장음표시 사용
201쪽
mium distenta aut rupta lympham fundunt, quae Cavitatem replendo, insignem Ventris molem efficit. Non desunt tamen qui horum vasorum ruptionem negant, sed eam acriter Vanswietentus propugnat sa). In hac re nihil magis mirandum , quam Virorum , alioqui Celebrium, ex praeCOnceptis opinionibus hallucinationes, Cum vasa lymphatica, eorum distributio , Caetera , quae de illis a Neotericia traduntur, incerta sint, atque rem ObSCuram, at Certam, auctores isti per aliam obscuriorem , & forte non existentem monstrare Contendant b). Nobis pars proxime affecta est al-Vus, Omnesque ejus particulae: nec diffitemur, ab aliis posse malum Communicari. An aqua in hydropicis haereat & stagnet in ipsa interioris abdominis Cavitate: an in peritonei duplicatura : an potius inter musculos & tunicas, dubitant aliqui. Sed placet Vanswietenti sententia, qui, triplici modo aquam in regione abdominis colligi posse, affirmat: Vel enim in ca Duo abdominis libere fluetuat, & viscera abdominis undique 11 alluit: vel in cavis membranis dilatatis haeret, vel deniquera extra abdominis cavitatem Colligitur, & tunc intra duplicatu-
oram peritonaei haerere dicitur ... Neque videtur adeo magniis momenti futurum ad morbi Curationem , sive aqua haereati in duplicatur a peritonaei, sive inter peritonaeum & mem-obranam tendinosam. Proderit Semper novisse, an aqua haeis reat in abdominis Cavo, an extra illud C).υ In signis tradendis loci, ubi aqua hydropicorum in ascite Colligitur , insudant nimium Neoterici , atque quod unus ratum habet, alter incertum judicat d). V Unde patet nihil temere hic conclu-ndendum esse , & famam Μedici haC saepe in diagnosi pe-oriclitari , nisi ad omnia, quae toto morbi tempore Con istigerunt, attentissimus fuerit se . in Memini, me aperuisse coram discipulis ventrem foeminae ex immanissima ascite mortuae. Prodierunt plusquam Centum aquae librae , non in
202쪽
cavo abdominis, sed in ejus partibus continentibus Contentae , ut merito Latini scriptores hunc morbum aquam inter cutem appellaverint. In testina, jeCur , lien, Caeteraque ViSCera abdominalia integra omnino erant, quare hepar non per
petuo in hoc malo affici pro certo habemus. In examinandis V iis, per quas aqueus humor in abdomen tendit , ut ibi Stagnet, insudarunt veteres & recentiores a . Sed improbum
inutilemque eum esse laborem , ex eo patet, quod res haeCprorsus Sit imperscrutabilis , de ad curationem hujus morbi nihil reserat. Plet hora, Cuna ex suppressis haemorrhoidibus, menstruis, aut aliis quibusvis sanguinis excretionibus oritur, hydropem facillime accersit : quou non aeque efficit CUm ex alimentorum Copia, otio , in sanis hominibus colligitur. Obstructio potissima est hydropum causa occasionalis , Si enim quavis de Causa urinae viae obstruantur , Venter supprimatur , &eXhalatio vaporum per cutem impediatur dispositio paratiSSima est ad hunc morbum suscipiendum , multo faciliussi acCedat dia thesis , quae uti aliis malis , ita huiC produ-
Cendo necessaria est. Inter effiCientes Causas aer primum sibi Vendicat loCum, nam praeter epidemicas ConstitutioneS hydropem facile inducentes b), cum nimia humiditate subito
replet Corpora , praesertim post magnos Squalores , hunCmorbum in Corporibus dispositis saepe accersit, quod bene notandum, parum enim hodierni scriptores de hac cau- Sa omnium potentissima Curant, in mechanismo, Ut Miant, inquirendo vane OCCupati.'Altera Causa efficiens hydropis;& quidem satis valida , est diaeta. Nimius aquae potus : Vi ni, Cere Visiae, potuum Spiritu Osorum ingurgitatio: Subita, vel diutius repetita ciborum frigidorum humidorumque Copia , ACCedente praesertim otio , & cruditatibus , hydropica mala post Se trahunt. NeC omnino alienum est , animi pathemata tum Commovendo cum maxim h spiritus dissipando , aqueae humiditatis somitem quandoque promovere. Cum
203쪽
