장음표시 사용
291쪽
eedamus iam ad caeterarum literarum interpretationem, nee pudeat
Compendiariis illis literis S. M. significari Sanctus Marcus , cum de rebus Venetorum agitur, pronum est intelligere. In aliarum genistium nummis significari ii iacin literis Sancta Maria, monet vir omniis genae eruditionis, Archiepiscopus Ancyranus , Iustus Fontaninus in suo Commentario de Disc. vot. c. XIV. ubi etiam ait, non nisi post saeculum XI. inductum morem, ut Sanctus unica litera S scriberetur. Quod sequitur VENETI. integrum esse, neque aliter Iegendum aliis qui credunt. Credidit idem Cangius, qui appostum illud voluit Ducis nomini. At melius alii, qui illud a caeteris separatim sumentes, illo, a junt , Venetorum commune significari , ut primum nomen Divi patroni sit, gentis di civitatis deinde, tum Ducis, sapienterque factum , ut post patroni nomen statim nomen gentis subjiceretur, quo intelligerent omnes , imperium non Ducis esse , sed venetorum . Satis acute. Verum si verbi illius sententiam nos modo assequimur, curnam eam non assequuti majores nostri R Libertatis tenaeissimi, di in Ducis jura numquam non intenti , hoc scilicet neglexissent a Lserti communi civium principatus testimonium p VENETI. igitur inveteribus nummis est VENETIcus , ex priscorum temporum appel-tione . Nunquam enim Veneti in Venetus mutari passa esset respublica , si commune omnium civium imperium significari per illuderedidisset; Veneticus in Venetus mutari di jussisse potuit . Clare autem, nullo elemento destitutum legitur S. MARCUS VENETUs in aversa parte nummuli argentei , Andreae Griti nomine signati ,
alio a matta pane typo, ac literis, quae ejus temporis sunt. Cum autem alio majoris moduli, seu matta pane, ejusdem Griti UE NE T. sit Veneri: quemadmodum integre exprimitur in ejusdem moduli, ac typi nummis Ioannis Mocenici, & Augustini Barbadiei, in eo vero , qui ultimus est in tabula nostra, integre exprimatur VENETUS ;mihi non videtur dubitandum, utrobique epitheton illud esse, quo Divum patronum, in sui cultus, ac positae in eo spei testimonium , donant nostri, ideoque VENETI. Veneticus esse. In priscis igitur nummis, & qui ad priscos accedunt , VENETI. Veneticus , in recentioribus si occurrat VENET. Venetus , nihiI haerendo in re satis certa, interpretaberis. Quod enim utrobique aliqui explicant rixe-ιiarum, di in priscis non levem habet dissicultatem , di in recentioribus satis resellitur eorum inscriptione, ubi integrum est VENE-TUS. vale. E LDisitiroo by Corale
292쪽
De notis sanctorum nominum Iesu Cb i. IN tot epistolas dispertita , longius, quam pro re , excurrisse oratio sorte visa est. Ita quod ad levandum legendi fastidium excogitavi, eo fastidium ne auxerim, timeo. Finem propterea scribendi hae epistola faciam, postquam pauca de characteribus in parte averissa nummi imagini Redemptoris adscriptis verba secero . Cave primum, latinas literas iIlas IC. XC. esse, credas. Graecae sunt. I iota , X cti, C sigma est, ex angu Iato Σ ita rotundatum. Contigit hoc di Latinis literis , ut ex angulatis ob scribendi celeritatem rotundae fierent, quod per earum aliquot eundo ostendit Brencmannus Hist. Pandect. lib. II. c. a. Nec quaerendum , utrum Graeci a Latinis , an Latini a Graecis id didicerint, cum utrique docti hoc sint a natura , laboris , ac temporis compendium suadente , ut uiri docti observarunt. Apud Latinos, ut id obiter dicam, quae prima has vicissitudines passa est , fuit sorte litera M pro nota numeri milliarii , quae hebetatis omnino angulis abiit in oci , quod non inter cistas Gothi
