장음표시 사용
341쪽
vir. lib. I. 4. Sed quae fuerit laica communio, non e venit inter doctos . Bellarminus de eveharis. l. b. IV eat . 2q. lateam' communionem fuisse doeet communionem sub una tantum panis specie. Contra Lindanus Oa pl. lib. IV. cap. 38. & Uossius thes theol. disput. XX II. rh. 3. ad lateam communionem clericos redactos sentiunt, quia depositi sacram eucharis iam non in sanctuario , ted extra cancellos inter laicos perciperent . Rectius Alba spinaeus, Petrus de Marea, eardinalis Bona aliique tenent, cleri- eos depositos ad laicam communionem suillis redactos, quod deinceps tamquam veri laici eum fecelesia communicarent , nullius iuris aut iunctionis clericalis participes: quo sensu laica communio opponebatur communioni ecci
solitae stricte se dictae, quae functiones ordinum ti iuraetericalia complectebatur .. Sane depositi clerici vestem elericalem cum laica commutabant: tonsuram clericalem deponebant, & eorum nomina ab albo clericorum expungebantur : non tamen vi depositionis ab ecelesia tamquam ethnici & publicani ei ieiebantur. Sed ubi depositio a degradatione distincta est, non sola depositio, sed potius degradatio ad statum laicorum redegit. XLI. Sed perpetuo depositi clerici in veteri disciplina addicebantur curiae, aut ordini suo , prout natales, aut facultates eorum' erant, L. 39. C. Th. de visci σelerisis, L. 33. f. I. C. de episcopis. Curia in vetustis monumentis est collegium civitatum inseriorum , eique addicti erant euriales ieu decuriones, qui honoribus quidem euriae fruebantur, at una cum substantia & posteritate sua eius muneribus & expensis erant obnoxii. Itaque : depositi elerici dicebantur euriae tradi seu addici, quod ab altaris obsequiis eiecti , & ad lateos redam ad
esuitatis curiam transibant. U. Iae. Gothola. ad cit. L.
3ν. Addictio ista poenae loeo videtur suisse; & hine depositi euriae adscripti neeessitatibus publicis obligabantur,& saepe in humili conditione & officio curiae seruiebant,
honoribus eurialium sortasse expertes. Hoc sensu accipitur traditio curtae etiam aetate posteriore, ut videre est in falsis decretalibus, in quibus dicitur, ut depositus cle-rreus euriae tradatur , cui diebus vitae suae deseruiat, ean. 3I. c. 11. 1., cam. 18. eadem. Itaque traditio curiae
342쪽
in veteri disciplina non eo spectabat, ut clerici a m gistratibus punirentur, sed potius ut illi perpetuo euriae
9.XIII. Uerum Iapsu temporis, ubi eleriei de iurisdiactione magistratus per omnia exemti sunt, di respublica seuertores' sanguinis poenas in usum adsiduum recepit, inualuit, ut eleri ei depositi & sollemniter degradati magistratui puniendi traderentur e quo sensu formula tradi euriae, ubi eluitatum collegia desierant, accepta est, quod ex Iuone Carnotensi ep. LIII. σ LXVI. constat. Traduntur vero clerici magistratibus certo quodam ordine: nam primum deponuntur, deinde si in malitia perseuerent; excommunicantur ; postea crescente contum
eia , anathemate feriuntur, hoc est, nouis adhibitis exsecrationibus excommunicantur ; di demum ubi in prolun- dum malorum venerint, degradantur . & magistratibus puniendi traduntur , cap. Io ex. de tuaiciis . Haec tr dendi forma initio generalis fuit, tum ad ea crimina reis stricta est , quibus ipso iure degradationis poena non irrogatur . Quod vero ecclesia abhorret a sanguine , episeopus degradatum magistratui traditurus , statim pro eo intercedit, ut ei tra sanguinis effusonem sententia moderetur e qua se ista 'intercessione episcopum non fieri a. canone alienum, receptum est, ex. de verbori signi- featione , etsi interim integrum sit masistratui ad mortem usque saeuire. Ceterum moribus hodiernis depositiones vix usurpantur & multo minus degradationes. f. XIV. Inter poenas ecclesiasticas proximum a depositione locum tenet regradatio, quae est depositione minor. Militare vocabulum Latinis erat regradatio, quo denotabatur militis in inferiorem militiam reiectio, L.I. D. de re militari. Itaque regradari dicebantur clerici , qui de suo in inferiorem ordinem, aut ordine suo retento, ad ultimum sui ordinis locum deiiciebantur: cuius poenae exempla passim in veteribus monumentis occurrunt. V. Alleseri de eccles iuri . lib. IX. cap. q. Sic vero regradati elerici tantum in inferiore ordine ministrabant , & alieni officii usurpatio erat , si omela ordinis,
unde deiecti erant, attentarent.
