M. Fabii Quintiliani Institutionum oratoriarum libri duodecim, summa diligentia ad fidem vetustissimorum codicum recogniti, ac restituti

발행: 1629년

분량: 1385페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

511쪽

nratio recta, illud figura declinata commendat. Ipsa denique scria utilissima est exercitationi dissicultas. Quidὶquod autores benda. maximi sic diligentius cognoscuntur Nou enim scripta,le- .ctione secura transcurramus sed tractamus singula &necessa-xio introspicimus: dc quantum virtutis habeatit, vel hoc ipso cognoscimus,quod imitari non possumus. Nec aliena tantum transferre, sed etiam nostra pluribus modis tractare proderit: ut uae industria sumamus sententias quasdam , easque

versemus quam numerosissime, velut eadem cera aliae atque

aliae formae duci solent. Plurimum autem parari facultatis eX- istimo ex simplicissima quaque materia. Nam in illa multiplici personarum,caussarum, temporum docorum,di eloIum,fach orum diuersitate sacile deliteicet infirmitas , tot se undique rebus, ex quibus aliquam apprehendas, offerentibus. II.

Lvo vittatis indicium est,fundere quae natura contracta sunt, augere parva o varietatem similibus , voluptatem expositis

dare, & bene dicere multa de paucis. In hoc optime facient infinitae quaestiones, quas vocari γεγεις diximus, quibus Cicero iam p inceps in republica exorceri solebat. His confinis est destructio& confirmatio sententiatum. Nam cum sitiententia, decretum quoddam atque praecep um , quod de re, Idem de iudicio rei quaeri potest. Tum loci communes, quos etiam scriptos ab Oratoribu s scimus. Nam qui haec tecta tantum , & in uullos flexus recedentia copiose tractauerit: utique in illis plures excursus recipientibus magis abundabir, eritque in omnes caussas gratus. Omnes entiu teneralibus quae itionibus constant. Nam quid interest, Corneliu,Tribu nus plobis quod codicem legerit, reus lite an quaei aluus, violeturne maiestas, si magistratus rogationem suam popul ipse recitauerit 3 Milo Ci Odium rectene occiderat, Veniat laiudicium: an, oporteatne i nsidiatorem interfici, vel perniciO- sum reipuoluae ciciem, etiam si non insidietui Cato Martiam

honestene tra siderit Hottentio : aa, contieniatne reS tal Sbouo viro p Depei sonis iudicatur, sed de rebus contea

ditiar.

Declamationes vero , quales in scholis Rhetorum dicuntur, ii modo sunt ad veritatem accommodatae,& orationibus similes, nocitantum dum adolescit piofectus, sunt utilissimae, 'ussi inuentionem redis'γsitionem pariter exercent, sed etiam cum est consummatus, ac Iamin foro clarus. Λlitur enim atquc enitescit velut pabulo laetiose facundia, Massidua

513쪽

primo, ut arbitror : libro nec ille se bonus praeceptor maiore latione. numeroq'am fulti ne rip ssit,onerabit e & nimiam loquacI---i--- με ratem recidet ut omnia quae sunt in controirersia, noti ivt quidam volunt quae in rerum natura, dirantur. Sc vel longiore potius d ferum ipatio laxabit dicendi necesIitatem . vel materias diuidere permittet. Vna enim diligenter effecta plus proderit, quam plures inchoarae,&quasi degustatae. Propter quod accidit, ut nec suo loco qu'cque pon itur; nec illa quae prima sunt, seruent suam legem: iuuenibus flosculos omnium partium in ea quae sant dicturi congerentibus:quo fit , viti- mentes ne sequentia perdant, priora cocitandant. De Cogitatione. -

PRnitimastylo enitatio est, quae&ipsa vires ab hocaeei

pit.& est iciter scribendi laborem, extemporalemque sortunam media quae n,& uescio an usiis frequentissimi. Nam scribere nee ubiq; nec semper possumus o cogitationi tempo- mας loci plurimum est. Haec paucis admodum horis magnasmam taenias complectitur. Haee quoties intermissus eiis in aeuus. psis noctis tenebris adiuuatnr. Haec intermedios re x nactus aliquid inuenit vacui, nec Oeium patitur. Neque vero remmordinem modo quod ipsum satis elat intrate i. psa disponit sed verba etiam copulat, totamque ita coci texit Grationem ut ei nihil praeter manum desit. Nam memoriae

