장음표시 사용
91쪽
tus enim hic vir , accipe ex Suetonio: ca ad eludendas istisi ilaiaxes , quibus felix , 6 i6ictum in ea provincia Scipionum nomen ferebais Im , despectissimum qηemdam ex Corneliorum genIe, cui ad opprobrium υλια Salutioni cogoomen erat, in castris secum habuit. Uerum illa imago
non Scipionis , qui Salutio dictus , sed ipsius Pomponii SaIutioni erat, qui propterea dicitur irrepsisse Scipionum nomini, in quod ille
Scipio quamlum vis despectissimus hominum jure suo venerat, nee diis ei poterat irrepsisse. Sed ne irrepere quidem Scipionum nomini P terat amplius Scipio a Pomponio adoptatus , cum per adoptionem capitis diminutionem passus sitisset. Capite enim diminutos non amplius gentilibus adnumerari, docuit Scaevola b Scipio autem Pomponianus , qui alius esse poterat , quam Pomponius ipse testamento in nomen, ac familiam Scipionum adoptatus 3 Neque mirum e Cornelia quidem gente , sed tamen despectissimum hominem in filium
sibi mimum illum Pomponiorum sorte libertum, libertini certe generis , adscivisse ob oris , unde & illi viventi Salutioni cognomen factum est, & fortasse multo etiam magis ob morum similitudinem sibi antea satis conciliatum . Hoc Romae solemne fuit, ut quod nomen levi commutatione aliis ter flecteretur , hoc adoptati , non adoptantis esset , ita AEmilius sScipio AE milianus, ita Pomponius, Scipio Pomponia nux dictus est , uterque a Scipionibus adoptatus . Quod si verum est , ut Antonio Augustino visum. di , hinc etiam fluxisse morem, ut adoptatus adoriptivi patris nomen ita inflexum sumeret, hoc nonnisi a Salutionix temporibus perquam longe in usu esse caepit. Iustinianus enim , si ita appel. Iatus suit a Iustini, qui eum adoptavit, nomine, scimus quot taculis di stet a Iulio Caesare , sub quo Salutio vixit , a quo etiam ,. licet propius , muItum abest tamen & Paulus jurisconsultus ΛIexandri Severi temporibus clarus , qui , si Iocus ejus sanus. est, ut Augustiano , non autem mendosus , ut aliix videtur, Titianum quendam memorat Titii filium legitimum, hoe est adoptivum, ut jurisco sulti interpretantur. Caeterum, ut optime docet ex Dione Sigonius, te illud certum est , qui adoptarentur ab aliquo, eos nomina illorum omnia , a quibus adoptarentur , ferre consuevilfe ,. suum vero gentilitium vomen retinuisse illud quidem , sed aliquo modo commurasse .. Liceat , quamvis parum fortassdi ad rem , aliqua hic de adoptatorum nomianibus addere, ut planius fiat Pomponiam a Scipione, non Scipionem a Pomponio adoptatum.
92쪽
Nomen gentilitium ita commutabant, qui adoptabantur, ni tam, quam aliud ab illo derivatum adjectivorum more in Anus desimeret , cognomen vero familiae, in qua nati erant , post illud nulla muta. tione usurpabant. Ideo Cicero, alterius enim Pomponii subit recor. datio, T. Pomponio Attico, Postquam a Q Caecilio avunculo ad ptatus fuerat , ita litteras inscribit : sa Cicero S. D. M Caecilion. F. Pomponiano Attico . Hoc autem omnibus solemne fuit , qui adoptarentur, neque de nominis gentilitii mutatione dubitare Sig nium b , aequum est, quamvis Aurelium Orestem a Cn. Aufidio adoptatum, Cn. Aufidium Orestem, Calpurnium Pisonem a M. P pio, M. Pupium Pisonem nominatos invenerit. Tam enim illi erant Aufidius Aurelianus Orestes, Pupius Calpurnianus Piso , ac pariter alii in Metellus Pius Cornelianus Scipio, Q. Caepio Iunianus Brutus; quam T. Olim Pomponius, Q Caecilius Pomponianus Atticus, Iieet istico tantummodo inscribat alias epistolas Cicero , idemque Caecilius Atticus vocetur solum a Suetonio : cc Agrippisam M. Agrippa genitam , neptem Caecilii Attici, ad quem sunt Ciceronis episeolae ,