f. XU. Item inter poenas in veteri disciplina ab episcopis infligi solitas erant verbera, quibus iuniores cier. ci
343쪽
ab episcopis adfici solebant. Cone. Agath. ean XXXVIII. XLI., Epaon. ean. XV. , Matiscon. I. can R. al. 3. lSatis moderata eiusmodi coercitio videtur suis e , & p xius ad emendationem , quam ad vindictam spectasse. Qui moatis coire illinis , per virgarum nempe verbera , in piit Augustinus π.CLIX. ad Marcellinum , a mViseras Misum
liberaliam ρο ab ipsis parentibus ,'faepe etiam in iudiciis solet ab episcopis adhiberi. Et sane flagellationis &verberum hic modus suisse videtur , ne ultra triginta n vem ictus excurreret, cone. Mariscon. I. can. 3. at. 8.2qui erat verberum modus in lege Mosaica praescriptus, quamuis si crimen atrox esset, post aliquot dies verbera repeti possent. Et iam apud monachos obtinuit verberum eoercitio ; constat enim in monasteriis fuisse flagella , qui . bus monachi iuuenes, & qui protervius aliquid fecitant, eastigabantur. f. XVI. Alia poena ea nonica , quae elericis in v teri disciplina irrogabatur , erat communis peregrina , e ius synodi Regensis ea III. , Agathensis can. V. & Ile densis can. XV. mentionem faciunt. aid vero fuerit communio ista peregrina clericis in poenam indicta , varie explicatur, omniumque sententias Bingtamus oris. Getis. lib. XVII. eap. 3. refert & expendit Illa videtur probabilior sententia , cleri eos in sua ecclesia ad communi nem peregrinam redactos vixisse quidem de bonis ecclesiae, at interim omnibus officiis clericalibus & precum communione exclusos suisse. Sane communio ista a peregrinis, seu chrillianis, qui extra suam ecclesiam versa bantur, nomen accepit. Peregrini vero litteris formatis, quibus de eorum fide & moribus eonstaret, destituti, si pauperes essent, ab ecclesia alimenta accipiebant , nota tamen in precibus & eucharistia communicabant , cam XXXIV. a se,. Synes epis. LXVI. Hinc peregrina communio elericis irrogata genus poenae fuit, qua illi in sua ecclesia ad conditionem peregrinorum reducebantur a que ideo sportulas tamquam clerici accipiebant, at int rim suorum ordinum exercitio & ipsa precum ti eucharistiae communione prohibebantur. Ceterum clerici in
hanc conditionem redacti per poenitentiam facile pristinum Pisit oes by c oste
344쪽
num gradum recuperabant, conc. Agath. can. II , in quo a latea communione peregrina distabat. XVII. Praeterea detrusio clericorum in monast rium ad agendam poenitentiam frequens suit apud veteres ; ibi enim ceterorum hominum oeulis subducti laetilius poenitentiae exereitationes subibant , & peceatorum occasiones euitabant. Includebantur vero clerici deli quentes in monasteriis, tam si ad tempus ossicio suo ab .stenti essent, muel. CXXIII. cap. 2. , conc. Hispal. can.
