장음표시 사용
591쪽
τ ingressus Iesus perambulabat Iericho.
Praesens sancti Euangelii lectio tria
praecipue comprehendit. Primum est,conueniens ad salutem in publicano dispositio. Secundum est,erga publicanum benigna cliniit miseratio, ibi: Et quum venisset ad locum. Tertium est,publicani ab iniquitate persecta conuersio, ibi: Stans autem. Circa primum quatuor sunt consederanda. Primum, crisitatis Iericho mystica designatio. Secundum, Zachaei publicani notanda descriptio, ibi:Et eccc vir. Tertium,Videndi Christum Zachari desiderium, ibi:Et quaerebat v, .lere. Quartum, videre desiderantis non inane studium, ibi: Et praecurrens. Circa primum dicituri Et ingressus Iesus perambul bat Iericno.Vbi notandum est Iericho ciuitatem quondam fuisse munitissimam, nempe muro septemplice cinctam, Vt nec ariete peruia esset, nec ferro penetrabilis. Hanc Iosue septem dierum ambitu die septimo clangentibus tubis sacerdotalibus quae iubileares diccbantur corruentibus muris,captam , ferro & flamma deleuit, ®em eius intersecit, & ait: Sit ciuitas haec anathema. Sola Raab meretrix vivat cum uniuersis qui cum ea in domo sundiabscondit enim,inquit, nuntios quos direxiamus .Et subinde: In empore illo imprecatus est Iosue, dicens:Maledictus vir coram domino , qui suscitauerit &aedificaucrit ciuitatem Iericho. In primogenito suo sundamenta illius iaciat, & in nouissimo liberorum ponat portas eius. Porrb Acham qui contra vetitum de anathemate Iericho furtim surripuit,victoriam Israel impedivit dc prchen iisque, lapidatus est. Dehinc caeteris hostibus potenter debellatis, fili j Israel terram patribus eorum diuinitus promissam possederunt. Iericho interpretatur luna , & mystice mundum hunc designa qui ut luna mutatur,& nunquam in eode statu
592쪽
permanet.Hic est ille mundus qui deum per quem factus Iaan. r.est non cognouit. Huius mundi rector diabolus est, in Ioan. I . Euangelio princeps mundi appellatus. Septemplex murus, obstinatam in septem capitalibus Ioue U-
vitiis significat voluntatem. Porro Iosue qui & Iesus pus Chri- Naue Christi typum gessit. Tubae sacerdotales quibus pl.
Vtebantur in Iubilaeo, praedicationem Christi & Apost lorum eius praefigurabant. Iubilaeus autem, gratiae noui testamenti tempus est. Vnde est illud Prophexae: Quasi Ese s s. tuba exalta vocem tuam, & adnuntia populo meo scele
Proinde tubis per nantibus muri Iericho corruunt, quia praedicantibus permundum apostolis,diaboli potestate labefactata, obstinata prius in malo Gentium corda,recepta fide veritatis qua deum nosse coeperunt, cedente priore duritia,pietati peruia facta sunt. Iericho flamis& ferro damnatur, & Christus gladio bis acuto ex eius ore procedente ultionem de impiis sumet, iudicat rus seculum per ignem. Raab meretrix quae una cum suis sola saluatur, quia Cnuntios Iosue recepisset, designat ecclesiam ex Getibus Raab, ut collectam,quae Christi apostolos caeterosque ipsius prae- insi eccledicatores in mundum missos fidei suae recepit hospitio. sia Isu. Quae quonia olim per idololatria immundis se spiritibus prostituta subdiderat, meretricis vocabulo designatur. Porro quod a Iosue ciuitas Iericho sub anathemate
lonitur, hoc trium designat quod per Apostolum suumoquitur Christus,dicens:Nolite diligere inudum nequzea quae in mundo sunt. Quia si quis diligit mundum non I. Dan. r.est charitas patris in illo. Et rursum: Qui vult esse amicus huius mundi,inimicus dei constituitur. De anathemate surripit qui vetitis mundi huius inhq- ret illecebris,quibus illaqueatus di victus non solum ipse Deana Peccata non vincit,quinetiam quantum in se est suae pra- ibemia uitatis exemplo aliis quo minus vincant obsisti graui ta- furripit, dein iudicio quasi lapidibus obruendus. masti Denique maledicto subiicitur qui ciuitate Iericho d nud suscitauerit, quoniam qui veteres vel etiam nouos Iericho μerrores per Christi pr dicatores dissipatos, per doctrina scito. haereticam aut opera pessima, suscitauerit auditurus est
auditionem malam,importabilis illius iudicij si olenti , Ite maledicti in ignem ςternum.
