장음표시 사용
561쪽
in die tamen immundi & viles vermiculi sunt. Hybocritae' enim & si in huius seculi nocte per iustitiae simulationem
lucere cernantur, attamen in die suturi seculi turpes in- -- uenientur & abominabiles.
ηπος ita Sane hypocritarum certa damnationem dominus in m iam Euangelio denuntiat,septies inculcando: Vae vobis Scrinali', bar& Pharisaei hypocritae, quod de aliis peccatoribus inhmi as, Euangelica scriptura no facile reperies. Hypocritae enim Gr g a σ ante districtum iudicem cxcusationem habere non po- terunt de ignorantia, quoniam alue hominum oculos Omnem modum ostentant sanctitatis , unde sibi sunt testimonio quia bene vivere non ignorant. Quam ob rem Propheta de futuris quasi de praeterito loquens propter Is, prophetiae certitudinem, ait: Possedit timor hypocritas. - . Itaque Sapientis nobis consilium placeat,qui ait:Ne fue-' ris hypocrita in conspectu hominum.
Circa secundum,id eis,ubi Dominus denarium sibi ostendi deposcit, Sequitur in litera:
Oileia te mita non inma census.- ι2,obtulerunt ei denarium. Et ait illis Iesus: cuius es imago hac o supersiriptio ' cicunt ei. Caesaris.
F Ad dominum enim pertinebat huius iuris determin tio,qui omnibus & temporaliter & spiritualiter domin tu cui a patre data est omnis potestas in coelo & in tem Mut. νυ. ra Ostendite,inquit,mihi numisma,id est,nummum, qui pro censu capitis dabatur,& ideo additum est,census.Vbi Beda: Sapientia semper agit sapienter,& ut suos tentatores propriis illorum sermonibus vinceret, numisma sibi petit exhiberi, quod per singula capita Romano Caelari ioluebatur.Et obtulerunt ei denarium,adhuc ea spe ducti quod durius aliquid aduersus Caesarem esset loquut
rus,unde calumniandi raperent occasionem. Et quoniam
μυι- monetam cudere semper fuit eorum qui principatu sui cμ iere ino iunguntur,Romani quod tunc summam haberet po- Ροώβ. testatem,etiam ius habuere monetae,illique Caesaris imaginem insculpebant. Sicut antea Iudaei quoque ius h buerant monetam cudendi, testantibus idipium icriptis 3 MM. Antiochi regis ad Simonem summum saceracite, quibus s. ei indulsit,ut propriam in sua regione cuderet monetam. Cuius est,inquit, imago haec de supericripti, Nouerat
quidum cuius erat,propter uia tamen intei rogat. Primo,
562쪽
ut a negotiis secularibus se alienum ostenderet qui numismatum videbatur ignorare imaginem. Secundo,ut doceat nos non praecipites esse in respon-ἡendo,sed circumspcctos. Tertio,ut ex eorum responso copetentius eis respondendo, aequitatem soluendi census aperiat. Cuius,inquit,
est l, c imagoλquasi diceret: Vos quidem ius monetarium αmisistis, penes alium iam cst illud, qui & potestatem &magistratuum suprema possidet ossicia. Quod si penes iulum potestas & magistratus est,quur non & illius & census erunt & tributaλSane eadem quaestio aliquando inter fideles tractata Censomest, num videlicet imperatori ethnico tributa deberent. principi Super qua re Apostolus Paulus Romanis scribit: dicens: νεώ omnis anima potestatibus sublimioribus subdita fit. No dum. est enim potestas nisi a deo, quae autem sunt e demordinata sunt. Itaq; qui resistit potestati, Dei ordinationi r fistit. Qui autem resistunt, ipsi sibi damnationem acquiarunt.Et post pauca: Ide 6que necessitati subditi estotemo solum propter iram,sed etiam propter conscientia. Ideo enim & tributa praestatis, ministri enim dei sunt, in hoe ipsum seruientes.Et subdit Reddite ergo omnibus debit , cui tributu,tributum cui vectigal, vectigal: cui timorem:
Caeterum,dum interrogati cuius esset imago &supes oscriptio,respondent: Caesaris,Caesarem non putemus Au-
pustum, sed Tiberium significari priuignum eius, qui in locum successerat ipsus , sub quo S pastus est dominus.
