장음표시 사용
21쪽
te constitui.Consuetudinem vero, quae in hoc negotio printenditur,vix est,ut de iure valida esse possit, & quatenus de
iure valida esset, valde dubitandum,in hoc casu non concumrere requisita ad eam inducendam. De iure quidem rate a consuetudinem Ecclesiis adeo grauem non esse validam, merito dubitari potest ex his, quae tradunt DD. in cap.cum causa.de sent.& re iud.ubi Abb.n. I . Quatenus autem ius Canonicum illam non reliciat,non concurrere in ea,quae r quiruntur,inde perspicitur,quod cum Praelatio.& deuolutio, seu consolidatio non procedat nisi domino volente ut de praelatione est text. in d.cap.potuit. de locat.& in l.fin. C.deiur.emphyti& de deuolutione & cosolidatione, tradit Curta ivn.post alios in cons. II o.n. 23. & cum colligatur ex scriptis
legem defendentium,ideo praelationi, atque consolidationi, locum hactenus non fuisse, quia Ecclesiastici alienationes bonorum huiusmodi nunquam impediuerunt, de si quando impedire voluerunt,eis obstitit Princeps, qui decretis,& i idici,s editis nunquam voluit, che habbiano loco cosi falli' pensieri,& in specie anno 1 76. scripsit Praetori Montis Se licis in haec verba: Nunquam pati volumus etiam in boni Ecclesiasticis quenquam, qui tenuerit agrum aliquem iure libelli,quem sumptibus,& laboribus suis meliorauerit,sic de facto exspoliari, sed tantum quod soluat Iibellos non solutos;conseques esse videtur,ut consuetudo non extet;cum hac in re non potuerit induci nisi a tempore,quo Ecclesiastici contendentes praeserri,exclusi fuerint. Al .cons. 13 6.n, I9.L
hoc casu prouenerit ex facto Principis laici,quod nedum non inducit consuetudinem, sed eam nasci vetat,cum actus sub- sequuti tribuendi sint potentiae,& mandato Principis secularis ita volentis, non autem tacito consensiti personarum Ecclesiasticarum,qui erat ad consuetudinis validitatem n cessarius,iuxta determinationem Bart.in l. de quibus n. io C de legibus. ubi ait,ad validitatem consuetudinis requiri t Mim consensum.corum, qui expreste legem de eg re ferre aut
22쪽
rn bina Emphytranea Melesiarum a aut per suum consensum expressum sibi praeiudicare potuis
ostendit nullam esse consuetudinem prouenientem ex facto illius, qui de ea re, in qua consuetudo allegatur, latuere nopotest. Quae ideo dicta sunt,ut demonstretur allegatam consuetudinem, quatenus de ea costaret cum qualitatibus,quas legem defendentes illi inesse praesupponunt, nec legitimam, nec iuri consonam esse,'non autem visi in ea concurrant requisita,& no a Principis seculatis decreto,sed a personarum Ecclesiasticarum tacito,sed vero consensu originem duxerit, ac stato tempore durauerit, &a sacris Canonibus non improbetur,eam ullo pacto velimus euersam. Iuribus Iaicorum incere,in eos i. aspere & violenter 'agere non est consuetu. tudinis Ecclesiae,omnes 4. norsit quanta cu aequitate, di m deratione in Rotae auditorio,quoties de caducitatibus & de lutionibus agitur, huiusmodi causae Romae definiantur, 'admissis facile excusationibus laicorum paenas caducitatis,& deuolutionis vitare contendentium. Si igitur consuetudo requisitis qualitatibus non caret, allegent eam laici in iudi- cijs,suOq. iure utantur,dum tamen contra Ecclesiasticae persenae aduersus legis essentiam & validitatem,quae voluerint, deducere non prohibeantur, ut proculdubio prohiberentur, si praetensa consuetudo auctoritate Principis laici de facto muniretur,ab eo in scripturam redacta.Nouum enim ex hoc ipsa consuetudo nanciscitur robur, quia potest agi tam exeonsuetudine,quam ex iure scripto,& conluetudinem adducens releuatur ab onere probandi. Bart.in l. I .n.8.ff. de legib. Nec est quod huic legi color quaeratur ex aequitate,ne videlicet, qui agros ingenti sumptu, ingentiq. labore coluerunt, tantam faciant iacturam.Nam praetcrqua quod inserius probabitur, causam non tribuere statuendi facultatem, rem
23쪽
lacatuinpossident ,suos suorumq. maiorum Iabores deplo.
