Iudicii vniuersitatis et cleri Coloniensis, aduersus calumnias Philippi Melathonis, Martini Buceri, Oldendorpij, & eorum asseclarum, defensio cum diligenti explicatione materiarum controuersarum. Authore F. Euerhardo Billick, theologo, fratrum Carmel

311쪽

31n IVDICII UNIVER ET CLERI COLO

principis militiae,i prosi didit ille ucst inunta sua,& ait: Nunquid deus ego sum, ut occidere possim 3c uiuificares quia iste misit ad me ut eurem homine a lepra sua. Certe impius erat Ioram,natus ex impij fima Iezabelr qui simulato dolore pro iniuria dei, scidit ucstiment, sua:cum postula tio regis Si reoru candide intellecta,nihil iniuriaru in deu contineret. Non enim uolebat Syrus ut diuina sibi potestate I ram usurparet,quod uel ex Naaman uerbis sit manifestu. Quando enim ab Helisaeo iussus erat se lauare in Iordane ait: Putabam quod egrederetur ad me .& stans inuocaret nome n domini dei sui &c. Quae hic committitur in deum iniuria Quid hic quodlas non erat. tribuitur homini Verum tam zelosi,tamq; solliciti sunt pro deo impia,ut credant potestate dei collapsuram nisi ipsi succurrant. uidelicet sint custodes dei,& nihil non habent suspcctu. At non ita Helisaeus, quem adeo non offendit postulatio illa ut ad Ioram miserit, quid diceret,quare scidisti uestimenta tua e An no est deus aut propheta in Israel qui possit lepra curare Ueniat ad me & sciat propheta esse in Israel. Candidus accepit candide, sanctus sancter quod malus male, impius impie acceperat. Sic & Caiphas scidit uestimenta sua dicens.

Blasphemavit, cum no posset uoce ueritatis ferre. Ad eunde omnino modu rumpuntur haeretici,&clamant,Idololatria, quado sanctos vocamus mediatores,patronos & aduocatos, si a ueritate audire nolunt.In Actis apostol. ait Petrus ad claudu illum,qui iacebat ante portam templi,cl appellabat speciosa medicas ab introeutibus eleemo syna, Argentu 3cauru non e mihi, cId aut habeo hoc tibi do. Queroud hic sentiant de Petro aduersarii.Dicit Petrus,ad' aut habeo hoc tibi do. Vbi duo fibi uendicat nimiru habere potentia,& dare sanitatem,cum fit utrunq; diuinu. Quid em habet Petrus quod non accepit id igitur gloriatur quasi non acceperit Hic respodehit nobis Petrus pro omnibus sanctis,Non gloriamur quasi non acceperimus,sed quia accepimus,ideo habemus: quia uero habemus,ideo co-

serimus 3c damus. Ergo gloriatio nostra in deo est,per que sumus id quod sumus,per que & possumus quodcum possumus. Ergo cocuerente populo Quid admiraminiseit Petrusaut quid nos intuemini, quasi nostra uirtute secerimus hunc ambularee Qui antea dixerati

