장음표시 사용
371쪽
3s 8 Lib. II. Para. II. Cap. XIX.
inter . & Amatus LusitanuS , cent. Curat. 6 I. etiam imier g. & g. costam sectionem feliciter institui docet, idque in Anatomi'a Ferrariae se deprehendasse. Scribit imo etiamsi intra i.& g. costam sectio instituatur i id sine laesione se pii transuersi fieri posse, aliosque, qui loco altiore sectio.
nem instituunt, reprehendit. Hemricus Smelius miscet v. Vb. y p. 3ss. O lib. io. p. s33. sectionem inter io. & n. costam notham , seu proxime & contigue undecimae,hoc est, inter penultimam & ante penultimam costam a iugulo deorsum numerando,seu inter secundam & tertiam lursum ab ultima costa notha numerando sectionem feliciter,& cum aegri commodo ac salute instituisse refert. Duo go Ex hoc dubio ut nos expediamusiciendum, duo in loci
Hele- elestione attendenda esse : primum Vt operatio tuto inctione 'b- stituatur, id est , nihil in thorace, unde aegro aliquod pe-Prnm riculum imminere possit, violetur, pericardium scilicet, pulmones, diaphragma , venae item & arteriae insignes ac nerui: secundo, ut per locum , in quo sectio instituitur, pus commode euacuari possiti Ne ergo pericardium hio, letur , thora neque in anteriore, neque in posteriore parte perforandus est, sed in latere. Ne autem violetur di phragma,sectio in loco non nimis humili peragenda est,ne diaphragma,quod pleurae annectitur Sc quod in respirando eleuatur, vulneretur. De quibus prolixius agit Hieronymus Fabricius, loci assee. Ut autem pus commode effuere possit,sectio loco non nimis alto instituenda, e quo pus non facile essivere possit.
De U' Ex qtubus decisio huius quaestionis facile patet. Ij enim
'' qui inter s.& b . costam, aut certe inter . & s. sectionem itistitu utitutissimum locum eligunti Alias enim si loco humiliore instituatur sectio, metus est, ne simul diaphragma laedatur, quod non fit sine periculo , cum pars sit neruosa
Quod ipsum etiam praecaueri iussit Hippocrates,3. de morbis : Exuod hi, inquit, prae. crassitudine humor non fluctuet, vix sp tum frequente, trahat pedes intime seant, ct tu i
cula aliqua adsit, ne te isecipiant haec , sed thoracem pure pie num esse probe noris, proinde in terra Er Iriade liquida, , vetiuia ac tepida linteum tenue tingito, eoque thoracem circum circa
372쪽
t rea integito , O qua parte primum resiccatum fuerit , ea secato auturio quam proxime are septum transuersum , cauenco tammen , ne hoc ipsum taeam. Qui vero inter s. & .inter x. & 3. costam sectionem instituunt , locum ad puris euacuationem commodissimum eligunt.Quo enim seramen propius est diapbragmati pus facilius effluit, sicut videmus,ex dolio liquorem omnem facilius effluere, si versus fundum proxime foramen fiat. Itaque ut haec concludam us,consubtissimum est , Hippocratis consilium, in g. de morbiae, sequi,& explorare , quo loco pus maxime haereat, & in eo sectionem instituere , quam proxime ad septum transuere sum, cauendo tamen, ne id is datur. Et credibile est di phragma a puris copia deprimi, ut non tantum eleuetur, quantum in s omine sano ; & proinde loco etiam humilio re sectio sine periculo & laesione diaphragmatis institui possit. Si vero de hoc dubitetur , & proinde quis tuto omnino agere velit ,& Paulum A ginetam ac Fabricium ab Aquapendia sequi, is aegrum postea ita locare debet,ut pus commode espuere possit. De thoracis etiam in empyemate sectione videatur ve salius, in opusculo hac de re e ito, quod allegat Schenchius
MPTEMATI cognatus affectus est , quem uA & hydropem pulmonis ac pectoris nominant. Vt hnem in empyemate pus in thoracis cauitate colligitur: ita in hydrope pectoris aqua & serosi humores in cauitate thoracis colliguntur; quibus & ipse pulmo saepe repletur.
De quo Hippocrat. h. de morb. quem locum supra, c. s. a scripsimus. Et aliquot morbi huius historias ex variis a toribus collegit Schenchius , lib. 2. obf. set. . O seqq. urnetiam exemplum habet Dn. D. Gregor. uorstius,in epistol. Medic. feci. H. pag. a. annotavique etiam similem obsediu tionem Du. Doring , lib. a. defebri cap. 1i.