rare cogantur ι. ideo prouide,& aequissime statuerunt,ut errHponemata,seu meliorationes suas vendere posseut equisito prius Domino Directo,ut habetur in cap. potuit, de locat.sic etiam si Ecclesia in casu, quo de iure tenetur, deneget inue stituram,quasi iniuriam inferat,proditum esse aduersus eam appellationis remedium sentiunt Canonistae sequuti Barti in l. I. f. permittitur isdeaq.quot.& ςstiu.Multa alia aequissime, ac lenissime a sacris Canonibus constituta studio breuitatis omittuntur,ex quibus, ubi ratio suadet, emp hy leutarum,ac aliorum laicorum indemnitatibus abunde prospectum esse nemo inficiari poterit. In alijs autem casibus, in quibus ex pacto, di stipulatione, atque ex natura rei, aequitate etiam suggerente, dominium utile cum directo consolidatur, vel praelationi locus est,Ecclesiam ab huiusmodi actione ex contractu descendente depellere tam iniquu est,quam ius quaesitum auferre, quod non solum in personas Ecclesiasticas, sed nec in subditum suum Princeps. secularis se moderatius: gerens statuere debuisset, etiam ex plenitudine potestatis ψne ius auferat quaesitum ex contractu, Bald. in cap. I. S. ad:
Quod pertinet ad tertiam obiectionem, Ecclesia domina directa contra emphyleutam agens condictione eX cap. potuit, de locat. vel rei vindicatione , vel interdicto uti possi- . detis, vel conditione sine causa, quae sunt rcmedia ei com- L petentia. Speculi lib. 3. tit. de emphyleusi vers. 39. tametsi possit ratione bonorum Ecclesiet illum conuenire coram ludice Ecclesiastico, cap.si Clericus laicum, de for. comp. ubi Socin. post Innocen.& alios declarat, quod ubi actio non est .mere personalis, ut est ea, quς competit Domino directo, sed in rem scripta, di laicus non negat rem esse Ecclesiae, potest semper conueniri coram Ecclesiastico, adeo ut hoc casu actor non teneatur sequi forum rei ι tamen potest etiar a Clericus contra eundem laicum experiri in foro laicali, si
Velit, cap.cum sit genςrali,de for. comp. id b est in electio-
24쪽
In bona Emphteolisa melesarum. Esne , toris,cap. dilecti, 'eod.tit.S in. ibid..m26. Cum autem Ecclesia eligit laicum reum conuenire pro re Ecclesiae coram Iudice laico, cum talis actio non sit mere personalis, quamuis quoad litis ordinationem ligetur lege laici Principis, tamen io respicientibus litis decisionem , non laicali legi, sed
tantum sacris Canonibus adstringitur, lisq. est ordinandata, ac dirigenda iuxta leges laicales, sed decidenda, & termiananda iuxta sanctiones Canonicas. Ita sentiunt validissimis rationibus tam iuris ciuilis,quam Canonici Interpretes. Paul. de Castr. in scriptis Fratris Pauli ad marginem perperam citatus in I. omnes populi, num. 3. de iustit. & iuri Ant. in cap. quod Clericis, nu. I o.Vers. quandoque agitur de aliare, & ibi Abb. num. Is .de sor.comp. Raph. Cuman. cons. I. num. q. Regula autem illa, forum sortiri, & statutis ligari a pari procedunt, intelligenda est de foro natural non autem accidentali, ut declarat Cum. cons. I 38. non est autem naturalis Clerico sorus laicalis quem eligit, ut in eo reum laicum conueniat, ac propterea etsi forum sortiatur; statutis tamen laicalibus quoad decisionem non ligatur, ut non modo in Ecclesiasticis bonis , ac personis tanta exemptione munitis, sed in alijs quibuscumque personis diuersi fori obseruandum esse docent DD. in d. cap.quod Clericis, & Cab
derin. ipse, a quo regulam praedictam caeteri desumpserunt, in disputatione allegata ab Ant. in rubride consuet. nu. . &in d.cap.quod Clericis num. Io. Allegantur etiam noniiulla
exempla transactionum in Ciuitate Patavij & Vrbini, quibus declaratum fuit, in hisce bonis non esse locum caducitati, atque etiam exemplum constitutionis Eugenianae, respiciens ciuitatem Ferrariae, qua caducitas in his bonis pro sus sublata fuit. Ad quae facilis est responsio. Nam qui tra- lactione Ecclesiae, vel Constitutione Pontificia remouerunt caducitatem, ab habente potestatem, hoc est a summo Pon. tifice, vel ab Ecclesiarum Rectoribus, non a Principe laico
