장음표시 사용
21쪽
Postrem. desectiis capacitatis ex se huic lectioni non potest esse obitaculo. Augultinus Epist. 13 . ad Volusianum ait Scripturam Sacram in planis ac clarioribus locis imperitorum aeque & doctorum cor affari. Ea quae aperta continet, quasi amicus familiaris sine fuco ad cor loquitur indoctorum atque doctorum. In obscurioribus autem esse t men eiusmodi ut tarda & parum erudita ingenia desperatione alsequendi non removeat.Mens tardiuscula O inerudita, invitare eam omnes ut quod prae se seri dilucidum ac facile, eo nutriamur, quod abstrusum occultat, eo exerceamur. Ea vero quae in mysteriis occultat, nec ipso eloquio superbo eriagit quo non audeat accedere mens tardiuscula Θ inerudita
quasi pauper ad divitem , sed iuvitat omnes humili sermoste, quos non solum manifestί pascat, sed etiam secreta exerceat
Qilapropter non ab aetate, non a sexu , non ab ingenio , non a conditione, non a capacitate peti praeciseratio debet cur Sctipturae Sacrae lectio prohibeatur. Si qui sin , quibus ejusmodi lectio non expediat, id ab alio quodam sonte promanare necessum est: Nec vero sine magna sapientiae laude in damnandis Erasmi propositionibus innuit facultas Parisiensis facias se scripturas m nibus subducere dumtaxat eorum, qui stini in aliqua novitatis, temeritatis, aut superbiae sispicione, quibus demum veretur ne fides, docilitas ac debita Pastoribus Ecclesiae desit reverentia. Hae sunt animi male affecti pravae dispositiones quas haereticis objiciebat Cardinalis Richelius in praecipuis fidei articulis q. Etenim, inquiebat, explicans quidnam inter illorum & Ecclesiae Catholicae sententiam intersit discriminis. Plebi vos palam dictitatis non modo nihil ipsis
ex scripturarum lectione periculi creari ne in haeresim impia-gant , quod a mat Ecclesia Catholica, sed etiam hanc eorinde utilitatem percepturos maximam ut Theologi evadant, ut
verum a salso sciant in scripturis discernςre, ut suopte i -
22쪽
ti actu suam ii iis salutem reperiant, quae res bene multor in errorem agit praecipites. Verum crimen , & in protestantes seinper intorquendum , quo sine crimine nequidquam idem ipsis exprobres ac author propositionis , quod videlicet quorumvis hominum manibus Scripturas Sacras credant.
Quod quidem non jam vituperii sed laudis loco esset, si in id studiose incumberent, ut qui sacros libros ipsis se-adentibus ac instigantibus legunt ita comparato animo legerent ut fiuctum ex iis aliquem possent percipere. Ad ea si quis occupaverit ab haereticis quoque fidem , docilitatem, & obsequium postulari in iis quibus Scripturae Sacrae lectionem permittunt reponetur eos hac in re a principiis suis deflectere, sibi non constare', idemque sentire nobiscum, ut ipsis objecit Cardinalis Richelius. Talia docere, quid aliud est quam nobis assentiri, ac sibimet adversari, quid aliud quam quod usurpetis ipsi, ikud in nobis condemnare 3 Lib. de praecip. art. cap. q.