514쪽

Eloelitio. quoque plerunque inhaeret fidelius , quodnulla scribendi se

curitatequxatus. Sed ne ad hanc quidem vim cogitandi perueniri potest aut subito , aut cito Nam primum facienda multostylosorma est , quae nys etiam cogitantes sequum tum assume us usus pauraunuvi pauca primum complai - .inutanimo, quaereddi fideliter possint r mox per intumemaram modica,ut onerari se labor ille non sentiat augenda' far,&exercitatione multaeontinenda est 3 quae quidem in ima ex parte memoria constata ideoquealiqua mihi in il umqD-t'.II.c. i. eum dissere alunt. Eo tamen peruenit, tismi nonrefrage, tur ingenium,acri studio adiutus tantum consequ-hIPut ea etiam quae cogitariquaeque scripserit atque edidieis iniudiocendondem feruet. Cicerocerae Graecositum Metit lorum orat. sceptium,&Eriphilian Rhodium , viostrorumnh Hin m In Brauo. - sum tradidit, quae cogitauerant,adve instin agendo; reeimste. Sed s forte aliquis inter dieendum essultetit eanem Malis lor non superstitiose cogitatis demum est in raetida αδ eaque enim tantum habent curae , vinoo sit da .s δὲ Ibostiae locus uecum saepe etiam sci iptasea,quae subit barus uor , ininsea rantur. Ideoque totum hoc exerracationisgenusi in Dum n. dum est, ut& digredi ex eo, &tedire in idis osse issimus. Nam V τ primum est domo afferre paratam diremH eho , dissertam rita refutare tcmporis munera longe stesim mest. Quare cogitatio in hoc piperaretur, H ti Altum uesipere non possit,adiuuara possit. Id autem fiet inemo invitu a non . Dus,Vt illa quae complexi animo sumis,suatit licitos &rλpicientes,& vnalpe suspe os recostasit, risision a prout se praeuidere ' : alioqui vel extemporalem dein tit,tεmdere. malo, quam male cohaeretem cogitationem. Pelux enim q4αritur retrorsusequia cum illa desideramus, ab altiε aneret Art&ex memoria votius repet-us,quin, ex ni Melia. Plura suorautem , si utrunque quaerendum est,r quae inueniri possunt.

' sui regandi, quaseribenda, oe quomoa,tradidit:

515쪽

ra uetudine atque mercitation formem me cuim eptorem etiam ex tempore cicta reseranti ut nonsolum animi narurali mobilitari τe,verumetia rεcedente intentione. v ' quodam irrationali, quem tamen arspraeiae adhibitu rerum imaginibata , vimentis plu=imum vatiam s. Pudorem quoque, 9gloria eupiditatam ad hane facultatem plurimum conferre contandit , ad suam pautatim a paruis institi frequenti me iratione' uperueniendumsit. Porro retineri eadem quaparatur exertita-εione, quam duplicem esse υuis a primam, qua audientibis pluri-

-3,de quorum iudicio atque opinioneommyoliciti, plura quo-τidie dicendo exerramur. Atieram, qua nobiscum cogitam ω Θeotas materia silentiopersequimure quarum comparatra m facta, maria commoda commemorat. Atque ut exacto opersi sermone Pii. consuescamm,o, diligenterplurima scribendo, optimo

et Varillιme dieare discamin, Raeip r. MAximu 'ero Ruoicitum fructus est. &velut praemium quoddam amplissimum longitabo.Is, exten, ore di- cendi Dculias; qua inqui non erit consecutus, mea quidem sententiari uilibus ossi ei iste nitabit,&solam scribendi fa- .cultatem potius ad alia opera conuertet. Vix enim bonae udeii .viro conueuit,auxibum i P publicum polliceri, quod in praesentissimis quibusque periculis desith ut indicare portu tu, ad qhemnauis accedere tiali lenibus ventis vecta . non pota sit.siqvidem numerabiles accidunt subitae necessitates, vel apud magistrarus, vel repraesentatis iudieiis continuo agendi. Qui rum siqita non dico cuicunque innocentium ciui um, sed amicorum ac propinquorum alicui euenerit, stabi ' me mutas.& salutarem petentibus ocem, statim, si non suc- Curratur, perituris , moras&secesi um & flent um quaeretidum illa vetba fabricentur , & memoriae insidant, &vox i. ae latus praeparetur Quae vero patitur hoc rario, ut quisequam sit Orator imparatus ad casus id,eum aduellari. respondendum erit fiet y Nam saepe ea quae opinati sumus, α contra quae scripsimus,fallunti ac tota iubito caussa muta- '. HL a tur,