593쪽
Iericho superata hostibusq; deuictis terra lacte & melle manans victori populo distribuitur,quia mundi huius illecebris & peccato triumphatis beata caeli requies & diadema regni victoribus a Deo reddetur,ipso iudice dicen--οe i. te: Qui vicerit,dabo ei sedere mecum in throno meo, si- i t. cui S ego vici,& sedi cum patre meo in throno cius.Resnum quippe coelorum vim patitur, & violenti rapiunt illud. Mam Porro ciuitati Iericho suscitandae sundamenta ponit,ia Iembo qui proposito voluntatis ad amorem huius mundi redies poniti peccato consentit. Is primogeniti sui morte multatur, quandoquidem bonorum operum suorum pristitia merita ob eeccatum solo licet consensu voluntatis paractum,
mortificantur.Portas autem Iericho ponit, qui malae voluntatis culpam operis exeduutione consummanS non
nisi cum vita sua peccata dimittit. Per nouissimum vero liberoru, vanu mundi gaudium omne quod ex peccato solatia captabat non immerito designatur. Solet enim parcies nouissimustu minimum suorum liberorum coplecti dulcius,sinu tenere, huic suauius ad blandiri. Sed quoniam in fine male actae vitae omnis pristina peccatorii dulcedo una cum in udi huius ma- . . , te amatis illecebris amittitur, recte in nouissimo liberorum suorum portas Ierico peccator ponere perhibetur.
Circa secundum,quod est, Zachaei publicani notandaia descriptio,subditur:
Et ecce diis nomine Zachaeus , o hic erat princeps publica ipse diues. Mira rari Ecce,inquit,quod utique demonstrantis est, quo audisti apparea toris intentione excite nempe rem memorabilis exem- miseraeον- pli narraturus,id est,publicanum ad Christi discipulatiund a. repente conuersum. Sed nec tantum publicanus is sue- Theob. ra Verum etiam princeps publicanorum, hoc est,primus
S praeci iis inter eos qui de labore periculisque vectorum pedagiis & vectisalibus extorquendis intendebant. Et magna quidem in huius vocatione apparet miseria cordia & abundans gratia diuinae pietatis, quae no solum publicanos disci illos facit,sed & Zachaeum principe pi iblicanorum,captivum,ad salutem recipit. Quod publicanus,res quide abominabilis,princeps autem publicanorii, multo magis,utpote in malitia princeps. Lucra enim sua publicani non aliunde qua ex pauperu sudoribus habet.
594쪽
Et ipse,i qui diues. Paulo ante dominus praemiserat D dicens: Quam dissicile qui pecunias habent in regnu Dei Lue a r. intrabunt 3 Vnde claret quia qui hic multiplicandis diui- Beda
tiis incumbunt,alterius vitae gaudia quaerere contemnui. Pecolas Sed inter pecunias habere & pecunias amare nonnulla habere σdistantia est. Multi enim habentes non amant,multi non pecunias habentes amant.Alij &habent & amant, alij nec habere amare disnec amare se diuitias seculi gaudent, quorum tutior sta- ferunt. tus est, nempe quibus cum Apostolo mundus crucifixus Gabenest,& ipsi mundo.Vnde & Salomon non ait: Qui habet, Ecclesised: Qui amat diuitias,sructum non capiet ex eis. Et ipse
dominus secundum Marcum Obstupentibus in verbis hu- Mar. I
iuste sentetiae discipulis,exponendo subiunxit:Filioli qua dissicile est confidentes in pecuniis regnum dei introue. Non ait:Impossibile, cd: Dissicile, hoc est,maximae dissicultatis est pccunias habentes vel in pecuniis cosidentes
exutis auaritiae retinaculis aulam regni coelestis intrare. Facilius enim est,inquit, camelum per foramen acus Luc. r8.