Omnes autem reges Romani a primo C.Caesare qui ii perium arripuerat, Caesares appellati sunt. Mystice nosipsi sumus numisma diuini census. Denarius enim rationalem spiritum designat. Et sicut Caesar imaginis suae impressionem requirit, ita &Deus animam requirit vultus sui lumine insignitam. Creatus enim est homo ad imaginem dei,ut sicut ille est sanctus, iustus &verus, discernatque inter malum & bonum,& ipse homo
-sanctus,iustus,versisque manens,discretionem aeque retinet boni & mali. Ad similitudinem nihilominus dei sa-ctus est,ut sicut est Deus perpetuus &immoralis,ita esset etiam homo nisi peccasset immortalis atque aeternus. Porro secundum Chrysostomum triplex est differentia inter imaginem Dei & imaginem Caesaris. Imago
563쪽
enim Dei non est in auro depicta, sed in hominibus spirata. Nam Caesaris numisma aurum est, numisma dei homo.Ecce differentia quantum ad materiam. Secunda disserentia est quantum ad repraesentati nem, In solidis enim Caesar videtur,in hominibus Deus. Tertia est differentia quantum ad utriusque imaginis causam eiscientem.Nam Caesaris imaginem manus sculpsit artificis,& eorruptibilibus literis annotauit.Dei vero imaginem hominem diuina manus decem vivis apicibus
demonstrauit. Quibus/ Quinque sensibus carnalibus , &quinque sensibus spiritualibus per quos cons*deramus &apprehendimus quae sunt utilia, sicut est Deus. Haec ille. GH in Nee sat esse putemus quod dei in nobis habemus ima bis ima ginem in tribus animae rationalis potentiis , id est, me-go nocessa moria intelligentia & voluntate indelebiliter impressam,r a. nisi, etiam sit in nobis imago gratiae eius quasi filio eius Christo Iesu domino nostro configuremur. Vnde Apo- r. r. rs stolus Paulus Corinthiis scribens: Sicut portauimus, inquit,imagine terrestris subaudis, hominis prothoplasti sic portemus & imaginem coelestis , subaudis, hominis Christi.Genuit ille filium ad imaginem suam,id est,pec- 'eator peccatorem,mortalis mortalem, terrestris terrenu.
Generat & Christus gratiae filios quos decet imaginem suam piis in moribus pr serre,ut ipsi sint consormes.Nam' m. t. quos Deus salvandos fore praesciuit, hos & praedestin nit conformes fieri imaginis filij sui. mucrisu Itaq; huius coelestis hominis quam portare iubemurmas. imago est,ut mites simus & humiles corde,misericordes, benigni,pacifici,casti,tusti,tractabiles,obedientes,Denarius Census qui Cassiari persoluebatur valebat usuales
nummos decem. Rationalis anima qua a nobis reposcit Deus alere debet coram eo per mandatorum quae numero denario comprehenduntur obseritationem. Vnde&thse cuidam ait: Si vis ad vitam inῖredi, serua nia lata. Mat. rs. Et quidem futurum est ut in nobis imago dei districto Gei 1-- examinctur,& dicatur: Cuius est imago haec Na inquivis cora busea usque adeo Dei imago vitiora deformitate contaminata. minata est, ut quasi ab incognitis requirat Deus & dicat: --- Cuius est imago haecλac si dicat: Haec mea imago no est.
