate principis in republica bene ac sancte gerenda, libri duo Iacobo Omphalio Andernacensi iureconsulto autore. Accessit Breuis enumeratio eorum priuilegiorum, quae sibi fiscus sumit, ex optimis quibusque auctoribus, legumque inter

발행: 1550년

분량: 144페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

deposcit,aut in laude ac gloria populari uersari cupit, nes dium esse a uirtutum sorinis,& apta definita ossiciorum ra-a Ηοι rem, tione. Siquidem nullus Reipublicae florens ac felix status, nulla ciuilis uitae coniunetio aloe consuetudo aequabilis, nul

mi emio 5 la reru expetendam aut rugiendam laus,aut traquillitatis per qm ris metuitas sine ossiciorum ac morti praeceptionibus,in quibus

Prscipuae prudentiae partes ueriant, retineri potest. Vt enim ipse illa mundi elemeia,quib hsc reru uniuersitas regit&con tinetur, certo quodam siue officiorum, siue lanistionum ordi ne suas retinent antecessiones, progressus & cdsecutiones: ita in Republica regenda, nisi certae pricceptiones de moribus,

de osticus, & eorum ad quos Reipublicae gubernacula dese

runtur, potestate atque sun 'ione extent liter in monume. tis traditae,consula erunt,& magnis erroribus perturbata omnia,quae uel fiunt uel proponuntur. At hsc causa maioribus nostris,qui & legibus ciuitates fundauerunt,& consilio, pru 'dentia, morum* ac uitae institutis eas gubernaverunt , fuisse Uidetur,quamobrem eorum partes, qui ad Rempublicam in i. bernandam accedebant, certis aliquot potestatis atm ossiciorum rationibus describerent,qu4 Sc rectius,& prudentius unusquis quid honestum, quid decorum, quid Reipublicae

utile atque salutare foret,& ipse facere ,& ut fieret, recte aliis praecipere possiet. Sic enim ad Consulis ossicium pertinere uos luerunt,consilium prsbere manumittere uolentibus: ad prsu se praetorio,ut re ste pro sapientiae & dignitatis suae lucea e mota omni appellatione iudicaret, laesis in integrum restititionem daret: praesecti urbis, ut quod intra urbem & intrasso'. ρομα centesimum miliari uturpiter& facinorose admissum foret, ρ - ' accusationem atque criminationem adduceretur, de eo sibi cognitionem sumeret: qui male in tutela sine cura uersati essent, uel euideli fraude pupilli bona alienassent,eos puniret, audiret* ex interdicto quod vi aut clam, aut interdicto unde 4 iso Q. f. d. iii, &eius inodiat 3s. aestoris uerd, ut solis libris principa ,ου Pr se V libus in senatu legendis uacaret. Praeseciti uigilum, ut excubias aeteret, de incendiariis, estractoribus, furibus, raptori . i. sta f. ti buS,&receptatoribuS,&c. cognosceret. Proconsulis &IO igati, ut pro officii ratione de causiis cognosceret, inter pa-k liberos patronos & libertos,sententia de plano dicenc ret, aduocatos daret, laborantibus opitularetur,&c. 8 Praesi- iν dis ut&suos &interduextraneos homines,siquid mali commiserint, puniret, illicitas a stiones,&uiolentias factarium ditiones & cautiones metu extortas, omnia* iniqua lucrare moueret.

72쪽

. io moueret, purgaretiu malis hominibus prouinciain. a Procu at ratoris Caesaris,ut partes Caesaris tueatur.' Extant in hanc rationem infinitae praeceptiones aliae passim , quarum exemplo commovemur, magnam uim ad bene beateo uiuendum, ad retinendam dignitatem publicam, conseruandamcy aequalitatem habere praecepta de moribus, de omnium hominum atwordinum officiis, funistione at* potestate. Sed nos tamen in breuibus his commentari js non omnes,sed certas, cascy utiliores officiorum & potestatis partes, quae principi conueniunt,

Princiis ex cliu κυ,certae scientiae, ius alterius, etiam eum quatam illis lasone tollere potest.1 Principis primie sim ex certa scientie concestam,is Absiolutaepotestitis desinitio delententia Baui.