373쪽
Cum autem affectus hic, etsi forsan satis frequens, cognitu saepe satis sit difficilis , ac plerumque mali caussa in obstructa pulmonis vasa solum referatur, unam atque alteram eius historiam e Caroli Pisonis , lib. de morh. ex illauio serosa , addere libet. Primo refert Nobilem virum annos octoginta iam excedentem sensim graui difficultate spirandi opprimi coepisse, & ea quidem, quae det nocte potissimum ei negotium exhiberet sub primum somnum. Tum enim lassicationis periculum subito somnum inte rupisse, ut e lecto surgere & ad fenestras liberiorem aerem captare cogeretur, & spiritum altum traheret, nus libique Iocorum consistere placide posset: Quae angustia sensim die proueniente remittebat, & sub noctem iterum v bat. In mortui cadauere repertus pulmo & praecordia in plurima aqua septis thoracis interclusa innatantia. Alius nobilis cum inueterata orthopnara multis annis ac febre laborasset, morbi vi tandem subito iugulatus est. In eiuscadauere , praeter inflammatorium in epate tum - rem repertus hydrops thoracis, sed in uno dumtaxat latere, & pulmo vesicis humore consistente, Ientoque, ac pellucido instar albuminis oui praegnantibus resedi
auge' . Caussa. statuunt quidem nonnulli, etiam a cerebro par aspe ram arteriam serosam illam materiam descendere. Verum probabile non est, tantam copiam a cerebro deflueres &s id fieret, in pulmones destillaret, & diuturna tussis pra cessisset, de qua tamen , qui hoc malum incurrunt, saepe conqueri non solent. Credibile magis est, humorem serosum vel colligi primario pulmonis vitio, dum is frigidus est & debilis, & alimentum suum non bene concoquit,sed
in aquosum humorem mutat, vel in toto corpore,vel , ac praecipue, circa epar & lienem in abdomine colligi, adique inde aut cum ipso sanguine ad pulmonem mitti, auxabdominis cauitate caecis ductibus in thoracem penetrare, quod in hydropicis saepe animaduersum. Hinc accidit ut malum quandoque in thorace 1nitium sumat, & tandem Ma hydropem degeneret: contra saepe euenit, ut in mu
374쪽
dropicis humor serosus ex abdomine in cauitatem pectoris penetret. Per quas vias autem humor serosus in cauitatem thoracis penetret, non adeo planum , & potest id se san variis modis accidere. Nam vel vaporis specie humor in cauitatem thoracis penetrare potest, ibique rursus con densari; quod facile fieri potest, cum membrana thoram cem intus succingens satis densa sit: vel etiam serum iubpropria forma e vasis thoracis, in quibus abundat; ut in ventre inferiore in abdomen:& ut HippocrateS, 6. viil.lo
uenit natura etiam sine ratione sibi ipsi vias. Et plerumque in ventre inferiore causa mali haeret, ac nutritionis viscera scirrhosa, aut vesicis aqua plenis resedita deprehenduntur : unde etiam pedes intumescunt, facies pallet: & cachexiae signa adsunt. Accidit autem hoc malum praecipue iis, quibus thorax, ac pulmo vel a primo ortu , vel ab occasione aliqua debilis est, & ad recipiendos superfluos humores aptus. An vero etiam a corde vel pericardio humor hic prouenire possit, considerandum I flori relinquo. Semper enim humor aliquis in pericardioreperitur . qui praeter naturam etiam augeri potest, cum sanguis axteriosus admodum serosus sit . , hinc ad thor
cem penetrare. Videatur etiam ColumbUS, lib. s. anatomude hydropica,in qua epar & lien saluus inuentus fuit,absecessus vero & putredo in corde. Et Dodonaeus in anatom
Disserentiae. Differentia praecipua est, quod aliquando aqua in toto thorace continetur, aliquando in altera saltem eius par- his, a. Signa diagnostica. Percipitur in thorace dolor grauans ob materiae aquo- SUM, se abundantiam , & plerumque sonitus aquae fluctuantis,
dum aeger corpus mouet, deprehenditur. Tussis est sicca. Etsi enim materia multa in pectore abundat: tamen natura eam nec coquere , nec ob tenuitatem expellere potest.