516쪽

48 M. FAn. INTI L. INsT 1 T. Eloentio. tur. Atque V X gubernatori ad incursus rem pestatum; cea i. -.- g riri ad varietatem causurum ratio mutanda est. Qi id poe. to mulius stilus,& assidua Iectio.& longa studio tum aetcancit , si manet , adem quae fuit incipientibus dissicialiasi PERIISSE profecto confitendum est praeteritum labor i eiu' semper idem laborandu eii. Neq; ego hoc 3go, ut extempό edicere malit,sed, ut 8 ossit. t d aurem m x Ime h oc modo conasequemur. Nora sit piunum dicendi via. Neque enim ius

etiam modi exemit; i,

517쪽

ORATOR IAR. LI s. X. CA.. TH. 48s Hamus quam gradu; si non intersilientes offensantesque bre- De Exs.

M a illa atque eoncisa singulcantiit m m ido eiecturi si uius. Est potali dia igitiu ; quidam is rationalis, quem Glaeci ἄλογον vo- cedidis .ant, quo m ιuus in scribendo decurrit. qao oculi totos simul cultate. an lectione versas flexusque eorum de transitus intuentuI , & i-i-ia. me idquetitia vident, quam priora dixeraad. Quo constant .mmi tacui ait ilαscenti P iaciorum ae venti urorurn, ut ea qaM eiu seri fit, ultro venae in macius credas, &q ia iubentur dein

ea crEre, Sed ii cuius rea proderit, si ea Ie q- locuti sumus ars ά ictesserit, ut ipsum ill ad quod laserationem non ha- bet,' in ratione versetur.' Nam mihi nodicere quidem videtur nisi qu disposite, ornate , displose dicit. . Sed nec tumultuarii nec fortuiti sermociis c Ohtextum mirabor unquam, qciem id et intibus' etiam mulierevi s superfluere video di Quom tulit frequentur enim accidit , ut a celestiires ex emporale consequi eura non possit in Deum tunc . a stat M. cum id eueniiset, veteres Oratores ut Cicero dieit A aintili . Sed talio manifesta est. Nam bene. concepti a Lectuli Et ieeentes rerum imagi aes continuo impetu feruntur,noadua qua n morastyli refc sescunr, & dilatae non reuertu tun Utique vero cum infelix illa verborum cauilla Aio Metitsi,ad singula vest gla gestior. non potest: optime vocum singeturum cedat et q.

io . hios o inua', 'sed composita est. Quare capiendae sunt Ulta ae qdibus dixi terum imagines . qua, vocari φαν -- c. 3. M Aasu uini si, omnraque aequi bu di 'uine imus , perr cid 3, 44est lonῆ,:spes, iis risbe 8a in oculis, in affect*siecisti s lli ' Pae et v s est enim quoa Nettos scit , & vis Rentis Ideoque impetitis quoque , si modo lane aliqvis

asse ac d citati, merba non desunt. Tum in tandendus animus,noa ita aliquani rem unam: sed inplore simul eqnH- , mitis: vi* herali duam tectam vilim nati mus oculos t mul omnia quae suntloea cive. qae in uemuL

-κ dissilino in cogitationem exprimu & exp si estitidi Meessitas , Ad secundo* impexus auget placendi Ahidoc Adeo praemiuin omnia spectant,ut eloquentia quo-