25쪽
E C V N D A Iex Reipublicae nuper edita
inhaeret alteri , quae iam pridem ab eadem Republica condita fuerat. Antiqua lex prohibebat, Ne nouar Ecclesiae, Monasteria, aut alia loca pia absque licentia Se natus aedificarentur. Haec autem cum solam Venetiarum Ciuitatem respicere videretur,SenatoreS anno 16og. die Io. Ianuarij aliam legem tulerunt, qua cauetur, Ne cuiquam religiosae, vel laicae personae, Scholae, Vel On fraternitati liceat extruere Monasteria, Ecclesias, Holpitalia, vel alias quaslibet Religiosorum, vel secularium mam nes, in Ciuitatibus, Terris, vel territorio subiecto eorum iurisdictioni, sine expressa Consilij licentia,sub poena in antiquis Constitutionibus contenta,& praeterea amiluinus tabricae, perpetui exiiij a Ciuitate Venetiarum & tuo districtu, di a toto dominio Veneto. ΡTAec lex conuenit cu praecedenti in eo quod statuit no-l minatim in personas Ecclesiasticas, differt autem a praecedenti, quod illa statuit expresse de bonis Ecclesiarum, haec expresse de ipsis Ecclesiis,ne videlicet eas liceat aedi-fiare absque licentia Senatus.In personas Ecclesiasticas nuruium ius esse Principi seculari,superius late probatum fuit.In Ecclesilas vero, seu Ecelesiastica negotia nullam authoritatem habere Principem secularem, quantumuis religiosum, potentem, exploratissimum est . Catholicus enim Princeps filius est no praesul Ecclesiae,& quod ad religionem pertinet,& disciplinam, discere conuenit, non docere cap. si Impera tor o 6.distinct. nimirum ad Dei sacerdotes Deus voluit quae
26쪽
Geloiarum a disieationem prohibente . ὀ Ecclesiς lunt disponenda pertinere, non ad seculi potestates d.cap.si imperator, cap. bene quide, ead. dist. Plena sunt huiusmodi testimoniorum Concilia,quibus optimi quique Im peratores,ac Reges assensi sunt.Illustris est ea de re confeIsio Basilii imperatoris in fine 8. Synodi . Non datu est inquit Iaicis secundum Canones decernendi quicquam de Ecclesiasticis causis, opus enim hoc est Pontificium. Habeturq. Regis Theodorici Responsum profitentis, Synodalis esse arbitrij,in negotijs Ecclesiae maioribus sequenda praescribere,
nec aliquid ad se, praeter reuerentiam, de Ecclesiasticis 'negoti js pertinere, ut resertur in cap. concilia I . distinct. Ecclesiarum autem aedificationem,quae domus Dei,& orationuiunt, iuxta Diuina Scripturam, & in quibus specialiter Deus colitur, & diuina officia obeuntur, diuinaq. ministeria exercentur,esse negotium Ecclesiasticum,nemo pius,& Catholicus dubitauerit, & satis constat ex eo, quod sacri Canones
prohibent Ecclesias aedificari,sine Episcopi, vel Sedis Apostolicae licentia, cap. nemo.cap.Basilicas de consecta dist. I. cap.fin.de Eccles disic.cap. I. de excessi Praelat. in 6. cap.cum
olim it a. de priuil. cap. auctoritate eod. tit.in 6. ad ipsumi Episcopum, & Sedem Apostolicam pertinet tempus,& locu , quando,& ubi ςdificari debeant,praefinire,ut traditur in locis supradictis.Imo debet Episcopus antequam fabrica inchoetur, crucem figere, atrium designare, & aqua benedicta conspergere, d. cap.nemo, quod etiam iure ciuili cautum fuit in Auth .de Ecclesiast. tit.S. si quis voluerit. Praeterea cum Ecclesia sit locus ad Deum colendum specialiter deputatus, consequens est,ut illius aedificandae licentiam vel concedere, vel negare spectet ad potestatem Ecclesiasticam, cuius iudicio disponenda sint cuncta ad Dei cultum pertinentia, tam ex iure diuino, quam ex Constantini Imperatoris cocessione, cap. Constantinus 96. dist. Quamobrem iure dubitari non
potest,hanc legem prohibentem aedificari Ecclesias sine i centia Principis secularis, inualidam,& nullam esse ex defoctu potestatis.