boli. Diabolus enim intendens satagensque, ut hominem sibi per peccata consormet, in quibusdam sculpit imaginem vitiorum, quam primo blandiendo proposita voluptate
564쪽
quasi depingit, postea stilo sculpit consuetudinis,landem
vero statuam format obstinationis,dum iam vitia in consuetudinem ducta etiam defenduntur. Vnde per Icremiam dicitur: Pcccatum Iuda scriptum Dre. ID est stilo ferreo,in ungue adamantino,exaratum cst super latitudine cordis corii. Itaq; non venit cognoscendus adeo in quo dcus opus suum no agnoscet.sed dicturus est: Amen dico vobis,nescio vos. Hoc . plangens Di opheta et bra. diccbat: Quomodo obscuratum est aurit,mutatus est color optimus 3 Denigrata est super carbonesiacies eoru ,&Do sunt cogniti in plateis. Hoc attendant praecipue mulieres vanae quae luxuriae gratia suco suis vultibus superlito,dei imaginem quoad possunt in seipsis exterminant. Nonne tales merito audituri sunt: Cuius est imago haec Porro quisquis in se dei imaginem no seruat inconta- Imaginem
minatam diaboli similitudinem per diuersa vitia sibi su- diabob irperinducit. An ne diaboli similitudinem in se habebant ha ι. quibus dicebat Christus:vos ex patre diabolo estis Annon illi similes sunt ambitiosi,superba,mendaces , inuidi, blasphemi furore & iracundis pleni,homicidae,immunditia luxuriae colaminati,auaritiae studiis neglecta contemptaque vita aeterna semper intcnti. Itaque cuius opera quisque facit,eius etiam habet imaginem. Caeterum quoniam dei numisma secundum animam Isumus , aduertamus tria rcquiri ad hoc ut numisma sit Tria iureceptibile,quae sunt probata materia,iustum pondus,lc- numma sitima scriptura. Iuxta hanc similitudinem requiat deus te requi
In nobis, . mPrimo opera bona. Materia denatij illius aurum erat, Vt neces quo nimiru charitas significatur. Nam sicut aurum tem- saria cis poraliter,ita charitas spiritualiter dicat. Auro caetera de- rura. coratur. Et charitas sola nos atque opera nostra cora deo commendat. Rursus sicut ea quibus opus habet quisque, auro emuntur,ite & quicunque habet charitate, caeteras omnes quae ad salutem necessariae sunt, habet virtutes. Qui autem hanc non habet, & si coram hominibus bona opera conlpiciatur habere,coram deo tame virtutum atque meritorum prorsus est inanis,& opera eius tametsi etiam praeclara, quasi quoddam vile metallum rcprobantur. Talis anima quia materia suoru operum probata nquest,quia legitima non est, quia aurum non est,ia examine indicij nequaquam digna censebitur quae in coeleste
565쪽
aerarium recipiatur,quin potius ut moneta vilis in gehennae fornacem abiecta conflabitur. Iunum Secundo requiritur in numismare iustum pondus, Min anima nostra quae dei numisma est , exigitur apud Deum intentio recta. Licet enim aureus sit nummus, si tamen iustum pondus no habet, reprobaturi & si in operibus bonis peruersa reperiatur intentio, ipsa opera una cum anthore suo veniunt abiicienda. De hoc pondere ait S.Augustinus : Amor meus pondus meum,eo seror quocunque seror. Itaq; si amor tuus in Deum tendit, etiam ad Deum in cunctis operibus tua pergit intentio.Quod si quicquam a deo diuersum amas, sicut amor tuus ab eo recessit, ita & intentio tuoru operum alio tenditi De huiusmodi dicit Christus in Evange-Mat.α lio:Amen dico vobis,receperunt mercedem suam.
Iram videat unusquisq; etia du ea quae bona facit,qu nam sua pergat intentio,verbi gratia,si ad mercede tem-ς ratem,si ad humanos fauores,aut laudes,si operaris noeum sed homines timens:si,ut hominum despectionem
euites,non aute propter Deum,omnia opera tua podere carent,& sunt palea quae avolans ab area eum frumento non manet,sunt tanquam puluis que proficit ventus a sa-cie terrae. Vana enim sunt. Et quid leuius vanitate 3 Ait quidam sanctus:Tetret me tota vita mea,quae discussa,aut mia . sterilitas mihi apparet aut vanitas. Sterilis est illius vita qui hanc non exercuit in bono opere.Vana autem,si opera bona secit,sed tamen non recta intentione.
X Tertio, requiritur in numismate legitima scriptura. Etrissct iis quidem anima illa legitimE inscripta est, quae Christia-δbita fia nismo imbuta fidem rectam & corde tenet & operibus
δει. cositetur,digna cuius scribatur nomen in libro vit dice- e. to. te Domino.Gaudete & exultare,quia nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed & legitime inseripta est anima omnis,quae bene sibi est costia coram Deo.De qua scriptu p.:ao. ra in Apocalypsi dicitur: Iudicium sedit,& libri aperti
566쪽
Deo unquam placuerit. Ait ipse pastor ecclesiae Petrus: a. γει Vix iustus saluabitur. Non quod iustus de salute si periclitaturus , clim scriptum sit dicente apud EZechic- E G. I. lem domino de viro iusto : Iustitia sua saluabit animam Iuam. Et iterum ibidem memoratis nonnullis viris sanctis ait: In iustitia sua liberabunt animas suas. Sed quia metuendum cuique est ne sorth coram deo non iustus, sed iniquus conuincatur. Quod cons*dcrans vir sanctus
ait:Verebar omnia opera mea. Iob. s.
