장음표시 사용
531쪽
Ux, si equis nos aut petulantes in laedendis his, aut etiam ana D bit os os putet. Itaquc Cicero quanquam crat Ha Co am riacendo. graii isti ne dicturus, neque aliter agi Oppii c. usia vote - .Lat, longa tamen praefatione excusauit ossicii tui necelsitate L. Aliquando etiam inferioribus, praecipueque acio le- soci tulis p. icere aut mederi decet. Vtitur hac moderatione Cicero pro Caelio contra Atracinum, ut eum non inimice corripere, sed pene patri: monere videatur. Nam dc inuenis, Sinor,ilis, Jc non iniusto dolore venerat. laci usandirna. Sed
in iis quid c, in quibus vel indici, vel et Iam ali tentibiis iacio nostrae Dioderationis probari debet, minor cit la: or: ill rc plus di m eui tali s, ubi ipsos contra quos Z cimus, veremur offende te. D ae simul huiusmodi personae Ciceroni pro Mutaena dicenti obstiterunt, M. Catonis Setuitqu'Sulp tii: quam de Cen ertamen sulpitio cum Omnes concesti det virtutes, scientiam petendi consulatus ademitὶ Quid enim aliud estit quo se victum homo nobilis&iu Asant; ite sinag sferret Τ Ut vero rationem aesensionis suae ri didit, cum se ituduisse petitioni
SuIpitii contra honorem Murenae, non idem debete accus a- tiona contra put, diceret Quam lmolli autem arti ulo tractauit Catonem3 cuius naturam summet admiratus non ipsius
vitio; sed Stoicae sectar, q iibusdam in rebus faetam duit ore
videri volebat . ut inter eos non farensem contentionem. se Ishudiosam disputationem crederes incidisset. Haec est pro festo ratio, Sc certissimina praeceptorum genus, illius viri ob furuat: o, vi culmi liquid se trahere salua gratia vclis, concedas alia omniae inlio e solo vel minus peritum quam in caeteris; a die sta, si potet: t fieti. etiam caulsa cur ita iit; vel paulo petria actorem, vel credulum , vel iratum, vel impulsum ab aliis. Hoc illis commune remedium est, si in tota actionς aequaliter appareat non honor modo, sed etiam charitas. prς terea caussa sit nobis iusta sic dicendi. neque id moderate tantum faciam , sed etiam necessario. Diarabum ab lioc, led facilius, cum hominum aut alioqui turpium, aut nobis inuisorum
quaedam iacta laudanda sunt. DEcET enim rem ipta in Frcba ive in qualicunque persona. Dixit Cicero pro Gabinio & P- Vatinio inimicissimis antea flat hominibus, &in quos oratio-3nes etiam scripserat: vetum caussa iusta fit fatendo non se de ingenii fama, sed de fide esse licitum. Dissicilio rei ratio in Iudicio Cluentiano fuit, cum Scamandium necesse haberet dicere nocetem. cuius egerat caussaui. Verum illud elegantis
532쪽
soo M. FAB. QV INTI L. INSTIT. Elocutio. si me, cum eorum a quibus ipse productus esset, preces, tum etiam adolescentia ira luam excusat et det iacturus alioqui plud autoritatis, si in caussa praesertim suspecta, si eum esse, qua temere nocentes reoS susciperet, fatere tui. Apud iudicem veros
quum aut pIO ponitur alienum commodum in cautis quam susceperimu Mau t suum, ut per suadendi ardua ratio, ita dicendi expeditissima. Fidiatia enim iustitiae eius, non caussae, nihil nos timere si nautat inrus. Ipse erit glosia inflandus, ut tanto clatior fututa iri side, ac religio tu pronunciando, quanto mi . . nus vel Oficusae vel utilitari suae indulsem. Hoc modo&apud' eos a quibus appellatum erit, si sorte ad eosdem remittentur, adiicienda ratio vel nec nitatis alicuius, si id caussae cedit, vel erroris, vel luspicionis. Tucissimum ergo poenitentiae consei sio , & Osfactio culpae : perducendusque omni modo tu