duxit inorem , ut certissimum sit, quoties gentis nullum nomen in. venitur, id omitti, quia ex familiae cognomine gentis nomen iaci Ieintelligitur. Etenim ne tot nominum tam longa serie uterentur , non dubito aliqua aliquando praeteriisse. Aliquos autem usitatius fuit sentis nomine vocari , ut Scipionem AE milianum potius , quam aullum, aliquos familiae cognomine, ut Caepionem Brutum potius, quam Iunianum , ut omnibus constaret , ex qua Iuniorum familia
Familiae tamen cognomen aliquo modo commutatum aliquando ,
sensit citatus Augustinus in suis emendationibus, cd cum ait; a Iuliis Iuliani , a Marcellis Marcellini , a Domistis Domitiam , quod apertius etiam asserit alibi, te ubi ait , Marcellum, qui per adoptionem in familiam transit Lentulorum, suisse appellatum P. Lentulum Marcellinum, & ab eo originem Marcellinos duxisse. Lentu. Ios Mareellinos a Marcellorum aliquo, qui a Lentula adoptatus sum Tat, propagatos, certissimum Puto vel eo solum, quod ejusdem generis Marcelli , ac Marcellini dicuntur a Cicerone : omnium Marcellorum, MarceIlinorum etiam s mirificus enim generis , ac nomisi
vestri Dis erga me semper animus I . Verum qui Marcellorum primus in Lentulorum familiam adscitus, eum aliter ac LentuIum Marcel
93쪽
Ium, sive LentuIum Clodianum Marcellum vocatum esse, ut a fila mem, non ita facile adducar. Falso enim hujus rei citatur testis Cia
cero, qui nihil ale aliud a , quam P. Lentulum fuisse M. Mareel li filium. Sed ipse Augustinus parum sibi constans , cum meminie Cn. Lentuli Cn. F. Clodiam qui consul fuit anno DCLXXXI. cum L. Gellio, haec habet: tb bis Lentulus ex cognomine Udetur a Clodia in Corneliam familiam transiisse, cujus rei incerta historia est , nisi forte
primus Marcellinorum sit. Primus autem Marcellinorum hic , puto , idem est ae auctor ipse Marcellinorum. Attamen ne hoc quidem verum esse potest, cum anno urbis DCXCVII. consul fuerit Cn. Co nelius Lentulus Marcellinus, qui P. F. dicitur, unde apparet Marincellinos a Cn. Lentulo Clodiano minime esse prosectos . Quare P
tius assentior Sigonio , qui ait, se P. LentuIum , qui Cn. hujus MarceIIini pater suit, P. illius Lentuli filium fuisse , qui M. Mariscello natus erat . Puto itaque P. Lentulum P. Lentuli Marcelli Glium statim appellatum Marcellinum , quo nomine deinde Cn. fiIius, totaque ejus posteritas Marcellini sint appellati . Ad majorem di.ctorum claritatem se mihi videor posse Marcellinorum stemma ordi,
Μ. ΜareeIIus, qui deinde P. Cornelius Lentulus Clodianus MarcelIus P. Cornelius Lentu Ius Marcellinus P. F. P. CorneIius Lentulus Marcellinus P. F. P. N. Cn. Cornelius Lentulus Marcellinus P. F. P. N. P. Pron. Consul anno Urbis DCXCVII. eum L. Mar.eio Philippo.
Est autem hic Cn. consul MarceIlinus appellatus non CIodianus , Non tit omnes intelliger I ex qua Claudiorum familia ortu1 esset, quemadmodum ait Sigonius din , sed ut omnes inteIligerent ortum ab eo, qui a Claudiis Marcellis ad Cornelios Lentulos transierat, rimque ut ab altero Lentulo Clodiano tum vivente internosceretur , sed quia interlεὶ Em . a 36. tb ις. se m. infas. Ma . DCXC . t d I. c. Diqitigod by Cooste
94쪽
inter Lentulos natus, non in eorum nomen per adoptionem adscitus , Clodian s vocari non Poterat , quo tamen nomine Publius Proavus ejus vocatus fuerat.
