Iacobi de Vitriaco ... Libri duo. Quorum prior Orientalis, siue Hierosolymitanae alter, Occidentalis historiae nomine inscribitur. Omnia nunc primùm studio & opera d. Francisci Moschi Niuigellatis i.c.ti & Armentarianorum curionis, è tenebris & situ

411쪽

His Toro A QCCID a NTAIrs. ,33s exterioris compositioiae dc morum grauitate, D. in omni biis verbis & operibus suis magnum osten antliumnitatis exemplum . Vivunt autem in communi ex magna parte de labore manuum suarum . Non enim multos habent

redditus vel possessiones, nec cuiquam illorum licet aliquid proprium possidere. Omnes horas canonicas diebus-noctibus laici sicut & clerici

non praetermittunt: Fere enim omnes litterati sunt . Qui autem horas canonicas dicere ne-' sciun e , sub certo numero dicentes orationem dominicam,debita recompensatione absoluun-xur. Sunt autem per omnes fere ciuitates in paristibus illis huiusPligionis conuentus, quorum multi carnes nin in 3raui aegritudine non nima- ducant , nec camiliijs aut linteaminibus vel plumis vlulatur . Lectionibus autem & orationibus Jc laboribus manuum assidue vacantes , desidiam & otii torporem a se studiose repellunt. Conuerset autem eorum ab hominibus huius religionis adeo seiunctet sunt,& cum omni cautela de diligentia seorsum inhabitat, quod neque in ecclesia, neque in alioJoco sese mutuo nisi raro possunt alloqui vel videre . Quando etiam ad praedicatione diuini verbi conueniunt muro interposito a te inuicem plerumque separantur. Fratres autem eorum tam clerici, quam

lais litterati a stimmo PMatifice, qui regulam

eoni,& canonica instituta confirmauit,auctoritatem habent pr dicandi,no itu in sua congre-

A tione, sed in putςis S ciuitatibur, in ecclesijs

412쪽

IAeoar A VITRI AC saecularibus, requisit' tamen consensu eorum

qui praesunt locis illis praelatoru. Ex quo factinii

quod multos nobiles & potetes ciues,matr9nas etiam & virgines, praedicatione sua ad Dominia conuerterent. Quorum quidam saeculo penitus rectunctantes,ad eorum religionem transierunt: Alii autem in saeculo corporaliter remanentes,

licet cum filijs & uxoribus remanserint, humiliati Sc a mundi negotiationibus abstracti inhabitu religiose, & sobrietate victus, dc operibus misericordi et permanentes, utuntur hoc si 'culo, secundum Apostoli consilium, velut non utentes. Sed & sacerdotes & clerici, fallacibus huius seculi renunciantes delitijs , assumpto paupertatis habitu regulari, praedictis humilia . tis sociantur.Ipsi enim in sine praedicationis stret, dum adhuc audientium corda virtute diuini sermonis feruetia proniora sunt ad mundi contemptum , ad creatoris sui seruitium, solenta circunstantibus quφrere, si qui sunt qui ad eorum religionem diuinitus insipirati velint tran- sire. Multis autem in illa ebrietate & sipiritus

feruore ad ipsbs transeuntibus, paruo tempora multiplicati sunt valde, multos in diuersis ciuitatibus ex fratribus suis & sororibus conuentus procreantes. Adeo aute formidabiles haereticis, quos patrinos appellant, effecti sunt, M ita potenter & aperte fraudes eorum detegendo impios & incredulos e iuinis scripxutis prurietet conuincunt, & publice confundunt, quod iaciet coram ipsis non audent compareto, multi ara