dei ad irae pudorem. Acciuit etiam nonnunquam, V ea dem eaussam de qua pronuntiauit, cognoscat iterum: tumiIliid quidem com ni une , apud alium nos iudie em disputaru
Iosae illius sententia non fuisse. neque enim ea endiariaba
Ilo, quam ab ipso fas esse .cae rerum ex caussa, ut quaeque perinicies, aut ignorata quaeda, aut defuisse testes, aut quod timidis' sme,& ii nihil aliud plane fuerit, oicendum est patron OSnori satis lac Isse. . S uecutiet et i am, si apud alios iudiccS agetur, Vc-al. noti in iecanda asscrtio, , aut in centu in uiralibus iudiciis duplici- satisse in bus, palle victa. Decentius erit, quoties contigerit, se Iuare
se succur iudicum pudoiem : de qua relatius in probationum loco di 1etὼ et iasi. elum est. Poteste ut ni re, ut in aliis reprehcnsenda sint, quae I Lib.,. c. i. psi secet im' : ut obiicit T ubeio Ligario, quod in Africa fueri ragi ambitus quidam damnati, iecuperandae dignitatis gratiare os eius dena criminis detulerunt, ut in si holis luxuriantem patiem luxuitosus ipse iuuenis accusat Id quam decenter fie- , si possit, equidem uon inuenio; nisi aliquid repeciatur quod
intersit, persona, aetas, tempus, caussa, locus, animus. Tuber
iuuenem se patri haesisse , illum a senatu missum non ad bellum, sed ad flumen tum coemendum ait: ut pr: mum licuerit, a partibus recessisse: Iligarium&pei seuerasse. & non pro Cn. Pompeio, inter quem & Caesarem digni talis fuerit contentio.' cum saluam uterque rem bub. vellet, sed pro Iuba atque Astix
inimicissimis populo Romano stetis e. Caeterum vel FAcIL LIMvM est ibi alienam culpam acculare, ubi fateris tuarii. Verum id iam iudicis est noti chor.s cruod sint: lla contingit excusatio, sola colotem habet poetii tentia. Potest enim videri
533쪽
ORATORIAR. LIB. XI. CAP. I. sorsitis emendatus, qui in odium eorum in quibus erran erat, i De Apter se conuersus e. h. S ant enim quidam, qui hoc natura ipsa rei uicendo.
non indecens faciunt. vicum pater ex meretricenatum, quod --- -- amet meretricem in matrimonium, ab Ucat. Scholastica ma-
eria, sed non quae non possit accidere. Hic io ut multa non deformiter dicet vel quod omnium sit vOTVM parentum, ut hooestiores quam sint ipsi, lib ti os habean t ca atri & filia nata, meretrix eam mater pudicam esse voluit set; ) vel quod homitior ipse fuerit; si icet enim hoc dicere; vel quod non habue-x e Patrem qui moneret: quin eo minus faciendum filio fuisse,n renouaret domus pudorem , &exprobraret patri nuptias, matri prioris vitae necessitatem c ne denique legem quandam suis quoque subinde liberis daret:&credibilis erit etiam propria quaedam in illa meretrice turpitudo , quam nunc hie pa . . ter ferre non possit. Alia praetereo. Neque enim tunc declamamus, sed ostendimus nonnunquam posse ipsis incommo dis dicentem benevo.Idic maior aestus, ubi quis pudenda queritur, ut ituprum; praecipue in maribus: aut os propha natum.