27쪽
Imo etiam constat derogare libertati, & immunitati EGclesiasticae, dum aduersatur seu iuri communi, seu priuilegio,
quod habetur in cap. futuram Ia. quaest. I. ubi Melchiades Papa refert,Constantinum Imperatorem concessisse, ut per uniuersum orbem Ecclesias fabricare liceret . Iam autem ex sententia omnium Interpretum superius ostensum fuit,constitutiones laicorum auferentium Ecclesijs, vel ea,quae illis competunt de iure communi, vel priuilegia a Deo, Papro, vel Imperatore concessa, aduersari immunitati Ecclesiasticae, ac subinde nullas, ac sacrilegas censeri. Quod confirmatur, quia eiusmodi priuilegium ante ortum Reipub. a Comstantino Italiam obtinente concessum, non potest amplius
reuocari. Innoc. in cap. nouit. num. 6. vers.vel melius, de iu-- dic. Archi d. in cap.quicumque I I. quaest. I. Panorm. consit. 63. in I. par.num. I. Cardin. cons. 83. prope fin. veis alia I
ctura. Paul. de Castr. in cons. 3 I 6.col. 3. post medium, Felin. in d. cap. quae in Ecclesiarum nu. 3. ubi ait, sicut Papa non potest auferre laico ius quaesitum per legem Canonicam , ita nec Imperator ius Clericis quaesitum per legem ciuilem
ro quinto. C. de sacros. Eccles. Alciati in tracti praesumpt. regula 3. praes 33. num Tiraq. de retract. lignagier S. I. gl. Dnum. 63. Ant. Burg. in repet. d. cap.ecclesia S. Mariae nu. 33o.& 33 i. ubi ait, de hoc non esse dubitandum, etiam si mille legibus laicorum contrarium caueretur , imo de hoc dubitare non esse procul ab haeresi. Ratio est, quia cum priuilegiuconfertur in non subditum ex dispositione legis,cum in eum non possit valere tanquam lex ex defectu iurisdictionis', v let tamen tanquam quasi contractus, postquam non subditus illud ratum habuit ad instar donationis, idec q. per poenitentiam non potest dissolui absque consensu utriusque, id
in tam concedentis, quam eius, in quem collatum fuerat priuilegium, ut declarat Cardin. in repet. d. cap. perpendi- mua num. 6.ver respondeo. Idem sentit Hosties. In bum. tit.
28쪽
Eceles arum ad eatisnem probibente . x'
de immunit. Eccles. S.sed nec , prope fin. reddens aliam rationem, quod cum priuilegia ab Imperatore concessa, sint a Sede Apostolica, cuius potestas Imperatoria maior est, confirmata; consequens est,ut in illis prorsus extincta sit auctoritas inferioris . Obiectiones autem, quae nouissimis scriptis aduersus hac opinionem adferuntur, insumissimae sunt,ut singulis respondendo patebit. Primo obijcitur, hac lege prohibente laicis, & Ecclesiasticis, ne nouas aedificent Ecclesias,non exerceri iurisdictionem super re aliqua spirituali , sed tantum super fundo, seu area, in quibus Ecclesia esset aedificanda, talem namque sundum,seu aream esse mere secularem.
Huic obiectioni primo respondetur,hanc legem prohibere nouarum Ecclesiarum aedificationem tam laicis quam Ecclesiasticis, nulla adhibita distinctione. Ideoq. per hanc legem non licet ecclesiasticae personae aedificare nouam Ecclesiam in praedijs Ecclesiae suae,nec in suis praediis,aut bonis
patrimonialibus . Non licet etiam laico nouam Ecclesia a suo sumptu extruere in praedio alterius Ecclesiae, quamuis ita cum eiusdem Ecclesiae Rectore conuenerit. Quamobrefrustra ad effugi edam notam ecclesiasticae immunitatis violatae, obijcitur ea lege tantum prohiberi extructionem Ecclesiae in solo seculari, cum lege non distinguente, etiam i
bonis, & praedijs Ecclesiae a laico & Ecclesiastico aedificari Ecclesiam vetitum sit. Verum esto, quod de solo,& sundo seculari tantum in lege ageretur, nihilominus indubitatum est,non potuisse Rem p. id statuere,cum enim de ecclesiastico negotio, id est,de aedificatione ecclesiς, & sic de cultu diuino,ac de re spirituali agatur, ad solum Pontificem pertinetius statuendi, quantumuis prohibitio dirigeretur in solumis
secula testatuentibus subiectum. Cum enim materia, quae
sub lege cadit, ecclesiastica,vel spiritualis est, de ea legere condere etiam in laicos foro laicali subiectos pertinet ad Superiorem ccelesiasticum. Nam ex iurisdictionibus duabus 1ν Deo
29쪽