Sed id dum eontendo, cognomina familiae nuIIa unquam ratione commutata suisse , ne putes, aliquando hoc etiam accidisse gentilitio nomini, ut non aliter flecteretur. Scio , Μ. Terentium Varronem Lucullum , qui consul fuit cum C. Cassio Varo anno DCLXXX. non Licinianum Lucullum, sed Licinium Lucullum appellatum inveniri, ita enim plumbeus tubulus Romae , ut Sigonius refert ast , inventus: C. Cassio Varo M. Licinio Lucullo Cos. Novum tamen hoc minime esse animadverte, ut etiam post adoptionem eo, quod ante adoptionem eorum fuerat, vetere nomine adoptati vocarentur, seu quia ita libebat, seu quia eo notiores sortasse erant . Ita Cicero , qui Pomponiano Attico literas dederat IIII. non. Octob. bin , idem recentissima adhuc adoptione VI. Κa I. di prid. Kal. Decemb. Pomponium appellat : c Pomponi , pπηa: id in Tertium caput , mi Pomponi. Varro etiam innuit: se Atticus, qui nunc T. Pomponius , nunc Q. Caecilius cognomine eodem. Quare cum Licin um Lucullum, cum Pomponium Atticum legis, eos scito, naturae , di quo nati sunt , non legum , aut consuetudinis , di adoptionis nomine appellari , simulque id certum sit, utro libuisset , eos licitum , & usitatum nomine appellare. Neque illud credas , quoties cognomina aliquorum in Anus desinentia invenis, per ea adoptionem semper significari. Neque enim a Vespasiis Vespasianus, neque a Domitiis Domitianus ad Flavios transierant. Verum cum liberum esset , cognomina majorum relinquere , ac nova sibi sumere squod Cn. Pompeii exemplo satis prohatur, qui Pompeii Strabonis filius, St=abo nunquam dici voluit Jalteri non Flaυio Sabino patris cognomine, sed placio Vespasiano a matre Vespasia Polla, a Iteri a matre Domitilla Domitiano cognomen est inditum. Sic etiam, teste Plinio Catonum alii Liciniani ex Licinia priore Catonis Censorii uxore , alii Saloniani ex Salonia altera inore dicti sunt. Sed iterum ad Scipionem illum Salutionem , cuius imago inter Africanos, postquam ex Pomponio mimo Scipio Pomponianus AD fricanorum dedecore factus fuerat , satis ostendit, nullius vetitum , nobilibus saItem, suisse imaginem servare praeterquam eorum , qui
95쪽
judicio damnati suerant, cujus rei causam colligere possumus ex Cicerone, ubi Titium damnatum ob servatam Saturnini imaginem reis seri : ta statuerunt equites Romani illo judicio, improbum ciwm esse , es non retinendum in citatare, qui bominis hostilam in modum seditiosi imagine , aut mortem ejus bonestaret , aut desideria imperitorum misericordia commoveret, aut suam sigvificareι imis dae improbiIaIis volant tem . Damnatorum autem imagines vetitas , di abolitas tacite ipsa hominis damnatione, verissimum puto, aliquando tamen & in ipsas imagines sententiam dictam , reperimus. Tum Cotta Messalinus , b ne imago Libonis exequias posterorum comisaretur , censuis . Ait men di has servabant , nisi animadverteret accusator aliquis, unde
Titio vetere republica crimini suit Saturnini imago ce9 , deinde sic Silio imago patris id , & Cassio Longino Cassii percustoris Cadi. saris imago se . Quin postquam deflagraverat civium odium, judiciique memoria facta erat obscurior, horum etiam imagines proinferebant, quemadmodum legimus, s sin C. Caesarem ausum omnium primum imagines Marii in Iuliae funere Proserre. Sed praeter imagines majorum , quod obiter dictum sit, aliorum
etiam in atrio servatas, invenio, non has sane ad nobilitatis ostenistationem, sed alicujus, quem valde admirabantur, religiosum veluti cultum , di amoris significationem. Has vero non ex cera , sed ex aere, aliave materia. Ita Brutus ob Demosthenis amorem ejus imaginem in atrio habuit. Cicero: g Demostbenes quidem , cujus asper inter imagines ruas, ac tuorum s quod eum, credo, amares J cum ad rein Tusculanum Mn4fem, imaginem ex are υidi. Plinius alter etiam de
96쪽
De ealaris Iunatis Roman rum . Nobiles omnes gestabant . Nec praetexista , nec bulla aurea, nec pbalerae, nec annuli aurei erant nobilitatis
insignia . Alia vad alias xationes insignia nobilitiatis. SIcut imagines domi habere , ita Iunulam gerere ca Iceis ad suis tam signum erat nobilitatis apud Romanos . Hac promiscue nobiles omnes & patricios, & plebejos usos suisse, ajo. Erat autem haec Iunula fibula eburnea ad instar lanae corniculantis. Calcei , quibus haec fibula adsuta, lunati dicebantur. Hanc Patriciam lunam vocat Statius: a
