장음표시 사용
472쪽
Eloeutio. s M. F A v. Q V INTI L. INSTIT. tutaeque breuemeta vel longam vocalem cum est sola, quam cum eam Consonantes una platesve praecedunt: certe in di me asione pedum syllaba quae est breuis . inseque utealia breui, quae tamen duas primas consontantes habeat, fit Iba .ga: vi, Agrestem tenui musam meditaris auena. Feri. I.
nam licet gre breuisue ficit tamen longam .a priorem. Datis tur illi aliquid ex suo tempore: quomodo, nisi habeat plus quam quae breuissima, qualis ipsa esset detractis consonantibus 3 nunc unum tempus ac ommodat priori, & unum accipit a sequente , ita duae natura breves, positione sum temporum quatuor. Miror autem in haMpinio uod odi illi mos homines suisse, vi alios pedes ita erigerent, alios damnarent, quasi ullus esset quem non sit nec elle in oratione deprehen- Rhetor. 3. di Licet en in Paeone , s quatur Ephorus, inuentum a Thrasyma ho . p. obatum ab Arist 3 tele, Dactylumque, ut rena pe- ratiores breuibus ac longis: f agiat Spondeum Sc Trocb: eum, altei rus tarditate, alterius celeritate damnata: & Herous, qui est idem Dactylus, Aristoteli amplior, Iambus lium a tuor videatur Trochaeum ut nimis currentem damnet, eique Cordacis ' nomen imponat, eademq; dicant Theodectes ac The phrastus, ii milia poli eos Halicarnasseus Dionisius. irrum adipellat pent etiam ad vicinos, nec sempedillis Heroo,au t Paeone suo; serisOιe- quem quia versus raro facit. maximς laudant,vi licebit: ut si ctis. tamen alii salii crebriores i non verba facient, quT Deci a caugeri, neque minui; neque sicut modialtatione roduci aut cooti i possint: sed transmutatip & collocatio. Pleriqueetiim e ebin misi iris eorum vel diuinone fiunt pedes quo sit ut iisdem verbis alii atque alii versus fiant: 't memini quendam non i- gnobilem poetam ita lusisse.
Astra tenet caelum, mare Hasses, area messem. Hic reti 'vis hist Sotadeus. Itemque S ta deo adiungat retro iii metros, Caput exeruit mobilepinus reperita. Miscendi ergo sunt. euiandumq; ut sint plures qui placeant, , circunfus; bonis deteriores lateant. Nec vero iliteris syllabisque natura iniit tur; sed refert, quae cum qua Optime coeat. Plurimum igitur autoritatis, ut dixi. & ponderis habent longae celeritatis breues: qu ae si miscetur quibusdam long s, cur- unxos continuantur, exultant Acres, quae ex breuibus ad longas insurgunt: leniores , quae a longis in breues descendunt.
