장음표시 사용
941쪽
PRO Civillus D EcLA. M I. I no, Vulneribus pastos.& ad euiscerata corpora illuxit. Publi-eemonstra ebmmissa sunt, α inexpiabile nefas uno ore ciuita fecit. Poenis nostris iam ne fames quidem satis est. Hue
non omnes serae faciunt, di quamuis sensu careant mi ta animalia pleraque tamen innocentibus cibis vescuntur, uti quae que consueuerunt. Inter homines etiam si qua alienis me biiuiu primunt dentem, mutuo tamen laniatu abi inent: nee est ulla sup r terras adeo rabiosa belua , cui non imago sua sancta sit. N os quibus diuina prouidentia mitiores cibos conces sit, quioas sociare pop IOS, mutuo gaudere comitatu, sidera' cul: sanimisque cernere datum est : visa non ante nos secimus , nigros fame dentes pallidis adaueribus impressimus, α inter hirorem ac famem restrictis labris morsus abrupimus. Cadauera rogis senoluta sunt, &ad funera tanquamas naues concuriimus. D. ficit aliquos extremo iam spiritupes ens, tamen durat, quia prius moriturum alterum putat, inuidem expectant: & si spei fig iratione tardius cadit, morsibus pugnat. Nam in omnibus mortos eXpectantur pater li- heros esurit, scop, ressa decimo mense mater sibi parit, redit ita uterum laceratus infans. Cludunt domos ne quis fumus eripiat S ita sunt diuitia mortium, velut infaustae aues supra exp rantes sta his. Secreta miseri perunt in solitudine fugi ut dc 'bi nulla i , es vitae saperest, mortes tuas abscondunt: iam morituri ad feras confugiunt. De hisce teri a ,&hane noxiam
ei ilat misi hoc saltim As est haustuat quoad inferodion-de. Coelestes auras contaminato spiritu polluimus.&sideribus ac si ei graues,& inuidiam seculo facimus. Nullas iam spero nuges, propitios deos non mereor, Qu 3modo mea scelerenico diuelle emittiqiras ultimas terras, quae inhospitalia ma-tia concierem 3 Metu in sane conscientia viunt animum intus ineletum faces : Ac quoties iacta reputaui,ssagella mentis sonao i, vltrices vi icta Iulias,&: In quamcunq; me partem conuerti, oecurrunt umbrκ meorum. Habitant nescio quae in pectore meo pedi e : α ne morte salte m hos metus effugiam,
occupant grauia apud ipse ros supplicia, Volucris rota,&sugalibus cibis elusus senex. Adeone apud inferos quide ulla ρει est samomaiorix ille haec patuur, qui hominum apposuit epulandum. Nobis imminet Linum, nobis stridunt ferrea turres,nostris cauisis urna iam stetit, nobis vivax ipsum crescit iecur, qui illic quo'qe visceratantum aues laniant. Ex- cipiunt nos in proximo I. itore inhumatae nostrorum animae;
942쪽
M. FAB. Qui NTitit ANs Miserum me, verane haec sunt, an meus aspicit Z Laceros deo manes,&truncas partibus suis umbras , QT . boc est Non de sepulcris insurgunt , non aliquo tetratum hiatu pro cedunt umbrae nostrorum: de populo exeunt. Illuc ite , illi taedas intendite . illum anguib's petite.& t m loci ex morae exigite rationem. Vobis dicat, Duplum attuli . Vobis dicata Ad diem veni. Ego si huius puruam videro,possum reddere
Damni ριν iniuriam datis acti, Pauper diues in αννο - . . iani reant itinctu hortulis. Habebat diues inhorio ore .paveν apes. Sustia ect diues res suos decerpi ab opibu, pauperis. De- nuneiauit ut transferret. Isto non transfere e foret suos veneno 1 Uis. Apespauperu omnes perierunt. Rem eii diues damnii iuria G1L