312쪽

CONTRA HAERETICOS DEFENSIO. 3st

Quod aut habeo,hoc tibi do, modo negatsua uirtute homine sanatum. Ita δέ nos defctis dicimus,patrocinant nobis,dant quod habet. Quod a deo acceperur,hoc dant,&succurruigio sua uirtute ed eius unde hisci:medentur,sed uirtute Christi,qui dedit gratia curationsi. Si inculpata est uox Petri,quare nos reprehendimur ab aduersariis quid nos sanctis tribuimus Φd sibi Petrus no uendicauit ' Propterea sancti patres religiose docti,&docte religiosi nulla superstitione,nuI- loque erroreIedea fide quam supra exposuimus, dixerat,sanctos sacere,concedere,cire argiri beneficia,peritiones,miracula, quae suis modo praecibus nobis obtinuerunt,aut uirtute a deo accepta, con tulerunt. Hinc sunt illae quas recensuimus appellationes, quod uocatur patroni, defensores,custodes, rectores, medici.opitulatores &c. Restat ne uideamur tot rationes frustra cogessisse, ut patru quorum sty meminimus testimonia quoq; eramus, quo uideat Lector,cognominationes imis,non esse nouitias sed 3cin prima illa Ecclesia,& ubicu lacorum maxime tatatas. Basilius ille magnus quem patres non sunt ueriti appellare lucem mund in oratioe quadam de sanctis quadraginta martyribus ita ait: Hi sunt qui nostram administrant regionem α uelat turres quaedam cohaerentes, securitate ab hostiuincursu exhibent. & paulo post exclamat: Ochorus sanctus, o lacer ordo, o constipatum 5c infractum agmen o communes generis humani custodes boni curarum socii,orationis cooperatores, legati potentissimi,steltae terrarum orbis. Tanta sunt in uno Baslio testimonia. iniantis enconans Chrysostomus ille sanctos prosequatur passim inlibris suis omnibus opinor notum esseinam dc inter alia. ait sanctos esse Ecclesiarum columnas Sc thesaurum. Ambrosius in natali sanctorum martyrum Octauit, Adventicii Ambrora.& Solutoris,ait:Cuncti martyres deuotissime colendi suntsed specialiter η uenerandi sunt a nobis, quorum reliquias possidemus. Illi enim, nos orationibus adiuuant, isti etiam passione. Cum his nobis familiaritas est, semper enim nobiscum sunt, nobiscum morantur, hoc est,& incorpore nos uiuentes custodivitβ de corpore recedentes excipiunt. Hic, ne peccatorum nos Iabes assumar, ibi

313쪽

bi, IUDICII UNIVER ET CLERI COLONeos in secuto,quos defensores habere possumus in laturo. Cui non dissimile est, quod pronunciauit ad populum in inuentione heatorumartyrum, Geruasi 8c Prothasii,cuius epilogum scripsi ad Marcellinam sororem in haee uerbat Cognoscant omnes quales ego Pro- Pugnatores requira,qui propugnare possint,impugnare non solear, hos ego acquifiui tibi gens sancta, qui profint omnibus, nemini noceant. Tales ego ambio defensores, tales milites habeo, quorum quo maiora o tutiora patrociniasunt. Et post aliqua: Eua- fimus fratres non mediocrem pudoris sarcinalatronos habebamus, . 8c nesciebamus. Audet insuper uir ille in alio sermone affirmare,eos ' non credere Christo, qui non credunt a martyribus posse aliquos iustari: cuius hanc addit rationem,quod dixerit Christus, Et maiora facietis.

pria esivi. Piu utius saepe patronos appellat,ut in hymno sanctorum Η myterii Sc Chelidonii. In hymno item D. Laurentii.Item de sanctis Fructuoso, Augurio Ac Eulogio, di multis aliis in locis. Syrorum quoq; decus Iohannes Damascenus,non dubitat de semctis ita definire: qui in spe resurrectionisac fide quae est in dsio,

obdormierunt,mortuos nequaquam appellandos. Mortuum enim

corpus inquit miracula quomodo potest operari: Quomodo igie per eos daemones abiguntur infirmi curantur caeci uident leprosi mundantur tentationes &tristitiae soluuntur Omne donum bona a patre luminum,per eos, iis qui inhaesitabili fide petunt, descendit. Quantum sane laborares, ut inuenires adiutorem qui ad mortalem regem te adduceret, Sc pro te ad ipsum sermones faceret ' Adiutores ergo totius generis, deo pro nobis supplicationes porrigentes, honorandi sunt&e. Notior est Augustinus si ut opus sit recitare, quanta ille sanctoruAmiracula describar. Non audet tamen definire, utrum sola oratione impetrent nobis beneficia quae accipimus, an cooperentur Deo sint omnibus iis praesentes a quibus inuocantur. Utrunque enim

fieri posse non negat. Sed & patronos appellat sanctos in libro de cura pro mortuis agenda, & in aris plerisque Iocis. Sulpitius Seuerus in obitu B. Martini, Patronum inquit prsinse

seuerun

314쪽

CONTRA HAERETICOS DEFENSIO. 3αν

sed solatium uitae praesentis amisi. Tot calculis,non uulgarium aut inouitiorum , sed praecipuorum ueteris Ecclesiae doctorum ,conuincitur aduersatiorum impietas,qui non auferunt modo a sanctis,uerumetiam damnant,haud secus atq; idololatriam,appellatoes, quaa

illis semper detulit Ecclesia,quas dolores illi,per quos fidei ueritas

semper defensa est,eis tam magnifice asscribui, quas denique dideus ipse gloriosa miraculorum operatione, multis modisiecit eis in tas.Et uidentur aduersarii plane,aut non capere uirtutem dei, Potentis donasua communicare aliis,aut si capiunt, expuunt utique in cceium:qui gloriam illam dei quae insanctis illustris apparet obscurare. M pro uiribus contaminare satagunt. Ad haec & sacrilegium committunt,quippe qui sanctis honorem detrahunt, quo eos digna m est Dem.