7 Princeps actionum si ram omnium rationem Deo rediere cogitur. s dincipis uoluntas pro ratione habetur. s Midamentatu imae praecipuas tale cui noceatur,er ut comuni utilitatis rutatur. io Quam temperationem optimus Planceps in Hispationesius potestati1 tene re debeat. ra Princeps superiorem agnoscens,non debet fine caussae cognitione potest ris suaeplenit ulne uri.

nonpotest.

V p LEX potestas Principi attribuitur,ordinaria uidelicet SI absoluta, quarum illa commone et efiicit, ut Princeps naturς induetio I - , honestatisque sensu ac cogitatione perpe se tua commotus, profiteatur legibus se alligatum esse. Cum enim animal sit rationis particeps, teneaturiu&diuina S naturae, etiam rationis lege,' tacile intelligit nihil sumendum este quod non idem honestum fit,d leoibus bonis consentiens. quando iusto prs sertim Sc reeio Principi nihil committendum est, siue animi induistione, siue potestatis plenitudine commoueatur, quod flagit a turpitudine implicetur.' Haec uero eam uim retinet, ut eius praero gatiua inductus Princeps, omnia quae nec diuino,nec natura li,nec gentium iure induista sunt,ex clausula, certa uidelicet scientia,& non obstante, tollere etiam in graue alterius praeiudicium adimere possit Clausula ex certa scientia ideo dicimus,

quod quemadmodum in Principis potestatis plenitudine positum est, concessum semel priuilegium etiam sine causa reuo

carea

73쪽

La .ri t. si idem priuilegium ex certa scientia concessum sit, rei res . a. uocari non poterit. Baldiis sanE abs tutam potestatem des, inris M.f. λη- riit, arbitrii plenitudine, nulli uel necessitati, uel iuris publici regulis subiectam aut limitatam esse. Aiae autem utriusque ιpr kr.eredi- potestatis tenenda sit moderatio,ex his qliae subiicientur,ma-ι--r .. g S. PParebita insidere autem perpetuo debet Principis anfi.itum.ις. mo haec sententia,Mens & uoluntas, ut cum actionum silarii

:.z --, Orninium rationem &uindi istam Deo,in cuius potestate post ,

codicissi. is ruS est, reddere cogatur: ψ quantu niuis legibus humanis non re dicit:r et perinde utat 3 conii ingatur, habeathp uoluntatem rationisatin legis loco, ne temere quicquam uel constituere, uel con uitati Camo iii. cedere uelit, quod alius fraudiat* dano este possit.' Nam cum iustitiae,cui praesidet,sundam eta precipue sint, reserente taceum est. Dctum rorie, 'Primum ne cui noceat:h deinde ut comuni utilitati se 'ςM uiatur, i uiolabit certe ius humanae cietatis, si uel in se Quin seruui. . Maia piam transferat quod alqs direptum si uel ione alterius at s. que damno falsam benignitatis etratia aucupari uelit. Et quo

racilius Vrincipum uirorum animi magni ato excelsi, splendie i .distina. dissimacpingenia, in nimias illas impcrq, honoris, Potentiae,

gloriae cupiditates,ut idem scribit, dilabi at incumberetae Ἀβδεωκ lent hoc magis cauendum optimo cui P Principi, ne quid in ipsa illa potestatis plenitudine peccet, aut nimia illa potentiae. 44 auctoritate insolenter ciueratur. Pertinet hoc quoque ad Prin: I, 2 a curam,cauere diligenter, ne sine causae cognitione pleni tudine suae potestatis uti uelitisi agnoscat superiore. alioquingi h . N. nullius momenti erit, quicquid contra sedium fuerit.

b au.Ilinii. EASDEM ESSE ET PRINcIPis ET REGis partes . at a Iliones etiam cum ijs aliquot com- .munes,qui Reipublics gubernaculatra fiant. Cap. Ill. Potestatis esciorum cognationem quandam, inter Imperatam,R ',' tui opes,Reipubb praefectos, o eas uniuersitates, iurates, populum, ese evitara Imperii retinet. Quilibet rex dic mire prouinciae sitae Princeps. Qi sibi potestam inbuo imperio sumit Imprecor, erademsbi Princepsias o principatu Gurpat. Donationem ab Imperatoresiae ipsius uxori fictam ualere.