Respiratio est difficilis, frequens & parua , aegerque quasi Z suffoca
375쪽
suffocari videtur, ob organorum relitationis angustiam,& diaphragmatis a materia incumbente compressione; & in primis . illa in respirando , difficultas, & cre britas somni primo tempore aegrum subito invadit. Si tis est molesta, ob pulmonem exsiccatum .Etsi enim aqua in thorace abundat, ea tamen salsa est. Appetitus delicitur:
accidunt interdum animi deliquia & palpitatio cordis,color faciei pallidus est, & palpebrae ac pedes intumescunt:
latus intrinsecus acetum olet, non tamen semper, si scilicet materia in thorace moram trahat & corrumpatur. A cedit interdum etiam febris , cuius quoque Hipp. allig. loc. meminit. Materia enim ista serosa in thorace moram trahens acrimoniam acquirit, tandemque putrescit& febrem accendit. Pragnosticum.
Progno- Malum est curatu difficile, & rarolsanatur. Vt hydrops fluum, ex calori, natiui viscerumque debilitate prouenit, ita &hic ex eadem caussa ortum habet Et licet quandoque morbus sponte solui videtur, erumpente ad aluum aqua : tamen paulo post malum, & quidem grauius, recrudescit,& incrementum paulatim sumit, tandemque in hydropem
vertitur, aegerque suffocatur. Indicationes O curatio.
DAea- Materia aquosa pectus & pulmones replens euacuanda, agones, S eiusque generatio, Vndecunque etiam proueniat, praeca ratio. uenda . Et quia humor hic coctionem nullam recipit, eam etiam expectare opus non est, sed statim eues evacuare conuenit iis medicamentis , quae aquas e corpore educere solent. Vt viae tamen, per quas effuere debet, aperiantur, commodum fuerit. Hinc etiam Autor libri, de morbis , loco supra cap. s. asi . scribit,si materia ad aluum eruthpit, aegrum statim sanum & a morbo liberatum videri. Et obsediuatum, morbum hunc permutatum fuisse in herniam hquosiam , simulque per aluum eaeuxisse aquam, & sic euam
sisse aegru, & integre restitutum fuisse. Id quod accidit ubi
non ex toto materia ad pessus sertur,nec viscera naturalia,
nec pulmones inuniter laesi sui. Secus enim si res se habeat, temporis progressu aluus incendetur , eademque illa , vel adhuc
376쪽
adhuc amplius patietur aeger, ut idem autor ibidem loquitur
Vtilia autem hic sunt in primis mechoacanna, radix gialapa, gummi gotte, succus radicum sambuci ad sj. vel S. j. f. sumptus, succus radicum ireos , elaterium ad g iij. exhibitum. Educenda esst autem materia paulatim& medicamenta purgantia repetenda sunt i Hippocrates& antiqui etiam sectionem thoracis instituebant, de
qua capite praecedente dictum. Verum cum ea praesentem solum materiam exhauriat, futurae autem regenerationem neutiquam prohibeat, si pulmones vel viscera sint corrupta,omnino inutilis est,& Medico ignominiam parit. Potest tamen etiam serum per urinam euacuari. Atque ab hoc auxilio Caesar Maximilianus II. plurimum comm iam samodi sensit, qui cum pectoris hydrope cum cordis palpim Anctatione ad annos viginti laborasset, uno interdum die. ad sex libras minxit, cumque motus ille materiae impeditus esset, suffocatus est,ut refert ipsius Medicus, Ioli. Crato, ita
epissol. a Scolt to coctera. epistol. 13 . Diuretica autem talia proponentur is Ddropp.
Est etiam utilis aqua haec D. Doringit. Aquam
2 . Rad. calam. aromat. emphani marini an. g.iii.rusci, g.j. Dori cortic. O sem. ebuli, an . g. g. agrimon.m . j. Incisa & com- g mixta cum epate O pulmone vituli Infundantur hor. et . inag. api, cotulis faetidae, an. n. iij. mini Rhenani n. ij. Fiat L. a. destillatio suspensa in alembico cistic. citri siccori in nodulo ligat. g. Verum etsi modis his omnibus materia quandoque eua- Cautis.cuari possit: tamen id semper tentare adeo tutum non est, cum a calore medicamentorum agitata materia difficilem respirationem, suffocationemque excitare possit. Ideoque tutissimum videtur, ut materia sensibiliter evacuetur ape to thorace. Et quidem mature id faciendum secundum praeceptum Hippocratis, s. epidem. sest. T.
, ne ab aqua pulmones corrumpantui. Materia euacuata danda opera, ut eius generatio prohibeatur, vise rumque morbi, intemperies, obstructio, schirrus medicamentis, de quibus in doctrina de hydrope dicetur, emen-Z s detur
377쪽
emendetur. Et cum materia serosa facile rursum genere tur , eius purgatio per interualla repetenda.c.. . Cauteria quoque in cruribus praecipue, & sonticuli e A. citandi, per quos semper materiae aliquid evacuetur. D . .. Victus ratio sit , qualis hydropicis praescribitur.