Cirta secundum principale dicitur: mmc ait illis: Raeddite ergo q- sint C aris Caesari , o qua
Hic ponitur ad propositam quaestione irreprehensibilis L Christi responsio Reddite ergo,inquit,quae sunt Caesaris, Christra Caeliaci.Ergo viso denario &mscriptione atq; imagine Ce Honsio Laris quasi concludens respondet. Ac si diceret: Inscriptio rora haec arguit Caesarem non modo super vos,sed & longe la- sbias. teq; per orbem dominari,& pro subditarum sibi gentium defensione militat e,cotractus vestros & disponere & confirmare: aequu est ergo ut propter haec omnia tributu illi depedatis S censum. Ex quo enim huiuscemodi numisiamate utentes profitemini illius inscriptionε &imaoinem Caesaris esse,ipsi Caesari ius suum tribuite. Et nihilomianus quae sunt Dei,Deo,subaudis, Reddite & persolvite. Attende s non solum eis ad interrogata respondet,sed salam quoq; eorum instingit ratione,qua permovebantur censum Caesari negare.Dicebat enim: Nos Deo & ministris eius decimas & caetera huiusnodi persoluimus quo nobis per legem mandantur,nihil igitur est quod dependamus Caesari Soluat tributa Caesari nationes gentium qui nihil horum quae nos soluimus, persoluunt Deo. Id itaque refutans, iubet eos & que Dei sunt dare Deo, &simul ea quae Caesaris sunt,illi dependere. Ac si dicat: Tantum vobis elargitur Deus,ut utrunque iliud & bene cum dignitate possitis persoluere.Vtrunque enim ius cum arutero se compatitur,nec alterum alteri praeiudicat. Deus enim qui regna constituit,etia ius regium detesminauit.Sic enim loquente domino scriptum est Hoc eritius regis qui imperaturus cst vobis.Vbi inter alia tu, sisti seu tributorum exprimitur cum dicitur: Segetes vestras &vinearum redditus atq; greges Vestros decimabit. Ex quia rui
567쪽
etiam Dei ordinationi resistit. Quin etiam Christum dichras xisse puta: Diuitias vestras Caesari date,Deo autem conscientiae vestrae innocentiam reservate. Et quae sunt, in quit,Dei, id est primitias,decimas oblationes, sacrificia, Deo persolvite.Id est:Haec omnia Dei minitiris sacerdotibus ut Deum pro vobis exorent,date.
M Idutruque Christus ipse opere adimpleuit. Quoniam chriR,ι & in spiritualibus sedulli studuit patris sui coeleliis im-
. vi Deo G plere voluntatem,prout ipse testatur,diccns : Non enim Caesar, tiar veni facere voluntatem ira cani, sed voluntatem eius qu=ν. didit. misit me, & nihilominus interim Caesari quod suum erat Dan.f. tribuit.Nam matrem suam una cum Ioseph ascendere vo
Lucae a. luit a Narareth Galilaeae in Bethlehem,& vi tiomina sua darent,subditosque se est e Romano imperio profiteret tu & in huius rei si um censum darent Caesari. Mat. 1 . Ad haec quum vcnisset ipse quadam die Capharnaum, accesserunt qui didragma accipicbant ad Petrum & dixerui: Magister vester soluit didragmapAt ille ait: Etiam. Et quum introisset Petrus domum , praeuenit eum Iesus dicens: Quid tibi videtur Smion 8 Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censit mya filiis suis an ab alionis
At ille ait Ab alienis. Dicit illi Iesus: Ergo liberi sunt filii Ac si diceret: Erimpia Ego qui sum filius aeterni regis & de stirpe Dauid te