Imperatoris contractus legis vim retinet.

Principis contrarus legis uim retinet, εὐῶfluui potest, iniri potestatis pleni-

Rex er Princeps eandem in suo sit sis siste regnosiue principau habremtestatem. uniuersitas θ' ciuitas quae veriorem ma batum non agnostis,idem in bis territorio st ruerem edicere potest, quod uel Rex uel renceps insus ditionibus. Porsus, qui iura imperii retinet,item potest, s iuel Rex, uel Princeps.

multa in banerem alteram, MI .pari. 1. μι

74쪽

habet.

is Vt Princeps ita e praetorio aesens Ierem vindem epotest. sτ autem ossiciorum at* potestatis cognatioqusdam inter Imperatorem,regem,prin

cipem, 8c alios quibus Reipublicae guberna. cula sunt delata.' Nam et quilibet rex dicitur prouinciae suae princeps. Et quam Impera tor in uniuerse sito imperio retinet potesta. , tis auctoritatis amplitudine,eandem sibi et rex in suo regno sit init: est is eam ob caussam hodie auctoritate Bald id rece

Ptum, ut quemadmodum eae donationes, quas diuus Imperator in uxorem suam,aut illa in maritum contulit,ideo sitam firmitatem retinent, quod Imperatoris contra ius legis uim at,

3 que auctoritatem habeat: ' Ita quocp&Principis donatio uxori Rista impediri non poterit, quonia&eius contra stus les gis uim retineti adeo enim Princeps suo cd tractu obligatus tenetur, utiliu quavis potestatis plenitudine resoluere nequeat. Neque selum uel Rex, uel f rinceps, qui se periorem potest state non agnoscit, eande in silo siue regno siue Principatu auctoritatem habet,quam & in suo imperio Imperator: uertam etiam uniuersitas uel ciuitas,qus superiorem magistratum aliquem non agnosci eandem potestatem exercere in suo terri torio potest, qua uel Imperator,uel Re uel Princeps in suo territorio sibi sumit at* usurpat. sed & populus,qui iura imperii retinet , veluti Porentinus, Sc si quis alius est , idem sta tuere atque edicere in suo territorio potest, quod in silo im ' perio edicere poterit Imperator. Pleraeque enim potestatis partes communes sunt Principi cum proconsule . Nam cum 3o proconsul.referente Vlpiano.' plenissimam iurisdi stionem habeat, omnium partes, qui Romae, uel quasi magistratus uel extra ordinem ius dicunt, ad ipsum pertinent. & idem ri asserit: eos qui uiuersas prouincias regunt, ius gladii ha here,&in metallum damnandi potestatem sibi sumere pos,

se . Ad eundem quoque modum & Vlpianus si riptum reli i quis,

, Andreas da

pliis. C.defidei commis. er in prooemiost σ

t Bario. in I.

probibere.

75쪽

' omnia omnino crimina praesecturam urbis sibi uendica iare,quae uel intra urbem, uel extra eam intra Italiam ad mimintur: id Φ exemplo eius epistolae quam Diuus Seuerus ad Ex biu Citione, urbis prsiactu in haec uerba scripsit: Cum urbem nostr. 1 fidei tuae commiserimus, quicquid igitur intra urbem admittitur,ad praefectu urbis pertinere uidetur. Sed etsi quid intra centesimum miliarium admissum sit, ad praefectu urbis pertinet. Si ultra ipsum lapidem egressum est, praefecti urbis notio no e st. Et sicut princeps ita praesectus praetorio legem

: α serre potest. 'Facile liquetiquς officiorum potesta oe. tiSQ cognatio quaeda sit inter Imperatores,Reges, Principes,& populos,qui iura imperii retinent.