518쪽

in se voluptatis, maxime . tamen praesenti Ructu laudis opinion .sque ducatur.Nec quis-qura tantum fidat ingenio, ut id sibi spetet incipienti statim

posse contingere sed sicut incogitatione praecepimus, mis- . Cilitatgm ' uoque extemporalem a paruis initiis paulatins perducemus ac summam. quae neque perfici, neq ae eontineri nisi vis potest. Caete. um peruenire eo deb et, ut cogi tatio non utique melior sit ea, sed tutiori cum hakc felicitatem non in pro- ,- - ; i modo multas ni consecuti, sed etiam in earmine. Vt Ahiu

' expri piam Neque vero tantam esse unquam fiduciam Redi. . . llatis Velim, ut non breue saltem tempus. quod nusqualia fere

. . . ea quae dicturi fuimrs,dispicienda sumantia, ' quod quidem in iudiciis ae foro datur seri per . Neque'enim quipquam est, qui causiam quam non ididerit.' agat'. 'o, Declamatores quosdam peruerta ducit ambitior ut exposita controuersia protinus dicere veli ni : quin etia i quod est inp iniisse uolum escen cum, reibum pera hi quo itici ista . Sed tam e'ntumeliosos in se ridet a uicem eloquentilabin'st, stultis videri eruuiti uolui, ristu hii εtdditis vinae orsir rrhia i mensertunarum subitam secςrita in ecerita eid, si obi-1iore quodam opus erit inge nio I vis Minis ii: tende ili re bus,&an praese'tiate mittendum aliqui 3 eur verbo, .m,s utrunque n6ndabitur. Tuni&tat dies pro nitates.=Mas habet,& suspen' ae velut dubitans oratio, t tarnea deribera- e, non liqsitare vide mur.Hoc, dum egredi cur ep ortu, si nos nondu aptatissa tic armamentis axe t ventuir: drinde paulatim simul euntes aptabimus vela,&msponem 3s ludentes, &impseri sinus opt/bimq,. Id potius, quam se inani verbi ni ror tenti dare quasi tempestatibus subvolant, ause tendum. Sed hhis continςrur haec fac utras, quam patia in A R s. isi i ἡ φ* Πλις l praecςpta. non labitui . S ylus quoque itermis. x a plana admodum de eeleritate deperdit e promptum hos,&in ex odito positum , exercitatione sola continetuI., ut dilori diu dicamus audi tibus pluribus,maxime de quorum simus iudicio ac opinione so- lliciti: rarum est enim ut satis se quisquam vereatur. vel

519쪽

ORATORIAR. LIB. X. CAP VII. 487 lita' 'di amus potius,quam non omnino dicamus.-De Externiit e rotatio cogitandiltptasque materiis vel silentio dum porali dita Men si dicat in .ra seipsum)pei neque m , quae nullo non cendi , M. empotri locst, quan non aliud ag mus , explicari po- cultate.

vcillio Diligentius '--

c in sconliqnitur quam Illa , in qua contextum dicendi in re init 'Ne vere Rarsus illa prior plus conseri , vocis, ut dixi. ex itiit ratorem,& iactatione pedis lupplosione, studendum - --ον seu lue enim fere tam est ullus dies uae 2 v eicero Brutum facere tra--at. ce Lim rapi aliquo momen em C. Carbo' etiam in tabernaealos'f' i QV'd eidem Ci nullum nostrum v logitemur, ubi

cribendumi multa dicemus ex tem- illa verborum proximas vitis radi- . lis ducant, ut inse-

ρrq penitii, descendendo fi mentur. Ac nescio aci utrunque

520쪽

28 M. FAB. Qui NTI L. IN ST IT ii locutio. Illud quod Lenas praecipiti displie et mihi, quae Ieripseri

mus, in summas siue coa meo rarios ti capita conferre. facit enim & diseendi negligentiam Irae E ipsa fiducia, & la errat ac in deformat orationem. Ego autem ne cribendum qu dem puto, quod simus memoria persecu uri. Nam hic quoque acet-ditur reuocet nos cogitatio ad illa elaborata , nec sinat praesentem fortunam experiri Sic anceps inter uti unque animus aestuat, cum &scripta perdidit, denota quaerit troua. 6 d de memoria desti natus est libro proximo locu&, nec huic parti subivogendus, quia sunt alia prius nobis dicenda

SEARCH

MENU NAVIGATION