Cum vero praesentibus Causis occasionalibus & efficientibus hydrops aCCedit, haec Omnia Concurrunt. Primum: viae a natura destinatae pro aqueae humiditatis excretione occluduntur , indeque serosus humor intus remanet , atque itast, ut ante ascitis accessum urina minuatur, & Sudores &transpiratio. Secundo : halitus aque US VaporOSUS, quo perpetuo madent viscera abdominis a , Condensatur, dum tuniCae & membranae viscera CooperienteS densiores redduntur , quod in omnibus aegris hoc morbo affectis observari facile potest, etenim membranosum genus in ipsis Siccum, durum , densumque redditur. Tertio: humor nativus partium
abdominis, certa & ineffabili diathesi, humoris aquei generationi & condensationi conducit, sicut enim in partibus corporis ob specialem diathesim varii generantur humores praeternaturales , ut alius erisipelati, herpeti, impetigini:
alius arthritico, podagriCo, syphilitico: alius Cancroso, Strumoso, scor buti Co , atrabiliari humori, & sic deinceps , vel invitus sit paratus , eodem modo aquei humoris proventui abdominalia viscera interdum favere , indeque hydropem Saepe nasCi, ex praeticis observationibus edocemur. Haec ideo breviter attingere voluimus , quoniam in Curatione magni hujus mali omnia perpendenda sunt, ut rite peragatur. Hydrops interdum morbos aCut OS Sequitur , ut VisCerum abdominalium inflammationes , febres ardentes , Cito que aegros in summam perniCiem ducit ; at ut plurimum
numquam ex se incipit , saepe ObStructiones inveteratas, Rut sCirros partium Ventris, Vel, quod frequentiSSimum est, Cachexiam, leu Cophlegmatiam Sectatur. CongruenS ergo est,
hanc prius desCribere , ut transitus in hydropem, quantum feri possit, impediatur. Igitur leucophlegmatia pueris frequentior quam adultioribus est, fereque eos adoritur , qui Crebro sanguinem vomitu, vel alvo reddunt. Hoc mali genus diuturnas sebres, vitiosum ventriculi habitum, nimium Bb a Com-
204쪽
196 Lib. In De Morbis in i ventrIs.
CompreSSOs, ni mitimVe fluentes , tum menses , tum haemo Thoides , aut longam respirationis diis cultatem , & immodi-Cas vigilias excipere Consuevit. Prae Sente jam an a Sarca , Cor pus molli.tumore grandescit , maximeque tibiae aC pedes, Cum alias, tum potissimum vespere , & post exercitationem , aut cum diu declives hae partes fuerunt. Is tumor,
εi premitur , sosulam relinquit , impressi digiti vestigium.
Femore item , & scroto intumescunt, ita tamen , Ut tumor, qui vespere ingens in pedibus erat, mane omnem pene molem deposuerit. Color cutis cum pallore Subalbidus , al, quando etiam chlorus, vel plumbeus. AEger tardus est &piger ad motum. Spiritus difficile trahitur , maximeque post cibum. Febris inordinata continenter afficit , nocturnis ho- Tis ingravescens. Pulsus undosus eSt, Creher , & inaequalis. Interdum alvus dejicit cruda, biliosis mixta. Urinae variae:
modo tenues , a quosae , albeSCentes: modo Crassae , difficulter prodeuntes. HOC malum, nisi sub ho C Statu Curationem accipiat , certo transit in ascitem. Dum haeC praeSens est, Venter totumque abdomen cum quodam gravitatis sensu intumesCit , inferioresque corporis partes , a Ventre ad pedesu Sque , tumorem ConCipiunt. NeC rarum est , humoremaqueum sub hOC statu scrotum , & pectoris etiam partes occupare , & fluctuationis quemdam sonum in Ventre , dum aeger revolvitur, efficere. Ad haec spirandi adest difficultas, cibi fastidium , sitis molestissima, es, Si morbus urget, tussis
etiam Sicca supervenit. Interea tot tam corpuS contabescit ex
nutritionis defectu. Febricula, Corrupta in tu S aqUa, UaSCitur. Urina perpauca moltur , eaque Crassa & rubicunda est. Pulsus parvus, durus , tensus. Quod si fatus magna copia Cum aqUa miSceantur , ut a Scites Cum tympanitide mixta Sit, Venter in Star tympani tensus est, rugitus & murmuris Perceptio potius, quam fluctuationis , adest. Comitatur magnum eructandi desiderium, ructuqile edito laevari aeger aliquantulum Videtur , verum decipit ea Saepe res , malum enim tenax & celeri discrimine plenum. Et Si pedes non usque adeo , ut in Caeteris hydropis generibus, tumeant, corpus tamen citius vehementiusque contabeSCit. Pulsus longior , celerior & durior cum tensione obaer Vatur. Hydrops