N oci dico si loquatur ipse; nam quid aliud ei quam gemitus
ac fletus,&execratio itae conueniat ξ ut iudex ilitelligat potius dolorem ilium, quam audiati J sed patronoqu/ que Durii miles a se stus eundum erit, quia hoc iniuriae gcnia, verecundius in si passis qaam ausis. Mollienda eli in pleriique allo colore asperitas orationis, utCicero depros riptoruin liberis fecit Quid en mi erudelius, quam homines honestis parem i- L 7um δε-bus ac maioribus naros, a re publica summoueta Τ Itaque du- m miri id esse sum m asille tractandorum animorum artifex cor persciato a. fitetur: sed ita legibus Syllae cohaerere stilla in ciuitatis astic-mat, ut his solutis ita re ipsa non possit. A secutus itaque est, ut aliq'rid eorum quoiue caussa videte tur facere, contra quos diceret. Illud etiam in iocis napnui, quam turpis esset fortunae in. sectatio:&n eici totos ordines, aut gentes, aut populos petu ilantia incurreret. Sed inretim fines patrocinii cogit quaedam de unHierso genere aliquorum hominum dicere, ut liberi inorium, vel militum, vel publicanorum, vel simi liter aliorum: in quibus omnibus commune remediam est, ea quae laedunt,n libenter tractare videaris r nec in omnia impetum facias: sed in id quod expugnandum est: dc re pr. hendens, alia Iaude compenses. Si milites eupidos dicaS elle, non mirum,
quod periculorum ac sanguinis maiora sibi deberi praemia Ii s puteut:
534쪽
Wal. mol lissimum. Inorato. sox M. FAB. INSTIT. putent: eosdem petulantes, & hoc fieri, quod bellis magis quam paci allueuerint. Libertin s det ahenda est autoritas Aicet his te timonium reddere in distriae, per quam exierint deseruitate. od ad nationes exteraspe Iimet, Cie ero varie detracturus inae eis testibus fideria, doctrinam his concedit ae .li eras : seque eius gentis amaroieri esse profitetur. Sardos contemnit, Allobrogas ut hoste is inibinatur: quoium nihil
tunc cum diceretur, parum aptum, aut remotum a cura deco
Iis fuit. Verborum etiam moderatione detrahi soler, si qua est rei inuidia . si asperum dicas nimium seuerum, iniustum pei- fuasio ac labi, pertinacem ultra modum tenacem esse propositior ter unq; velut ipsos coneris ratione vincere, quod est molestissimum Inde eorum est se per haec omnia nimium: ideoque etiam quod natura rei satis aptum est; nisi modo quoque rem peretur, gratiam perdit Cuius rei obseruatio iudicio magis quodam censeri, quam praeceptis tradi potest. Quantumiatis sit, & quantum recipiant auris, non habet haec re S mensuram,&quasi pondus; quia ut in cibis, alia aliis magis complent. Aciliciendum etiam breu rei videtur, quod fere dicendi virtutes diuersissimae, non solum suos amarores habeant, sed ab eisdem saepe laudentur. Num Cicero quodam loco striabit id esse optimum, quod ca n te facile credideris co 'sequi imitatione, non possis. Alio vero, non se id egi se, ut ira diceret qui imodo se quilibet posse confideret, sed quomodo ne mo. Quod pote i puguare interle videri. Verum utrumque, ac meruo, laudatur. Caussa enim modo distat: quia simplicitas illa, & velut se euritas in affectatae orationis, mire e enues caussas decet o maioribus illud adrnirabile dicendi genus magis conuenit. In utroque emittet Cicero, ex quibus alterum
impcriti se posse consequi credent, neutrum qui intelligum
Memoria θ pronuntiatio potissimum ad diem mpertinent:
ergo hoc loco conranode tractantur. Hoc iras, capite, quatenus .loquentia thesauru sit memoria, qua res nobu is verbasemper νε- ρ sentat M. qua nulla conset aliarum partium radicat. Eius partes dum facis: Deile pere peνst, dilueν continere, non solum scripta,Iad εtiam cogitatae,iam aduersariorum quam nosra. Vim eius naturalem describis: qua ramon ratione iuuetur, O -εrcit
535쪽
ORATOR IAR. Lis. XI. CAP. II. eitatione aura tur, firmeturg. mare memoriam duplicim es De Me s. naturalem ct artificiosam eontendis. Artificiosa rimtim in- moria.