DE PRIN cIPis POTEsTATE REVEREN ter senuendum,non autem seruole disputandum essα Cap. IIII. 1 Principi deberi obedienti ars ob eruratum,cim propter Driorsi abnem,tutu propterpactum m asotietatis.1 la Principis mores in ect re milia contumelia dicenti.

3 Principα ac reli i magistratus non bomisis dei Dei per iram cis iudicia Iuli α' Quae . Princi e sot,opi .,o quidem iustissmarasione facta videnturis Sami sum est de Priscipis potestate temere distulare.

vi Prisceps non alii quam Deo, actonumstaram rationem reddere cogitur. Q Qui Principis constitutionem aut tere conuellere conarκReiflemi perpetuo iinscitur.

s msumptio est Principem nihil secere velle, quia non idem cum honestate publicasu coniunctum. ν ranceps videtur=ad Dei lascium consermare uelle. io Prince pa'm ceperpetia hanc temperationem tenerepraesumitur, ιιt summunmeiadat. iii piinceps cumbumanis erroribus impliciripossit, permittitur, δε illiasscietis reuoluntate dissutare. ii rimatis disceptatisfacienda, Ida vi uel iniuria uel contumelia Principisgestis inferendam.

E R TIN ET quoque ad ciuium pudorem,re uerentiam 8c obseruationem, ut non lumprincipi b. at* magistratibus, cum Propter diuinam ordinationem tum uerd generale . humanae cietatis pactu,ut Augustini scri bit,' Obteperent at*obediant,uerum etiam M. 3 et ut m eos dilistant,de hso honorisce sentiant aloe praedicent, nubiai. ia in rimi lana autem in eorum actiones atw mores contumeliam dicat.

- er An isti Cum enim Principes,&η ad quos Reip. gubernacula deseru- , se 'ξ tur, non hominum, sed Dei administrationem gubernent,

ad Roman

76쪽

LIBERI EcvNDUs. Θ 3 5 quae ab ipsis fiunt atque geruntur, ea optima ratione aciti sta quidem de causta facta itideantur,illiberalis S plane illuc, Mum ιι crecundi est ingenii de illorum potestate& rebus gcstis quae ' stionem mouere: ' quando & imperator, ' sacrilegiuna esle Froe e. z. Τ senibit de eo quod a Principe fustum est , disputare : R ri ρ ' diculum propemodum est , cum Princeps propter dignita tis praecellentiam,auctoritatis que amplitudinem,nulli certarserinae astringatur, aut a stimum suaruin rationem,aut etiamo uindictam alia quam Deo reddere cogatur, uelle illius siue potestatem,siue actiones in calumniam aut frivolam aliquam diu sputationem adducere : praecipue cum silentium ei, qui id, quod certa Principis scietitia constitutum est , conuellerer aut infringere conatur, indici soleat. 'Et poterit huius sen tentior adferri ratio,quod magna et naturalis quaedii se sumptio sit nihil ipsum Principem pro sua erga Rem pii blicam singulari deuotione atque uoluntate perpetua, etiam in illustio ne animi sacere uel constituere uelle, quod no idem cum legii dignitate,cu honestate publica, cum aequo&bono sit coniuns istum .' Et ea est Principis mens atin intentio, ut cum omnia sua studia atque actiones ad Dei uoluntatem atque res bene' ac preciarhaerendas referre uelle uideatur: tum etia ea in om

mcocelsione temperationem te et, ut quam minime ius alte

' rius laedere uoluisse presumi debeat. s sed quemadmodum de Principis potestate sine sacrilegii crimine disputari no potest: ita nihil impedit,cum Princeps communi hominum errori et opinionibus obnoxius sit de illius scientia & uoluntate, si ita a causia sorte aut res postulet, modestὸ disputare, ueritatemw tic.in memoria. rei gestae inquirere: h cum hac moderatione perpetua, ut ciuilis quaedam quaestio ad ueritatis disceptationem proposita, 'ε nulla autem uel iniuria uel contumelia Principis personae uel eri rebus gesti s imposita uideri queat.