Redo ego,iudices, plorosq; mirari,quod hom, tenuis, etiam antequam quod habebam, perdi- di, pauper ausus iam iudicio lacessere diuitem, Utique vicinum. eumque notae impotentiae,expertae crudelitatis,in tantis sortunae virib. per niciosum inimicu, etiam si veneris non habear. Neq; ipse hoc periculii ignoro, expertus non leui documcto,
uanti steterit mihi quod semel ina erata non feci. Sed neque Iud, iudices, damnum tolerabile est pauperi, cum tam paruis etiam diuites moueantur Et mihi quanquam prope nihil iam relictum est quod perderem , si tamen ista impune sistinenda sint, solatium erit iram potius quam contemptum pati. Nee sane vitae causa iam superest, u ad caeteras humili-tytis nostrae contumelias hoc quoque accedat, ut si habemus aliquid, migrandum sit: si perdidimus, tacendum. Vnum oro, ne cui minor dignitate vestra videatur caussa litis meae. An re omnia enim non debetis expectare ubi pauper magna per- radiderim, I
943쪽
ssi tam,sed quantulum est quod abstulerit mihi dines , m
nus est quod reliquit. Et tamen quis indignatur apes formula vindicari,cum venenis etiam flosculi vindicentur ρ Quod ta-
mea iudices quanquam euerius,& ab omni spe tuoidae pau- pertaris exclulas aequiore animo, toleiatem si cuiuis etiam si iniustam poenam, meritam tamen iram tulissem. Sed
circunspicienti omnia nihil mihi obiici potest a diuite, nisi P. . vicinus sum. Est mihi paternus . iudices, asellus, lanean- nustus de pauper, non vitibus consitus, non numentis ferax, non pascuis laetus , ieiunae modo glebar, atque humiles thymi α non late pauperi c sae circuniecta possessio. Verum mihi vel hoc sui gratissima , quod non fuit digna quam di
. ues concupisceret. In hoc ego vitae mea: secreto remoto a tumultu ciuitatis, ignobile aeuum agere procul ab ambitu, i ... Omni maioris fortunae cupiditate constitui : δcdum mouita lege oatura transiret aetas, vitam fallere. Hoc mihi paruvlum tetrae & humilis tugurii rust cum culmen aequitas animi re- e gnas cera .satisque diuitiarum erat, nihil ami ius vclle. Ei
Vixi Sc quoque me latentem inuenit inuidia Nec ab ini
iudices, vicinus druitis sui, pares circa me habitavere do-ini , & stequentibus villis concors vicinia paruos limites coluit od ciues pascebar, nunc diuitis unius Lortua est.. Postquam proximos quosq; Ieuerendo terminos ager locu- . , pletis latius inundavit: aequat, solo villae, & excisa patria - ' cra, de cum coniugib parui stiberis respectames patriumlarem migrauerunt veteres 'oscinit sic tam sesitudinis indis eie- ta unitas facta est, postquamad apes meas diuitis landus ae-- cessit. Nanque ego iudices dum sortius opus permisit aetas, terram manibus subegi ',' dc dissiculi tem labore urdomui. .' Minuito solo nonnihil tamen foecundi xis expressi. Cito labitur dies, εο procliuis in pronum sertur.artas a abiere vir sensiuς meus defectaque labore sedectus , magna pars mortis . nihil mihi reliquit nisi dilige iam . Circunspicienti quoa. conuoniret opus inualidae senectutis ςurae , succrarebat seu ui pecora, fortuque placidi gregis paupertate tueri: sed ex omni parte circumectus diuitis ager vix teouem adgressus meos semitam daba . Quid agimust inquam. Vndique vallo diuitiatum classi sumus Hinc hortuli locupletis, hanc arua, inde vineta,hinc salvus nullus terrae datur exitus. Quaeramus infimal quod volet: Nam quid apibus inuerat natura praestan- o uirParcae, fideles,laboriois. O animal simile pauperibus.