Mentorem, Oex quo euentu, Simonidem eommemstrat Eam qNe --rrrbud conflare, lotu, imaginibi, o praceptis ostendit. Loca multa Uuseria, explicata modicis interuallas. Imagines rerum s verbo is um escaces, acres, insignitas desiderat: quibus moduου alitur salvena sit 3 ne vanitate quadam aut ostentatione minutim con-eida tur , quod orationiperpetua ediscende parum conuenit. Ediscenti rationemtriplicemfacit tacite serum , voce siniter εχ pressa, oratio legente. Primam magnopere probat eogitationibus pertuνbationibuου simus valui. Quiἱus ut oecurramus, sic a
Bibenda vox. qua duplitimaru iuuet, audiendi ctri endi, qua secunda ratio erit Tertia eommoda eum incommo id comparat, is
Uendit esse maiora. Tropacto longior oratio memoνia complectendasti, pracepra tradit Ut per paries edissatuν non exiguas, sed qu4 locum quens ad finem perdueant: quibuου apponenda sint noxa rei conuenientes rvrside naue dicendum, anchora: 1ide bello. Diculum. Aliquando etiam quae ab aliasimili memoriam transferunt, ad id quo continendum eri: υtsi Fabiud tenendm sit,sucincurrat eunctator ille 3 si Cicero, veniat in mentem, ciceris. Ali su ndo etiam non ites; visi annulum alliges, ut tin id feceris, requirns Reliqua hui- reipracepta fiunt: ut bene valeam sin, ut animu sit liber cogitationibus, ut digestus esius, ut eadem cer Mur ta la utamur in quaseripsimuου , ut adsit exercitatio cogi-randi rascendis;paueaprimum, deindepaul irim plura. VidiuLmnι viamuris se bona compositione: ut poet/ca primu ediscamin, deinde oratoria, tertio solutiora numerν. ut tardiora ingenia nocte interposita νeeordation/m adhibeant. Γ PUrema ingenis fidelictmagna memueria prediris. Fiempstre abundantibuου, ad verbum edisceni omnia imperat rdura vero aut nulia, extemporali tamen direndi facultate valentibus, te rehinsis animo rebu , eloquendi facultarem liberampermittit: e, quantum memoria
naturastudios valeat, Themistoclis, Mithridatis, Crassatque xi axemplis sendis.
MSmoriam quida naturae modo esse munus existimaue - Mεmoriarunt, estque in ea non dubie plurimum : sed ipsa exco comendaris tendo, sicut alia omnia,augetur:&totus de quo diximus, adhuc inanis est labor, nisi caeterae partes hoc velut spiritu contineantur. Nam&omnis disciplina memoria constat, frustra-ηψς docemur, si quicquid audimus, praetet fluat: &exemplo' Ii 4 Ium.
536쪽
y. M. FAB. QVINTI L. INSTIT. Memoria. rum, legum, responsorum, di istorum, beneque saetorum vel - ' ut quasdam copias, quibus abundare, quasque in prompta semper habere debet orator, eadem illa vis repraesentat. N e- que immerito thesaurus hic eloquentiae dicitur. Sed non sir-
me tantum continere, sterume Uam cito percipere multa acturos oportet nec quae scripsseris modo, iterara lectione complecti, sed in cogitatis quoque rerum ac Verborum contextum sequi: &quae sint ab aduersa parte dicta, meminisset nee utique ex quo dicta sunt ordine refluare, sed opportunis locis ponere. Qu)dy extemporalis oratio non ai: o modo videtur mentis vigore constare. Nam dum alia dicimus. quae li-
cturi sumus, intuenda sunt, ita cum semper cogitatio ultra id ' quod est, longius quaerit: quicquid interim reperit, quodammodo a yud memoriam deponi t: quod illa quasi media quaedam manias acceptum ab inuentione, tradit elocutioni. Non arbitror autem mihi ici hoc immorandum, quid sit quod memoriam faciat et quanquam plerique imprimi quaedam vestigia nostro animo. quae velut in ectis annulorum signa seluetur, existimant. Neque ero tam credulus, ut quasi habitu ta diorem firmioremq; memoriam fieri putem. Eius autem quod ad animum pertin i, mag:s admirer naturam, subito re S vetustas tanto ex interuallo repetitas reddere se&offerre: nee tantum te quirentibus, sed etiam