205쪽
omnis morbus periculosissimus est, multisque aerumnis &laboribus patientes tum demum conficit. Salus tantum Spe tanda, Cum nullo antecedente morbo coepit, & viscera fise ma neque Corrupta sunt: Si respiratio illaesa sit, nullaque et tussis, Sitis, aut linguae ariditas , praecipue a Somno , quo tempore incidere illa maxime solent, aegrum molestet. Ad haec dum nullum cibi fastidium , neque epulis assumptis molestia est: dum venter interim mollis est, Vel SenSim e tenuatur, aut excrementum fundit molle ac figuratum : cum denique homo doloris , caloris & lassitudinis expers morbum facile sustinet. Qui omnia haec habet, tuto laborat: at qui magnam partem harum rerum Consequitur, etsi iadisci imine sit, non prorsus de salute desperare debet. Contra , Summum periculum lethalemque exitum promittit hic morbus, clam tib po condita scirris, Obstructionibus invet Tatis, aut lCnga phlogosi consumpta Sequitur': itemque si
post morbos acutos in Caeserit , SiC enim numquam , aut Vix umquam sanescit. Di Scrimen autem augetur, quoties al-VUS Sanguinem dysentetico modo , aut alium humorem sine levamine fundit. Praeterea , epilepsiam SuperVenire : male olere corpus , spiritum , Sputum , aut Sudorem : urinam pau-Cam, tui batam , & Crebro emitti: sublatum aut imminu tum morbum saepius & brevibus interValliS revertere; neque idoneis remediis remittere , periCulosissimum est. Adeli trema ventum esse significatur , ubi sub virium debilitate profluit alvus, simulque spirandi di Cultas augetur: ubi ut cera os , gingivas, tibias CCCV pant: Ubi Veluti concretus sanguis ex alvo cimicitur : ubi denique urina diversis matulae regionibus diversos colores extiabet , SiC ut intesti e Iubia sit superne livida , aut Contra. sΙn omni hydiose cui ando duae Sese offerunt intentiones. P1imum, Cicienda est e Corpore humiditas aquae ipsum opprimens. Deir de , 1 Ohcianda CSt natura. De Ulteriorem
aquae produsionem si v eat , nisi enim id fat , aqua quidem educetur , sed cito alia de nOVO , Vi morbi genita , superveniet. Istae indicationes eodem tempore seragendae, ut, cum moibi pr dracta miCiuntur, eorum n Va generatio impediatur. Fatendum tamen, aquarum e Corpore eduC
206쪽
19 8 .Lib. III. De Morbis infimi ventris.
tionem non adeo difficilem esse , sed earum productionem novam impedire , hoc opus, hic labor est. Quod primam indicationem attinet, diverso quidem modo procedendum in diversis aquae Collectionibus. In leucophlegmatia: is Si Daeger difficulter spiraverit, & tempus vernum fuerit, etio simul aetas viguerit, & virium robur adsit , de brachiora Sanguinem detrahere oportet : deinde panes Calidos ex vino
vnigro & oleo tinctos edat & quam minimum bibens quamplurimum laboret a).is Ubi hydrops ex suppressa ali
qua Sanguinis excretione ortum duxerit sub initiis tolerat venae sectionem parca manu Celebratam , qui enim audaciores in aperienda vena fuere, falsis induciis delusi sunt, malum enim dein exasperatur Contumaciorque evadit. Neque omittendum , proprium huic morbo esse: DUt eadem -υ die aegrotans quandoque melius habeat , quandoque pe-υjus b .is Praeter haec , aqua hydropicorum educitur per
alUum, vomitum , Urinas, sudores. Hinc adducunt Medici ad solvendam alvum purgantia Valentiora , ut jalapam , gumi
guttae, braSiCam marinam Seu SOldanelam , scamonium, SUC-Cum expressum iridis noStratis , eSulam , gratiolam , elaterium seu succum Cucumeris asinini. Chimici Consulunt squamam aeris, antimonii, & mercurii praeparata, arcanum CO-ralinum , aliaque id genus multa , hydropicorum aquam potentissime educentia. His, aliisque quamplurimis reserti sunt prae hicorum libri & hodiernae Pharmacopoeae usque adeo