Praeterea in tractatu quem eo fine edidit ut animum ab errore recipiant ii qui ab Ecclesia desciverunt. Lib. q. cap. 16. quo loco disserit de prohibita Bibliorum in vultigarem linguam translatorum lectione, duo expendit , factum, & jus, hoc est utriam revera vetuerit Ecclesia ne secri codices vulgari sermone donati legerentur, tum an id vetare potuerit ac debuerit. Quod ad primam quaestionem attinet de facto. Jam primum omnium dicit in catholicis extitisse praecellentes ingenio & pietate viros, qui senserint Ecclesiam ne sacrae Iitterae perperam explicarentur potitis quam ne legerentur cavisse, atqui certo certius praestantes illi viri Gen vensis ac Batavicae Ecclesiae contagione minimE infecti
Deinde subjicit lateri se cum iis eo potissimum spectare
Ecclesiam, ut impediat quominus Scripturae Sacrae sensus affingatur alius a Spiritus sancti sensu. Ergo sublato semel indocilitatis metu tolletur etiam haec ratio. Postreinb dicit Bibliorum vernaculo sermone redditorum Iectionem misse a summis Pontificibus Pio IV. Sixto V. & Clemente VIII. prohibitam. At vero, pergit idem
Cardinalis, dico non eam fuisse illorum Pontificum
23쪽
tem ut sacros libros quibuslibet hominibus interdicerent sed aliquibus duntaxat, quos satis aperte, designat ipsi prohibitio , idque ad certum tempus quod postmodum
probat ex regulis Romani Indicis. Porro etsi ejusmodi leges authoritatem in Gallia quamqdam obtinuissent, facile deprehendemus abiisse jam illa tempora, nec esse cur timeatur ne similia mala obrepant, si modo Cardinalis eruditissimi mentem ac totam ratiocinii vim perceperimus. Enim vero, inquit, eodem prorsus modo Scr pturae Sacrae in vulgarem linguam translatae lectio prohibetur, quo librorum eorum qui controversiae quaestiones continent, ut autem veterum controversiarum libris interdi tum est hodie nemini, ita pariter, ubi semel extinctae ac penitus compressae fuerint hujusce aetatis haereses nulli non licebit recentiorum controversarum libros pertractare. Cum igitur eadem utriusque vetiti ratio sit, quemadmodum restincto semel haereseon incendio, sua alteri inhi-hitioni vis non constabit amplius ne apud eos quidem qui illa nunc obligantur, ita nec alteri. Unde eruit. Illud igitur pro certo habendum est, numquam neque ab Ecclesia, neque a summis Pontificibus vetitam esse omnino sacrorum librorum lectionem vern cute editorum: sed illam inhibitionem in certas duntaxat personas cadere tandiu duraturam, quanditi propter haer
ies erit a pravis expositionibus aliisque ejusmodi malis
Quod ad jus attinet. Contendit idem Cardinalis, merito potuisse Ecclesiam Scripturae Sacrae lectionem inhibere, ut temerariis privatorum hominum interpretationibus oc
Illud est expressum fideliter Richelii Cardinalis argumentum , quod si ad hocce tempus revocetur, quo tempore fidries Ecclesiam libenter audiunt, neque in id ullatenus propendere videntur ut Scripturam Sacram ad pravos usus detorqueant, probat primb, non jamiesse amplius cur inWrdicatus e)us lectio; deinde earum inhiabitionum rationem neque ab aetate neque a sexu, neque, neque a conditione, neque demum a cap -
24쪽
eitate sitisse petitam, sed a solo metu malorum, quae imvehere potuissent indocilitas ac temeritas hominum eorum
qui hoc sibi ius arrogabant, ut Scripturas Sacras propriis ingenii sui luminibus explicarent. Quareb facile deprehenditur eo respicere secundam hanc propositionem ut generalem & majori parti fidelium
observandam regulam praescribat ne Sacra Scriptura legatur. Forsan id expedierit turbidis illis ac calamitosis temporibus cum insanas plaerorumque hominum mentes pervicax arrogantia occupaverat summae ignorantiae sectata. Sacra Facultas Parisiensis hanc nobis luctuosam imaginem exhibet illius temporis qua Erasmi scripta condemnavit. Rectὸ perpensa multorum hujus temporis impudenti temeritate , indignum facinus existimandi est quod
idiotae ct simplices suo Judicio supras litteras legant in Isiani linguam conversas , O de illis disp=aut , aut di cptantes de
earum di cultaribκs tractent. Ea res evicit ut rationem haberet numeri ma)oris. In re mque ad otitiem non necessaria potius consulendum est multorum pr fectui ipsam interdicendo quam paucorum utilitati eam permittendo cum gravi multitudinis incommodo. Eaedem erant utrique illi tempori
offusae tenebrae quo & Pius IV. regulas ind: cis promuugari , & easdem Typis rursum mandari Clemens VIII. jussit cum additis, Sixti V. Inciderat qtoqi e Gallia in ejusmodi tempora plena caliginis ac periculi, quibus Gaulicorum Biblioriam maxima pars erant haereticorum opera vel traducta vel vitiata, cum Narbonensis Synodus decretum istud instituit cap. 3. de libris vetitis. Biblia Pero sacra idiomote Gallico conscripta , legere aut domi retinere nemini liceat, nisi ab Episcopo, aut ejus Vicario generali expressi in scriptis obtenta licentia , quam non concedent nisi iisdem visis , lectis O approbatis, ne renenum ab haereticis sparsum in permultis versionibus , leviter serpens ant-Mas alioquin pias insiciat. Ubi observare est nihil aliud 'ab Episcopo aut Vicario ipsius Generali cautionis requirere Concilium in permittenda Bibliorem vulgari idiomate exprestariam lectione, quam ut ea legant, examinent videantque, num ab haereticis adulterata aut insecta non fiat. Celebratum est illud Concilium anno i6ος. quo tenὶ- α
25쪽
pore multum grassabatur haeresis magnaque in Galliis in
praesertim in Narbonensi gratia & authoritate pollebat. Abierunt calamitosa illa tempora, sic existimamus omni nunc cura, si unquam alias providendum esse ut intellia gant, tum antiqui fideles, itim recens ad fidem conversi argumento fuisse cur Scriptura Sacra Gallico sermone donata prohiberetur , non ipsam Scripturam Sacram, sed pravam nominis dispositionem , atque adeb sic statui
oportere, videlicet votis expetendum esse omnibus , ut
a fidelibus laetitetur , subtrahaturque dumtaxat iis, qui ne illa abutantur, legitimam suspicionem inciturunt. HanCCardinalis Richelius regulam stabiliebat in ipsis serventis
maxime haereseos aestu. Scripturam Sacram vulgari lingua exscriptam interdicimur nonnulgis qui eg abuti possent, permit timus autem iis , qui fucto inde aliquos percipere poterunt Lib. de praecip. art. cap. q.