413쪽

re ipsis errorem suum cognoscelites ad Christi fidem reuersi, ipsis fratribus coniuncti sunt, Mita facti sunt discipuli veritatis, qui suerant ma-

sistriverroris. Hi autem aerius inter omnes notas sibi vulpeculas capientes& cognitis sibi obviari, cant. 8.tes erroribus proprio gladio, more David, col- R Plum abscindutu Goli , dc tanqua fortis mulier iIudith caput obtruncant Holoferni, & incidit inimicus in foveam quam fecit. Dehostisabbinpa um GA AMLeproserum. Viat insuper aliet tam viroru quam mu- cl. s. Leculo renunciatium dc regulandariter in domibus leproam,vel hospitatibus pauperum viventiu absqueaestimatione numero certo in omnibus occidetis regionibus congregationes , paupςribus & infirmis humi liter & deuote ministrantes. Vivunt autem eund.m saricti Augustini regulam, absque mo-prio & in communi sub unius maioris obea 'dientia; & habitu regulari siti scepto, perpetuam Domino promittunt continentiam. Seorsum autem viri,& seorsum foeminet cum omni reuerentia & castitate dormiunt, ic manducant. Horasautem canonicas,quantum hospitalitatis studium & pauperum Christi ministerium peris nati ne , diebus & noctibus audire non omi tunt. In domibus autem, in quibus maior est conssentus & numerosior fratrum sororum congregatio , sisquenter in capitulo ad corri-

Υ gendas

414쪽

gendas delinquentium negligetias, vel pro alijs

neces arijs& honestis caus)s, congregantur.Lectiones etiam diuinaru scripturaru plerumque, dum reficiuntur corpora, sibi faciunt recitari: In resectorio dc alijs certis locis & horis constiώtutis , silentium obseruantes . Homines autem. infirmos vel hosipites fanos , quos in don bus suis suscipiunt, separatas a mulieribus manducare faciunt de dormire. Capellani autem eo ... rum cum omni humilitate &deuotione pauperibus & infirmis in sipiritualibus ministrantes verbo diuin praedicationis Indoctos instruunt, pusillanimes & debiles consolantur, & ad patientiam & gratiarum actionem exhortantur. Diuinum ossicii in , ut omnes infirmi audire in l . lectis sitis valeant, in capella communi diebus di noctibus assidue celebrant. Confessiones au- tem & extremas unctiones & alia sacramenta

diligenter & sollicite subministrant infirmis, ec mortuis debita exhibent sepulturam. Hi igitur Christi ministri sobrij & parci sibi, & corporibus sitis districti valde & seueri, ergq pauperes

α infirmos misericordi et vi steribus affluentes,& prompto animo necellaria pro puste sito mi . nistiantes, quanto abiectiores sint in domo Domini in via; tanto gradum sib5miorem consequuntur in patria. Tantas autem plerumqtae pro Christo sustinet infirmorti immutulit foetorum molestias pariae intolerabiles , sibimet violentiam inseretes,quod nullum alium paeni-Ffris . tentiet genus,huic uo&pretuoso in c5spectu

415쪽

Dei marty rio polle arbitrer comparari. FLec isμtur sordium stercora, quibus velut simo mentes eorum ad fluctificandu impinguatur, Dominus in lapides pretiosos permutabit : & erit eis pro εν ' foetore, odor siuauis. Haec autem sancia dc Deo amabilis hospitalitatis regula,& hospitali uteti- .gio, in pluribus locis & domibus eorum adeo , corrupta est, & quasi ad nihilum miserabili tecredacta, quod hominibus reprobo tu tordida Mdetestanda congregatio non solu his,qui eorum nequitia plenitis agnouerut,displicet, sed etiam in cosipectu Dei istet. Sub praetextii enim hos pitalitatis&limulat pietatis facti sunt questuarii, medaciis dedeceptionib'& modis omnibus

quibus ponunt, pecunias importune extorquetes, seipsos pascentes, de pauperibus auic in non curantes, insi quantu eorum occasiolae possint eleeniosynas a fidelibus exigere, modicu conserentes pauperibus infirmis. ut proptςr hoc negotiator es dolosi & caupones astuti quodam venationis genere frauduleto, multa lucrentu37. Qui enim pata peribtas parum tribuunt, ut amplius accipiant, & sub praetextu eleemosy, et quaerunt diuitias, venatores potius quam benefici, reputandi sunt e Sic belli , sic aves , sic capiuntur & pisces . . Modicum escet in hamo

ponitur , ut pecuniet iaculi in eo pertrahantur. autem importune,3c irreuereter, & anxie eleemosynas petunt,quod religionis reuerentia in sie confundentes contemptibilem reddunt..