Minuecatione fax tortari.

T sensim progrederemur ad altiora,uia secimus ad explicandam inuocationem sanctorum,quam nondu attigimus, quam aduersarii angue peius oderut dc hydra. -Dictum nobis est de ea ueneratiae quam sanctis impendimus,dictum est item de dilectione, qua illi uicissen nos prosequuntur ac beneficiis quibus iuuant,quae si coniungas simul, haud procul ab inuocatione aberis.Quid est enim inuocatio nisi desideriu, ambitio bc expectatio beneficii quod accipias ab aliquo. Iam si uener, I si uis g/mur sanctos, di in sanctis Christum, si credimus ite sanctos diligere nos, & libenter procurare nostram salute,esse patronos dc interces lares, quomodo non cupimus quomodo non desideramus f qu modo non speramus nobis aliquid p eos impetrari & impendii quo non optamus, ut faciant quod alioqui saciunt Sic B. August. in Ibhro quem scripsit de cura pro mortuis agenda. Cum fidelis, inquit, mater filii sui corpus desiderauit in basilicam martyris poni ,siquidε credidit eius animam meritismartyris adiuuari, hoc quod ita crediadit, supplicatio quaedam fuit. Neq; enim putandum est supplicationem solis peragi uerbis,ut dicatur expressus, Ora pro nobis sancterita ut hoc consequamur uel illud ,sed quemadmodum uulgo dia

315쪽

CONTRA HAERETICOs DEFENsIO. 11s

in diuinis uero rebus,plane caecutientium & palpitantium, procedunt. Magnifice iactant argumentum de uera inuocatione Genuti nam autem homines sensu dc mente corrupti,de uera inuocatione nossent recte iudicare, rectaque docerent. Sed uidebis in progressu lector nos istud manifestis argumetis demostrare. Prius aut paucia mihi praefandum est de communioe corporis Christi, quod est Ecclesia,quam uidentur aduersam non satis attendisse.

. Scire debet omnis Christianus quod fit una Ecclesia Dei, in diuisa de simplex, quae est corpus CH RIS TI, continens non eos Ecclesiae Die modo qui in carne adhuc uiuunt, uerum N iIlos qui carne deposi- qiis esseOrpsta securius& selinius cum Christo agunt in coelis. Non oportet ima- chri li, com ginari in Christo corpora duo, ut sit unum uiuentium in carne, al- prehentatur rerum secundum carnem mortuorum . Mortuus est enim ChlRI- tam viui quΣ STUS& resurrexit , ut uiuentium dominaretur ει mortuorum . desinoe ut

Et pater constituit eum super omnem Ecclesiam, quam non facit Christo caro &sanguis ,sed Petri illa confessio, Tu es Christus filius D EI Romo. ηε. Diui. In hac sunt omnes quotquot manent in Christo . Itaque au- Eph si dito corporis illius Christi nomine, cogitare oportet simul 3c eos '

qui sunt cum C HRI S T O in gloria,& qui modo adnituntur ueo perueniant. Quos una spes, una fides, una lacramenta, unus pater coelcstis, unus Christus dispiritus unus, in unam societatem copularunt,quorum habitatio quoque est una,nimirum coelestis illa Hierusalem,cuius sunt dom stici& ciues,quidam in reotin uero insper quorum omnium non est nis una uita in uno Christi spiritu, in quo uiuunt tam beati illi qui in coelis, quam fideles qui adhuc in catit imme ista nisi forte snt membra mortua morantur . Hinc est illa Pauli confessior Vivo autem non iam ego, uiuit uero in me Chrisus . Qui cum peteret dissolvi ab hac carne,& a corpore mortis huius.num 8c a Christi corpore petebat ditatui Num ut Christi uita in ipso extingueretur petebat Nequaquam. Propterea ait: Cupio Philip. distavi&c siecit Christo. An igitur non erat in Christo Imo erat, Phili p. si dicebat:Nostra aut couersatio in collis e .cupiebat esse amplius 3cpfectius in ipso.Ideo alibi ait:Mihi uiuere Christus e ,& moti lucru, V ii ut conet