cas, ut videtur credere Bren mannus, sed inter notas Romanorum
recensendum est , cum temporibus Augusti usurparetur teste Pan vinio, ac praeterea Tabula Antii reperta , & -IMIinae nomine designata , quam edidit libello singulari Ioseph Roechus Vulpius, ac itidem i. 3. Lat. Vet. Verum ne Iongius ab instituto recedam, IC. XC. in numismis Imperatorum Graecorum passim videbis apud Cangium de Fam Byrant. adscripta imagini Redemptoris, sicut Dei parat imagini MP.SU. Haec valent MHTHP ΘΕΟU; illa IF COΥC XPIC C. Latine scribentibus eadem horum venerabilium nominum significandorum nota saepius usurpata , Graecis tamen literis latinas immiscentes pro IC. XC. IS. XS. scripsere . Hoc primum accidisse potuit , quod , aliqui sigma ea figura scriptitarent, qua Iones utebantur. Cum autem haec proxime ad Latinum S aecedat, ut Brencmannus loco cit. observavit, factum est, ut imperiti librarii Graeco sigmati Latinum S substituerint . Non duabus , sed tribus literis eadem nomina placuit etiam significare , iisque aut omnibus Graecis , ut primum de primo dicam, IUC, aut ultima Latina I HS , quod nostris temporibus usitatius . Uarios etiam casus hujus venerabilis nominis ultima litera Latina per eamdem notam efformarunt , nec solum invenies
II S, sed etiam II U pro Iesu. Cum multi autem illud H pro Latina Diuili od by Corale
293쪽
tina aspiratione acciperent, tanta est nonnullorum inscitia, factum est , ut etiam scriberent IhS , quod miror ne Graecos quidem puduisse facere . Extat inter alia apud Cangium numisma Baslii Macedonis sie inscriptum IhS XS REX REGNANTIUM.
Quod attinet ad nomen Christi, antiquissimis temporibus aut per so-Iam Graecam X, aut per duas priores , utramque Graecam X & Psgnificabatur , quae simul etiam implicabantur , secunda in medio primae intexta hoc modo κ . Plura vide de his in Flaυii Clementis TumhIo Illustrato . Frequentior tamen hujus nominis nota est prima , & ultima litera, aut utraque Graeca XC , aut prior Graeca aItera Latina XS quae variatur etiam pro casus variatione , ut cum seribimus PAX XI. Usitatius vero adhuc tribus literis sacrosanctum hoc nomen significare , duabus prioribus Graecis , ultima Latina , varia pro varietate casus XPS XPI XPO XPM . At insubidi aliqui P non rho Graecum , sed Latinam Iiteram existimantes , scripsere etiam Xps Xpi . Scitius illi, qui secundam etiam literam a Latinis sumenistes X RS scribere maluerunt, quod aliquando & a Graecis semim , quemadmodum in nummo Romani Diogenis apud sepe laudatum
plissime, quae sumpta ex majorum tuorum nummis occasione de veteribus nummis Venetorum ad te scriberem. Subsecivas horas, quibus ob molestissimas muneris mei curas non nisi satis brevibus uti
possum , libens, & gaudens ad id contuli , non eo solum , quod hujusmodi studiis mirifice delector, sed ut gratum tibi facerem, qui aliqua de his a me audire optabas . Hoc si praestiti , maximum ex
levi Iabore fructum coepisse , credam . Tu voluntatem meam boni consule. Optime valere te, valere Laurentium Patruum tuum, patronum meum benignissimum, juvandis Omnibus natum, vehemenister cupio. Vale.