sponte interim: nec vigilantibus, sed etiam quiete compositis magis: eoque illa Moque animalia quae carere intellectu videmur, meminerum, &annoscunt, dc quamlib et longo itinere diducta, ad assuetas sibi 1edes reuertuntur Qu dZ non haec varietas mira est, excidere proxima, , vetera inhaeriere ' hesternorum immemores, acta pueritiae recordari et ' Quid, quod quaedam requisita se occultant, & eadem forte succurrunt nec manet semper memoria sed aliquaudo etiam redit Nesciretur tamen quanta vis esset eius, quanta diuinitas illa , nisi in hoc lumen orandi vim extuli stet. Non enim rerum modo, sed etiam verborum ordinem praestat: nec ea pauca contexit, sed durat prope in infinitum;
& in longissimis actionibus prius audiendi patientia quam memoriae fides deficit. Quod & ipsum argumen rum est. subesse artem aliquam, iuuarique ratione narutam : cum iidem docti facere illud, indocti & inexercitati non possimuS. quani quam inuenio apus Platonem obstare memoriae, usum literarum : videlicet quod illa quae scriptis reposuimus, velut custodire desinimus, & ipsa securitate dimittimus. Nec dubium est,
537쪽
st, quin plurimum in hac parte valeat menris intentio,&vel De Memout acies luminum a prospectu rerum quas intuetur, non auer- ria. D. Unde accidit,ut quae perplures dies scribimus ediscendi -- caussa, Cogitatione ipsa contineat. Artem autem memoriae Ph/dro primus ostendisse dicitur Simonides, cuius vulgata fabula est. er Tim/o. Cum pugili coronato carmen,quale componi victoribus sis. Literarum let, mercede pacta scripsisset ; abnegata ei pecuniae pals est, quod more poetis frequentissimo digressus, in laudes Casio--οbris &Pollutas exierat: quapropter partem ab iis petere: quo rum facta celebrasset, iubebatur. & persoluerunt, ut traditum sit. est. Nam cum esset grande conuiuium in honorem eiusdem victoriar,atque adhibitus ei coenae Simonides, nuntio est sx--memicitus , quod eum duo iuuenes equis aduecti desiderare maio--Cictb. rem in modum dicebantur. Et illos quidem non inuenit, fui s. Ur Lia tamen gratos erga se exitu comperit. Nam vix eo limen egresso, triclinium illud supra conuiuas corruit, atque Ita contudit, Vt non ora modo oppressorum , sed membra etiam omnia requirentes ad sepultura propinqui, nulla nota pollent discernere Tum Simonides dicitur memor ordinis quo quisque discubuerat, corpora suis reddidisse. Est autem magna inter autores dissensio, Glaucone Carystio, an Leocrati ,-uAgetharcho, an scopae scriptum sit id carmen : & pharsali fue-xit haec domus ..ut ipse quodam to eo significate Simonides videtur, atque Apollodorus& Etatosthenes, & Euphorion, α Larii leus Eurypylus tradiderunt: an Gracione, ut Apollas Callimachus , quem secutus Cicero hanc famam latius fa-dit. Scopam nobilem Thessalum petiisse in eo conuiuio constat, adiicitur sororis filius. putant & ortos plerosque ab illo Scopa, qui maior aetate suem. quanquam mihi totum de Tyadaridis fabulosum videtur : neque omnino huius rei memenit usquam poeta ipse , profecto non taciturus de tanta sua gloria. Ex hoe Simonidis facto notatum videtur, iuuari memoriam sigmatis animo sedibus , idque credere suo quisque experimento. Nam cum in loca aliqua post tempus reuersi sumus, non ipsa agnoscimus tantum, sed etiam quae in his fecerimus reminiscimur, personaeque subeunt , nonnunquam tacitae quoque cogitationes in mentem reuertuntur. NATAusi igitur, ut in plerisque,ars ab expetimento. Loca discunt quam maxime spatiosa, multa varietate signata, domdm forte magnχm,Sc in multos diductam recessus. In ea quicquid notabile est, animo diligenter assigitur, ut sine cunctatione Ii s ac mora
538쪽