316쪽

ut comprehendam eum in quo re comprchensus sum,credimus enatum . quia simul uiuemus cuino,quoniam non posuit nos deus in iram sed ' αν' λ' in acquisitionem salutis per dominum nostrum Iesum Christum, ut siue uigilemus siue dormiamus, in illa uiuamus. Et haec est Christi Iollicitatio. Ioh.xiiij. Quia ego uitro Sc uos uiuetis. Omnes autenaeatos uiuere Christus semper aperta uoce nobis testatus est. Cum dixisset enim de Abraham, Isaac, & Iacob,quia uiuerent, ne pura' ' rentur illi tarum uiuerca quibus apppellationem acceeerat,ut uora retur deus Abraham, deus Isaac, & deus Iacob, statim subiunxiit Omnes enim uiuunt ei.Hoc si credis, intellige unam societatem uiruuentium in carneia dormientium secundum carnem in uno corpore,in tellige nos ciues esse sanctorum & domesticos dei, etiamsi is ctos ipsos nostros conciues, non uideamus carnalibus istis oculis.

Sat est quod uideantur in spiritu,nam corporis istius mystici uita, uita est spiritus,& oculos habet spiritales. Iam de inuocatione. Vbi primum oportet de significatione u

cis costare. Dicitur enim inuocatio uarie.B. Augustinus talem facit huius uocis etymologiam, ut sit inuocare,quod in se uocare, uerba eius in Psalmo xxx. sunt. Inuocas deum,quando in te uocas deum. Hoc est enim illum inuocare, illum in te uocare, quodammodo eum in domum cordis tui inuitare. ma significatione frequenter in libris suis utitur, quando fit inuocationis dei mentio. Extra controuerfiam est,secundum hanc significationem, solum deum inuocari, qui solus porest esse noster inhabitator ad salute Sed & aliter plerunq; dicimus. Inuotare hoc esse, quod in auxilium uocaresecudum quem modum inuocamus 3c deum &creaturas hoc est naux

liu vocamus. Sed aliter deum,aliter res creatas.

I . Deum super omnia, cui dicimus. Auxilium meum a domino, is Totais c tum re terram,quem etiam latemur omnis boni autho. 'rem,& unicam spei nostrae anchoram. sicquid enim habentipsim .isti. aut possunt res creatae,ab ipso habent &'per ipsum possunt, quominomii. 11. ex ipla , &Mipis,& per ipsumsunt omnia. Haec inuocatio, adoratio quaedam est,inam grande dicimur esse

Piaculum, inuocare alium . quam alium adorare, lama enim sid

317쪽

CONTRA HAERETICOS DEFENSIO sim

Enos,qui docuit inuocare nomen domini, Sc scimus, quia omnis qui inuocat nomen domini aluus erit.Contra uero,maledictus ho- Genes. 4.mo qui confidit in homine, M ponit carnem brachium suum, & a Iobel. v. domino recedit cor eius. Hic prima quaestio nascitur, An oporteat Hier. 37. nos deum inuocare tantummodo per nosipsos,anticetad haec etiam adhibere alios. Aliter inuocamus creaturas tanqua subsidiarias nobis a deo in aurcilium temporale collatas.Sic infirmus inuocat auxilium medici:Rspus duocati auxilium: qui opprimitur a fortiore, principem inu cat. Breuiter,temporale auxilium,undecuncs petitur , modo no ab aduersaria potestate,non licet enim diaboli auxiliis uir. Hic iam altera nascitur quaestio, An liceat sanctos secundum hunc modum inuocare. Ergo quaestio de inuocatione sanctorum,hse duo potissimu aerit. Primum,an liceatipsis uti intercessoribus apud deum. Secundo, an generali inuocationis modo possint inuocari, ut succurrant 3c auxilientur nobis, siue intercedendo apud deum, siue conserendo in nos beneficia,quorum habent a deo potestatem. Vbi hoc Primum uidendum, Utrum possit Deus inuocari per intercessiores. P MC iniam qui stionem nimis infeliciter,aduersariorum quidam aliqua- tπςς ωπ' do tractarunt. Et propter uerbum illud Christi, Venite ad me oma V pqlist nes,qui laboratis dic. Item illud: Inuocabis me,& ego exaudiam. -- 'Et plurima, quae meandem sententiam habetscriptura, uoluerunsi non licere deum inuocare per intercessiores ,ubi non expenderunt secum,& orantem 5c intercedentem ad eundem deum contendere, sed deum δc intercessores tanquam duo cotraria Iterum alteri OP posuerunt,ut qui intercessorem quaererer, uideretur a deo recedere, cum tamen per intercessores deus non nisi adeatur. Aditur ergo seu inuocatur duobus modis,per intercessores medios,& absque ullo intercessore medio . Cum dicitur: Non Ioquatur nobis deus, ne sorte ,