944쪽
M. FAE. Qv INTr OA Ni t sane dabat occasionem mihi opportunitas bortulinamque positus ad ortus solis hiberni,apricus omnibustis medius Fusus ex proximo fonterimis, cr urantibus inter radiantes calculos aquis, utrinq; ripa virente praeterfluit. Sa- eis consiti flores, & viridis quamuis paucarum arborum c. ma, nascentibus populis prim adedes , unde ego f eque ter
consortium nouae iuuentutis agmen ramo grauescet, te susce- pi, Nec me tanta capiebat voluptas, quod fluentia celis mella
gonaerem quod ad sustinendas paupertatis impe'sas defex- Tem in Irbem quod diuites emerent , quam qu0d adueis
omitia lassae taedia aetatis habebam senex quod agerem. Iuvabat aut lenta vimina vernis laetibus texere , Ine aestiuus iardor aut hybernavis grauidam penetraret aluum , hiantis rimas tenaci linire fimo, aut sessis apibus vltro praebere meIIa ut fugiens examen aere terrere , aut bella sedare pulueris iactu tum ne quid periculi saltem singulis est et, avidas lonte iugare volucres,&arcere parua dictu animalia rectus as io rerim scrutari apium domos , ne pervacuas aluos sarda peltis insidiosis texeret plagas. Dederam laboribus meis iusta lenex missionem, habebam quae pro me opus facerent. Quo
non penetras liuor improbe ' Quidve scabrae malignaeti
clausum Inuidit palleri diues. Cum euocasset me subito trepidum. totoque sortunae suae strepitu circumstetisset. Quis .
tu,inquit, non potes imperare apibus tuis, intra priuatum vo Ienitne hortorum meorum soribus insideant 3 ne in meo rorem legantΤRemoue,transfer. Impotentissime tyranne, ouo .
Nunquid tam latum possideo agelium , ut illum apes trannuolare non possint ριNeque tamen tantum inerat pectoriarico robur. v t non pertui barer denuntiatione notae impotentiae. Volui relinquere auitos lai es,&conscios natalium parietes,&ipsam nutii culam casam , iamque pauperem fo- .cum,&fumosa tecta , &consitas meis manibus arbusculas transferre destinatus exul decreueram. Voliri, iudices, dece- ': . ' potui iuuenire at ellum, in quo non mihi vicinus diues esset. Nee tamen licuit diu quaerere. For-
re terenus pura luce fulserat dies , ct hilaris matutini solis
repor ad cotidiana opera laetius solito agmen emaderat.
in ipse spectator operis praecipua namque haec mihi vo-ιuptas .erat in processeram , sperans fore ut viderem quemadmodum aliae libratae pennis onera conferrent , aliae depositararcina in nouas prorumperent praedas, re quanquam angu-
945쪽
Mnaretur aditu , turba tamen exeuntium non obstaret catibus,aliae militatibus castita pallerent vulgus ignausi, longum permensae iter fatigatae anhelitum traherent, Ad aestiuum lolem porreetas panderet pennas. Mise Iuui agnoscite modo gemi; ibus ni eis. Non flolculos perdi- 'ec caduca folia proximo lapsura vento. Apes cum o susiugium t nuitatis meae, solatium senectutis amisi,
unquam me alias pauperem putauit. itasse me excepit ex pro atque silentia in & inanis aluei inchoata tantum opera,&rti des ceta ivos, iudices, aest ima te quatentis recipiatis hunc asse ictum meum. Liben et bibissem , ii inuenis em, Venenum.