V. CL. BERNARDO ΜARLE DE RUBEIS
De quibusdam vasculis r iis inscriptum videri nomen unguentarii , o diem reposisi unguemi. ERunt sortasse non pauci, qui me ridebunt, quod tecum, viro rerum sublimissimarum studiis dedito, ausus sum leves prophanae antiquitatis reliquias communicare . Sed rideant hi superciliosi senatus literarii principes , qui ne rogari quidem sententiam patiuntur , nisi de summa republica agatur, illisque , quae ipsi legere de
294쪽
dignantur, neminem credunt oculos admoturum . Horum ego mOrositatem rideo , te vero U. Cl. cum ob caeteras praeolarissimas animi tui dotes, tum ob id maxime suspicio , quod reconditarum , ac sacrarum praecipue rerum scientia instructus nullum literarum genus fastidis , atque inferioris subsellii literatos ira non contemnis , ut me etiam minutum dumtaxat phiIoIogum amicitia tua digneris. Quoniam igitur iaculum hoc nihil, quod ad antiquitatem pertineat, et gantioris literaturat studiosis indignum judicat; de quibusdam vastulis Romae haud ita pridem repertis quid sentiam , tibi aperio libens, ae quid sis ipse sensurus , ut aperias, rogo. In vinea Sancti Caesarii , quae juris est Collegii Clementini , ad viam Appiam inter Coelium montem , di circum Caracallae ex quodam sepulcro effossa sunt ad centum quinquaginta vastuis Ia fictilia , altera parte ansata , quae unguentaria nemo non putat . Hem novum l inquis . Passim e veterum sepulcris vasa Omnium generum Romae praesertim effodi, scimus. Numerum tamen tot vastulorum ex uno sepulcro haud ita saepe erutum , scimus . Sed quod novum omnino est, his vascutis fere singulis inscriptum est nomen aliquod , ac praeterea nota temporis. Eorum duo hiet ibi delineanda curavi juxta graphidem Roma ad me missam.
295쪽
Aliorum quinque praeterea hae sunt inscriptiones . :
Saepius aeeeidisse in effodiendis veterum sepulcris, ut Praeter urnas , di vasa cineribus recipiendis, Praeter lacrymarum phialas , aliorum generum vascula re Perta sint, nemo ignorat. Simul enim eum OL 1ibus, de cineribus haud raro condita haec sepii Ieris, probat Grutheis rus de jur. Man. I. II. c. 32. At unde hic tanta vasculorum vis , quanista non usquam, aut unquam fortasse λ Cum unguentaria fuisse haee , omnes putent, post consumpta unguenta, quae illis continebantur , visum fuit in sepulcro condere unguentorum consumptorum vascuisla , velut ad significandam laneris magnificentiam , seu mavis, semisptuosum luxum. Scis autem , qui fuerit unguentorum usus in moria tuos. Ungebatur cadaver, antequam efferretur. Ita Grutherus I. I. c. I s. Ungebatur rogo impositum, quin rogus ipse unsebatur. Idem c. 26. Praeterea non sine unguentis, di odoramentis cineres, di ossa
urna claudebantur . Hinc patet , quam verum sit illud plinianum l. XII. c. I 8. Beatam illam fecit Arabiam, unde odores, di aromata componendis unguentis bominum etiam in morte luxuria e quae Diis intellexerat genita, adbibens urendis defunctis . Quare si periti asseverabant, eodem Plinio teste, non ferre Arabiam tantum annuo foeta , quantum Nero princeps πουissimo Poppaeae suae die concremawrit quid mirum, quod totum nobilis, di praedivitis hominis myrothecium in ejus funeae consumptum credimus , hujusque rei testimonium dicimus hane tantam centum quinquaginta vasculorum copiam una cum illo sepultam e Pretiosa in funeribus unguenta adhibita , patet ex uno Properti qui nardina ad hoc memorat l. IV. el. 7. Cur Diqitigod by Coosl
296쪽
Cur nardo flammae non oluero meae δPretiosissima in hujus, qui hoc sepulcro conditus, sunere adhibita, haud ambigo. Unde id etalligam, quaeris p Λdvertisti, vascula nostraliterata esse , cujusmodi nescio , an ullum alibi unquam visum . Quid autem aliud unguentorum thecis potuit inscribi, quam id, quod eorum pretium significaret Fuit hoc unguentarii nomen , di dies
repositi unguenti. Λb unguentario enim unguenta commendata, e
quis dubitabit λ Ideo seplasarius, seu unguentarius, ac myropola it Ie , Cosmus saepe memoratus Martiali. Unguentarios in familia suisse divitibus, di principibus, servos, & libertos, patet ex inscriptionibus,
ubi hoc titulo non unus occurrit. Praeterea scimus, viros nobiles, &Primores matronas componendis unguentis Oblectatas. Hinc tam varia vasculis nomina inscripta , marium , taminarum , ingenuorum , libertorum, servorum, ut iacile ab unguentarii nomine, sive hi myropolae essent, sive ex sami Iia , unguenti pretium dignosci posset . Haud ignoro, unguentis dedisse cognomina, aliquando locum, ubi primum inventa, saepius succos, ex quibus consecta , cujus rei monet etiam Bayfius de vast. Hinc Irinum, Crocinum, Amaracinum, Melinum, Nardinum. Uerum potuit aliquis odorum istiusmodi stu. diosus e frequenti familia unguentarios habuisse, qui aut alicujus speciatim, aut universe omnium generum unguentorum artifices periti ,
ex quorum nomine commendata vellet unguenta sua.