IIL, quam si perpetuo depositi in laicam communionem
rediissent, eone. Agath. can.I., Epaon. can. II. Per petua vero detruso in monaiierium praesertim obtinere debuit , postquam elerici de imperio magistratus etiam iacriminibus ei uilibus exemti sunt: nec enim aequum era
vi ob publica erimina ab ossicio depositi deinceps in eivitate eum reliquis civibus versarentur, quo Innocentius III. spectare videtur, ea'. 6. ex. de poenis. Verum hoc poenae genus in usu esse desiit, tum ob monachorum repugnantiam , qui exemtionibus aucti episcopis monachos in monasteria relegantibus non parebant; tum etiam qnod non latis tuta erat in monasteriis detentorum eustodia ; & perieulum etiam erat , ne malis clericorum moribus monachi ipsi corrumperentur . XVIII. Nec tantum vetus ecclesia elericos in monasteria ablegabat, verum etiam eos sue ad tempus, sive in perpetuum poenitentiae caussa custodia strictiore &veluti carcere coercebat. Cui usui inseruiebant diaconica& saerorum vasorum aeraria, & quandoque etiam eate ehumenia, seu loca in altum nauis ecelesiae elaborata . Gregor. II. Nis. ad Leonem Isaurum . Quia patres Toletani memorant ergastulum, in quo clerici depositi perpetuo includebantur , cau. 3o. C. 23. q. 8. Et in ipsis canonicorum monasteriis erant loca secretiora , quo perui-eaees & inemendabiles detrudebantur. Ex his moribus sensim inualuit, ut episcopi careeres haberent, in quibus sue in perpetuum , sue ad tempus clerici delinquentes
in poenitentiam coerceri possent, cap. 27. 3. I. ex: de m
hori significatione, cap. 3. de poenis in s. Hi ne distat interius ciuile & canonicum , illo enim carcer non ad poenam , sed in reorum custodiam institutus est , hoe vero Y y a etiam
345쪽
etiam in poenam decernitur, quod ad agendam poenitentiam initio habitus est. Interim clerici delinquentes coemeendi non sunt publicis & ciuilibus carceribus, qui apta loca ad poenitentiam non sunt, sed carceribus ecclesiasticisi qui tacito saltem ciuilis potestatis adsensu permittuntur.
f.XIX. Inter poenas ecclesiasticas censetur etiam multae dictio , seu poena pecuniaria , quae ex eleemosynis, quae semper in poenitentiam consueuerunt irrogari, oriasinem ducit . Nimirum ubi serum externum ab interno
separatum est , iudices ecclesiastici consuetudine quadam fori, exemplo fortasse indicum saecularium , multas d
cernere coeperunt, occasione ab eleemosynis , quae in foro interno imponebantur , arrepta. Probauit hunc usum
synodus Tridentina fef. XXIV. de res cap. R., ubi pe mittitur. iudici Nelesiastico, ut in eaussis ciuilibus ad e etesiae forum pertinentibus multas etiam laicis irrogare possit. Interim multae in foro externo pristinum elemmosynarum ingenium retinuerunt : & hine sicuti sacerdotes confessionibus praepositi sollicite cauere debent, ne ex eleemosyais in poenitentiam iniunctis utilitati suae consulant ; ita cautum, ne iudices ecclesiaillei multas in
totum, vel pro parte in usum suum conuertant, cap. R.
f. a. o. de incis ordinarii. Et synodus Tridentina Ieg. XXV. de res cap. statuit, ut multae per iudices eccles=asticos inflictae in eleemosynas, aut aliud pium opus
impendantur . Verum non facile poenae pecuniariae i rogandae, ubi erimen aliam poenam eanonicam requirit:& scite obseruat Fagnanns in cap. R. ex. de poenis , antistites, qui facile poenas. pecuniarias exigunt, uehementem exhibere auaritiae praesumtionem. Infligunt vero
iudiees ecclesiastici moribus hodiernis multas tantum in clericos, non item in laicos: & certe nec alibi, nec apud nos recepta sunt decreta Tridentina , quibus datur episcopis, multas in laicos irrogare., XX. Videamus modo, num ecclesia pro iure suo possit exilio damnare. Exilium supponit territorium, extra quod rei pellendi sunt: quum vero ecclesia territ rium non habeat, nec ius pellendi in exilium potest habere, quod multis iuris canonici locis comprehensum est, cam 43. c. 23. q. ., cop. IO. ex. δε iudiciis , cap. a. m.