turgent, ut Circulatoriam potius artem , quam medicam, re--dolere videantur. Sunt igitur ex propositis medicamentis quamplura prorsus ableganda, dum enim aquas eduCunt, naturam irritant, & lacesendo debilitant , usque adeo, ut noUam aquarum generationem , indeque morbi argumentum certe promoveant. Ergo praeparata Chimica ex mercurio, ocanti monio: ex Megetabilibus soldaneia , gummi guttae , Claterium, gratiota, esula, Caetera similes virtutes habentia, omnino fugienda, subest enim in omni hydrope urens quidam Calor
207쪽
1or viscera depascens , qui his medicamentis, mirum i quantum exacerbatur. Igitur Scamonium , jalapa , succus iridis, Thabarbarum, & similia bene ac sapienter administrata, hydropicorum aquas educent, quod non subito , Sed paulatitim faciendum , experientia monstravit. Eduistio aquarum per sudores quibusdam tentata esti: parum tamen auxilii aegris attulisse vidimus , quin potius Calefactio his medi- Camentis inducta eos exasperavit. Sed decoctum ex ligno
fassa Das, & radice chinae pro potu si quidem potus hydropicis aliquando conveniat) non sudationibus , sed exsic-Catione prodesse novimus. Per urinas CommodisSime , si fieri possit, purganda est hydropicorum humiditas, omnium enim viarum haeC seCurissima eSt. Fugienda tamen diu retica fortiora , nimis enim agitando & CalefaCiendo no Cent. Igitur radices quinque aperientes : millepedes praeparati'. lixivium ex cineribus genistae, Stipitum fabarum: aliaque hujusmodi, pro re nata in usum adduCi pOSSUnt. Pro generali axiomate tenendum , medicamenta hydropicis informa liquida , ut aJunt, non esse praesCribenda , aqua enim Corpus replent; sed , in pillularum , syrupi, electuarii , aut aliam formam siccam , reduCenda. Sunt qui Cantharides in Casu desperato exhibent. DNeC reformidandus in-oquit Lieulaudus sub casu urgentiori pulvis ipsarum ν, mei Cantharidum 1 grani quarta parte ad granum unum, D vel alterum, quo si nihil obstet, CopiOSa urina projici
Dtur Constat enim plureS ab Orco reVOCaSSE hoC reme ,=dium a Circumforaneo quodam Venditatum ; ideo nemi- σ3nem esse reor, qui imminente interitu omnibusque frusistra tentatis , illud experiri recuset a).V Hoc remedii genus Hippocrates in hydrope praesCripsit, eumque gravis Si mi auctores postmodum Sequuti b). Sed, maxima hi C Cautela opus esse, non dubitamus, quippe, urinae vias inflammando, irritat , ut i potius urinaS retinere quam mOVere Viderimus.
Quod si, ex tantorum auctorum fide, in aliquo casu cantha
208쪽
etoo Lib. III. De morbis infimi ventris.
rides propinandas tirones Censeant, modum eas praeparandi , & cautelas ex nostra materia medica deduCere POSSUnt. Id non omittendum, prius esse alvum purgandam , quam uri nas movendas. De vomitoriis idem dicendum , quod depurgantibus , Cum enim hydrops incipit , neC viscera Corrupta , aut Scirro obsessa, tuto praesCribi possunt, di, pro renata repeti in illis, qui faciles sunt ad vomendum. ΙpeCa-Quana, tartarus emeticus , aqua benedicta Rulandi, pro eo usu Sufficere possunt. Pro intentione roborandi Conserunt amara, ut absinthium , Centaurum , gentiana, &C.: Carminantia seu natus discutientia, ut anisi & feniculi semina, fores Camaemeli, Cedoaria, & aromatica omnia : martialia. Haec aliaque bene multa , in libris passim prostantia, Seu simplicia, seu aliis mixta, in formam syrupi , electuarii, Pulveris , redacta, praescribi solent. Sed hydropicorum Calor internus haec & similia medicamenta ferme non tolerat: Cumque flatuum proventus non nisi nimio calore fiat sa),