transire quam diuitem intrare in regnum dei. Si facilius Avari sa- est camelum ingentibus membris enormem angustum lim quam so amen acus penetrare, quam diuitem intrare in regnii difficilis. Dei,nullus ergo diues intrabit in regnu dei Et quo modo vel in Evangelio Matthaeus, Zachaeus iste, & Ioseph, Quo pa- vel in veteri testamento quanPlurimi diuites Dei intra- cto Gesuerunt in rcgnum λ nisi sorte quia diuitias vel pro nihilo se aiori habere, vel ex toto relinquere Domino inspirante didi- psal. cerunt. Nunquid enim David in regni diuitiis cosidebar, qui & de semctipso canit: Quoniam inops & pauper sum ego .Et alios hortatur, dicens : Diuitiae si assiuant, nolite
cor apponereὸ Credo,non ausus dicere: Nolite suscipere.
Nunquid Abraham Domino substantiam praetulisse credibile est,pro quo unicum ferire non debitauit haeredem
Sequitur: . EEt dixerunt qui audiebant: Et quis potest saluus seriλQuo pertinet ista responsio,quum incoparabiliter maior sit turba pauperu quae diuitibus perditis potuerit saluari, nisi quia intellexerunt omnes qui diuitias amant, etiamsi adipisci nequeant,in diuitum numero deputari
Sed quae impossibilia sunt,inquit,apud homines,possibilia sunt apud Deum.Non tamen quod cupidi &superbi qui nomine diuitis significati sunt, in regnum coelorum cum suis cupiditatibus & superbia sint intraturi,sed possibile
595쪽
bile est Deo ut per verbum sicut etia factum esse & quotidie fieri videmus a cupiditate temporalium ad charita-Cam rus tem aeternorum, & aperniciosa superbia ad humilitavi per an tem saluberrimam conuertantur. Vides sane in Zacharoxusta tra- quemadmodum camelus deposita gibbi sarcina per sor G. men acus transit. Diues enim & publicanus relicto onere diuitiarum,cotempto censu fraudium, angustam portam, arctamque viam quae ad vitam ducit ascendit. Et bene,
inquit Ambro . princeps inducitur publicanorum. Quis enim de se desperet, quando iste peruenit cui census ex fraudeὶEt ipse quidem diues, ut scias non omnes diuites auaros. Sed Zachaeus iste,inquit Cyrillus , in his morain non traxit,sed lactus est dignus propitiatione dei qui careos illuminat,& longinquos vocat. Circa tertium, quod est,uidendi Iesum Zachaei desiderium,subditur: Eι quantat videre Iesum quis esset, re in poterat na tui Glas ba, quis flatura pusus erat. Pullulauerat iam in eo temen salutis quia cupiebat Iesum videre,vtpote quem nunquam viderat,quoniam si vi disset,iamdudum recessisset a nequitia publicana. Si quis enim Iesum videt non potest in nequitiis immorari Duo erant impedimeta huic visioni, nam rctardabat cum populus non tam virorum qi m dclictorum,& quod statu- . ombro. ra paruus esseti Sed quid tibi vult quod nullius alterius staturam nisi huius scriptura expressit Vide ne sorte a. TM.pb. huc pusillus fide.Nondum enim promiserat quum ascenderet,nondum viderat Christum. Non tamen publicanorum ipse princeps despicitur, sed solam dat alacritatem,&recipit mercedem.Haec enim in peccatore ut Iesum recipere mereatur dispositio praeuia necessaria est,uidelicet ut Iesum desideret. Nam Iesus qui utique dei sapientia est, praeoccupat eos qui se concupiscunt. Circa quartum,quod est idere desiderantis non inane studium,subditur:
Et praeurrens Uendit in arborem Bomorum ut videret ita,r estis inde erat transiturus. - Mira deuotione fidei Zachaeus ad videndu saluatorem quod natura minus habuerat ascensu supplet arboris, atque ideo iuste quanuis ipse rogare non audeat,benedio. . ctione dominicae susceptionis quam desidcrabat accepit.