so secunda Pan. me Lege Deo distinctis,cap. duo sunt, 96. dist.cap. solitae, de maioritati obed .Ecclesiastica respicit finem spiritualem aeternet beatitudinis,Secularis vero finem temporalem humanet felicitatiS,cap.quoniam I o.dist.cap.cum ad verum Adhuc vero finem inducendum, ac consequendum summus Ponti . sex potestatem habet etiam in temporalia ita exigente pastorali ministerio, pro gubernatione & regimine gregis sibi commissi, ut ad vitam perducatur aeternam, ut late probat
& latc. ut diff. nu. 3 6. ubi ait, ecclesiasticam potestatem spiritualia complectentem ad temporalia extendi, spiritualiuconteruandorum, consequendorum, aut non impediend rum ratione id exigente. & pr cipua ratio est,quam reddit
D.Thom. in 2 2. q. I .art. 2. & repetit Pr pos in cap.verum in 7 .col. Ve L. confirmatur etiam, quia videlicet omnis persona, veI ars, vel virtus,ad quam pertinet finis,debet disponere de his,qui; sunt ad finem . Cum igitur hae duet potestates a fine, & per materias distinguantur,&nedum in spiritualia, sed in temporalia potestas Ecclesiastica ius habeat, quantum pertinet ad finem spiritualium; necesse est fateri, ius statuendi de aedificatione Ecclesiae, quae res spiritualis est, & ad finem spiritualem, id est,ad Dei cultum,ordinata, pertinere ad solum Pontificem, quamuis de seculari,& alias Principis laici iurisdictioni subiecto solo, seu fundo, in quo Ecclesia fabricari debeat,agatur. Sic Bald.in I. I.C. de Sum. Trinit. & Fid.CathoI.nu. I9.vers. sed ego credo,docuit, stari tutum permittens patri, ut filium spurium instituat, non esse validum ex desectu potestatis, quamuis de rebus laicalibus, di in laicos statuatur, quia agitur de materia peccati. Exempla alia multa ad id confirmandum colligi possent, utputa in materijs usurarum,simoni ,matrimonjj,de quibus tanquam spiritualibus Ecclesia statuit in seculares:sed qu do exempla cuilibet obuia sunt,& huius propositionis veriat 3 neminem laici, ex consulto pretiermittuntur. Quod si
30쪽
Eeosarum ad eationem prohibente.
haec lex de Ecclesijs in seculari prς dio non ς dificandis valida esset,liceret quoque Principi laico prohibere,ne quis laicus domi sus Sanctorum imagines,vel signum Crucis effngi faciat, absque ipsius laici Principis licentia; nam & haec prohibitio in laicos dirigeretur, & in laicas domos iurisdictioni Principis laici subiectas. Quod tamen quam absurdum sit,
quantumque abhorreat ab omnibus Christianae legis principi js, nemo non videt . Secunda est obiectio, non posse hanc legem existimari aduersam Ecclesiae, cum de solo laicali statuat, ct Ecclesia non existat, nec talis haberi,aut appellari possit, antequam fuerit constructa. Huic obiectioni, quae parum differt a priori, iam sorte superiori responsione fuit satisfactum: quia si
non de Ecclesia materiali, quae talis non est,antequam construatur, at de ecclesiastico negotio, ac de re spirituali agi tur. Quod satis est ad excludendam laicorum statuentium potestatem . Sed tamen specialius etiam respondetur, quo, ties materia est spiritualis, siue iam sit enata,sive nascitura speretur, aut timeatur, de ea statuere pertinet ad Iudicem oecclesiasticum . ita cum Ecclesia potestatem habeat in laicos ratione peccati, potest eos coercere & adstringere, nedum ratione peccati commissi, sed etiam committendi ,gI. quam ibi omnes Interpretes sequuntur, in cap.ex litteris, ilsecondo, in verbo.compellas, de sponsi sic etiam solus Summus Ponti sex potest statuere circa Matrimonia contrahenda,vel prohibenda, non autem Principes seculares, cum tamen de solis laicis tunc agatur,& de Sacramento nondum existente.cap. I.de Spons cap.fin.de rapi. Abb. Palud.& alij, quos refert,& sequitur Couar. in epitom. de sponsi in a.parta cap. 6. num. I o. sic etiam Tridentinum Concilium nouam Matrimoni js fututis formam praestituit. sic sanctς memor. Pius V. censibus etiam a laicis & super laicali fundo creandis, ne usuram redolerent,lege lata certos fines praescripsit. A lia innumera exempla de industria omittuntur,cum ex supradictis iam satis, super t. pateat in spiritualibus materijs, .