346쪽
de clerico excommunicato mini irante sc). Interim recte potest episcopus clericos alienos , qui in sua dioeeesi m rantur , ob malos mores ad proprios episcopos dimittere: dimissio enim ista exilium non est, sed potius pertinet ad canonum exsecutionem , qui clericos suis episcopis addicunt , nisi per beneficium alteri ecclesiae adscripti sint.
De exemtionibus de potesare episcoporum.
f. I. TN veteri disciplina, via limites ecclesiarum consti- I tuti sunt,& singulis pastoribus portio gregis censi, quam unusquisque regeret & gubernaret, christiani
omnes una ecclesia comprehensi suo parebant episcopo ,& ei adhaerentes unam particularem ecclesiam componebant. Ecclesia , inquit Cyprianus m. LXIX. al. LXVI. ad Papiau. , est plus sacerdoti onisa, o pasori suo grex adhaerens. Viae scire due , epifc um in ecclesia est . , Melisam tu episcopo e s qui cum episcopo non sut, ιπ
e Ηine doctrinae, quae habet, e esiam lare pellendi in
exilium carere , obstat Gregorius M. lib. Xἐ. s. i. ubi cutidam episcopo mandat, ut nypodiaconum ciaumniatorem ossicio deiiciat, & verberibus publice castigatum Deiat in exiliam a portarie obstant etiam salsae decretales, quae contra episcop mm persecutores & sacrilegos praediorum ecclesiasticorum inu fores exilium irrogant, ean. p. C. q. 4. dccan. 13. C. I . .4. verum Gregorius M. mandauit episcopo , ut taliamniatorem hypodiaconum in exilium fotiar deportari, ut de a magistra- tu , cuius pote statem episcopus debebat implorare. Et sana male in cap. I. ex. de eaAmniatoribus ita inegorii vestri exhibentur , ut ipse pontifex veluti proprio iure exilium videatur ircogare. Nihil vero moror falsas decretales, utpote quae ab homine consarcinatae sunt , qui tenebat, ecclesiam poenas civiles damni & honoris posse utogare. Diqitiroci by Cooste
347쪽
eeelisa non esse. Cui doctrinae concinunt veteres eano. nes, qui ab episcopo non pendentes congregationes tam- ruam schismaticas traducunt,& clericos earum auctores eponunt, laicos vero extra ecclesiae communionem proiiciunt , ean. apes. XXXI. Et inde episcopi dicti strincipes populi , vel ecclesiae, & προες-as praefecti, quasi qui uniuersae ecclesiae praesiderent. At in noua disciplina ab hae regula descitum est, & monachi, collegia canonicorum , immo & singulae personae priuilegiis aum sunt , ruibus de potestate episcopi exemti uni Romano ponti- ei subsunt. f. II. Initio vitae monasticae episcopi in monaehos, utpote in solitudine & monasteriis sepultos, speciali potereate usi non videntur , sed ea tantum , qua cura antimarum continetur . Sed deinceps quum monachi continuis egressionibus coepissent ecclesiam & rempublicam turbare , synodus Chalcedonensis ean. IV. eos suggerente Mareiano imperatore curae speciali & potestati episcoporum subiecit. Quae disciplina dei neem & legibus eiu ilibus & multis canonibus & regum Francorum capitularibus eonfirmata est , L. M. f. I. C. de episcopis, ean. I σ sqq. C. I 8. q. a. Hinc regula iuris canonicit episeopus habet landatam iurisdictionem in regulares suae' dioeeesis, nisi probetur exemtio, cap.7. de priuileg. in 6. III. Potestas episcoporum in monachos disciplinam monasti eam & bona monasteriorum episcopis subiiciebat,