De vertebrarum dorsit luxatione, O gibba fitate.
H thb ., P I N A dorsi e multis vertebris componitur, quae vim L si peculiari articulatione inter se cohaerent & conne- luxatio. chuntur ut ad inflectendum, in anteriora praesertim, apta sint, in quo motu ne sedibus suis excidant, vertebrae multis & variis ligamentis firmatae sunt. Quandoque tamen caussiarum praeternaturalium violentia e sede sua exturbantur , & quidem nunc totae,quae luxatio est, nunc ex parte saltem, quae subluxatio nominatur. γAM. Et quidem primae vertebrae caput insidet, e qua tamen in iob a quandoqUe Versus posteriora etiam excidit, quo fit,ut spi- taxatio. nalis medulla eomprimatur, mentumque ad pectus fidietatur , unde & eloquendi & spirandi potentia tollitur, homoque subito iugulatur. rupeis Cervicis vero vertebrae & luxantur & subluxantur.Et si morte- integre luxantur celeriter homo interit. Itenim spinalis brarum medulla in prima origine & nerui ab ea oriundi compri- Tatio. muntur, unde spiritus animales , in membra inferiora insista ssuere non possunt, & ipsa respiratio tollitur. Subluxatio xistis. vero fit in partem anteriorem , & tum collum distorquetur, caput moueri nequit, facies liuet, locus affectus dο-let , & spirandi ac loquendi difficultas adest Malum tamen minus periculosum est, quam luxatio. Statim vero iis ocucurrendum. Quod fit, si aeger in humili sella sedeat ; Chbrurgi vero minister toto corpore scapulis& humer S aegri incumbat,Chirurgus autem caput utrimque ad aBres UOm prehensum concutiat, & in omnem partem moueat, donec vertebra suo loco restituatur. Quod ubi factum, dolor statim
378쪽
statim remittit, caputque iterum moueri potest. Frequentissima vero luxatio dorsi est, quae in genere Gibba Gibbositas nominatur , & qui ea laborant, Gibbi di- tm.euntur. Luxatio autem ista non est eiusdem generis. Lum x in Axantur enim vertebrae vel extra vel intro, vel ad latus ...L E alterutrum. Et quidem ad latera id fit frequenter,extra se ouentissime ; intro rarissime, ea de caussa , quia in spinae parte,quae cauitatem thoracis spectat; inter vertebras est
cartilago multa & crassia, quae prohibet, ne spina facile versus anteriora luxari possit, in reliquis vero positionibus nullum adest impedimentum.
Cum versus exteriora vertebrae luxantur, & sedibus suis excidunt, tumor in dorso apparet, malumque hoc proprie Graecis xv mnis, xὴβ in: & -ic, Latinis Gibbosiatis nominatur. Si vero versus anteriora fiat luxatio,cauitas seu M- in dorso apparet, tumor vero ante & circa sternum,& tum hesitavisu Ams appellatur, quod verterunt repanditatem , recur- ζ' N idi
uitatem & gibbositatem ad interna. Si autem in latus ab se ' mterutrum fiat luxatio, dicitur , obliquatio & to, ''it' '
huc vitium vertebrarum spinae dorii adiungit, quod e - , lib. id est,quassationem nominatiquando vertebrarum iunctura& compages dimouetur, vertebrae tamen in sede sua seu quase manent. Quod malum aut certe huic cognatum, forsan est
illud malum, quod Germani das Sehethun appellant, & verte' quod nonnulli seequenter pati dicuntur. Conqueruntur he'rum hoc modo affecti de dolore dorsi & circa ventriculum,appetitus delicitur, nonnulli vomunt, caput dolet,nonnullos etiam & praecipue infantes calor quasi febrilis corripit, imo saepe febris satis magna , quae ob symptomata comiuncta malignam quandoque simulat. Atque hoc. sibi accidere dicunt, cum graue onus aliquod sustu erunt, vel alio modo vehementer & inordinate spinam dorsi mou
Curandi rationem hanc habet. In infantibus candelam Curatio. ceream accensam umbilico applicant, & ollulam imponunt, eamque instar cusurbitae affigunt & adhaerere pedimittund
379쪽
mittunt, donec sponte decidat. In adultioribus vero quas luxationem hoc malum curant, atque at ii aliter. Plerique brachia decussatim pectori iniiciunt, manibus interdum . reflexis, quas alius a terg6 sedens & genua sua dorso arum
plicans apprehendit , aegrumque hoc modo concutit, donec quidam strepitus audiatur. Tum enim vertebris suam compagem restitutam esse dicunt. Exhibetur etiam cum
commodo mugue 'trem rubrum potabile oculi caetrorum &si
milia, quae lapiis & percussis exhiberi solent medicamemta. Milierculas etiam saepe salso ad hoc malum praecipue in infatibus recurrere scio,& licet ii,sates febribus laboret, id huic malo imputant. Si quid tamen tale seu insantibus,
seu adultis reuera accidit, causa est orems, seu quassatio vet-tebrarum ex causa aliqua violenta,& quidem undecimae, vel vicinae alicuius vertebrae, ubi orificium ventriculi do so alligatus, e cuius & membranarum id dorso annectentium extensione praeter naturam ista symptomata oriri credibile est. vitas Nonnulli adhuc quintum genus addunt curvitatem se, decrepi- licet, quae decrepitis accidit , quod tamen potius incurui-iorum res,vt dixi, quam gibbositas nominandum ; cum iis, qui corpore sunt procero, in decrepita aetate corpus in anthriora incurvetur, vertebris quidem non luxatis, sed tota spina incuruata differentiae.