Memoria. ac mora palleis eius omnes cogitatio possit percurrere. Re lo promtis hic labor: si non haerere in occlusu. .'lus enim quam lii in1a deberesse memor a , quae aliam memoriam adiuuer Tum qi; aescripserunt, vel cog tatione complectuntur,& alio signo quo moneantur, notant quod esse vel ex re tota potest,
VP dena g. itione tali lit at vel ex verbo aliquo. Nam etiam excidentes, uniuς admonitione verbi in memoriam reponuntur. Sit autem signum nauigationis, ut anchora ἐμ militiae,
tal quid ex armis. Haec itaque digerunt, primum sensum vel locunt, vestibulo quasi assignant; lecundum atrio, tumia pluuia circumeunt; nec cubiculis modo aut exedris, sed straris etiam similibusque per ordinem committunt. Hoc facto, cum est repetenda memoria , incipiunt ab initio loca haec recensere,& quod cuique crediderunt, reposcunt, &e Tum imagine admonentur: ut quamlibet multa sint quorum memini se oporteat, sint singula connexa quodam choro, naerrent coniungentes prioribus sequentia solo ediscendi labore. Quod de domo dixi , & in operibus publicis ,& init nere longo, ut urbium anabitu,& picturis fieri ρotest. Eriam fingere sibi has imagines licet. Opus est ergo locis, quae vel surguntur, vel sumuntur: imaginibus,vel simulacris, quae Lib. 2 G . utique sinonda sunt. Imagines notae sunt, quibus ea qua ediscenda sunt, notamus vi quomodo Cicero dicit , locis P rvt- procera , simulacris pro literis utamur. Illud quoque ad Verbum ponere, optimum fuerit: Locis est utendum multis, illustiibus, explieatis, modicis interuallis , Imaginibus aliquid agentibus, acribus, insit enitis, quae occurrere, celeriter rue percutere animum possint. Go magis tr iror quom o Meriodorus in xi I. signis per quae Sol mear, trecenos Msexagenos inuenerit locos. Vanitas nimirum fuit atque iactatio cirea memoriam suam potius alte quam natura gloriantis. Equidem haec ad quaedam prodesse non negaue Iim, ut si rerum nomina multa per ordinem audita, reddendas . Namque in iis quae didicerunt locis teponunt res illas, mensam, ut hoc utar, investibulo, in atrio puluinum , &sie caetera. deinde relegente Minueniunt ubi posvelint. Et fortaran in hoc sunt aciuti,qui actione dimissa quid cuique vendi- diiunt testibus argentariorum tabulis reddiderunt. Quod sisnee. I. I. maestitisse Hortensium dicunt. Minus idem proderit inedi- ιςlama. scendis quae orationis pefpetuae erunt.Nan 6c sensus non ean.
ut 9 imaginem quam Ies habeat, cum alterum fingendum λ sit, ae
539쪽
ORATORIAR. Lia. XI. CAP. II. sopα tio tum tamen utrunque commonet. sed eum sermonis De Menaciali Caius habitu verborum contextus eadem arte quomodo CD mPrehendetur Muto quod quae iam nullrs simulacris si- - ----Roisi cara possunt,ut certar coniunctiones. Habeamus enim με Sed an C, ut qui notis scribunt, cetras imagines omnium, &s licce infinita . per quae verba quae sunt in quinque contra lis uius Verrem secundae a ctio nisi ibris, explicentur, ut meminerimus Ctiam omnium quasi deo sitorum : nonne impediri quidem borum. eorum quae dicit, decuitum necesse est duplici memoriae cu-Ta r Nam quomodo poterunt eo putata fluere, si propter singula vel ba ad singulas formas respiciendum erit 3 Quare &-α. a me ades.& Scepsius id e quo modo dixi θ Metrodorus, quos de orat Cicero dicit vlbs hae exercitatione, sibi habeant sua. nos simia Pli ci ora tradamus. Si longior complectenda memoria fuerit oratio, proderit per partes ediscete. laborat enim maxime onere. J& hae partes non sint perexiguae: alioqui nimis multae crunt,&eam distinguentatque concident. Nec utiq; certum imperauerim modum, sed maxime ut quisque finietur locus ruisi forte latra sit numero Ius , ut ipse quoque diuia idebeat. - Dandi sunt certi quidam termina , ut contextum verborum squi est difficillimus j continuet crebra meditatio, partes dein