Pra Ligaν. optime incipitur longis, recte aliquado a breuibus vi, Noua
473쪽
C. Caesar Lenius, ut, Animaduerti, iudices. Quod initi viri positione.
1 irtitionis mile est, quae celeritate gaudet. Clausula quoque .cωρ
c longis firmissima est: sed cludent & breues quamuis habeatur indifferens ultima. Neque enim ego ignoro, in fine prolong ,ccipi breuem , quod videtur aliquid Vacantis tempO--vaea ris, ex eo quod insequitur, accedere: aure S xamen consulen β ti tempori meas, intelligo paullum referre, utrumne longa sit quae elu is m, .liin. dit, a o longa. Neque enim tam plenum est dicere, Inci--Mil. pientem timere: quam illud, Ausu eii confiteri. ς' Pro Uifert breuis*n Ion P sit ultima, idem. pes erit: verum nescio quoi nodo sis lebit noci illud subsistet Quo moti quidam,longae ultimae ima tempora dederiant, ut illud tempus quod bre vis ex longa accipi t,huis quoque accederet. Nec solum refert quis claudat, sed quis antecedat. Retrorsum autem neq; plus
tribus; liques non ternas syllabas habebunt repetendi sunt: a sit tamen poetica obstet uatio; neque minus duobus: alioqui pes erit, non numerus. Potest tamen vel unus esse Dic horcus, si unus est, qui constat ex duobus Choreis. Itemq; Paeon,
se ex Choreo de Pyrrhich o, quem aptum initiis putant co tra, qui est h tribas br uibus & longa, cui clausulam acs nant: de quibus fere duobus scriptores huius artis loquunt irratibs otianes , quotcunque fiat temporum, 'i ae adoratione in pertineant, Paeonas appellan r.'Est & Uochinuis, qui fit ex Bacchio E: Iambo, vel Iambo & Crerico, stabilis in clauias seuerat. Spondeus quoque, quo plurimum est D cmo- Is eu so sus , mor in se impi r per se habet: optim prae edet 'mini Cm ticus: vr in hoc , De quo ego nihil dicam , nsa peli x-d tri'. ivu caussa Ill dest quod supra dixi, multum reia re,
ione Wrbo edes sint duo comprehensi, an uterque liber. ' . Si extim fit forte, Criminis caussa : molle, Archipirata : molisl: is si tribracli ys praecedi at,ficilita;es. remeriIates. Est enim quo id, in in i ita diuisio: te verborum latens tempus, ut in P nta metri medio Spqndeo. qui nisi ali tui verbi fine alterius iniit , coit flet, versum non essi. it. Potest, etiam si minus Uc , praeponi Anapaestus. Mulie e non tu nobili, verumetiam Pro Casio. nota. Tum Anapaestus. δ' Creticus, lambus quoque, qui est viri que syllaba minor. praecedet enim tres longas bleui . Sed& Sponaeus Iambo, recte praeponitur, in armis'i.Tum Spon. deus & Bacchius ; sic enim fiet ultimus Dochimus, IVdem in
armositi. Ex iis quae supra pxobaui, apparet Molosi n Q qque Lear. clausulae conuenire, dum habeat ex quocunque pede ante se Ee s brevem.
474쪽
Elocutio. 442 M. F A n. Q v INTI L. INSTIT. In Oratore. nobis. Minus grata serit spondeus praecedente Pyrrhichi': ut, dici: Iuniani.&adhuc peius priore Paeone: ut, Brute dubitaui:nis yptius hoc esse . velimus Dactylum & Bacchium. Duo spondei non sere coniungi patiuntur: quae in versu quoque not.ib iis clausu a est, nisi cum id fieri potest ex tribus quasi membris: Cur deposugis nostru copias comparat is contra nos' una syllaba, duabus, una. Ne Dactylus quidem Spondeo bene Praesonitur, quia finent versus damnamus in fine orationis. Bacchius & cludit.&sibi
Pro ZUar. iungitur, Venenum timem. Vitat Choreum. Spondeum aut ea amata. ut N, venena timeresse virm tim res Contrarius quo
que qui est, cludet ; nisi si ultimam longam tale volumus , opimaeque habebit ante se Molosson: vi, Et dinis respersi Aut Bacclitum , Quodhic poreis, nospossem uv. Sed vel iusta cludere Choreum praecedenti Spondeo. Nam hic potius est
si pes idem sibi ipsi iungetur, quo Asiani sunt usi plurimum.