Hoc mihi damnum non brumae glacialis penetrabilis rigor, non si inplessi longa siti flores induxerunt: ieiunam miserisfarnem, non auid iras iniusta domini nihil mellis reseruantis,on aequalis fessas morbus inuasit: non ua innatis sedibus suis uix fuga petiere sylvas. Apes pauμer miser inopere perdi-d . Varauit homo nefarius ante omnia tantum veneni , quod
posset &diuitis hortis satis esse, &liniuit flores maleficis
succis, dc in venenum mella conueriit Sparsit omnibus flori. bus moitem:&quanto plura interim corrupit, quam quae apes αbst utillent 3Illae studio quotidiani operis excitatae t pria uaurora lucem vocavit, tu assile tam is rete pascua volant, ut an- rcq am noctis humorem radii solis ebiberent matutinos legerent rores,&caelestes aquas ad horicum serre possent, necsbi, sed operi biberent Hic triste spectaculum,&tantum nota ipsi qui fecerat,miserandum. Illa ad primum feralis succi hausium insolito consternata gustu fugit, sed fugisse nihil pro- deth. Illa longiores expetitura pastus, in altum tollitur, Vitaq; in aura relinquit. Haec primo statim flosculo immoritur. illa rigescentibus morte pedibus exanimis, sicut haeserat, pendet. Alia defeetanisi volandi, adhuc per terram languide reptr. Si quas tamen Vsque ad sedem suam distulit mors lentior sicut aegrae solent sub ipsis pendere rottis, in globum cie xaS,&mutuo amplexas mors sola diuisit. Quis figurare possit, qui filicere, quam multas mali formas, quam varia lethi genera sec rint tot mortes semel, ipse tristem finiam expossitionem, dicendum es ,omnes perdidi C lebre illud alvearium,& do triino suo notius, ad nihilum recidit. Audete nuc lacessere divitem, quibus vitareausia superest: exerite libertatesortibus
verbis, siquid offenderit,&, quod dissicili mum fuit,ta expertus est venenum. Quod si mihi fortuna vel ingenii vires, vel
946쪽
suas deditat, erimen istud non priuatam taxationen formit merebatur. Venenum leges habere , emere, nosse denique vetant, ineuitabilem pestcm occulta fraude grassantem. Male haeret ibi innocutia . ubi in potestate est sectetum sceIus, vel ut venenum, & quidem praesentaneum, inuentum,compositit 'datum est. Quantulum interest quis bibetit3Homo dedit. homini dari potest. Non adeo desunt odiorum caussae, utram rara simultas sit: & ut videatur aliquis nihil magis quam malos odisse, libebit aliquando longius manum porrigere & indulgere animis. Credite mihi. iudices, difficilius est venenum inuenire, quam inimicum. Sed me conscia mediocritatis in , firmitas intra meas tan: ummodo continet querelas. nam damnum id est,iudices, grauissim v. Paupervulnus accepi quod mihi diutius dcssendum apud vo , quam probansim est. Nae oarguendis quidem criminibus quis l. abor est aduersus coii tentem ZHabent diuites hoc quoque contra nos contumeliosum. quod non tanti videmur ut negcia . Porro qui confessunt defendit, no absolutionem sceleris petit, sed licentia. Longius icta quam timui quaestio peruenit: n Ade praeterito taἡrum litigamus. hoc apitur, ut etiam si quid D rte reparauer ideradi uiti liceat occidete In duas n. quantum animaduςrtere potui. quaestiones diuidit caussam, an damnum sit,&in in haria' desu.
Negat esse damnum, quod animal liberum, d volucre,&vas&extra imperia positum perdiderit. N ici diuti idatum inpiiuatosuo, quod ea quae sibi noceret, extinxeris,pbstremo quod sparso tantum per flores veneno, ipsi; res ltro a mo Atem venerint. Vt nihil esset quod his possem res on fere . erat inter vicinos sic agi 3 sed excutian sin ii, ne
tius meis argumentis nitar, quam diu cisa repulero. niam quidem quaer turan danauum sit perdere, quod ii ruinest habere NLiberum est animal puta : non dico laetus mei, manibus exceptos, & in tutam conditossedem & reseritatisi lupplementa generis sauis examen Qernaculum quoniam quidem tyrannorum iura defendis natos in priuatomeo: pu'ra me vel inanis arboris trunco, vel eauis inuentos petris dbum Duos retulisse . multa nihilominus quaelibera fuerant, transeunr in ius occupantium,lsicut venatio, &occupati Nam ut caetera animalia hominum causa finxer i prouidsitia,nuod omnibus nascitur, industriae praemium est. Quid autem non liberum natura genuit Taceo deseruis, quos bello'
rum iniquitas in praedam victoribus dedit, iisdem legibus,
947쪽
e em fortuna,eadem necessitate natos. Ex eodem coelos i- ritum trahunt. nec natura vilis, sed sol luna dominum dedie.