Eamdem omnino viam iniit author libri cui titulus est Reflexions sur la Religion ad secundum monitum D mini Leibnig sapienterque rationem subjecit diversae hac in re Ecclesiae consuetudinis, quae ultimo desinente & hoc ineunte saeculo, pluribus saltem in lacis, Scripturae S Crae laetionem vulgo interdixit, his autem posterioribus
annis bene multa novi Testamenti exemplaria, aliosque e Sacris Bibliis Libros in Gallicum sermonem translatos circumferri jussit manibusque omnium, ac praesertim eorum , qui ab errore nuper resipuerant, permisit. At enim perperam est populo sacro=um codicum lectio interdicta, ea est protestantium objectio, cui respondet laudatus author, ut evincat non ansam inde accipere eos debuisse se se ab Ecclesia Catholica segregandi. Reponet ad ea cardinalis diu
Petron illa re nihil aliud agi quam subtrahi aegro panem, eidem cum malignae febris aestus deferbuerit restituendum texpectate aliquandiu non semper valebit ea quae ad discipi Mam , non ad doctrinam pertinebat prohibitio. Erit aliquando , G jam assulet, illud tempus cum sacri libri tu manibus omniμm versabuntur, ejus libri author est Dominus Pelis nius cujus omnia ad religionesin pertinentia opera plurimi praesules inter approbandum eius de Eucharistia tractatum iris 'rtis obiter laudibus commendaverunt.
26쪽
Consuli potest Cardinalis du Perron ab authore laudato
citatus, in responsione ad magnae Britanniae Regem lib. 6. c. . s. & 6. ibi si minus eadem omnino verba quibus utitur dietiis author , at certe sensum ac fundamentum reperiare est illius responsionis, nimirum Scripturae Sacrae prohibitionem ad disciplinam pertinere , quae pro varia temporum ac locorum ratione varia esse potest. Ut profligetur ea quam hic expendimus propositio, rutis est si legatur quinti capitis initium. mas adhibuerunt sancti Patres, ut auditores suos ad Scripturae Sacrae lectionem nonnunquam hortarentur, nonnunquam contra conquererentur legi eam unirersalius , erant ita ex locis ac temporibus suspensae occasiones ; quae proinde cum sint varietati temporum , ac locorum obnoxiae , quae fors est , probabilium Ovagarum propositionum, oppositiones pati po uni ct contrariis sibi invicem cobortationibus locum dare , Haesa sin uiarum
Ea utitur Cardinalis dii Perron temporum ac locorum isterentia , ut PP. Chrysestomum & Hieronymum in concordiam revocet , quorum ille ad Scripturae Sacrae lectionem fideles instigat , hic conqueritur quod eam omnes promiscue legerent , illudque sibi arrogarent , ut eam intelligerent ac interpretarentur. Ita locutum esse Chri stomum ait , ut Paganos Christianam retiagionem nuper amplexos a lectione profanorum Phil sophorum ad Scripturam Sacram avocaret , atque ita provideret ne rursus ad Paganismum devolverentur. Ad extremum concludit, cum mutata temporum ratio sit B. Seronimi conquestiones Chrysostonii cohortationibus esse nunc utiliores.