eaque uti oportebat episcopos ut pastores animarum, unice monachorum salutem spectantes . At episcopi tanta potestate saepe abusi sunt, & res monasteriorum temporales variis nominibus inuaserunt. V. Espen. par. III tit. IZ. cap. 2. Sane ex Oblationibus monasterio factis partem unam sibi adserebant, idque quod in diuisione redituum ecclesiasticorum in tres aut quatuor partes una ad episcopum spectaret; in abbatum benedictionibus, in eo secratione altarium & oratoriorum dedicatione , in m nachorum pro seruitio monasterii ordinationibus, in visitandis monasteriis, in chrismatis & olei sancti largiti ne a monachis exigebant temporalia. Exigebant quoque cathedralicum seu suodaticum , pecuniae nempe summam, quae in cathedrae hociorem pendi consueuerat. His a
348쪽
Iiisque nominibus multi episcopi monachis graues evaserunt, immo non defuerunt, qui monactos seruili operi manciparunt, & monasteria in proprias possessiones ver- ,
terunt. Cone. Tolet. IV. cstu. 32.9. IV. Iam vero saeculis sexto & sequentibus monaehi exemtiones de episcopali potestate meruerunt, quae a certis oneribus, vel omnibus monaehos liberabant, sed integra remanente in ipsos monachos eanonica episcopi poteitate. Sane exemtiones a Gregorio M. pluribus monasteriis eoneess ae tantum ad onera & abbatis liberam electionem spectant; at episeopis in monachos aperte r seruant diligentiam disciplinae, hoc est,eanonieam auctoritatem . Gregor. Μ. Io. VII. ep. I s. & lib. VI. ey. Ιχ. Et sollemnis concedendi monasteriis priuilegii formula apud Μarculphum lib. I. form. i. exemtionem ab oneribul& liberam abbatis electionem continet, integram vero relinquit episcopi in monaehos potet atem. Ipsi landatores ut plurimum petebant huiusmodi priuilegia , eaque proprii episcopi concedebant , & quo firmiora essent, saepe
in synodis vel a Romano pontifice probabantur, accedebatque etiam regia confirmatio , ut plenius monachiseontuleretur.
f. V. Huiusmodi partiales exemtiones disciplinae monasticae non aduersabantur , nec monstrosam iaciebantecelesiam ; at poli saeculum decimum etiam plenae exemtiones, quae etiam de eanonica episcoporum potestate li
Sane ante saeculum undecimnm, aut decimum secundum distinetio inter monasteria exemta & non exemta in synodis& genuinis monumentis illius aetatis non occurrit; sed generatim de veteri regula m asteria episcoporum potestati subiecta dicuntur. Item ante illa saecula nullae occurrunt aduersuς abbatum & monachorum exemtiones querelae , quae saeculo vndecimo & sequentibus frequentes & graues suere. Quae duo magno argumento sunt, post decimum saeculum incepisse ex-mtiones, quibus monachi de canonica episcopi potestate subir
349쪽
pontifices haec plenaria concesserunt priuilegia b , idque plerumque/episcopis aut inicientibus, aut inuitis . Quae quidem exemtionum priuilegia semel usurpata labentibus annis adeo fuerunt multiplicata , ut omnia se me monachorum mona isteria & singuli ordines eadem obtinuerint . Ipsi fratres minores , qui prae ceteris ali no ab exemtionibus animo esse debebant , earum suerunt auidissimi. Certe S. Franciscus hoc uno gloriabatur priuilegio, se nullum habere privilegium: fratribus suis per obedientiam praecepit, ne umquam a Romano
pontifice priuilegia peterent . Sed hac in caussa fratres minores sanctissimo patri obedientiam denegarunt, & duce Elia eiusdem ordinis sodali, qui non diuino spiritu ,