Unguentarii nomini additum puto diem consecti, seu repositi unguenti . Neque enim poterant non eo pluris aestimari unguenta , quo recentiora. Vere siquidem Plinius I. XIII. e. 3. Unguenta silico expiaraηt, ac suis moriuntur boris. Sicut igitur amphoris, di Iagenis ad continenda vina , quae aetatem ferebant , pretiosiora, quo vetustiora , inscribebatur nomen Consulis , sub quo reposita , ita his unguentorum thecis mensis, di dies inscriptus, ideoque sicut optimae notae
vina, quae longioris temporis; ita Optimae notae unguenta , quae rein centioris. Nulla autem hic Consulum mentio, quia nullum unguentorum genus, quod ultra annum servaretur . Hoc tantum in unguenintis conficiendis, comparandis, servandisque studium, aut ex his vasculis credamus, alicui peculiare suisse, aut Romanis omnibus, nobilibus scilieet, & divitibus commune , neutrum Pugnabit cum ea squam novimus suisse Romae effusam in ejusmodi delicias Iuxuriem . Interim si tibi visus sum recte judicasse, vasa haec e myrothecio sui si se domestico viri praedivitis alicujus, hujusmodi deliciarum prae caeteris forsitan studiosi, quo hominum eurae evadant, sine , me animum advertere. Tantam enim unguentorum vim , quae magno ad
297쪽
odoribus perfundendas parata certe suerat, in funus tandem in sum. ptam videmus. Sed de his inscriptis vasculis sententiam tuam expecto. vale.
Dedicantur orati cuia de Masterio Trinitatis.
PEdibus tuis advoluto mihi, Beatiss. Pater, ut brevem de ineffabili
Trinitatis mysterio orationem, quam auribus usurpalli, oculorum etiam judicio tandem subjiciam, quem metum debita tantae majestati facit reverentia, eum adimit explorata animi tui magnitudo. Quid enim est , cur credam , prae me lata formidinis specie posse , non munus, sed tributum offerentem tibi commendari λ Λn tot gravissimis distractum curis ne videar tempore non meo adire, metuere diis camp At is es, quem pluribus intentum, & singulis adhuc parem , occupatum quamvis quicumque ad te accedit inveniat, sentit tamen nemo. An te in altissimo collocatum honoris gradu vereri jactabo λAt is es, qui omnium non tantum nomine, sed re maximus nobis ideo probaris, quod caeteris par tibi uni videris. Cum enim scias, satis te virtutibus tuis suspiciendum, non quaeris latebras, nec tandem adeuntes tristi supercilio terres, ut dignitati tuae cultum, & admirationem concilies. Plenus igitur bonae spei, quod me velis ea, qua soles, quaque plurimum commendaris, humanitate admittere, hanc, qualis qualis sit, argumento certe dignam te Orationem offero , meis, que totum, Collegiumque nostrum tuarum virtvttim observantissimum, tuo favore ornatissimum, meo, omniumque nomine tibi, Parenti optimo, Patrono beneficentissimo addico. I I. Cum tacitus mecum reputarem, Beatiss. Pater, qua ratione commendationem aliquam ad te quaererem orationi huic, quam ante pedes tuos pudibundam sisto I nihil potius futurum credidi, quam si prohiberem, quo minus auderet in laudes tuas erumpere. Fateor tamen dissicilius mihi su isse laudes tuas silendo praeterire, quam aliis fortasse consequi dicendo. Tot enim sunt, quae scribis, & facis, ut si minus ornari possint verbis , uberem tamen dicendi materiam vel elingui praebeant. Tacere vero laudes tuas tam dissicile est , quam
298쪽