PRINcIPIs Ac TIONES OMNE s IN HONE- state publica piscipue defixas atm collocatas es. se oportere. Cap. v.

Priscipis actiones omnes in hoηestate positas ais locatas esse oportere. ,ri,Mp Omnia honestatis causas cienti nobis nati m tmoLmentum cose, r

Nihil seri tim quia uel honestam, Guis publicum utit. ζα C

Principi, contra honestatem a iud praecipiat, parena omnino non erit. vico fit. rri Natura legeprelabemicr x εἰ sincoimovitatibus nolitras utilitates quaerere. Οybri t. Ηοηsaspublica cunctis rebusp is anteferri debet. b Brid reuerare maiorum rascriptum est proviri epra , ut sectaret non GoJplis aue

77쪽

a L simper in

Grastius ias turpius est bone iam abiicere,quam uelpaupertatis mes&yre, vel mortem oppetere. ii Qui uerae oriae at posteritatis sensu commorentur,ijsciremque ad imi usum pertinem,non utilitat edet honestate erum metienda. is Diligenterpraecauendum prisaeli,ne quid vitemperanter uel agauel constituata trahon te m. i Honestatis vis tanta est, ut eius pulchrituline,,umina naturavebementerer rabiliterassiciat π. diis Omnes εκι uenerinutissim upem entur, ex honestatis admiratione propem

ssi cupiditas.

RINCIPIs aistiones omnes in sella honestate, ad quam natura nasci nos uoluit, non alitem priuats utilitatis cupiditate,aut ambiu5em la positas atav locatasella oportere,et ante monuimus, &ipsius honesti amoi e impulsi, Mire . . quoties nobis reperedum esse existimamus 'M -- . iasis Est enim naturalis quida honesti amor in hominum animis, propter admirabilem ipsius uirtutis pulchritudinem insitus, is, qui essicit ac praestat,ut detracta omni utilitate atque emolu meracis,ipsam tamen honestatem laudemus, ac plera pinultan is pro atque incolumitate Reipublica pro sertunis sociota .Lren M rum acciuium, pro tranquillitate publica fortiter& constat subeamus,no alia causa comori, quam quod deceat, quod ita a facta- rectum iit, qllod honestum uideatur, etiamsi nullum emolli 'meia turn consequamur. 'Et hoc Principem,&unumquem i h do j . in Reipublicae luce & splendore, cum aliqua laudeat nomi- existimatione uersari cupientem intueri, A spectare, etiami, misi itis. ita ut fiat, lins praecipere decet, ne quid uidelicet, quod uel conis. in incin- tra honestatem sit, uel ius publicum laedat, a quopiam com

quando,si Princeps eiusmodi aliquid constituasi s

in lib. Auo edicat, uel faciendum praecipiat, quod uel deformitatem alia 1 - --. habiturum,uel honestatem publicam uiolaturum uided rit.i-.ι.mlam nemo certe ei pares e cogendus erit. Ne magnam lati . meretur, si quid a nobis citra cuiusquam uel laesionem, - uel iniuriam fiat: cum praesertim naturae lex, ne quid emolumenti alterius cum iniuria appetere uelimus,seuere ueteti sed rsi quam

78쪽

si quam commoditatem iure atque legibus,etiam sine iusta cuiusqua ostensione consequi aut inferre queamus, si tamen ina ior aliqua hone mitis ratio appareat,quguel cum uice publica uel lion ore nostro coniuncta sit, anteferri sane ea debet omnibus priuatis commoditatibus. Ad hunc enim modum Pro cuius praesidi rescribit, ' ut in administranda & regenda pro - c.' uincia,n5 tam spectet quod Romae si tu est,quam quod fieri re debeat: hoc est, quod iustu,quod decorum,quod honestum

sit: neque magis cum priuatis, quam publicis oc honoribus 8c mari .er commoditatibus coniunctum. Ac Papinianus de sententia Iuliani, eunt edicto teneri scribit , ' qui institutionis honore proo uoc do. Prio omisib,propter compenctium alienum, hoc est filiae suae institutionem substitutione auare&ambitiose maluit. Idem μὰ a.' seueristime eum reprehendit,qui lucri turpitudinem at sor-