Primaque patricia elausit υestigia luna Patriciorum etiam fuisse tantummodo nota videtur innuere vetus Iuvenalis SchoIiastes : b Innula adsuta calceis discernebantur patricii a n istis. Plane hoe assirmat Isidorus , qui etiam ait eam notam fuisse centenarii numeri , quia quos patres adscivit Romulus , hi centum numero suere : parricios ealceos Romulas reperit quaικω corrigiarum , assutaque luna . Iis soli patricii utebantκr . Luna autem in sis non sideris formam , sed notam centenarii numeri mgnificabat , quod initio patricii senatores centum fuerint. Melius dixi Lset , quod initio patricii a centum senatoribus fuerint . Sed tamen
fallitur dubio procul Isidorus . Quicquid enim Iuna illa significaret , initio . patriciorum solum suit , verum sequentibus temporubus, cum plebeii parta sibi nobilitate iisdem sacris initiati sunt, ea usi
Hi ne ortum proverbium : nobilitatem gestare in pedum malleolis , - τοῖς ἀτραγαλοις , in eos , qui nobilitatem jactant , quo Proverbio Bradeam quemdam vellieavit Herodes Sophista est . Quoniam autem Statius vocat patriciam lanam , non dubito aut ab iis, qui primum gessere, sumpto nomine, ita semper appellatam , aut illum saltem illustriori nomine voluisse appellare. Scholiastem vero Iuvenalis, satis apparet, patricios pro quibuscunque nobiIibus accepisse , cum eos novitiis opponat. Proprie enim patricii plebeiis, nobiles novis opponuntur. Sed ipse satyrographns , Quintilianum L et Iuri Di. a. t b a Sar. 7. te Pbilos. Vii. Sob. I. I. Heri Disiligod by Corale
97쪽
Iunam gessisse assirmat, quod nobilis, non quod etiam patricius , quaIem certe eum nemo dixerit: sa -nob iis , ct generosus Adposivam nigrae lunam subtexit alutae. Philostratus etiam: cb Bradeas celeberrimus inter confuIes , o nobilitatis notam appositam calceis gestans . Hoc vero signum talare eburis neum est lunuIae instar . Ne hic quidem ullam patricii generis meu-tionem iovenio , neque Bradeam patricium puto . Addo Pluta clium , qui quaerit : c cur qui nobilitatis genere aliis praestare videbantur non ait , qui patricii J lunulas calceis gestabant. Quas vero Tationes ad solvendam quaestionem affert , quamquam omnes ingeniosas verius, quam probabiles fateor, nulla tamen est, quae in io-Ios patricios cadere Possit. Quid vero haec Iunula significaret , ad rem nostram nihil iacit . Satis mihi est ostendisse , hoc nobilium omnium insigne fuisse ,
non Patriciorum tantummodo . Haec autem vera est ratio , quam aliis quaerendam reliquit Octavius Ferrarius d , cur qui nec patricii , nec senatores , Iunulam calceis apposuerint . Alia porro ad calceos patricios spectantia, ut de eorum colore, de numero corrigiarum, de assuendae lunulae Ioco apud eundem auctorem, aliosque invenies , quae tamen de omnium nobilium ea Iceis dicta , semper
ipse credam. Postquam enim, iterum repeto , plebei i sunt iisdem initiati sacris , quibus patricii, quae eorum aliquando propria sue- Te , jure , injuria sibi etiam vindicasse , nemini non probabile
.. Praeter calceorum Iunulas nobi Iitatis insignia apud Romanos fuisse bullam auream , phaleras, aureos annulos , S praeIextum. Tiraquellus docet se P. Contra ego horum nullum nobilitatis insigne fuisse ,
Praetexta , ut singit Ia hinc incipiam judicio doctorum virorum subjicere , gestabatur ab adultis simuI , S pueris. Ex adultis gestahant magistratus, ct sacerdotes, haecque honoris, dc dignitatis, non nobilitatis insigne erat . Dubium exoritur utrum e pueris nobiles solum gestarent . Sane de puerorum praeteXta , quae tam marium erat, quam sceminarum loquitur Asconius , cujus una auctoriis
98쪽
tate nititur Tiraquelli sententia . Pueri praetexta simul eum bulla collo suspensa uti solebant ab eo tempore , cum Tarquinius Priscus bello sabino filium suum , quod annos quatuordecim natus hostem manu percusserat , pro concione laudatum bulla aurea , praetextaque donavit . Ferebant autem eam pueri , donec togam puram , quae di virilis , sumerent , hoc est usque ad annum decimum quintum, vel decimum septimum , ut alii arbitrantur , quo tem. pore ex ephaebis egressi praetextam exuebant , bullamque laribus appendebant .