Disseran- E quibus, quae luxationis vertebrarum sint differentiae, ut patet. Addo & hoc, quod aliquando ea accidit in thora ce , aliquando sub diaphragmate.
C. ID Caussae a quibus vertebrae loco suo dimouentur, sunte tem/- vel externae, vel internae. Externae sunt casus,percussio, in mis Ida flexio nimia & similes causae violentae. Quo pertinet hgneuria tiam nutricum imprudentia,quae infantes fasciis nimis arvis infan- ete aut inaequaliter constringunt, aut in brachiis gestantilibus fas antequam spina tam firmata est , ut erecti sedere posunt, ira 'n- aut si , dum infantes e cunis eleuant , dorsum SMF ivera' nu altera non fulciunt. Huc reserenda est & vestium ni
mia constricti ob quam caussam puellae gibbosae interorum
380쪽
De vertebr. dorsi laxat. O gibbas. 36
sunt, dum matres , ut eas iunccas reddant, thoracem adictius & violenter constringunt. Consuetudoletiam se quenter corpus in partem anteriorem vel latera flectendi malo huic materiam praebere potest. Caussae internae sunt, primo natiua & vitiosa in utero Interea conformatio, unde etiam saepe haereditarium malum est.
Deinde humores vitiosi, qui ligamenta spinalis medullae laxiora reddunt, siue aliunde assiuant, sicut id a capite factum esse annotauit Guillelmus Fabricius,cent. obser. sis. me circa spinam a nativa vel adscititia earum partium im- becillitate colligantur. Quo facit maxime ligamenti ne uosi, quo Tertebrae connectuntur omnes, debilitas. Id enim cae tenaci & glutinoso humore ob motus vertebrarum commoditatem circumfusum fit, ei nonnunquam alius frigidus crassus humor per catarrhos commiscetUr, unde ligamentum hoc & nexus vertebrarum laxior redditur , vel tumor excitatur. Tetrito tumor intus ad spinalem medusiam natus, de quo Hippocrates f. at hor. g6. Talia enim tubercula, ut & musculi adiacontes, si intumescant, vertebras loco suo dimouent. Trahuntur autem & dimouentura talibus tumoribus vertebrae nunc intro, nunc extra , pro situ tumoris. Si enim tumores duo obsideant li- samenta interna duarum aut plurium vertebrarum , inter quaS Vna, duae vel plures interiectae sunt vertebrae nullo tumQre occupatae, tum vertebrae a suis ligamentis tumentibuS trahuntur, compelluntque vertebras, quae sunt in te mediae , a suo loco dimoueri, & fit perinde ac ra-mda viridis,si eius duo extrema in se cotrahantur,in medio curuatur. Si vero unus,vel duo et plures tumores , inter
quos nulla interiecta est vertebra adsint, ligamenta , quae occupant, ad se trahunt in partem interiorem;& sic simul vertebra intro trahitur & fit
Malum hoc visui & tactui patet. Et quod vertebrae suo loco motae sint, & quo in loco visu & tactu explorari po-
test. An etiam vertebrae versus interiora , vel exteriora,
vel ad latera luxatae sint, visu dignoscitur. Symplomata, timen etiam prouenientia mali eius qualitatem edo