Contra quam Communis SCholarum opinio seri, propterea, a nimio horum medicamentorum usu abStinendum , Censemus. Dolentes fateri cogimur, hactenus non dari medica mentum vi propria hydropi oppositum . nec flatibus ad-Versum , quae enim a Celebrioribus practicis traduntur , g neralia sunt, neque diathesim specialem in iis affectionibus obviam, vi directa Corrigunt, indeque fit, ut haeC mala huC- usque ab arte quantumvis perita vinCi non potuerint. Habent hic tirones , quae a Μedicis pro Curando hydrope traduntur, ac libere, quae plusquam triginta annorum usu Observavi , in medium adduxi. Id certus affirmo , Curationem quamcumque per remedia quantumvis Celebrata , in hydrope inveterato ex scirro, aut obstructionibus partium ventris, multum infirmis visceribus , mortem accelerare. Contra visum est, hydropicos bono regimine tractatos sine medicamentis , per menses & annos, praeter omnium spem , Vitam
protraxisse. Nihil ergo his aegrotis magis consert, quam bona
209쪽
na .diaeta. Debent ergo moderata & boni succi alimenta Sumere, exsiccantia , bene nutrientia, & humiditates dissupantia : atque quivis labor erit inutilis, nisi detur integra abstinentia ab omni potu , haec enim sola plures hydro picos liberavit, omniaque praescripta medicamina longe antecellit. Quam difficile sit, sitientes nimium aegros ab omni potu abstinere , quivis agnoscit, indeque etiam deducitur,
quam arduum opus sit hydropem tollere, Cum, uniCum fer me praesidium, fieri vix potest, ut in usum ducatur. νγ Non
is ignobilis Μedicus Chrysippi discipulus inquit Celsus) apud
υ Antigonum Regem , amicum quemdam ejus notae in-υ temperantiae , mediocriter eo morbo implicitum, negavitra posse sanari. Cumque alter Μedicus Epirotes Philippus sera Sanaturum polliceretur , respondit , illum ad morbum γ' aegri respiCere: se ad animum. Neque eum res fefellit: ille venim Cum summa diligentia non Medici tantummodori sed etiam Regis Custodiretur, tamen malagmata Sua de-υ vorando , bibendoque suam urinam, in exitium Sese prae-υcipitavit a .is Pro Coronide admonere restat, ab antiquissimis usque temporibus usitatam esse , ad ascitim tollendam,
abdominis apertionem Paracentesim Graeci vocant) infra
umbilicum, ut aquae ibi Contentae educantur. Inter Grae-COs exagitatum est, num paraCenteSis aliquando exercenda , an prorsus ableganda 8 Ex utraque enim parte adfuere patroni, eorumque rationes & argumenta, lectu quidem
digna , Celius Aurelianus , qui eam defendit, longe proponit b). Μsuum abdomen aperiendi descripSere veteres quamplures , & Neoterici novis inventis illustrarunt. Sufficiet haede re tironibus , Heisteri chirurgiam, & Vanswietenti commentaria perCurrere, nihil enim de paracentesi intactum relinquunt. Cum tamen innumeris observationibus Constiterit, eductis aquis per chyrurgicam operationem , aegros quoS-dam subito obiisse , alios novam aquarum Collectionem expertos , ac , si non omnes , per pauCOs tamen esse, qui ea Cc per-
210쪽
eto et Lib. IV De Morbis infimi ventris.
peracta,& saepiuS eX neCessitate repetita, tum demum non perierint ; hinc cautiones & monita a practicis statuta sunt , Ut iis observatis, paracentesis, si aegrum parum , aut nihil ju-Varet, saltim non laederet. Ac ne illud quidem sinquit υ Celsus paracentesim approbans ) in controversiam venit, 1ν quin non omnes in hoC morbo sic Curari possint , sedi juvenes robusti, qui vel ex toto carent febre, vel certeis satis liberales intermissiones habent. Nam quorum Sto i=machus idem intellige de caeteris visceribus) Corruptus Dest, quive ex atra bile huc deciderunt, quique malum
D corporis habitum habent , idonei huic curationi non υ sunt a .ra
Ex sanguinis eruptionibus aqua inter cutem corripiuntur C .
Haemorroidas curanti diuturnas nisi una servata fuerit , periculum eSt , ne Θdrops superveniat , aut tabes d). In quavis sanguinis excretione, si nimium ipse fluat, hydrops supervenire solet. Sed multo Certius hiC morbus accedit , Cum subito fluens sanguis medicamenti S Supprimitur. DOCemur itaque, magna praecautione procedendum in SBnguinis fluore tractando , atque opera praecipue danda e St, ut reficientibus & roborantibus auxiliis natura ConServetur, usque quo ex se ipsa sanguinis fluxum Contineat.