Sed de iis tandem quibus praetextae ius fuerat, haec Macrobius alibi etiam citatus . ca Alii putant , eundem Priscum , cum is satam eiυium solertia proυidi principis ordinaret , culium quoque ingenuorum puerorum imer praecipua duxisse , instituisseque, ut patricii bulla
Murea cum toga , cui purpura pratexisur , urerentur e dumtaxat illi quorum patres curulem gesserant magistruIum . CaeIeris autem , ut praetexta tantum uterentur induIIum , sed usque ad eos , quorum parem
res equo stipendia me sint . Deinde aliquibus interjectis : concessum , ut ιιbertinorum quoque filii , qui jusia dumtaxat matrefamilias nati fuissent , togam praetextam, es lorMm in collo pro bullae decore gestarent. Uerum quanti facienda sit haec Macrobii auctoritas , cum Patet ex iis, quibus illam alibi rejecimus, quod sub regibus nul- Ius esset magistratus curulis, quem patricii gererent, tum etiam , quod Plinium, qui certe scribenti Macrobio est obversatus , male idem transcripsit. Plinius enim hullam auream illis quoque tradiderat , quibus Macrobius praetextom dumtaxat . ita Plinius : b A Prisco Tarquinio omnium primo filium , cum in praetextae annis o eidisset sestem , bulla aurea donatum constat e undo mos bullae durais vir , ut eorum , qui equo meruissent , filii insigne id haberent , caeteri
Aliquid elarius , & tutius ut de iis ferri judicium possit , affert
Tullius, ubi ait: ce) eripies igitur pupillae togam praetextam y deIrmbos ornamenta non solum fortunae , seu etiam ingenuitatis e scilicet eamdem praetextam ). Idem aliquanto post. cd Neque re tam commoυebat , quod ille cum toga praetexta , quam quod sine bulla venerat . Vestitus enim neminem commoυebat is , quem illi mos S jus ingenuitatis dabat , quod ornamentum pueritiae pater dederat, indicium, atque insigne fortunae , nempe bullam in hoc ab isto praedone ereptum esse, graviter , s acerbe homines ferebant . Patet igitur praetextam ingenuo.