Cuius exemplum Cicero ponit, Patris dictum sapiens, temertias filii comprobauit, Accipiet ante se Choreus & PIrrhi- chium : Omnes prope ciues virtute , gloria, signitate frepe a at. Cludet &Daetylus, nisi eum obseruatio ultimae Creticum fac t : vi, Muliercula nixus in littore. Habebit ante bene Creticu Sc Iimbum. Spondeum male peius Choreum. Cludit Amphi brachus. Afriensuisse, si non eum maluimus es sic Bacchium. Non optimus est Trochaeus, si ultima est breuis. quod certe sit necesse est, alioqui quomodo cludet, qui pla- .cet plerisque, Dichoreus 8 Illa obseruatione ex Trochaeo sic Anapaelius. Idem Trochaeus praecedente longa fit Paeon: qua-l le est. Sipotero. δί, Dixit hac Cicero, obsar inuidia. Sed hoc initiis dederunt. Cludit &Pyirhichius Choreo praecedente. nain sc Paeon est. Omnes ii qui in breues excidunt, minus eruiit istabiles. nec alibi feret alis apti, quam ubi cursus orationis ex- Pro Mara. igitur, & clausulis non intersistitur Creticus est initiis opti mus , mo precarres a diu immortalibuὸ m. de clausulis, Incon peetu populi Romanivomerepos ridie. Apparet ve: o qua imbene cum praecedant, vel Anapestiae , ves ille qui videtur fini aptior, Paeon.'sed A L i . e secluitur , Seruare qua iuriamos. Sic meli .s qua n Ch reo pi aecedesi te, non turpe. ccr tyli viti thala : dui; pro longa sit. Sed fingamus sic, Non tu pa . cer8r. a , ic est illud ii, ane. quod i xi. Paululum enimia: Urα d Plaus in cervi imum a que p. Ox mi Rin verbum, & turpe in
475쪽
O R A et o R I A R. L I A. IX. C A P. IIII. 4 3 De Comps interia allo quodam producimus alioqui sit exultan. posti ne. ti simul , ct trimetri finis , is non tuu educeret 'Sicut illud so ossinium excipere iceret: si iungas, lasciui carminis est: sed interpunctis quibusdam , & tribus quasi initiis, fit plenum auro tatis. Nec ego cum praecedentes pedes posui, legem dear ne alii essent: sed quid fere accideret, quodio praesentia videretur tomum , ostendi. Et quidem optime est sibi tuo inius Anapaeitus, ut qui sit Penta metri finis: vel Rhythmus,
qui nomen ab eo traxit. v B IDuepraesidium eII. Nam synaloephe facit. ut ultimae syllabae pro 'una sonent. Mollior fiet praecedente Spondeo vel Bacchior
visit mutes iidem , Leue innocentiaepr/sidium erit. Non me capit
ut a magnis viris dissentiam, Paron, qui est ex tribus breuibus M longa. Nam ellipse una plus breuianapaesto. aciditas, is ogilitas. Quod quid ita placuerit his, non video; nisi quod illum fere probauerint, quibus loquendi magis quam orandisi tum fuit. Nam & ante se breuibus gaudet Pyrrhichio MC horeo , mea facilitas, murafacili ab . At praeceden e Spon. deo tu plati e sinis est trimetri: cum sit per se quoque ei contra iiiis .Pi incipiis merito laudatur. Nam &primam stabilem, α tres celercs halici: tamen hoc quoque meliores alios pu-tO- T citus vero hic locus non ideo tractatur a nobis, ut oratioq ua ferri debet ac fuere, demetiendis pedibqs ac perpcndendis syllabis consenescat. Nam id tum miseri, tum in minimis Occupati est. Neque enim qu se totum in hac cura consum erit, poti ribus vacabit: siquidem relicto rerum pondere,ac nitore contempto, tesIerulas ut ait Luciliust stiuet,& vermi- In Oraticulate inter se lex eis committet. Non necrgo refiigeretur sic calor, &impetus pereat: ut equorum cursum qui dirigit, minuit: & passus qui aequat, cursum frangit Z quasi numeri non1 aerint tu compositione deprehensi : sicut poema nemo dubitauerit imperito quo iam initio fusum, & aurium mensura, ct sit niliter decurrentium spatiorum obseruatione esse gene-
poni multa sci ibendi exercitatio, ut ex tempore etiam similia fundamus. Neque vero tam sint intuendi pedes, quam uni uctas a comprehensio : ut versum facientes, totum illum decurium non sex es quinque partes, ex quibus constat vel sus aspietur. Ante enito carmen ortum est, quam obseruatio carminis. In, . Tatum, mox in eo repertos pedes. Satis igitur in hoc nos com- deque illud, Versit, quos olim Fauni vatesque canebant. Ergo quem in poemate locum habet versis catio, etiam in orationec O IV poli
