장음표시 사용
341쪽
318 Lib. II. Part. II. Cap. XVI.
dolet a brachio eiusdem lateris sanguinem detrahere quam ex opposito Utilius censet, non tam rectitudinis va sorum occasione, sed quod in pleuritide ob dolorem do lentis lateris venae magis,quam sani lateris vente implean tur. Quo nomine si in dextro latere dolor sit, in dextro brachio venam aperi re multas utilitates afferre scribit, si in sinistro, propter aesuxum sanguinis a dolore concit tum ab ea parte sanguinem reuellere conuenientius putat. Nonnulli tamen ex iis, qui in eodem latere venam aperiendam censent,aliquos casus excipiunt: ut si suppressa sit aliqua per inferiores evacuati ossi adsit insignis plenitudo; si materiast maligna,vel ad caput tendat. saeunda Alij Arabes sequuntur, & quidem nonnulli primo sa- classii. phenam , alij vero statim venam oppositi brachij rei bsionis gratia aperiendam censent, postea ad derivationem eiusdem lateris. Tertia Alij tandem Vestalium secuti sunt, & semper in dextro l. latere in pleuritide venam secandam censent ; cum , si fi- lbrarum rectitudo spectetur, longe maior sit inter dedi
tram axillarem,regionemque costarum quamcunque consensus , quam inter eundem locum assectum & sinistramaxillarem.Cum enim vena sine pari a dextro cauae latere enascatur, & axillaris dextrae similiter huius & illius fibra quam plures, quae secundum longitudinem corporis; ipsarum sunt porrecta, inuicem consentiunt, rectoque tramite mutuo se respiciunt. Decisio Verum si ista omnia diligenter perpendamus,& funda Coram menta supra proposita,ubi de venae sectione egimus, dili R genter attendamus , non ita dissiculter ex hac obscura &tot annorum seculis agitata controuersia nos expedire poterimus. Primo rationes omnes eorum , qui statim vem nam in brachio lateris affecti secare iubent, siue id fiat ob fibrarum communionem, siue saltem ob aetas &rectitudinem , quam natura in suis euacuationibus ob seruare solet, siue ob dolorem, qui valde urget, eo tes
dunt', ut monstrent, commodius per venam, e directo lateris apertam e loco affecto materiam euacuari, quZMex opposito brachio. Verum cum venaesectio in ple ii
342쪽
ille reuulsionis gratia instituatur 3 in reuulsone autem non requiratur e parte affecta euacuatio, sed derivatio his hoc sit: Reuulsio saltem prohibet , ne pars affecta amplius sanguine repleatur , & id agit, ut sanguinem eo, unde fluit, retrahat, eique contrarium ei 3 qui est ad partem affectam, motum Versus fontem, a quo fluit, conci liet. Atque ideo commodissime in latere opposito in principio venam aperiri censemus , utpote quae contra rium motum sanguini conciliati& cum a parte affecta avertit , quod vena e directo lateris affecti aperta prae stare non potest. Et id recte fieri primo experientia con firmat , cum per aliquot annorum secuta , quibus Ara bum secta floruit, vena semper in opposito brachio aper ta est,& si aliquid incommodi ex eo accidisset , id Medicos illos alias diligentes non latuisset. Ipse etiam Iulius Caesar Scaliger , hac de re suas obseruationes annotauit, ut ex eius Oommentari in libros Hippocratis, de somnis videre est. Fidem, inquit , in quem intendimus , hunc esse par est, probuere I anguinu copiam , ne ad male assectum concurrat locum. Ergo ab opposita parte fanguis detrahendis. Nam si dolor in latere sinistro e aperta indidom vena plus trabit a dextro in sinistri , quam dextra incisa in si nistram. Pluis enim humoris est inter circumferentiam dex-Nttam, O doloris locum, quam inter eundem locum O circum, ferentiam simiaram. Vnum habent, quo profugiant: non promileste, quoniam nulla sit, ut iappellant , colligantia. At Bogdicimus non nunc agere , ut quod fluxit, detrahamo et neque enim magni momenti est et neque quisquam prima si tum me mortum ess , hed post multam asuxionem, quam tollit