Moraliter autem : Quisquis pluribus in malitia prςest,
596쪽
parinis est statura spirituali, & non potest videre Iesum Zacta
prae turba.Nam perplexus a passionibus & secularibus re moralia.j. Dus,non aspicit Iesum ambulantem, id est,in nobis operantem, nullum opus eius cognoscens. Proinde eadem turba noxiae consuetudinis quae ante hoc factum caecum Lac iri clamantem ne lumen peterct increpabat,etiam suspicietem publicanum ne Iesum videat tardat .Sed sicut c custurbarum voces magis ac magis clamando deuici ita huiusmodi pusillus necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transccndat,terrena relinquat, arborem
crucis ascendat, inde enim videre poterit Iesum & qualis est. Haec ipsa enim mystica sycomorus est. Sycomorus ab , enim Graece,Latine ficus fatua dicitur.Nam sycos ficum rus mosignificat, moros saluum. Nam ipsa dominica crux quae C B, credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. crine.
Nos,inquit Apostolus, praedicamus Christia crucifixum, I. iIudaeis quidem scandalum , Gentibus aute stulutia.Ipsis vero vocatis Iudaeis atque Gentibus, Christunt dei virtutem &dei sapientiam.Hanc videlicet arbore pusillus statura Zachaeus quo exaltari possit ascendit,dum quilibet hvmilis & propriae conscius infirmitatis co fidens in domino proclamat: Mihi absit gloriari nisi in cruce domini nostri Iesu Christi Ascensa aute sicomoro transeuntem Gal. α prope dominum cernit, qilia per tanc laudabilem fatuitatem & fi necdum ut solide, iam tamen raptim & quasi
in transitu luci sapientiae caelestis intendit. Pusillus itaque Zachaeus sucomorum subiit & dominum vi sit, qui qui V, 7 .. mundi stultitiam humiliter eligunt ipsi dei sapientia sub- m,
limitor contemplantur.Porro quisquis propter Icsum hu a ris, ni illatur, hic iuxta mundum insatuatur, quum tamen is solus sit vere sapiens,dicente Apostolo:Quod stultum est idei,sapientius est hominibus. Quid autem in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare,nulla pro acceptis iniuriis iniuria reddere, imo
auctis iniuriis patientiam praebere λ Quasi enim 'como- rum nos dominus ascendere praecipit quum dicit: Si quis
voluerit tecum contendere in iudicio, & tollere tibi pallium,dimitte ei & tunicam .Et rursum: Si quis te percusierit in unam maxillam praebe ei & alteram.
597쪽
ad eum: Zacbre fenuant descende, quia hodie in domo tua opo
Hic ponitur erga publicanum benigna Christi miseratio. Vbi tria sunt conssi deranda. Primum est, sese inuitantis benigna dignatio. Secundu est,excipietis Christia digna exultatio,ibi: Et sustinans descendit. Tertia est, tabescentis inuidi et iniqua murmuratio,ibi: Et quum viderent. G Circa primum dicitur:Et quum venisset ad locum, su-τ ρο- spiciens Iesus vidit illum. Solam Zachaeus desiderauit vi-Donera,sed qui nouit plus praestare quam petimus,dedit ei supra id quod expectabat. Quum enim ascendisset L . priusquam videret prius ipse spectatur a Iesu. Sic omnii bus in locis praeuenit nos dominus , tantum ut nos ala cres & promptos videat. Q η Τ Suspiciens, inquit, vidit illum.Illos enim videt qui me- ἀιι chri ' te a rebus terrenis suspensa Christum mundi saluatorem qualis sit contemplaturi, arborem crucis meditatione coicendunt.Hos nequaquam neglectos prsterit, quum scriR ptum sit: Oculi Domini super iustos. Vidit illum inquit. Videre etenim dei,diligere vel amare est.Na & nos quae amamus videre delectamnsi& ab his quae ex ccramur intuitum festinam iis auertere. Vidit crgo Iesus videntem se,quia clegit eligentem se,& amauit amantem se. Oh i Jρ Itaq; pium Zachari desideri u Iesus cognoscens & accemus O ' plas,hunc ut descenderet vocavit, licens: Zachare festinas pl-- . descede,quia hodie in domo tua oportet me manere. In domo quide materiali propter sui & suoru discipulorum corporale resectione,&ad ostedenda a peccatis resipiscεti misericordiae suae benignitatem: & nihilominus in domo tua,inquit,interiori Sspirituali per gratiar iustifican- mbr. tis insusionem. Ergo benignus Dominus apud hunc publicanum se non inuitatus inuitat. Sciebat enim uberem