Ex adducto in ipse capitis illius limine principio sequitur perperam fuisse ab authore propositionis conden natam sententiam eam qua omnes ad Scripturae Sacrae lectionem impelluntur cum illa sententia , & quae ei os ponitur aeque possint in medium proferri illaesa utrius que veritate. Iam vero revocata ad hocce tempus quam idem Cardinalis ex principio suo eruit, conclusione , erit alio prorsus modo loquendum ac ille suo tempore loqueb
27쪽
tur. Neque enim, si expedire Chrysostomo visum est,ue Sacras Scripturas legerent ii qui ab Ethnica superstitione nuper emerserant , minori nunc studio incumbendum nobis est ut recens conversi ab haereticorum Bibliorum lectione ad catholicas eorumdem versiones animum advertant. Sic ergo habendum est, B. Hyeroniami conquestionibus utiliores esse hac tempestate B. Chrysostomi cohortationes : aut potius praecipienda cum Chrysostomo Sacrae Scripturae lectio , conquerendum a tem una cum Hyeronimo de illis qui tametsi rudes sint& imperiti , id tamen quasi pro suo sibi jure vindicant
ut scripturam sacram doceant atque interpretentur. Ea
res B. Hyeronimi conquestioni locum dedit in Epistola Io3. ad Paulinum quem locum citat Cardinalis duPerron. Sola Scripturarum ars quam sibi omnes passim vindicant . . . Hanc garrula anus , hanc delirus senex, hanc sopbista verbosus , hunc unires praesumunt . lacerant , docent antequam discant, alii adducto supercitio grandia verba trutinantes , inter mulierculas de sacris litteris philosophantur ,
alii discunt, prob pudor a foeminis quod viros doceant , edine parum hoc sit quadam facilitate verborum , imo audaciqedisserunt aliis quod ipsi non intelligunt. Quinto Scripturam Sacram in universum propositio nominat eiusque lectionem prohibet, ne exceptis quidem locis ac libris quibusdam quae manibus omnium credi possunt. Profecto non satis attendit author propositionis in quos homines recideret atrox quae ibi conflatur accus tio. Si enim qui Scripturam Sacram manibus omnium permittunt , ii Genevensis ac Batavicae Ecclesiae instinctii aguntur, hunc ergo instinctum secuti sunt plurimi pro sules qui varios scripturae libros maxime vero Psalmorum ac novi Testamenti in Gallicum sermonem conve sos non probaverunt modo sed etiam omnibus Dioece-seon suarum fidelibus legendos proposuerunt ac mandaverunt. Illustrissimus D. de Perefixe Archiepiscopus Parisiensis , vir propositionis authori haudquaquam suspectus ita loquitur in permittenda novi Testamenti a Patre . Ametote translati editione , cum notis ejusdem Gallicis
28쪽
T & Latinis. Non dubἱtantes quin eius limo futura sit omnia
bus quos regimini nostro Deus subjecit, utilis ac periscua si modo ad eam humili ac demisso animo accesserint Quae quidem verba exscripsimus , eo libentius quod praeterea quam novum Testamentum, quae pars est Scripturae Sacrae non minima , quorumvis hominum manibus permittant, omnibus quos regimini nostro Deus subjecit, in id elim coi sentiant, quod jam est supra observatum, in permittenda fidelibus sacrorum codicum lectione nihil aliud caveri oportere nisi ut eos demita ac obsequenti animo legant. Ex his omnibus eruitur propositionem illam secumdam immodicis , & ultra legem tendentibus verbis e primi , censuram injustam continere, esse falsam atque
ejusmodi ut Ecclesiam Catholicam in suspicionem ac invidiam adducere possit. III. PROPOSITIO. Concilium Trident num certas leges ac regulas fixis ceasque authenticas or ab Ecclesia universa receptas quiabus Scriptura Sacra lectio in verna dum sermonem transsata prohibetur. E R TIA Propositio manifeste selsa est , imponitI Sacro iactae Synodo Tridentinae , ejusque nomine &authoritate abutitur ut fideles ab ea lectione avocet quae omnibus siluberrima , nonnullis etiam necessaria esse potest. Inter ipsos haereticos unus sertasse Chemnitius reperiatur qui id Concilio Tridentino tribuerit quod ipsi in propositione affingitur: qui tamen Chemnitius modestius
multb locutus est, neque unquam contendit Concilium certas regulas ac leges fixisse, &c. Ad decret. Σ. sess. q. Obliquὸ igitur, inquit quod alias apertὸ faciunt, da nant , si in alias vernacu las ct populares linguas scriptura transferatur. Verum jam pridem Cardinalis Bellarminus eum hac in re mendacii ac impudentiae coarguit. De rerbo
Dei lib. 2. cap. I s. Impudenter mentitur.