vena con traria remota vena autem eiusdem lateris non somium non tollit , sed etiam trahit ad locum mase assectum. Ita q*e toto post facto fluxu, ex eadem parte nos quoque detrahi- V . Ac de ratione quidem haec, de experientia quid dicamuT, facile in promtu est. Iam duodemiginti annos, nonnisi unum vidimus,ex eadem parte incisa mena euasisse. Et sane corpo erat sithleticum, ut etiam magnimiraremur. Verum scimis mul-iqi etiam sino phlebotomia fanos factos At pluet octogien- redigimus in commentarium quinto ab hinc Ono s
343쪽
ui omnes eo Mirandi genere stat extiN Iircum plis quirathii. hu duodecim annis euasissent, qui bio in aduerso cubito thha orta fuerat. Haec Scaliger. Et ipse Galenus lib. de euerat. per fanguin. mission. cap. nullam in pleuriticis ex Ve
ita in latere opposito secta detrimentum, sed utilita tem prouenire statuit, etsi obscuram & post tempori
Deinde rationes satis firmae idem indent. Nam licet etiam venaesectio simpliciter euacuationis gratia institui possit: tamen ea quacunque etiam Vena aperta fieri potest. Neque de vena euacuationis gratia aperienda hic tantum quaestio est, sed de vena ad reuellendum & derivandum Caussa apta. Nam praeter euacuationis scopum duabus de caussis millionis praeterea , ut etiam in aliis inflammationibus san is in Durum ' pleuritide mittitur , reuulsionis scilicet & defluationis et . gratia. Illa debetur sanguini ad locum affectu affluenti vel affluxuro; haec languini, qui in venis parti affectae vicinis
. continerur. Vtraque autem haec euacuatio, reuulsis sciliacet & derivatio, ita institui debet, ut partium consensus observetur, ut vena unius partis secta , altera & quae cum illa consensum habet,evacuetur, & consequenter humor vel reuellatur, vel derivetur. Aliter vero omnino se habet hic consensus in reuulso-ne,aliter in derivatione. In reuulsione enim cum id agatur, ut sanguis,qui ad partem affluit, vel affluxurus est, adfluxionis initium & sontem reuocetur , vena , quae reuul sionis gratia aperitur, cum fonte, unde fluxionis inatium, si vena eo loci aperiri non possit, cum venis initio fluxiomnis vicinis consensum habere debet, ita ut vena hac aperum sanguis, qui ad partem affectam fluere coepit, iam ammplius eo fluere desinat,& in contrarium trahatur. In derim
uatione vero ea vena aperiri debet, quor cum parte asse
cta consensum habet, & ab ea vel locis vicinis euacuare possit. Igitur quo propius fonti & initio fluxionis vena aperitur, eo rectius & proprie magis reuelli dicitur; quo vero magis a fonte fluxionis recedimus , & vena affect*parti propinquior aperitur, eo minus proprie reuelle
344쪽