416쪽

, virici Aeolion habere quod tribuas ; quam impudetertere quod des.Pleiumq; etia perturbatos fratres millia in hypocrisi exterius simulantes vel per mercinarii,& mendaces capellanos, qui simpli

noxia Os non formidant decipere, & falcem suam inimessem aliena mittere, vel per indulgentiarum qitteras, quibus turpis lucri cupiditate abutuna . tur,multa turpiter lucratur. ut de illis taceamus qui falsariorum crimen pessimum incurrentes;

falsis litteris & bullis nirtiuis in perditionem

uti non verentur. Ea Vero quq turpiter congre- .gant,quam turpiusin comessationibus & ebrie talibus expendant, & alia sequentia qui in oc- i/ olito& in tenebris ipsi tenebrosi operatur, licee non erubescimi patrare pudet tamen nos ad' immens recitare. De regularibusautem institutis, & ordinis puritate, nihil praeter exteriorem habitum Wtinentes, omnes sere per simoniamrcipiunt. Qui turpiter ingresti, turpiuinae ad imitationem aliorum ibidem commorantur, iri

murmure & dissςnsione, in iurgiis & seditionii bus,in otio & dissolutione, in loculis 3c proprii

retentione,in cubilibus & immunditijs,&om Maa. i nimoda foeditate,sine assessione,absque miseria cordia, sine scedere. Lecto, autem in oculis ho miniam ornatos, pauperibus autem & infirmis vacuos,ad ostentationem & seductionem coma ponu't. Domos autem hospitalitatus & pura ruet, is. tis in speluncas latronu,prostibula meretricum. α synagogas Iudaeoru conuertunt. Huiusihodi

autem pestifera corruptio A detestabilis hypo-

crisis, non

417쪽

, non omnes hospitaliu domos occupauit. Quaeda enim fiunt regulares congregationes αprincipales conuetus, seu capitalia hospitalii in quibus i 0 defuit eruor charit ps, unctio pieta. tis,honestatis decor, & seueritas disciplinet:que- .

admodu sum Osipit lia facti spiritus in Roman urbe,&sancti Sansbnis in Consta itinopolitana 'ciuitate,& beati Anthonii in ipso capite,& be - rq Mari Ron ovallis in intioitu Hispaniet , dc alia quaeda Deo grata, & pauperibus peregrinis seu infimis valde necessaria. Parisiis autem dc Nouiomi in Francia, Pruunt in Campania, dc Tornaci in Flandria, Leodij in Loth ringia, ct Bruxellis in Brabantia, stat hospitalia pieta tis, & domus honestatis, 'ssicinet sanctitatis, Conuentus decoris & religionis, refugia pauperum , Asylum miserorum, conitationes iu ' sentium, refectio esurientium. α suauitas 'mitigatio infirmorum.

Pescularibus Canonicis. Onssilum autem stipradicte regularium congregationes multiforinines , supra sancti Augustini regu- Iare fundamentum sitib diuersis a tificibus varia construxerunt aedi- 'ficia, sed & cathedralium ecclesiarum ministri,qura nunc canoiscos faeculares appellamus, sub Idem regula communiter . primα eorum' in. . stitutione Domino seruierunt in humilitate M

paupertatς, diuinis ossicijs, lectionibus fic ora uonibus

418쪽

i si It coii L V1TR1Aeo iri . tionibus vacando,in castris Domini militantes, simul ia refectorio sobriuria cibum sumentes, ineollem etiam dormitorio castis cubilibus nocte quiescentes. Sede autem Pontificali vacante, praemissis orationibus & ieiuni js : & inuocato cum lachrym s de supernis spiritias sancti cosilio & auxilio, unum quem digniorem credebant, . ςaput sibi praeficiebat. Nec tamen facile poterant reperire, qui periculosum de arduu praelationis

gradum auderet a scedere:& idcirco cathedrales& matrices occlesias, multis annis plerumque contingebat, vacare. Dum enim unusquisque

indignum & insitificientem se-ipsum iudicarer, ad exemplum beati Euangeli stet Marci, qui sibit pollicem abscidit,ne fieret Episcopus, fugiebat.