cur infrenatis equis victor insidetZ Cur, iniusto cotidie iugo boum colla deterimus' Cur in usum vestium saepe pecori lanae detrahumui3 Taceo de sanguine dc epulis per mortem paratis Sr omnia quae libera generantur, naturae demus, de saltis druites esse. Si vero haec conditio est, ut quicquid ex his animalibus in usum homini cessit, proprium sit habentis: profecto quicquid iure possidetur, iniuria aufertur, ut volucres mites, & alix quae per rusticas villas, quaeque ditibus cerulis saginantur, in quibus tamen domini ambigua possessio& Vaccae,&argumenta, omnς pecudum genus. sedilia
impositus cohibet magister. Peiusne domino in iis ius est, quibus custode non o us est N on si hocdicitis. nihilesse no- una quo sperire possiti ex nullius animalis damno haec edi. τ' Myla potest. Nam & errare pecudes solent, d fugere man cisi a. hQc in caeteris non obstat, vagari tu nolles apes, in opus exire, dc ad cotidianum censum laboris assidui non de . trectare militiam. An non ipsa: domum sua sponte reuolani, sinemque laboris sui sole metiuntur, di omnis intra solitas omos turba conditur,noistemque modesto silentio trahunt Age porro, ut non si parum certa posse sito, dum volant: ncpe quia cum remearunr, concludi transferri, donari, venire possunt, in potestat unt. Quomodo autem potest sine damno. meo perire quod cotidie meum est At extra imperia posi, tum est. Mirum hercle, si negato commercio sermonis human sunt in caeterorum animalium sorma. Tamen quarni dominus dedit, incolunt sedem lasciuientem luxuria fugam tinnitu compescimus. Etiamsi diuersis regibus coorta seditio
ad bellum inflammavit iras, exiguo puluere, vel unius poenal. ducis resedit omnis tumor. Illa vero admiranda sedulitas, φ, operi totus insumitur dies, in dominorum reditus ablata sup -
plentur Age, si obsequi possent,quid amplius imperares 3 Intelligo his vanis ultra necessitatem esse responsum. Si non sunt apes meae, ne id quidem quod his essicitur, meum est. . Atqui nulla unquam inueniri potuit impudentis , quaestu ctus mellis in dubiumvocaret. Hoc ergo fieri potest, ut quod . nascitur, meum sit, quod generat,alienum' Age si mihi aluei surto abessent, utrum nulla daretur actio 3 An viminis modo
silisque texti precium formula taxassem, & pertude agerem
948쪽
is 6 M FAs IN Titr Aur uasi inanes perdidissemὶ Nisi fallor, esset aestimatio &apium in tandem quas surripere non liceret lictat occidere ' NOR est damn tua quod exutus sum ' quod reditus perdidi ξ quod annuos fructus praesit dia paupertatis amisὶ Non est damnii' id perdidisse, quod ut proximo utar arguimento sibybere voluero emendum eiu id ergo tibi opus est ni Ieficis suc
cis, cum liceret palam trucidare. & plenos vel cremareiginti vel aquis immergere alueosὶ An est aliquod animal, quod licear nisi v - nenis occidere Vt damnum sit, inquit, iure t ime pse ei, in ptiuato meo. Per fidem vestram, iudices, saccar . rate exemplo. non sufficit his partibus unus rusticus pauper. obuiam publice eundum est, & obiiciendae aduersus nasco' tem licen iam consensu manus. Credite mihi, maioris in quatilio est. Hoc vobis hodie iudicandum est, ubi se tu facere non liceat. Nam cur non hoc idem de homicidio responi Aeat 7 cur non de latrocinio i N on enim iure ista. sed modo differiint Aperitur ingens funeri Wia, & obluctantia tu legunt velat Iaustiis sceseia libera porta prorumpunt, si in priua tum iure non veniunt, dein manifestissima quaque noxa no de tacto quaeritur, sed de loco, non aequa pollione cum sceleratis ter: as d uisimiis. Vbi enim non iam diuitum priuatunae estZ Parum est proximos aequare terminos, & possieniones tuas vel xt quasdam genti s fluminibus montibusque distin 'pirere. Iam etiam deuios saltus,& sylvas vastae litudine horridas occupant, tota quae intra paucorum umbram lateri , e fi-