Notandum tamen hic, quod nonnullos tit auit, & eo adduxit, ut statuerent, non semper ad originem fluxionis esse reuellandum , per originem fluxionis non intelligendum esse caussam fluxionis procatarcticam , puta calorem& dolorem, quae saepe est in parte affecta,sed fontem & Io cum , a quo sanguis ad partem affectam fluit. Ad eum enim sanguis, quantum fieri potest , retrahendus. Interim non incommodum est, ut caussa illa fluxionem irritans &sanguinem attrahens in parte affecta mitigetur vel tollatur. Locus vero, in quo instituitur venaesectio reuulsionis caussa, nunquam Vicinus esse potest, sed remotus sit necesse est. Docet hoc clare GalenuS, . meth. med. cap.6. Si,inquit, perpetuum est , quod ab eo didicimus, i bientem fluxiovem ad couetraria trahendam este, fixam vero iam in laborante particula vacuandam esse et ab ipsa particula, quae affligitur. Oel a maxime vicina, in promptu nobis de sanguinis detractione colligere est, quod in principio haec a longinquo , postea a trili laborantibus, partib- sit inmetuenda. Quod & alibi passim docuit. Itaque cum in pleuritide fons & principium fluxionis non sint pedes,vel caput, vel brachia, vel venosum genus,
seu venae cauae rami maiores, naturaque hoc obseruare so
leat,ut partes principes, quantum fieri potest, tueatur , republicam corporis regione a prauis humoribus liberare, eosque propterea ad extremas partes protrudere soleat, vero in principio pleuritidis non derivare, sed reuellere animus sit: facile hinc apparet, non venam loco affecto vicinam eligendam esse, cum facile fieri possit, ut in loco vicino Vena aperta sanguis maiore cum impetu ad pa tem dolentem & calentem ruat, sed quae a loco affecto remota sit , & cum parte mittente consensum habeat, se gdinisque ad partem affectam ruentis impetum sistere,*Umque ad contrarium reuocare possit, quod fit comm qniime vena in brachio opposito aperta. Neque enim da-xux vlla vena,quae a parte affecta remotior sit, cum parte tammen mittente,seu epate & vena caua, maiorem consensum ii beat. Neq; est,ut quis cum Matth. Curtio, Manardo & ad ad imaginariam quandam oppositionem confugiat, quae X s etiam
345쪽
etiam in brachio eiusdem lateris fieri possit, quando sei
hunt, dum inciditur vena eiusdem partis, primum adess oppositionem intus ad extra, quatenus sanguiS eχtra emit titur; deinde oppositionem a dextra ad sinistram pro vatibbracliij situ ; rursum oppositionem in longitudine; quate nus humor sursum trahitur, qui deorsum vergebat. Non e nim sussicit haec imaginaria oppositio sed talis 'equiritur, quae ad fontem,unde fluit sanguis,quantum fieri potest, euretrahat. Hoc optime praestat vena iis latere opposito aperta,etsi id videre non potuerit Argenterius. Haec enim vena ex axillari sanguinem primo euocat,hinc ex vena cauriatq;ita sanguis non amplius tam copiose conssuit. Arabes quidem nonnulli,ut supra dictitam, ut plane ad remota reueli rent,venam in pede primo aperuerunt; sed locus iste ab Epate nimis remotus est, neque facile motus sanguinis,qui per venaesectionem in pede concitatur,vsq; ad sanguinem, ad latus affectum fluentem pertingere potest,quod vena in brachio aperta optime fieri potest. Etsi vero mensibus &haemorrhoidibus suppressis plethora vel cacochymia cumulata sititamen si suppressio antiqua sit, non sperandum unica ista venae saphenae sectione eos reuocari posse. Int rim morbus acutus non fert moram, sed subitum auxilium requirit. Atque in hac sanguinis missione, quae fit in brachio opposito, non opus est coloris mutationem expectare. Neque enim eum euacuare an imus est,qui iam in parte