contradicebant, & modis omnibus dignitates recusabant. Multi autem temporibus istis reperiuntur Canonici vero nomine sieculares,qui ut Episcopi fieret,quatuor vellent habere pollices. Qui cum resulariter non vivax falso sibi Cano ..

nici liomen usurpant,vmbra nominis retinetes, virtutem aute eius abnegates. Sicut enim homo

pictis no est honao,& denarius falsus denarius non est; ita qui huius odi sunt Canonici saecu- , lares, non sunt Canonici. Quo enim pacto Canonici, id est, regulares censentur, quoru regula est irregulariter vivere, quorum lex est sine lege rellis moueti,& post concupiscentias suas abire,p- priet voluntati absque ulla cotradictione passim B . is frena laxare,cura carnis in desiderijs facere, cuni

omni usuiuia dc dissislutione per viam lata, quet ducit ad

419쪽

HisTORIA OCCIDENTALI s. 'ducit ad ii iteros,itidisciplinate ambulare, crucifixi patri molitu luxu multiplici si percosumere. pauper Lararus extra ianua mendicat, Christus. Lucia ad ostia plorat. Mimus de histrio ad messem cantat.Multa vestiti mutatoria ad bstetatione vanistatis in pertica extuduntur, & Christi pauperes fame & frigore cruciatur: Mures in domib' suis calefaciunt, Christia nudia de patrimonio suo povestiuiit. oc quod emit sanguine proprio,consum ut in apyaiatu regio. Quod acquisiuit opprobriis & percusisionibus,co munt in cHuiu ijs d iebi ierati by. Hic in praesepio, hi in palatiis; hic in asello, isti in phaleris; hic in paniculis,illi in seri- . , cfs; hic in cruce, isti in balneis; qui decrucis titulo non nisi fora tela libidinis di materia vanitatis re- , quirunt, filiu Dei rursum crucifigetes dc ostetui ad BG habetes, multiplicatur opibus,dilatatur pretben- dis & dignitatibus, honoribus gloriatur,auro id eargento & plenis loculis impinguatur, qui Do- 'iminum partem hereditatis siuet professi sumi, cichristi humilitate a & paupertate imitari promiserunt. Quato autem dc quam det stabili sacrilegio Christi patrimoniti praedia pauperu

iii vius vani laxis conuertat, non sis tu sollemnitas magnifici apparat 'bc numerosior equitatus 1 ostedit, sed & canet & volucres, scurret,& iocu-ιi tores, alea pernox & cantatrices,dc palpantes ad ut tores, imanifestiua ostentant. Vbi autem,

tympana sonat, tibia clamitat, lyra garrit, cym i tum concrepat, par sidus in cotumvliis glo' μγὸβ

420쪽

3ι iIAebar A VrYRr Aco' deiunctorum animet, quis rueleemosynis isti im. . superflimate abutuntur.dehis quide cora distriam. cto iudice conqueruntur. Meletes enim ubi n5s ii inant, de his quibus rati one dati & accepti 'tenentur, non curant. Sic oc porcus glandes inducat, ad quercum autem non respiciens, radices eius faedans conculcat. Hi sunt qui superbia inflati,ambitione inquieti,otio marcen .

tes, & igilauia pigri, ad iurgia dc contumelias risu s. proni,sta citant seditiones,faciunt sibivartes,in- ter fratres discordias seminant, in capitulis μ& congregationibus conspirationes faciunt. quemadmodum dicit Isaias : Tumultuabitur puer contra senem & ignobilis contra nobilem. . Sicut autem ipsi pretio vel eruitio inhonesto, . . - vel violentia consansuineorum seu precibus :violentis potentum male intrauerunt; ita puerulos ςognatos suos vel sibi similis homines immundos & fautores suos in ecclesia Dei violenter vel fraudulenter intrudunt, quos etiam a in electionibus & Pr elationu dignitatibus ho-i nenis persionis & viris litteratis anteponunt, aedificantes Syon in sanguinibus, ut in eis Isaiet a scriptura impleatur: Pabo pueros principese V . rum, ψ eominati dominabuntur eis. Hiautem qui inter eos viri iussi timorati super abominationibus eorum lugent dc contristantur , ab Gυ : . eis irridentur,mordent &dexrahunt,indistian-