29쪽
. Non patet qui Concilii locus occasionem huic prop
stioni dare potuerit. Sola & s. sessio decret. de res . regulas quasdam continent ad authoritatem, libros, ediationes , interpretationes & usum Sacrae Scripturae pertinentes. Ex illis regulis aliae sunt unanimi Ecclesiae totius consensu receptae , quae vel ad fidem spectant qualis est authoritas & numerus librorum Scripturae Sacrae, vel ad generalem quamdam disciplinam , qualis est editionis vulgatae prae caeteris usus, vel ad meliorem morum institutionem qualis est ea regula , qua prohibetur ne quis Scripturae Sacrae verba ad profanos usus usurpet .' Aliae existis regulis admissae non fuerunt quae proinde vim in omnibus catholicis regnis non obtinent: talis est ea, qua vetatur ne ullus liber, de rebus sacris , in lucem prodire psssit quin authoris nomen praeserat & ab Ordinario prius si ierit lectus atque approbatus. Quae res dubio procul in Gallia nostra non observatur. Verum invenire est omnino nullam quae Scripturae Sacrae lectionem in vulgarem linguam conversae prohibeat; quod ut evidenter pateat satis sit sessionis decreta legere. Concilii quidem Patribus venerat in mentem ut ag rent de vulgari scripturae Sacrae lectione. Quaestionem eam pertractavere in duobus ante sessionem quartam eo fine habitis comitiis ut promulganda in eadem sessione d
creta praepararentur. Die 17. Martii an. Cardinalis Pacecus inter varios quibus erat eundum obviam erga Scripturas Sacras abusus id etiam annumerare voluit quod in vernaculam linguam transferrentur omnibusque vulgo ad legendum proponerentur. Hanc sententiam Barnut confirmaret suggessit haec duo fuisse in Hispallia Paulo secundo comprobante prohibita. At eum quam cith, tam acriter refellit Cardinalis Madrucius qui non admonuit modo prohibitioni ejusinodi male omninb in Germania successurum sed etiam addidit Paulum secundum & alium, quemvis Pontificem falli potuisse in ea re utili judicanda,
quae revera talis non sit, Paulur' autem Apostolum non potuisse cum hortaretur fideles ut semper in ore haberent verbum Dei quod in Scripturis Sacris continetur.
, cumque Pacecus objiceret id suisse in Hispania interdictum,
30쪽
19etium Paulo secundo comprobante respondit Madmccius Paulum II. ct alium quemcumque Pontificem in judicanda lege conducibili vel non conducibili , falli potuisse , non vero Paulum Apostolum in adducto jam documento. Palavic. lib. 6.
Nihil fuit in congregatione, super ea duorum Cardinalium lite decisum. Qiu id narrat Cardinalis Palavicianus , subpingit pluribus non arrisisse allatas a Madruccio rationes. Notandum tamen est eos ipses qui tum argumentis illius non cesserunt, se se intra praescriptos a F culinae Parisiens super ea re limites continuisse ; nihil enim quidquam dixerunt, nisi , ratione praesentis temporis habita , non expedire ut omnes saltem Bibliorum partes in vulgarem linguam conversae manibus omnium committerentur. Non tamen idcirco permittendum ea tempestate, ut per linguas populares in plebem effluant saltem omnes Bibliorum partes : in earum quibusdam reperiri ctc. Patav.
Eadem adhuc, in Congregatione habita die 13. Aprialis , & quidem fusilis redintegrata controversia est. Quod autem in ea Congregatione efflagitaverint multi ut decretum quoddam a Concilio fieret quo Scripturam S cram juberet in vulgarem sermonem converti , id arg mento est paucos omnino a Cardinali Paceco stetisse,
neque majorem fuisse numerum. eorum quibus Madruccii rationes non arrisisse narrat Palavicinus. Valdὸ discussum fuit ab enixὸ petentibus , atque ut a Sanctά Synodo decretum fieri deberet multis rationibus contendeAtibus , ne prassertim qui linguam Lasinam ignorant lectione Sacrarium Scripturarum carerent. In actis Con. Trid. apud Rainaldum
Nihil quidquam huic petitioni, ut nec oppositae Paceci commonitioni datum est. Ea tum concluso fuit ut ne quid in . alterutram partem dicereriir. Devoluta res est ad sententiam Praesidum Concilii qui primum existimaverant non debere proponi quaestionem illam , sed suum cuique nationi usum , suam libertatem id amplectendi quod vel necessarium vel utile judicaret, esse relinquendam.