affecta mutationem accepit, sed eum, qui ad locum aifhetum assivit. Vesialij tandem opinionem,quia peculiaris est,ut seorsm perpendamus, si reuulsionis gratia in dextro brachio, sinistro latere affecto instituitur, commodum id sane est Ve rum si dextrum latus laborat, in eo reuulsionis gratia veetna aperiri non potest; cum facile hac occasione maior sta partem affectam assiuxus fieri possit. Si vero , quod sentiro
Videtur, derivationis aut euacuationis gratia ex parte amfecta venaesectionem instituit, via illa nimis longa euotisi e latere praecipue sinistro , sanguis in venam sine pari xo
fluere atque in cauam venam & dextrum brachium retri
hi deberet. Imo sunt, qui nullo modo ex vena sinc p/Π'
346쪽
ul venam cauam sanguinem refluere posse statuunt. Scriabitque Hollerius, libri I. de morb. intem. capit. xy. in schol cenam sine pari sanguinem, quem a Vena caua accepit, non amplius ad eam remittere posse s valvulas enim habete, sicut vesicam & cor, idque eo probat, quod si quis venam cauam in parte superiore secet, & fistula immissa in inferiorem partem, sufflet, totam ipsam venam cauam inj parte inferiore secemus, immissaque fistula ore ventum sursum impellamus, Venam cauam non inflari, quod aer in vena sine pari contentus exire noti possit. Unde concludit, si aer a vena sine pari ad cauam non penetrat , multo minus sanguis refluere poterit. Eadem pene
omnia proponit Amatus Lusitanus, centur. E. curation. s2άia schol. Verum istam de valvulis venae sine pari doctrinam G briel Fallopius, in obs anat. irridet, & Thaddaeus Dunus risu & sibilis potius explodendam, quam refutandam censet ; cum nemo peritissimorum etiam anatomicorum eas inuenire potuerit. Et quod experimentum illud de inflati ne venae cauae attinet, id ita refutat Thaddaeus Dunus. Uesam cauam, inquit, prius secuit, ut ex ea inflareti postea ab si quoque secuit, ut inflaret cauam . Mirum a tem non est, cauam non potuisse intumescere, siquidem disiecta erat. Neque enim spiritus non penetrauit ad eam; sed non continebatur eae reclusa.Vinculum igitur iniiciendum erat venae cauae
Atque haec de vaguulis vente controuersia ab Anatomicis varie agitata est, necdum tamen satis discussa,dum
plij dari aiunt, alij negant,etsi eas diligentissime inquisiue
lint. Et qui eas dari affirmant, inter quos Riolanus in Dahthropographia non tamen eodem modo quo Hollerius P Amatus Lusitanus dari statuunt, sed ita sitas esse, nono ut recurrenti sanguini obsisterent, sed potius,ut impetum affuentis sanguinis sustinerent. Neque ulla valvula est invenis, quae totam cauitatem occludit , sed fere saltem dimidiam partem occupant, ubicunque sunt, eoque fineristae sunt, ut satieuinis fluxum & motum moderarentur. bsint
347쪽
Sint ergo valvulta, vel non sint in vena sine pari, &ssint tales, ut sanguinis recursum impedire non possint: ta men non ideo vena dextri brachij semper aperienda est de riuationis & euacuationis ex parte affecta gratia. Via eanim haec nimis longa esset, & datur breuior, si vena late ris affecti aperiatur,ut iam dicetur. Eth ergo initio pleuritidis vena in brachio lateris opposti commodissime reuulsionis gratia aperiaturjtamen cum postea etiam derivatio e loco vicino requiratur, post reuulsionem in latere opposito factam , vena etiam in latere eodem aperienda est 3 quod etiam faciendum,s tardius Medicus ad aegrum vocetur, morbusq; iam progressus sit,&.tempus reuellendi, sanguine iam in loco inflammationis
maxima ex parte recepto, praeterierit.