inceps ipsas repetitus ordo coniungat. Non est inutile, quo Deilius haereant, aliquas apponere notas, quarum recordatio commoneat & quasi excitet memoriam. Nemo enim fere tam in foelix, ut quod euiq; locos gnum destinauerit, nesciat: tsi erit tardius ad hoc, eo quoque adhuc remeeIO utatur, Veleta excitent notae. Hinc est ex illa arte non inutile, attende. resigna ad eos qui exciderunt sensus:anchoram ut supra posui si de naue dicendum esset: spiculum, si de praelio. Mutitum enim signa faciunt,& ex alia memoria vem talia ; ut cum translatus annulus vel alligatus commoneat nos cur id fecerimus. Haec magis adhue adstringunt, quae memoriam ab aliquo simili transferunt ad id quod eontinendum est : ut in no-- minibus,si Fabius forte sit tenendus, referamus ad illum cunis chatorem, qui excidere non potest 4, aut ad aliquem amicum, qui idem vocetur. quod est facilius in apris, &vrsis,&Nas . ne, aut Crispo, ut id memoriae affigatur, unde sunt nonnina. Origo quoque aliquando declinatorum, tenendi magis caus, ' . sa eli, ut in Cicerone, Verrio, Aurelio, si debent in seti. Illud neminem non iuuabit. iisdem quibus scripse iit ceris, ediscere. Sequitur enim vestigii. quibusdam memoriam, Δ velut ocu-
540쪽
sε8 M. FAB. UINTI L. INsTIT. Memoria. lis in xuetur non paginas modo , sed veclus prope ipsos,nui
qua aut mutatio interueniat, signa sunt quadam quae intuentes errare non possumus. Sit ratio, ut illiae qua primum locutus sum, arti non dissimilis; ita si quid me experimenta discuerunt & expeditior & posentior, ediscere tacite. Nam id quoque est, quod tum erar, optimum, si non subirent velut ociolum animum ferunq ae aliae cogitationes , propter
quas excitandus est voce, ut duplici motu iuuetur memoria,
clieendi & alidiεdi. Sed haec vox sit modica,&magis murmur. Qti autem legente alio ediscit, in parte tardatur, quod Α-CRlO R. est oculorum quam aurium sensus. in parte iuuari potest, quod cum semel aut bis audierit, continuo illi memoriam suam experiri licet, & cum legente contendere. Nam &alioqui id maxime faciendum est, 't nos subinde tentemus: quia continua lectio,& quae magis, & quae minus haerent,aequaliter pransit. In experiendo teneasne, & maior intentiqest,&nihil superuacui temporis perit, quo etiam quae tenemus,repeti solent: ita sola quae exciderur, retraetantur, t crebra iteratione firmentur: quanquam solent hoc ipso maxime haerere, quod exciderunt. Illud ediscendo seribendoque ς ommune est , utrique plurimum conserte bonam valetudinem, Ism,=ia digestum cibum, animum cogitationibus aliis libet um. Ve-jua Miu his quae scripsimus, complectendis, multum valent,ma condu- & quae cogitamus, continendis, prope solae lexcepta, quae eant. Potentissima est, exercitatione diuisio & compositio. Nam qui iecte diuiserit, nunquam poterit in rerum ordine errare.
Certa sunt enim non solum in digerendis quaestionibus, sed etiam iρ exequendis, si modo recte dicimus, prima ac seeuda,& deinceps: cohaeretq; omnis retum copulatio, ut e in h In
que subtrahi sine manifesto intellectu, neq; inseri possit. An
vero Scaevola in lusu duodecim scruporum, cum prior calcu- Ium promouisset, essetque victus, dum rus tendit, repetito tOtius certaminis Ordine, quo dato errasset, recorda tus rediit ad eum,q'l cum luserat, isque ita factum esse sonfessus est: mias
Idem ordo valebit in oratione,praesertim totus nostro arbitrio couit,ltiuus . cum tantum ille valeat alternus ZEtiam quae benet ut ita compotita eiu nr, memoriam serie sua ducent.. Nam sicut fa-vin. cili uri versus ediscimus, quam prosam orationem: ita prosa cria, quam vinctam, quam dissolutam. Sic contingit, ut etiam quae ex temdi Coluta. pore videbantur effusa,adverbum repetita reddantur : quod