des, honestati praetulit, in haec uerba: Socer,inquit,cum nuγru adulterii accusaturii se libellis prssidi datis, testatus fuisset, γαι maluit ab accusatione desistere,& lucrum ex dote magis petere. frit, an eiusmodi c5mentum eius admitti existimes uespondi:turpissimo exemplo,is qui nurum suam accusare instituisset, postea desistere maluit,contentus lucrum ex dote retinere anqua culpa mulieris dirempto matrimonio. Quare noiniquErepellitur, qui commodum dotis uindiciae domus sua Proponere non erubuit. Priclarum certi hoc institutu,& cor errigendis moribus apprimE utile, quo commonemur,ne ulla utilitatis specie obiecta, ab honestate uel tantillum declinare uelimus, quod A alibi Paulus prscipit: sed ut grauius turpi f MII 4. Luscp ubique arbitremur esse, existimationem nominis ab ace re,uel ab honestate deflectere,qu muel paupertaris mala ser- Θ'' re,uci mortem oppetere. Non enim nobis, qui uice publica e texuam ιi-

commoueri,qui laudi ac gloriar seruire,qui etiam longius po- - τοῦ

steritatis sensu atque spe aeternitatis progredi cupimus, quam breue illud sc circuscriptum uite tempus sustinet cuncta quς ' uel ad usum hominum,uel magnificentia,uel uoluptates per tinet,utilitate,sed potius honestate erunt emetienda: ac proin ιde ad Principis curam atque custodiam magnopere pertiner, is , dead. . ,, diligenter&seueia cauere, ne quid intemperante auare,am

bitiose.& cupidὲ uel madet, uel constituatiuel agat contra ho miliis fisis nestatem publicam: Cum enim honestatis uis sit tanta,rese rente alicubi Augustino, ut eius laude atque pulchritudine humana natura uehementer commoueatur: nec usque adeo :st ipsa turpitudine uitiosa ut uniuersum honestatis sensum a, mittatiatin tantus splendor inhonestate positus sit, ut ex eius

79쪽

admiratione omnes qui uerum gloriariter nouerunt Hane iuris. l. pre. Pio Pendeant sapienti Suero proprium sit, nihil quod cum hos derim Delia te punia et, aut parum decorum sit, uel quod poeniteredat. A lis i. b. POi ir,agererieri omnia ivlte splendide, grati iter atque honei te s. d. i. v. ηct facere, S ut fiant, ali js rei te praecipere.' chim deni malo praeceptis a tin institutis receptum sit, ut omnes qui uera uiril. p treipublicae laude atm dignitate cdmovemur,honestatis cau- libenter atin grauiter lacere uelimus, atque debe lio. Gliqvid Q. mus: magna certe ratio habenda Principierit, ne insita qua

tam 'Pr potentia, ut potestatis plenitudine,quicquam stane '

sibi aut in alios edicere uelit quod non ipsum honestum sit te. I. ire. F at iu decorum. Id w uel eo diligentius, quod Princeps iuris benignisate , atque praesemptione creditur omnia quae sibi si-

ia a u. ι quod quidem illicitum & legibus improbatum sit sta

ρλαιον-.fde tuere, iel mandare,sed potius ubi honestate amplecti atque in lin u Mul. retinere uelit. Et ian ualde optarem hanc rationem honesta Gi i. . iis,qua negleuia,deprauata, ct turpi sit mrs moribus conspur iacipit.extiam cata si intomnia,quam diligentissime&Deque ter,in his communium temporum, adeo pomnis disciplinae ueteris grauis

e viti φι ti sima inclinatione proponi. Est enim in lens, & plane intem : perata res, nimia illa praepotentia, & quaedam imperandi cu piditas: quae si in ingenium uehemens Sc concitatu cadat, non. V licea quam quod libeat:qua ipse morum licen esisset. I. . naturae deprauatione nihil la praepotentibus praesertim

mon. s. erd ι uiriS, fingi potest perniciosius. si tibi filivi. .sed AN PRINCEPs s INE HONESTAT Is PVB-blicae uiolatione in sua ipsius caussa ius dicere possitr Cap. VI.