nibus sui spopulus excluditur, nec ullus procedentis sinis eri nisi cum & in alterum diuitem inciderit. Adhuc tamen spolia transeuntium, & abacti pecorum greges subit octitulo: defendibantur,iam pii vati veneni transc iptio est Iteriri ac saepius, iudices, admoneo, consideraxe, discite, a tn h lvs
quatia contra ius licet, ut in priuato otia pia. At enim adue
sui in fetentem damnum iusta vitio fuit. Dicam nunc quam iniqua sit inuicem iniuriae compensatio, quamq; non solam Iegi aduersa, sed etiam ira Barba otum mos est popul ruin, quos procul omnis iuris humani s0cietate summotos proxima bes luis natura effera irit. Nos ideo magistratqs legesque a maioribus nostris accepimus, ne sui quisque doloris vindex sit: dcassa duae scelerum cauli e seresellant,si vitiomen imitabitur. Damnum accepisti. Erat lex, sorum, iudex: nisi si vos iure vindicari pudet. At mehercle iam ad arma tmittitur, & instituitur perniciosa nocendi contentio , . ac in vicem
949쪽
9Ro P Avia Ag Dac LA. XIII. Meein legis ita succedit. Premetur quidem obnoxia infirmi-ras, &paucorum dominio subiecta plebs triste seruitium perferet tamen oc pauperibus interim dolor:&vificilius uobis noceri potest, ita vobis latius. Postremo placeas licet tibi opum tuarum fiducia diues. si mihi vivere expedit, pares sumus. dergo ZSiquid tibi damni attulissent apes meae nou mihi a terretur ratic, sed forsitan aliqua daictur&tibi. Nune vero quid quereris i Credo depopulatos agros , euersosque reditus Non enim debet leue esse damnum , quod diues ferre non pollit. Decerpebant,inquit, flores meos. Ecquid intelligitis, iudices, quanto dolore dignum sit quod ego perdidi si
etiam hoc damuum est, flore, auferte Ita plane. Alioqui tu illos in vetustatem reservabas & durarent adhuc, aisi adho -
tum tu iam apes venis lent. Cuius rei inueniri potest breuior iasi Namque dum immaturos exterior alligat corteT, nondum dixeris florem. Paulatim deinde umidiore succo tume scit terus, & albentes accipit rimas, necdum tamen flos est A cum se raptista tunicis in patulum capita fuderunt, &veta
lut filiainbi hem, iamque eorum videtur maturitas, & igno. tiis occasus est, Stiam sitie ventis quoque toluta natura, labitur gratia nec quisquam est Gs nisi nouus. Quare si dicerem, abstulere peritura , & quae protivus humi iac uis lent, in ulus hominum conuersa : inauditus tamen liuor videretur etiam ais
pibus i idere. Nunc vero disterendum mihi est, quam momentosta sit huius animalis rapina. Nescimus qua perna citate pleruntie vix contactis floribus r uolet, discuiratque per singulos velox experimento, quam etiam ubi immorabantur,
libratis p eadeant alis Quis unquam quod ferentem ape vide rati ubi deesset inuenitῖ , an tutum vero est quod ex his manu consitis florib. legant .Pί-ta, sylvaeque vel matulae fructibus vites , di fragrantes thymo colles quantum coniectura suspicari potesti pabulum ministrant. Non ex omnibus floribus carpunt utilia operi suo, sed in omnibus quaerunt. Praesecis & quidem protinus illa redditur rneices , quod omui bus quibus insedere, o dotem mellis inspirant, Sc breui eontactu vim sui relinquunr. Hoc tu damnum imelligi r hoc veneno vindicas, quod me hercle inhumane etiam fumo pro Abibit: si es3Anno te solus vicinus colui ' Non frugum mea tum primitias omni verSmisi Z Non si quis ceris nouis candidior incidit favus,tuis reseruatus est meus . cum paruis mediocritate munuscultriua semper adiiceretur commenda io Hoc