99쪽
rum propriam su isse, di jure ingenuitaris ferri solitam , quod sentire
etiam Asconium , cum praetextam bonestis tribuis , rogam silioribus , alio Ioeo ostendimus , ideoque nobilitatis ex ea nullum argumen. tum. Aliud enim ingenuitas, aliud nobilitas suerat, atque ingenui, qui libertinis opponuntur, multo plureS. Porro, si bullas aureas post praetextam in manus sumamus, apparet, ne illis quidem nobilitatem significatam , earumdemque fere nadarum morem ab ingenuitate fuisse , quemadmodum ferendae praeis textae . Plinius quoque nullum nobilitatis argumentum in illis deprehendit, eum ait: ta mos bullae duravit , ut eorum , qui equo meruissent , filii id insigne baberent, caeteri lorum . Neque enim ibit nobiles equo merebant, neque equestris militia initium erat nobili
Uerum fortasse Tullius rem acu tangit, ut nemo melius. ΑΩ serie ille , ut ex nuper citatis locis ex libro primo actionis se. cundae in Verrem aperte colligitur, praetexIa quidem ingenuisalem argui, bulla autem aurea tantum divitias, ideoque hanc vocat ortanamenInm fortunae, ornamenIum pueritiae , indicium , usque insigne foriunae , quodque animadversione dignum est, praeteXIam dari , ait, more , oe jure ingenuitatis , bullam ameam non nisi paιris selu Iate : tb
vestitus hic praetexta quem illi mos , & jus ingenuitatis dabat equod ornamentum pueritiae t hoc bulla pater dederat ixdisium , atque insigne fortunae . Itaque hoc certum statuere tandem posse mihi viis deor, ingenuos omnes pueros jure suo Praetexta uis, cui etiam bu I-lam auream addebant, si, unde emeretur , suppeteret , ita tamen ait ab eadem ingenuitate jus etiam bullae aureae ferendae iisdem esisset, si per rem familiarem liceret sumere , cum libertini, ut ut divites numquam bullam auream serre Possent , sed bullam seori ream , nimirum lorum tantummodo . Quapropter qui ob pauperi tem, sive fortasse etiam aliquando ob patris avaritiam , bulla aurea
insigniri minime poterant, hi adhuc collo circumdabant lorum, idest Iigamentum cum nodo, unde debuisset bulla pendere , quod Plinici visum moris suisse eorum filiis, qui pedibus meruerant se , cum tamen non quia eorum patres pedibus meruerant, id haberent in more positum , sed quia hujul modi homines renuiores , di pa
Ius itaque aureae bullae ingenuorum omnium fuit , bulla ipsa duvitum. Propositum firmo Iuvenalis testimonio: id - .
100쪽
- suis enim tam nudus, ut illum Bis fer ι, etruscum puero si coηrigis aurum, Vel nodus tantum, is signum de Paupere Ioro, ubi vides, Iorum vocari pauper, quia Pauperum erat e collo suspendere nodum hunc e Ioro, tamquam signum bullae, quae appendi debuisset . Signum itaque de paupere loro vetus poetae Scholi alles interpretatur esse a J , carrigiam parabicam , unde solet bulla pendere signum ingenuitatis . Statius ita Epicedio patris Praetextam quoque divitibus solum gesta tam , ait. b Nec sine luce gexus t quamquam forιuna parenIum
Arctior expensis etenim te dicite ritu Ponere purpureos infantia adegiι amictus Stirpis bonore daIos , o nobile pectoris auram. Locum hunc , quem satis implicatum sateor , Primum ita exisplicat Emericus Cruceus , ut velit ponere accipiendum hic esse
pro sumere , probarique his splendidum Statii genus , quoniam
praetextam ditate ritu induerat : ita deinde , ut ponere idem conis Cedat esse, ac deponere, relinquere , abicere , hisque probari , diacae , arctiorem fortunam parentum , quoniam reliquerit Statius una eum dicite risu , ut ipse Cruceus exponit , purpuram , seu Praetextam . Mihi quidem vioIenta est prior interpretatio praecipue ob verbum illud adegit, quod invitum secisse signifieat . Invitum autem Praetextam sumpsisse , ridiculum est , invitum reliquisse facile intelligimus. Illud autem ditate ritu, quod molestiani creat , jungam cum purpureos , ut sententia sit : paupertas coegit deponere amictum , eri praetexta purpura , qualem solent disites femre ; vel etiam jungi potest cum sequentibus stirpis bonore datos , ut hic se sensus: pisupertas coegit depoaere purpuram ad simis M.
Worem concessam, modo eam ferre per forι-am liceret , quemadmodum mos es dicitum. Facile vero adducor, ut credam, Pauperibus licet in. genuis nullam aliquando fuisse praetextam , sed tamen hoc rarius evenisse puto , ac non nisi maxima Premerentur egestate , ne umquam cum libertinis confunderemur.
video autem novum posse scrupulum injici ex allatis poetae verbis, ut hine aliquis iterum velit, nobilitati Praetextam, & auream bullam vindicare. Sed quam aliam credis , hominis Epiro. tae generi lucem suisse , quam praesertim Statius Romae Jactaret , nisi quod ingenuus civis Romanus P Non aliam ipse puto sui Lia, quamvis credam, hanc in Epiro maximi aestimatam , atque