hospitij sui mercedem, publicani videlicet in discipulum
mox futuram conuersionem. Sed & si nondum vocem inuirantis audierat, audierat tamen adsectum. TMσω Zachaee,inquit estinans descende. Hoc est, ascendisti per poenitentiam in sublimiorem vitam,descende per humilitatem. Non te supplatet superbus sensus,festina,humiliare. Si enim humilis fueris,in domo tua oportet me sea σε. manere. Necesse est enim,inquit,ut ego mancam in domo humilis.Ad quem enim respiciam, quam super man-
598쪽
ΤEMPLI. 289 Circa secundum,quod est, Christum excipientis diagna exultatio,subditur: Et festinans descendit, excepit illum gaudens. Mox ut agnouit se in domo eius Christus erat mansurus, Hdescendere sestinat,nec segnis erat. Vnde & nos paratos Thre esse oportet quando quidpia imperat C M R I s T v s. Alibi legis de pastoribus: Et venerunt festinanteS, ad Lue. a. Christum videlicet visendum & adorandum,cuius natiui Chrisu
tatem euangeli Eantibus angelis iam cognouerunt.Neqi,ctu stenenim cum desidia praesentia Christi quaerenda, nec Osci du, surtanter Christus suscipiendus est. Hinc est quod plerique Osten M.
eum quaerentes neque inuenire, neque suscipere merentur,quia desidiose requirunt. Porro ad Christum festinanter ire est, non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute proficere.
E cepit,inquit, illum gaudens.Desiderium enim si coia r Mys pleatur delectat animam .Et quia iam pio desiderio in cor suum Zachaeus Christum susceperat, etiam in domum eius dignatus est suscipi. Siquidem piis humilium votis semper adnuit,& eorum sancta prosequitur & perficit desideria, iuxta quod per Psalmistam dicitur : Desiderium pauperum exaudiuit dominus. Grande nempe desiderium,ingens clamor in dei auribus est. Unde Aug. Hominis vere Christiani vita sanctum desiderium est. Quod autem desideras nondum vides,sed desiderando capax eis cieris,ut quum venerit quod videas implearis. Haec enim est vita nostra ut desiderando exerceamur. Tantum autem nos exercci sanctum desiderium
quantum desideria nostra amputauerimus a seculi huius
Caeterum ex eo D Zachaeus diues est electus a domino, patet non in facultatibus crimen haerere, sed in his qui uti nesciunt facultatibus. Nam diuitiae ut impediamenta sunt reprobis,ita bonis sunt adiumenta virtutis. Et excepit, inquit,illum gaudens. Manebat aliquando I . dominus in domo principis Pharisaeorum,hoc est,in Iu- Bega. daeorum synagoga docebat,sed quia non baptizatum an- C sus a te prandium, abbato curantem,publicanos S peccatores Iudais Hrecipientem,contra auaritiam disputantem,& caetera di- secesti adgna deo gerentem,lingua venenata carpebant, pertaesus gentes. eorum facinora,discessit,& aufugit dicens : Relinquetur Matias. vobis domus vestra deserta. Hodie autem in domo pusil-ROIard.to m. a. oo si Z
599쪽
ii Zachaei oportet illum manere. Hoc est, nouae legis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Moraliter aute, si etiam unicuique nostrum a Christo diei intelligimus,sestinans descende,nimirum per veram &profundam mentis humilitate,quia hodie,id est,hoe tuae mortalis vitae tempore in domo tua oportet me manere, soliciti simus nosmetipsos domum praeparare regi gloriae suscipiendo non indignam. Porro domum tuam domine
inquit Psalmista decet sanctitudo. in ipsi Sed quomodo recipiet talem hospitem in domo sua
chfisure qui ipsemet non habitat in eaλAut quomodo ille veniet ς'iamus. in domum minime praeparatam Quin Si plerique recipiunt dominum in suam domum quem inde cum grauirue.'. iniuria postmodum eiiciunt. Vnde & plerisque se recipientibus merito dicit: Intraui in domum tuam , nec aquam pedibus meis,nec osculum mihi dedisti, nee oleo caput meum vnxisti.qui videlicet nec sanctae compunctionis lachrymas , nec syncerae dilectionis adsectum, nec piarum precum unguentum offerre domino studuerunt.