Elfi vero,quod praecipue Vesialium mouit, saltem superiores tres costae ramis e vena axillari enatis nutriantur,r Iiquae costae inferiores ramis venae et tamen vena in
brachio lateris affecti aperta sanguis e latere inflammato ubicunque etiam inflammatio consistat, satis commode euacuari potest. Et de costis quidem superioribus tribus nullum dubium est. Annotauit tamen Gabriel Fallopius N alij etiam Anatomici diligentiores, consensum axillaris cum vena sine pari,docentque ab axillari prodire venata, cuius tres,vel ad summum quatuor rami aliquando iun- gantur cum tribus aut quatuor propaginibus venae sine pareri, videlicet inter tertiam & quartam,quartam & quintam, quintam &sextam , & inter sextam & septimam. Imo in terdum etiam in sinistro latere truncus inuenitur. Et Columbus annotauit, peculiarem ramum qui a dextro trunco , dum reflecti incipit ,exit, adscendensque ramoi mittit superioribus interuallis supremarum costarum alenet is dicatos, neque mihin in dextris, sed etiam in sinistrii, Montans Montani sententiam quod attinetirecte ille quidem mo 'montia net ad fontem respicie dum es , t & ad sanguinis copia me ami- ne si sanguis sit valde copiosus in latere affecto venam i
tum cemus,motu maioris affluxus ad partem affectam. At in eo
fallitur,quod ubi venosum genus quod ut plurimum si pops per accidit fons est, ex eodem brachio detrahit. N)M
348쪽
ae in opposito latere seruatur recta linea respectu venae cauae. Est enim eadem latitudo. Si vero rectitudinem respectu partis affectae intelligit, confundit derivationem, seu euacuationem potius & reuulsionem . Marcus Antonius Monti sanus eodem in errore est,dum Mararum per venam in eodem latere reuulsionem instituit; cum me tqN.ra sit euacuatio, ut supra dictum. Magis adhuc errat,quod secta vena in eodem brachio ad inferna trahi scribit. Atque haec euacuatio,cum etiam a loco affecto sit non nihil remota, a Galeno quandoque etiam revulsio appetes iuri
latur,sed minus proprie, ut ex x. de rari victis acui. t. 1 o. &praecipue f. epulem. comm.2.r.32. patet,Vbi diuersionem,quae
ab oculis ad palatum fit,revulsionem appellat.
Atque ut haec tandem concludamus,hanc venat ecandi rationem in pleuritide obseruarunt,ut dictum,Hippocr.& Gal. Quanquam enim de mente Hipp. & Gal. nonnulli varie disputent, & iis quae lib. de rat viet. in acut . habentur,vni in eodem latere venam secare iubent,alia ex Galen. loca opponant,ubi in principio inflammationum in parte opposita venam aperire praecipit et tamen, quod Mercato &aliis etiam placere diximus, Hippocrates & lenus in aliis quidem inflammationibus, in quibus in mora nullum periculum, in opposito primo latere venam aperiunt 3 In pleuriti de vero,ubi dolor valde urget,statim in directo lateris affecti venam aperiunt ac unicam venaesectionem institu usit; quod & nos,si tardius , di post morbi principium
ad aegrum vocemur, imitari possumus. Sanguinem autem largius,& ad coloris mutationem miserunt;& Vna Venaese-ectione tantum sanguinis detraxerunt,quantum ArabeS gemina. Verum cum non solum tutius sit sanguinem bis eua uare, quam semel copiosa sanguinis missione vires de licere, sed etiam alias quas supra proposuimus , ratiosses madeanc, commodissimum esse in principio sanguinem in loco & parte affecta remoto euacuare,rectissime primo in brachio opposito instituitur ventes ectio; ita tamen, ut Post*nem in eodem brachio derivationis gratia vena aperia- v EST IO
349쪽
3 s s Lib. II. Pan. II. Cap. XVI.