, Qui ius inulo dicit,is censis ac bimi uiri ο scio debet. , isqvi mei λ, aliquemsi rei iudicemferi. Nemo sibi uel imperare,uel prohibere potest. Qui in dictioni praeest , nec ibi ne uis ius dicere potest.

Principis mentio omnis iustac bynmapraesumitur. Sullici sorale σvit perintis est inimi, iris, dicerenelle. Exceptiuus icionis ad remouendum iudacem est inis iraturalis. Qitie naturalis tum unt,nullius praepotentia adimi poterunt. Quae desubstantia actus; int nec Ponti dis nec alterius potestae cibi interunt. io Iudici tribus pers is constituitur,tudio actor reo. ii miti raraeviret,utsibi quis iri dicatira Princeps animal rationis compos, opobticum. is Principis est,omnosiuasiationes in restate collocata esse uelle. i Honestaspublica uetat, nsibi ius dicere Princeps uelit. ii Princepsrtemnsse erus recomm Mitrur.

80쪽

Princeps ius sibi viter ωs quos potestarisuae subiectos babet, non aut m alios, dicere potest.

Meps de absim tantis potestate iussibi dicerepotest. Ponti exsiet Uius Dei iudicio ars cognitionis jicit. Pontifex plerans siemper detreetat adtionum sitarum comtiisem bu Gn. Pontifex dare potest iudicem,quem recus ire nemo postit. x Princeps nestus siempera Mutccii laesine cui itionem aliis iudicibus delem,

uel arbitros det.

xs Iudicias uncta,recta oe seuera, nulli mala usticioni obnoxia essed bent. is Arbiter caussesitie index esse non potest.

V M eius qui ius populo dicit, proprias partes Ut-- - .

esie alio in loco annotaueri naus, utccipiebo ieri. ω.jfamini R innocentis uiri officio fungi, ' necpatiun de qua in ex selius iustitiae obseruatione pro isti. -- aut pendere uelit: uisum est hoc in loco breui e.η3Metae. Liuo tantum oratione explicare, quatenus Prino ceps ius sibi dicere possit. Nam eius rei cognitio,& iudici js cd ι--ε. stituendis, & moribus corrigendis in primis utilis, & prope sem fa in hac nimia imperandi licentia necessaria est. Et sane Iulianus , assis. . . talptum reliquit, iniquum esse aliquem suae rei iudicem fie. - . e. rhquando, ut Marcellus ait, neque tibi quisquam imperare,' neque prohibere potest.&Vlpianus redie praecipit, qui iu- ιειυ c.' risdictioni praeest,cum nem sibi ius dicere debere, neque uxori uel liberis suis, nequelibertis,uel csteris quos secum habet.' . in . si ire ac proinde, cum omnes Principis actiones, studia atque iudi cia ad ius scriptum, ad honestatem publicam, ad Omnem pr*- I iis ι inia fstiuatissimarum rerum laudem atque dignitatem rcferri de st 4 iubeant: perpetuoss eius intentio eiusmodi praesumat esse, qualis in magna uitae innocentia esse debeat: quidetur liberalis & t l. ira c. benigna esse eorum sententia, qui Principi in sua ipsius causa, sententiae dictionem adimunt. Sed res quoque ea, ut sibi quis quamis. πιν de ius dicat,non selum intemperantiam quandam argui sed ple 4' i D. na est suspicionis malae.' Exceptio autem suspicionis ad recusandam eius iudicis qui nobis suspeetiis est, cognitionem ipso ν naturae iure nobis datur. Ergo sicut ea, qudd naturalis iuris sit nullius praepotentia adimi potest: ' ita quoin repellere po- b n M. inl.- . testiudicem,ne in sua ipsius causa ius sibi dicat.in Nec Ponti

SEARCH

MENU NAVIGATION