476쪽
compositio. Optime autem de illa iudicant aures, quae M pIe
na seruiunt,&parum ex ueta desideratu,& fragosis off. ticliari. tiar & lenibus mulcentur, & contortis ex itantur, &stabilia probant, clacida deprehendunt, redundantia & nitiata fastidiunt. Ideo qu. docti ration m componendi intelligunt, indocti voluptatem Quaedam vero arte tradi iapn pcillunt. Mutandus est c ,su , si ii uri usis quo coeperamus, Matur. Numici quem transeamus ex quo pracipi potesti Figurae laboranti etiam compolitioni variatae saepciuccurrunt. Quae Zcum oratio nis tum etiam sententiar. Num praescriptum eius rei ullum est Occaionibus utendum,& cum repraesenti deliberandum. Enimuero i patia ipsa, quae in hac qu'dem parte plurimum valent, quod possint si aurium habere iudicium Z Cutalia paucioribus vel bis satis plena . vel nimium, alia pluribus
breuia & abscissa sunt Cur in circunductionibus ditiam cum sensus finitus est, aliquid tamen loci vacare videtur'Nen; nemmostrum ignorare arbitror , iudices , hunc per hosce diessermonem vulgi atque hanc opinionempopuli Roman uisse. Cur hosce potius quam nos λ Neque enim erat asperum. Rationem fortasse non reddam, sentiam esse melius. Cur non suisiit. sermonem
vulgi fuisse3 Composito enim patiebatur. Ignorabam, sed ita vi audio, hoc animus accipit, plenum sine hac geminatione non esse. Ad sensum igitur referenda sunt. Nequeas satis forte quid seuerum, quid iucundiam sit, init iligere: facias quidem natura duce melius quam arte: sed naturae ipsi ars inerit. Illud prorsus Oratoris,scire ubi quoque genere compositionis si utendum. Ea duplex Obseruatio: altera, quae ad pedes refertur: altera. quae ad comprehensiones quae esset untur ex pe. dibus Et de his prius. Diximus igitur esse, incisa, membra, circuitus. Incisum 'squantum mea fert opiniol erit sensus non expleto numero conclusus': plerisque pars memori. Tale est enim quo Ciccro
utitur, Domin tibi deerat: at habebas secum superabat 7ategeἷas. I tulit autem ctiam lintulis verbis incisa. o. ximus. testes δε- In Corn 2 revolum μου. Incisum est dixim m. Membrum antem est .sei sus
numeris conclusis; sed a toto corpor fabri prus & persem bil
477쪽
eici membra mista sunt,&conclusionem utique desiderant. p 'si' ne. Periodo plurima nomina dat Cicero, ambitum, circuitum, comprehelisionem, continuationem, ci rcun scri ptionem. Genera eius duo sunt: alterum simplex, cum sensus unus longio-ie ambitu ci cundiicitur. alterum , quod constat memb: is Minei sis,quae plures C nsus habent: aderat ianitor carceras, secar - Actor. nifex prato se reliqua. Habet periodus membra minimum duo. Medius num rus videtur quatuor sed recipit frequenter M. plura. Modus ei a Cicerone aut quatuor senariis xersibus, In Orate aut ipsius spiritus modo terminatur. Praestare debet, ut sensum concludat: sieci perta, ut intelligi possit: non immodica, ut mea moria contineri. Membrum longius iusto, tardLm : breuius, instabile est. Ubicunque acriter erit &instanter pugnaciterq; dice dum, membratim caesimque dicemus. Nam hoc in oratione plurin, im valet: adeoque rebus accommodanda compositio . ut asperis asperos et am numeros adhiberi oporteat, de cum dicente aeque audientem inhorrescete. Membratim pie runque narrabimus , aut ipsas periodos maioribus interis uallis, de elut laxioribus nodis resolvemus: exceptis quae non docendi gratia, sed ornandi narrantur: ut in Verrem Proserpinae raptu Haec enim linis&fluens contextus decet. Petiodus
apta prooemiis maiorum caussarum, ubi licitudine, comic. Orat. 9.datione, miseratione res eget. Item communibus locis &in