moriamur, tu loquere nobis Zc audiemus, statuitur inter dium 8c η -

nos,mediator qui dei uoluntatem ad nos reserat.Cum uero diciturτpr, is Doce me iustificationes tuas, nullus mediator intercedit. Paulum

apostolum docuit deus omnem ueritate m absis ullis mediatoribus.

318쪽

313 IUDICII UNIVER ET CLERI COLON.

1covit. H. Ego enim accepi a domino inquit quod tradidi uobis. sic ad Galla Prι. Neque enim ego ab homine accepi illud, neque didici, sed per

reu latione Iesu Cnristi. Potuit e cni modo deus docere Corne- Iium Centurionem, sed noluit. Iussit autem ut accerseret Petris,qui tu . ii ' diceret Somniaqus oporteret eum facere. Latroni in cruce dimissa' sunt omnia peccata absque ullis mediis:non erat qui catechizarer. qui baptizaret,qui a peccatis absolueret,qui communionem sacram Porrigeret. potest dc nos detix eodcm saluare modo, sed placuit ipsi ut per ministros suos haec nobis exhiberet, atque ut per mediatoris, doctrinani fidem acramenta,&ipsius dona acciperemus. Fit igitur manifestum deum erga nos uti mediatoribus,ubi Acquando ipii ui sum fuerit. Ad eundem modum .nos uicissim exhibemus nos Deo, duobus modis,per mediatores, Sc sine mediatoribus.Cum dicitura Libera me domine a persequentibus me. nullus interponitur medi- ator. Cum dicitur autem: Orate pro me fratres, ut liberer ab infi- ' delibus qui sunt in ludata mediatores statuuntur. Vtramq; inuoca-

tionem exaudit deus,& mediatam & immediatam. In utram ipse

' unicus respicitur,spectatur,inuocatur,& solus nosti deus,qui ai biter est animorum nostrorum,qusnam inter has duas sit acceptior, lemaiorem reserat fructum. Rcspicit enim in orationem humilium,& pauperes suos non dispicit, ut illa sit deo acceptior in qua suerit humilitas maior: & nis mediata illa uim magnam haberct,non ut retur ea ram frequenter apostolus Christi.Vtrumque ergo dicimus,

Dimitte nobis peccata nostra,sine intercessore.&,orate pro me pcccatore uos intercessores. Cum autem intercessorem statuimus,

quem inuocamus intercetarem ne ipsumon dcum Arbitror tam stupidum neminem esse, ut putet hic interccorciri inuocari, sed Ulam deum tantummodo. Ergo cum dicimus. Sancta Maria ora pro nobis, solus utique inuocatur Deus proprie,ad qucm interces sor mittitur, Maria autem quae mittitur, interpellatur,& generali

tantum acceptione inuocatur.

Hoc est igitur quod de uera inuocatione semimus, cum quiprae

319쪽

CONTRA HAERETICOS DEFENSIO , sis

fidet uniuersae Ecclesiae,ab omnibus Ecclesiae membris pariter in 'candum dc adorandum:nec ullum hic excluditur membrum, cum debeant omniapro se inuicem esse sollicita. Nec oportet eos qui debeant inuocare esse hic in humanis constitutos,& habere corpus: Vppueri enim adoratores in spiritu adorant Nueritate. Et adorant eu hims omnes angeli Dei, qui certe carnem non habent. Sic in Apocal. spiritus 3c animae interfectorum nuocant eum. 'que hinc supplicamus uiuis confratribus nostris,ut orent pro nobis, echs quoi qu