sed orudentia earnis nitebatur , ut Baronius ad ann. εIDCLXXVI. obseruat, multa & plenissima impetrarunt exemtionum priuilegia , quae etiam in functioni g hie rarchicis , in administrandis' sacramentis & in habendis praedicationibus de episcopali potestate exemerunt se .g VI.cti sunt, aut saltem ante illud tempus non adeo filisse multiplicatas, ut multorum 'uerelas excitarent. Circumseruntur quidem ante saeculum decimum multa
priuilegia, quae monachos subtrahunt de episcoporum potesta te, & vni pontifidi addicunt : at eorum pleraque sunt supposutitia, euius generis est priuilegium , quod monasterio S.Medam di a Gregorio M. dicitur concessum : item illud . quod mon serio S. Martini Turonensis ab Adeodaro papa datum serier :alia vero genuina quidem sunt, sed admodum pauca, & pram tereti non inuitis episcoeis concessa sunt, quale est, quod Z charias pontifex Fuldenii monasterio dedit apud Baronium ad
b) Huiusmodi plenas exemtiones emane'atioσδε nomine S. Bernardus de consider. lib. III. cap. 4. dixit. idque quia sicut emancipatio filios de patris potestate, ita exemtiones de can nica episcopi potestare monachos liberabat. c Hoc eodem rempore, quo monachi episcopis subtraho. bantur, episcopi ipsi priuilegia exemtionis de suorum metron litanorum potestate obtinebant. Stibtrahuntur, inquit S. Be . nardus de consta. lib. III. cap. q. , abbates episscopis , epi copi
350쪽
f. VI Nee tantum monachi, sed etiam collegia e nonicorum praesertim eathedralium potestatem episeop rum excusserunt, & vni Romano pontifiei subiecta sunt. Quae quidem canonicorum exemtiones saeculo deeimo tertio & sequentibus sensim inualuerunt: sortasse praete tu immunitatis in temporalibus & eorrectionis , quam capitulum vel deeanus habebat, dissimulantibus subinde episcopis, aut etiam consentientibus , ut inde liberiores euaderent in ecclesia administranda. Quin malo religi sorum & canonicorum exemplo etiam ungulares personae siue saeculares, siue regulares variis titulis sibi exemtionem & libertatem de episcopi potestate impetrarunt:
ruod multis in locis indicant Tridentini patres, & prae
ertim ses. XXIV. de ref eap. II. ubi deplorant, eiusmodi exemtiones episeoporum iurisdictioἡem perturbare,& exemtis occasionem laxioris vitae praebere . g. VII. Sunt vero exemtiones vel personales, vel I cales , vel mistae . Personalis dicitur, qua particulares tantum personae eximuntur, nulla habita loci ratione .ae proinde quocumque eant, exemtae censentur . Locales vero conceduntur locis , veluti monasteriis aut ecclesiis, ita ut personae tantum respectu loci exemtione fruantur.
Et mistae demum & loeis ti personis, quae ad illa I
ea pertinent, concessae sunt e quales ferme sunt exemistiones monasteriis & monaehis concessae . Cuius vero generis sit exemtio, ex verbis priuilegii iudieandum est. g. VIII. Plures vero adferri solent caussae, quae ad monachos & regulares de potestate episcoporum eximen
dos pontifices impulerunt od . Sed praecipuae & ab ipsis
archiepifimpis, arehiepiseopi patriarchis siue primatibus . Longe ante hoc tempus in ecclesiis Orientis suemni episcopi nulli, metropolitano subiecti, sed proxime sub sistriarcha constituti.
V. Bingham. Orig. eccles Lib. II. cap. 18. n. I. - dὶ Praecipuam caussam , qua monachi de potessare episco. porum exemti sunt, fuisse abusum potestatis episcopalis in m nachos Tamburinus de iure abbat. σom. I. Eth. IS. q. a . bitratur. Et constat quidem , reapse aliquando coactos fuisse monachos ad exemtiones confugere, ut ab impotenti episcopo u