ch illi reni rogis progenitus, a tributi praestatione liber esse dest tanta bere.Vt auic no stadalizemus eos,vado ad mare,& mitte hamu,& eum pisce qui primus ascenderit tolle,& aperto ore eius inuenies flatere, illu sumes da pro me &pro te. Misara Hoc loco ignorare se dicat Hieronymus quid potissi- .niM π mum sit mirandum,utrum no praescientia Saluatoris, an wrior magnitudo suae virtutis. Praescientia quidem,quod nouechriIii. rit piscem habere staterem in ore, & quod primus ipse capiendus esset. Magnitudo autem rirtutis, si ad verbum illius mox stater in ore piscis creatus est,& quod futuruerat loquedo secerit.Itaque & si tributa nempe regis filius non debebat,quia tamen humilitatem nostret carnis assumpserat, sese suis humiliando, adimplere voluit omnem iustitiam. Nec quisquam uspiam inuenias quod aduersum magistru dixerit,quoad dignitate & potestate,siue ea omnia quae subditi principib suis praestare tenetur. N Consyderandu est aute non otiose dixisse Dominum,
reddeda esse Caesari non quide quaecunque,sed que sunt
568쪽
Caesa is. Nam si aduersus aequitatem aliquid exigant se- Di
culares magistratus,contra fidem,contra religionem, aut non .sa contra ecclesiae catholicae dogmata lana uti nunc faciunt obedisndύmairistratus&principes haereticorum) ecclesias,& mo- potes attinasteria ac scenodocnia spoliantes,parendum cis no est, sed in eis ad mortem usque pro iuuitia certa dum. Quod
pulch e exemplo sui docet B. Ambrosius in epistola ad
Conuenior ipse a comitibus ut per me seret basilicae
marura traditio,dicentibus,Imperatorem iure suo iussi . Guoibri se tradi debere, utpoto in cuius potestate essent omnia. Ressiondi: Si a me peteret quod meum est,id est,fundum merim, argentum meum, & huiusnodi meum, me non refragaturiim,quanquam Omnia quar'mea sunt,sint pauperum Nerum ea quae diuina sunt,Imperatoriae potesta- ω temp.
ti non sunt subiecta. Si patrimonium petit, invadite: si jaliis ac
corpia occurram .vultis in vincula rapere,vultis in mor- s. i-tem,voluntas est mihi.Non ego me Vallabo circunfusio- ratorem. ne populorum, nec altaria tenebo vitam obsecrans , sed pro altaribus gratis immolabor.Et infra: Mandatur:Trade basilicam. Hoc est,Dic aliquod vesbum in Deum,& morere.Nec solum dic aduersus Deu, sed etiam sae aduertus Deu.MadatumTrade altaria Dei. Urgemur praeceptis regalibus, sed cos amur scripturae sermonibus quae respodit:Taqua una ex insipietibus Io- qinita es. Quid ergo turbaminiλ Voles nuquam desera, s. bra coactus repugnare no noui. Dolere potero, sere potero, A constangemere potero.Aduersus arma, milites,gothos quoq;,la sis chrymae meq arma mea sunt.Talia enim sunt munimetasacerdotis,aliter nec debeo,nec possum resistere.Et infra: Allegatur Imperatori licere omniaupsius esse uniues Is Eui D.Respondeo: Noli grauare te Imperator, ut putes te in non possica quae diuina sunt imperiale aliquod ius habere. noli te imp.ra extollere,sed si vis diutius imperar esto Deo subiectus. D=E Scriptum est : Quae Dei Deo, quae Caesaris Caesari. Ad o
imperatores palatia pertinent,ad sacerdotes ecclesiae.Pn gessiaiblicorum tibi moenium ius comissiim est, no sacrorum. Mu 25 Item,dicitur mihi mandasse Imperatore,debeo & ego σου iori unam basilicam habere.Respondi:Non licet tibi ulla ha- Impis bere. Quid tibi cum adulteraλ Adultera est enim, quae toris. non est lepitimo coniugio Christo copulata. Nabuthe s Renis
sanctum viru pontare vineae suae scimus interpellatum ai. '
569쪽
Naboth petitione regia ut vineam suam daret, ubi rex succisis vl- ωt vinea tibus holus virescere eumque respondisse : Absit ut ego ἀψῖndit. patrum meorum tradam haereditatem. regem contristatum esse quod sibi esset alienum ius relatione iussa negatum, sed muliebri cossio deceptum, morte in vineam venisse. Sanctus enim Nabuthe vites suas vel proprio cruore delandit. Si ille vincam non tradidit suam,nos trademus ecclesiam Christiὶ Quid igitur a me resposum est