res tuas gestas non admirari. Sed qui non potes imperare, ne res gestas admiremur, cum facere quin geras non Possis, imperas, ne laudibus eas efferamus. O temporum nostrorum felicitatem, quibus Princeps contigit , non quem laudare liberum sit , sed qui laudes suas prudens dico omnino sileri jubeat. Hoc soIum severe prohibes , hoc solum displicet, cum prohibeas, caetera solitus tanta suavitate Praecipere, ut nihil placeat jam , quod ipse vetueris . Uerum quo magis grave hoc nobis, eo tibi magis gloriosum, dicam etiam nobis , siquidem una esst obedientis gloria , quaeque dissicillima exsequi. Igitur Parvam hanc orationem de tuis laudibus obmutescere jussam ad pedes tuos devoIutus offero, id unum orans, ut eam velis, meque simul maximo patrocinio tuo dignari.
Quae nuper te auditore, Beatiss. Pater, placere sibi visa est oratiuncula, audet modo Sanctitatis tuae pedes adire te Iectorem fortasse habitura. Neque ea oculorum tuorum veretur judicium, postquam aurium subiit. De sublimissimo Divinae Trinitatis mysterio agenti ut Patientes aures praebuisti, ita benignos oculos admoturum te sperat. Praeter hoc fatetur nihil habere, quo tibi cum caeteris omnibus, tum sacra eloquentia vere maximo probari unquam possit. Neque enim a Proposito argumento multum deflexisse dicar, quod investigabiles Dei vias minime ausus ingredi, imparem Trinitatis imaginem, attamen imaginem, ut ait Augustinus, id est hominem , tamquam Iucentem in tenebris Iucem e longinquo sum contemplatus. Fieri autem seristasse poterat, ut cognoscerentur in his tenebris mirabilia tanti mysterii, si oratorem alium, eumque potissimum , si quis est, qui in explicandis rebus divinis propius ad tuam eloquentiam accedit, nactum argumentum fuisset. Ipse, quae apud te dixi, Sanctitati tuae offerre debeo, cui plurimos, ct faustissimos annos ad pedis osculum provolutus Precor.
Pro tuo erga nos amore sacis, Beatissime Pater, quod semper maxime facilis, facilior autem modo adeuntes omnes admittis, ut qui nuper, cum incommoda utereris valetudine, humanos casus pro nostro erga te amore metuimus, eo liberius fruamur bono , quod ex rati Superi nobis servarunt. Quamquam enim, cum primum per vi
res licuit, non solum sacris interfueris functionibus , sed Sanctorum etiam Disit iros Ooste
299쪽
etiam monumenta nunquam tui oblitus per Urbis EceIesias inviseris, ut satis conspectu tuo omnium ordinum maestitiam Ievasse videaris ;nullius tamen QIatio negare potes benignus Pater, quo minus sing Ii novos semper securitatis, laetitiaeque suae fluctus capiant. Hoc dimihi tandem conceditur , dum brevem hanc in sacello tuo habitam
orationem oblaturus pedes tuos adeo. Inter Postremos equidem numeri rari Patior, dum captandam occasionem non existimavi, quae se ultro debebat offerri. Haec vero melius in tempore nunquam adesse poterat, quam modo, cum non solum gaudium nostrum ob confit maia
tam valetudinem tuam testari possum, sed etiam ad ovi Ie tuum reductas oves, Ecclesiaeque matri reconciliatos recens filios tibi gratu Iari . Hoc Deus Pontificatui tuo reservare voluit, ut difficit Iimis temporibus aliquid esset causae, cur te vitae non pigeret, quem diu vivere adeo Ecclesiae interest. Augeat itaque idem bona, qui vitam Iargitur, nec nos tantummodo, sed te etiam laetum veIit , quod enixis precibus ab eo semper petituros nos pollicemur.