Per quas vias e thorace materia ad aluum S suaruperuenire, O hinc euacimi possit. Por quas Sanguinem, ut & pus, non solum per tussim,sed & permias e vesicam cum urina ex thorace quandoque excerni, Gale thorace s. ce loc. asseci. c. g. docet, & se vidisse testatur,quod & a mate R iij Medici plures,Graeci, Arabes & Latini obseruarunt. Scri et psit etiam nuper ad me amicus quidam , quendam in sini--- . stro latere thoracis Vulneratum fuisse gladio, super costia
h. se nothas sursum adacto, ita ut vulnus unius & dimidij digi
h u. . ti longitudinem sequaret. Vulneratus etsi de dolore nullotiae, ais conquereretur,tussi non affigeretur,nihilque sanguinis e iusti P spueret, ut inde colligi potuerit , tantum externos thoracis musculos fulge vulneratos: tamen accidit, ut sequenti nocte dissicultate meiendi corriperetur, post quatriduum vero copiosum sanguinem emingeret, partim grumosum, partim horidunt, quae sanguinis mistio ad duas septimanas durauit, donec aeger conualuit. Per quam autem Viam istae euacuationes fiant, non ita planum et Et cum materia in thoracis locis consistere possit in pulmone, in lateribus seu musculis thoracis , Sin cauitate thoracis, de singulis seorsim inquirendum, Pper quas vias materia e pulmone, e lateribus, e caestate thoracis cum per Urinam,tum per aluum euacuari possit, explicandum. Pulmones primo quod attinet, Gal. 6. meth,
med. c. g. leuem arteriam pulmonis, quantum puris ex ruet
pia vomica suscepit, id ad sinistrum cordis sinum deferre statuit, quod inde in magnam ipsius arteriam incidens per
reneS transeat ad vesicam. Verum viam anc alij relicturu& inter eos Andreas Matthiol. qui lib. i. i. Epist.ad Iul. A h xanc scribit, credibile non esse, ut pus, quod foedus & cor ruptus sanguis est,non solum transeat per arterias, in qui bus vitales spiritus continentur, sed & sinistrum ventricu tum cordis ubi vita humana & sanguis ille purissimus cpi' spiritu vitali continetur, qui in grauissima symptomata
deoque ipsam mortem inferat s quod pluribus ibi probi;
350쪽
ibse vero putat, transmitti pus ad venam sine pari, vel ad alias fortasse, quae circa pulmones vel thoracem habentur , & inde in cauam, in renes,& vesicam. Iulius Alexandrinus in epist. relponsori Galenum tueri conatur, scribitque aliud longe esse, si quid naturaliter fit,atque quod praeternaturalitericum a facultate quadam, atque cum ab affectu 3 cum pars valet atque imbecillis esticum expellitur noxa, atque cum recipitur. Ideoque licet in syncope, tremore cordis, pestilente aero attracto cor valde assciatur: tamen si valida expultrice facultate via- tres longe venientem noxam repellere. Idque tum etiam secere naturam, cum pulmonis abscessus ruptus est. Tum
temporis enim robore suo constat cori spiritibusque praeditum validis cum aliis una insurgere ad rei noxiae cele rimam quandam expulsionem i Deinde Matthioli sente tiam improbat, statuitque longe faciliorem e pulmonibus
e materiae transitum in asperas, leuesque arterias, quam ut primum in pectoris cauitatem e pulmone effundatur, ,& hinc venae sine pari exiguis osculis sese insinuet, quod omnino fieri debet,si materia e pulmone a vena sine pari
recipi debet. Verum enimvero sit sane cor validum, & quam primum affluentem, a pulmone materiam a se repellere con ur,tamen id sine grauibus symptomatibus, palpitatione cordis, lipothymia & similibus fieri non posset, cum videamus si item flatus ex hypochondriis ascendentes talia sympto- Tata excitare, licet cor alias saluum , & validum sit. Nisi forsan quis hoc pus non consertim, sed sensim ad cor deterri,neq; id adeo malignum, sed a natura satis elaboratum esse statuat. Ideoq; non quidem plane nego per hanc Viam
p)xuram pus quandoque euacuare: cum cons ret,eam in te
eum miras usas quaerere,& Nicol. Massa anno i 33. Vt in id bl FcI.anain refert,obseruauit abscessum in cuius q. dextro ventriculo cordis & auriculam sinistram Ulceram tam tota cum sanie manifesta,qui tamen sanus visus fuit, oc*muen.olis. 8 p.repetit abscessum in sinistro cordis ventri-
pituita redundante in quoda, qui egregius fur fuerat: prUntamen non puto naturam facile viam hanc affectare; pax tutiores habeat, ut mox dicetur. Nonnul