Umni ampi: sicatione:sed poscitur tum austera, si accuses, tiam fusa ,s laudes Multum & ip epilogis pollet. Totum autem ad-h bendum est, quo sit amplius compositionis genu , cum iudex non solutii rem tenet, sed etiam captus est oratione, & se credita eloti, de voluptate iam ducitur. Historia non tam finitos numeros, quam O Ibem contextumque desiderat. Nanque omnia eius membra connexa sunt, quoniam lubrica est, aesuit divi homines qui manibus inuicem aporehensis gradum firmant, continent & continentur. Demonstrativum genus omne fusiores habet liberioresque numeros. Iudiciale &concionale,ut ita a te ita varium est, sic etiam ipsa collocatione verborum.Vbi iam nobis pars ex duabus quas modo secimus, se cunda tractanda est. Nam quis dubitat alia lenius, alia conet latius, alia sublimius, alia pugnantius', alia grauius esse dice- alpu da 3Grauibus, sublimibus, ornatis, longas magis syllabascon . o natius. ueuite3Ita ut lenia spatium, sublimia,&ornata claritatem quo que vocum poscant,potius quam bis contraria. Magis lauda. rem breuibus arcumeata, partitiones, iocos, &quicquid est sermon I
478쪽
sermoni magis simile. Itaque componemus prooemium v arte, atque ut lenius eius pollulabit. Neque L n in acceu sim Celso, qui unam quanda in liuic partitori uani dedit: Se optimam coiit pol tionem cise prooemii. ut apud Asin iam dixit, Si Ca lar ex omnibus morta b d Imput ac fierint , posset uic catis Eeptator tu non quibquam topolim optan Mnobufuit. N0n quia
negem hoc bene cile compositum , sed qui i legem hanc esse componendii noninibus principiis reculem. Nam iudicis a
. n mus varie praeparatur: tum miserabiles esse volumus, cinino desti, tum acres, tum graues, tum blandio tum flecte e tum
ad diligentiam hortari. Haec visunt diuersa natura, di inmitem componendi quoque rationem deiiderant. An similibus Cicero usus est numeris in exordio pro Milone, pro Cluentio,
pro Ligario 3Narratio sere tardiores, atque, ut sic dixerim. iii destiores desiderat pedes, & no in inibus maxime mixtos. Nam ut verbis, ut saepius preissa eii, ita interim insurgit sed do. , cere.& insigere animis ies semper cupit: quod minime festi nantium opus est. Ac mihi videtur tota narratio constare longioribus membris, breuioribus periodis. Argum nenia acria iacitata ; pedibus quoque ad hanc naturam accommodatis valentur, non tamen ita ut Trochaeis, 'quar celeria quidem, sed
sine viribus sunt. Verum quamuis sint brevibus longiisquem ista, non tamen plures longas quam breues habentia. illa sublimia spatiosas clarasque voces habeat, amant ampli t udinem Dactyli quoque, ac Paronis, etiam si inaiori exi a tessel
labis breuibus, temporibus tamen satis pleni. Aspera contra,v Iambis maxime concitantur, non solum quod sint eduabas
modo syllabis, eoque frequentiorem quas pulsum habent,
, . quae res lenitati contraria est: sed etiam quod omnibus partibus insurgunt,&a breuibus in longas nituntur &crescunt: id, eoque meliores Choreis, qui a longis in breues cadunt. Sum missa, qualia in epilogis, lentas & ipsa & minus exclamantes exigunt. Vult esse Celsus aliquam & superiorem compositionem, quam si quidem sciremus, doceremus : sed sit necesse est tarda&supina. Verum nisi ex verbis atque sententiis per scieid quaeritur, satis odiosa esse non poterit. Denique, ut semel
finiam, sic fere componendum, quo modo pronuntiandum erit. An non in prooemiis plerunque summissi, ni Dcum maccusatione concitandus est iudex, aut aliqua indignatione complendus j in narratrone pleni atque expressi, in argumensetis citati, atque ipso etiam motu ceseres sumus Z xt in locis ac
479쪽
3 Atqui χorporis quoque nrotui sua quaedam tem-Pur , , ad sag ap iam non nilaus saltationi quam modulation , iis ad Dibet musica ratio numeros. Ouid'non vox ad a- . ius acc0mimodariar naturae ipsarum de quibus dicimus re-r rQuoiminus id mirum in pedibus orationis, cum debeant iii malogredi, lenia duci, acria currere, de icata fluere. Itaque ubi est necessu, a sectamus etiam tumorem, qui Spondes su ea an his ima x i in e cos in e tur.