dormiunt in C H RIS T o similiter supplicamusset orent pr

nobis, utrique enim sunt nostri confratres. Cum deus sit omnipotens,ut dare possit quaecunque petuntur, Noptimus,ut dare uelit, Cur non sepositis intercessoribus omni bus, ipsi per nos adimus eum solum Licet sane licet adire absque intercessoribus,si ita ferat spiritus tuus, fi tanta est fiducia, si conscie tia tam intrepida, fi puritas animi tanta, si putas tua solius plus quam aliorum intercessione promouere. Licet etiam si obruat te conscientia malorum, si trepides coram tanta Dei mali state, modo adsit fiduciat quae inter haec rara consistit r Oportet enim inu eare ea fide,quae nihil hssiter. Sed N intercetares licet comparare, eum quibus simul de tu ores,etiam si reliqua omnia fint tibi integra,

dimens, di conscientia N fides, dc quicquid tandem illud est,quod

orantem promouere queat.

Quid impediunt enim intercessores comparati & adhibiti . an Obstant,aut remorantur conarus tuost' aut tibi fiduciam diminuut. aut sunt conscientiae tuae graues 8c intollerabiles c Non opinor.V rum aduersarn imaginantur, sanctos qui ad intercedendum implo InterecyMUrantur,esse opacum & crassum quoddam interstitium, quod impo b ron ι-diat aspectum nostrum, quominus possit deus clare uideri, Ec cogi- pedimur ε μηrari, esse uiscum quendam, in quo haereat concepta fiducia, ut non tot μqueat ad Deum usque transvolare. Nos contra dicimus , sin-μ ctos esse lucem quandam , quae reddat nobis Deum perspectiorem, quae tenebras nostras ex parte iuuet ut cognoscatur DEUS,

I iiii sicus

320쪽

IUDICII VNIV ER. ET CLERI COLON.

sicut oportet. Quibus hebet oculorum acies,quid saciunt Nonne adhibent sibi conspicilia Christallus oculis obiecta,res uisibilis spe cieira exceptam,transsundit in caecutientem.Nos itaq; multo uerim miliusquam aduersaria dixerimns, inuisibilem illum deu, quodammodo in sanctis nobis apparere,in quibus cernimus eius dona, magnificentam,liberalitatcm. Nec periculum est, ne nos suspensos in .se remorantur, cum nihil habeant suum quod non ad deum nos dirigat,Proinde puto quo sanctiores fuerint interce res quos adhi- hemus, hoc magis fiduciam vostra crescere,ut etiam male nobis conscii,audeamus intercessoribus instructi melius sperare dc considere. quod certe in nobis ipsis ita se habere quotidie experimur.

Rursus imaginantur aduersarii se fieri deo propinquiores, ubi absque intercessoribus ipsum adierint , quasi istud adire,aut propinquum deo fieri, si localis auditus corporis S non spiritualis ipsius

mentis, quae obstaculum nullum patitur: nimirum ita existimabat Pharissus ille in Evangelio, se deo facilius congressurum, si non si rei procul cum publicano.Sed deus publicanum corpore remotum, animo proximii, exaudi ult prae superbo ac glorioso Pharisto. Nemo ignorat quanto praecelluerit apostolus Paulus illis, quos fidem Christi docuerat,& tamen hunc tantum ac talem uirum, ac deo semper mente proximum adiuuarunt et ia interce res, & putat aliquis

per hoc Apostolum se elongasse a deo aut qbus supplicabat ut pro se intercederent, fuisse deo propiores quam erat ipse Nec puduit ipsum supplicare illis qui erant ipsi longe posteriores,dc nos pudebit

nos sanctis substernere,per quos utique possumus propiores fieri cum sint sancti omnes in deo & deus in ipfis. Quoties adhaec habet Apostolus rate pro me fratres. Vbi iubet Theophi Iactus duo as notare, Primo insignem Pauli humilitatem in orando,quodq; imprimis conueniat oranti humilitatis exercitium: deinde quod Pa lus cum tantus esset,indiguit tamen ope supplicantum .Quod si is indiguit intercessoribus, quid de nobis aestimandum c Valet igitur Pauli exemplum ad haec duo in discamus nos humiliare & indigentiam nostram consideraret quato enim humiliamur profundius, tanto facilius exaudiemur δέ impetrabimus. Nunc autem ex ipso Ap