De sacerrimo argumento oratiuncuIas apud te habitas, tibique inscriptas ut pedibus tuis sisterent, qui uni, alterique seatri meo benignissime concessisti, idem mihi , Beatiss. Pater , sed longe cumulatius indulges. Tunc enim majus beneficium est admitti , cum majoribus euris distineris. Quonam vero tempore majora te negotia circumstetisse credamus, quam hoc, cum difficillima, si unquam, incidere Christianae reipublicae tempora, quae anxium di solicitum te habent
maximum ejus Rectorem. Quamquam enim alios satis commendaret aequus, rectusque in tantis rerum angustiis animus; ipse tamen aut novis arcendis, aut, quae suerunt, reparandis malis consilia, curas , totumque animum intendis. Hoc tibi meliora tempora debita veresuisse ostendit, sed aut Pontificatui tuo haec tempora Deus, ne ma- imo Principi deesset virtutum occasio, aut Pontificatum tuum his temporibus servavit, ut tot malis non sustinendis modo, sed propulsandis par a Iiquis inveniretur. Finit igitur idem, ut possis, quod
conari videmus, vetera nobis tempora reducere, qui aureae antiquitatis es adeo amans; tibi vero arcus, & statuas ob redditam Europae Pacem possit haec tua Civitas excitare, qui Urbi ornandae nullo nontemPOre vel inter has maximas occupationes intentus obe Iiscos dignio. vi loco erigendos moveri veteri sede jussisti. Haec dum tibi precor , pedibus tuis advolutus mihi, meaeque orationi patrocinium tuum magna animi reverentia imploro.
300쪽
Dubius habendane esset apud Sanctitatem Tuam, ut mos obtinet, brevis oratiuncula de Trinitatis mysterio, qua die in fallibili tuo Maximi Pontificis oraculo augendum erat novis nominibus Sanctorum album, ipse ad omnia, quae juberes, paratus, Paucula haec, quae apud te, si liceret, dicerem, meditatus sum. Neque aliud mihi fuerat argumentum , quam omnibus significare, quam sapienter diem Augu-llissimae Trinitati sacram elegeris , qua, ut universis Christianis magnarum virtutum exempla proponeres, novos sanctissimis hominibus in terris honores decernendo, ejus, qua fruuntur in caelis , gloriae desuper afflatus haud dubiam fidem omnibus saceres. Quamquam vero pudori meo maxime consultum intelligo, quod non licuit in illo frequentissimo Ecclesiasticorum Procerum , atque adeo totius Christianae reipublicae conventu, exilem hanc, di nequaquam audientium dignitati , & tractandarum rerum magnitudini parem orationem habere eam tamen quo minus pedibus tuis sisterem , Beatissime Pater, teneri minime potui. Sciebam equidem oculorum tuorum judicium declinandum mihi, postquam & aurium effugere felici eventu contigerat. Verum di illud animadverti, qui dicendo eloquentiam eloquenti ssimo Pontifici probare debuissem, eumdem me, quae non dixeram, benignissimo Pontifici oblaturum , obsequium meum Probare tantummodo debere. Ad id consilii itaque suscipiendum fecit animos singularis illa humanitas tua, qua tantum omnibus places , qua fortasse uniee tibi places, cui cum omnia & levia placeant, nunquam parvum
hoc maximi obsequii mei argumentum displicebit. Accipe igitur , Pater Beatissime, quod te jubente dicturus eram, te jubente non sum ausus dicere , di me ad pedum tuorum oscula demissum apostolica benedictione dignare . LAU-Disilirco by Corale