Hyperi ios ' Delira mihi liq ut Pelops. At ille Comicus
aeque enarius, quem Trochaicum vocant, pluribus Choreis, qui Trocliae; ab aliis icuntur. Pyrrhichius quidem decurrit Ted quantum celeri ratis habet, tantum grauitatis amittit: uid situ aci Znon eam ne nunc Asperiaris . cro S maledicum etiam in carmine, Iambis gras satur .
Nisi mpudum vorax, - -ο ' in uniuersum autem, si se necessic dura otius atque asperam compositionem malim esse , quani cli ni natam & enervem ; qualis apud multos. Squo te in iis lasciuimus, Syntonorum modis saltilantes.l ba quidem ulla erit, ut debeat esse continua, di in eosde a s in per pelle, e. Nam &versificandi genus est , y- Dan lesepi omnibus isermonibus dare:& id cum manifesta af seciat ne, civius rein axime cauenda suspicio est, tum etiam sim truditie taedium ac satietatem creat: quoque est dulcius,m :s perit, amittirque ta fidem,&affectus, motusq; omnes, qui est io . hae cura depreheusus : nec potest ei credere, aut propter eum dolere dc irasci iudeae, cui putat hoc vacare. Iileoque Vin quaedam quasi solue id a deinduitria sunt, il la quidem ma ini laboris, ne laborata videantur. Sed neque longioribus quam oportet hyperbatis compositioni servianius,
e quae eius gratia fecerimus, propter eam fecisse videamur, Et certe nulium aptum atque idoneum verbiim praeterna illenius Italia lenitatis Neque enim erit ullum tam dissicile, quod noli commode inseri possit, nisi quod in euitandis ei uia modi verbis non decorem compositionis quaerimus, sed facilitatem. Non tamen mirabor Latinos magis indulsisse compositioni, quam Atticos: quamuis minus in verbis habeant varietatis &gratiae. Nec vitium dixerim, si Cicero a Demo
480쪽
4 8 M. F A n. O v I ri TI L. IN sτIT.' tia nostri Graecique serni otiis, explicabit fu inmus liber. Compositio nam finem imponere egressi destinati in moduni volumini festino idcbete iselaonesta, lucim da, varia. Eius tros
partes, ordo, coniunctio, numerus. Ratio in adrectione, de tractione, mutatione. Vsus pro natura rerum quas dicamus.
Cura magna, ut sentiendi atque loquendi i torsit. Distimulatio curae praecipua, vinulneri sponte fluxiise non arcessiti Meoacti esse videantur.
O RATORIA LIBER X. De Copia verborum. C A P V T. I.
ad inueniendum, disponendum, se eloquendumpertinens superioνibia libru ira i it. Nunc huius libri ct capitis inrtio ad.. monet, quae hactenus tradita sunt, ad perfectam eloquentiam non I licere, nisifacilitas quadan firma, quam Latini habitum ὰicunt, accesserit, Eam legendi, scribendi, is dicendi exercitatione parari s verborum O rerum copia instruamur, locet. Ei res quidem cuius, que causse proprias Hse, verba cum varia alia ali , loci posita, et-dem rei conueniant in promptu is consse tu es debe e. morum copia eum delectu paranda sit, mi suis locis aptari queant. Itaque
verborum idem valentium varietatem, subie tu exemplu, qua ad docendumpotentissimasunt, exhibet. morum copiam d obm cou- tingere tradit: optima au iundo is legendo. Auditionis rationem, commoda: quo viva vox, actio, pronuntiatio, periculum aecentis moueant: deinde lectionis, quampotiorem esse ex ut ii que eo aratione probat: quo pacto legendi sint autores optimi, proponit: nempe non oscitanter, vel carptim truncatimve .sed diu multumque a principio ad finem: quin etiam lectos semel ex integro resumendos , praecipue oratores, in quibus virtutes maxime occultantur. quorum orationes si mrrinque habita extent, causis
cognitis legere utibi umsit. Ppetarum etiam lectionem plurimum commendat: quod ab his in rebu/, Oirtim in verbis sublimiata. . in se ribu , motu : in perfnis, ocor petatur: aeuod etiam le- pore