contumaciter Dixi enim conuentiis: Absit a me,ut tradam Christi haereditatem, atque haereditatem omnium fidelium retro episcoporum. Respondi ego: Quod sace dotis est laciam , quod imperatoris est faciat imperator. Prius est ut animam mihi quam fidem austrati meiaci Et infra:Tributum Caesaris est,non negatur: Ecclesiae Her aeris Dei est Caesari non debetur. Si de me posceretur quod prataim mei iuris esset, libenter offerrem. Templo Domini nihil possum nec decerpere,nec tradere, quum illud custodie-dum,non tradendum acceperim. Deinde, consulere me
etiam imperatoris saluti oportet: quia nec mihi expediaret tradere,nec illi accipere. Accipiat vocem liberi sacerdotis.Si vult sibi esse consultum, recedat a Christi iniu-i ria. Haec ille.Quae hic inserere idcirco placuit, ut authoritate tanti viri doceatur quarum rerum potestates seculares sibi iura vendicare possint,& quarum minime. P Moraliter. Pharisaeos &Herodianos qui tentare Dominum missi sunt,constat fuisse diuersae voluntatis. Alii
enim id est,Pharitat,nil reddere Caesari. Alij vero omnia
Moeric H Caesari censebant esse reddenda.Isti duo ordines tenta- iovi sio torum duo significant genera haereticorum, quorum al-roe . terum docet tantummodo corpori obsequendum,& veniatri exactori solummodo militandum S seruiendum. Al- te iam,suadet corporis curam penitus omittendam,& animae prosectibus tantummodo inuigiladum,quin etiam interdum ipsi corpori in animae commodum inserendam perniciem. Sed Dominus utrunque abnuens regia via docet esse gradiendum, es coipori quidem necessitati, subsidium non e sic negandum,animae vero pi sectui pro tempore insinuat insistendum , discretione in omnibus obseruata, ut & corpus animae subseruire valeat, & animus inedia corporis non tabescat.
570쪽
o Q V ENTE IU ad turbia,ecce princeps nus accessit, adorabar eum dicens. Mat s. Praesentis Euangelij lectio tria comprehendit. mum est,principis synagogae prosiliae suae defunctae vita apud Christum supplicatio. Sc-cudum est, Emoroissae Christi vestem cum fide tangentis sanatio,ibi: Et ecce mulier. Tertium est,filiae archisynagogi ad vitam resuscitatio,ibi: Et quum venisset Iesus. Circa primum aduerte, quod Pharisaei odio in Chri- Astum & inuidia caeci miracula quae laciebat vel negare vel blasphemarcuci saltem attenuare nitebatur. Ergo iapsis confutandis oportund lactum est ut non vilis persona vel mediocris , sed ipse synagogae princeps virtutum Christi & testis fieret & praedicator. Loquente enim ad turbas Domino, ecce princeps senus,id e si arctu ynagogus,accessit. Hic apud Lucam nomine proprio designatur, ubi sic habetur : Et ecce venit vir cui nomen Iairus, & ipse princeps synagogae erat in Capharnaum. Est autem pomum nomen eius Iudae rum causa qui tunc nouerunt quod accidit,ut nomen d monstratio miraculi fiat. Accessit ergo non aliquis ins riorum sed princeps synagogae,ut magis obturarentur ora Iudaeorum. Accessit ad Christum causa necessitatis. Urget enim interdum dolor ad agendum quae decent, secundum illud Psalmi: In chamo & freno maxilla u eorum constringe,qui non approximant ad te. Quanta autem cum humilitate ad Christum accesic- νι rit, Lucas pariter & Marcus 'stendunt,dicetes quisd pro- plex chricidit ad pedes eius.& hic dicitur quod adorabat eum,hqc so Iaurus. minime facturus nisi credidisset. Humilitatis suae argu- metum est,quod quum princeps esset, nihilominus ad domini pedes pronus in terram caderet,cades adoraret,adoransdupplicitςr Dominum rogaret. Nec ad inhientiam