Circa tertium,quod est , tabescentis inuidiae iniqua
murmuratio,subditur: Et quum viderent omnes murmurabant dicentes,quia ad ha-minem peccatorem diuertisse.
x Duplo peccant Christi gratiam publicano inuidentes,runorum quandoquidem & iustos se reputant quum sint superbi, iudieium iniqui,& vani,& reum qui iam resipistens per Christi graiiam erat iustificatus. Et quod multo grauius est, ipsum
dominum ex sese metientes , quasi peccatorem iudicare non verentur.quasi dicant: Quum iste peccatorum consortia non vitet, palam est eum falso iustum & sanctum praedicari. Sed non sc inuidi,non sic ὁ monoculi, quibus dunta-audat ' xat sinister oculus superest,non sic possunt dei filium pecnoculi. catores colaminare, sed potius eum ipso sancto sanctoruChfisto Domino sancti erunt etia peccatores. Ipse enim qui solus potest sacere mundum de immundo c5ceptum semine. p.r. Videbant ergo Christi gratiam & benignitatem, videbant & inuidcbant.Erutus enim illis suit ab eo, cuius inuidia mors intrauit in orbem terrarum,ocaeus dexter,ut
nihil non peruerso iudicio cernerent. Non enim erat eis
600쪽
pars aut sors ulla cum gratia & misericordia Christi, qui in felle amaritudinis & in obligatione iniquitatis permanebant, qui se de lege iactantes legem non iaciebant,disni qui audiant: Meretrices & publicani praecedent vos
In regno dei Vbi consyderare est,inquit Chrysostomus,nimiam Sal ratoris bonitatem.Ιnsons cum sontibus conuersatur, sol iustitiae cum auaritia quae est materia prauitatis. Sed in-sressus domum publicani,nullam ex avaritiae nebula iniuriam patitur,quin magis fulgore iustitiae auaritiam dolet. Incusatus autem ut epulo & publicanorum amicus, spernebat haec ut propositum consummaret. Quia & medicus nisi patiatur saniem aegrotorum non liberat a morbo, quod & tunc contigit,quoniam conuersus est publicanus,& factus est melior. Caeterum,siue Zachaeus Gentilis fuerit sicut quibusdam visum est siue Iudaeus, allegorice per eum Gentium populus congrue designatur. Zachaeus enim interpreta. tur,iustificatus. Sane Gentium populus quanto curis secularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus in no- - Emine domini nostri I a s v C u R 1 s et i,& in spiritu 'si' dei nostri. Nec mireris hine murmurasse Iudaeos. Manifestum est - , enim Iudaeos semper Gentium odisse salutem. Scriptum . , nest enim: Sequenti sabbato penε uniuersa ciuitas conue- nil audire verbum dei. Videntes autem turbas Iudaei re- 'pleti sunt Zelo, & contradicebant his quae a Paulo dice- . bantur,blasphemantes. Et alibi, fideles etiam fratres aduersus Apostolorum principem disceptabant dicentes: '' 'Quare introisti ad viros praeputium lia entes & manducasti cum illis Circa tertium principale dicitur:
Stans autem Zachaus,dixit ad Dominum, Ecce dimidium bo- rum meorum Domine do pauperibus, si quid aliquem δε- faudaui,reddo quadruplum.
ἡ ''ieψη 'tu publicani ab iniquitate persecta conuersio. Vbi tria sunt con syderanda. Primum cli, pei secte corrueruonis vera probatio. Secundum, perfecte conuerso salutis adnuntiatio, ibi. Ait I E s v s ad eum.Tertium est,aduentus Christi in munuum ratio, ibi: Venir