장음표시 사용
261쪽
x 8 LIB. II. CAP. IX. , Sed suis institutis iniquitas dulectatur, A semetipsam non deserit,cum
,, semel praecipitata corruerit. Idem namque Maximianus coeptam nu-Orit audaciam , & alios sibimet consociat ad furor m. Inter quos etiam Felicianus quidam ,' qui primo recta sectatus, , , deprauationis huius attaminatione iustatus , in Mustitana positus ci- is ultate, Deo omnipotenti parietes consecratos, dc Ecclesiam veneranis dam quasi quadam obsidione credidit retinendam. se Hunc etiam Praetextatus, in Assuritanis partibus imitatur. Sed , , cum . aequitatis tuae innotesceret potestiti consortium Sacerdotum: se iussisti,ut gesta testantur,exploso omni contradictionis esse , sacra istissimis Sacerdotibus, profanis mentibus Ecclesias vindicatas,opor Oere restitui. I 3 coni. Croc. 16.
Et ita quidem Titianus instabat, sed casso essectu. Durauit enim conflictus iste , perlistentibus in suis Basilicis Praetextato & Feliciatano, usque ad Theodorum Proconsulem, hoc est usque ad anni alterius diem undecimum Kalendas Ianuarij. libr. 3. coni. Cresi. cap. tis. Atque ita a partibus Primiani aduersus Maximianum, & eos qui cum illo Sagalensi Concilio damnati fuerant , apud quatuor vel amplius Proconsules , in foro per aduocatos litigatum est : ubi tamen numquam , vel ante vel post , voluerunt veritatis & unitatis caussa cum Catholicis pacifice conserre. tiar. q. contr. Crese
Vt hoc vero non praeteream, Praetextato in Ecclesia Assuritana substitutus est Rogatus; cui postea ad Catholicam conuerso, Donatistarum exercitus, id est, agmen Circumcellionum, linguam & m num praecidit. ι. degesi. cam Emer.
262쪽
C A P V T X. OPTATUS GILDONIANVS
Africa tyrannidem Gildo occupas.
Mortuo Imperatore Theodosio, decimoseptimo I alendas Fe-anim. bruaris eiusdem anni; Gildo Africae Comes, tyrannidem ibi- dem occupauit. Erat is hirmi Mauri tianae tyranni, de quo ante, fra-L29. ter, quem rheodotius Imperator sorte quia Romanas partes sub Theodosio seniore contra Firmum secutus, strenue fideliterque segesicrat) Comitem , & utriusque militiae in Africa Magistrum crearat. Sic enim appellatur in Rescripto, quod ad eum Theodosius Imperator dedit, tertio suo Consulatu, cinatque ι 9. ad ι. Iul. de
Erat tum Comes. titulus aulici officii non dynastix, sieuti hodiel passim per Europam a comitatu Principis dictus: ut prope tot essent
Comites, quot erant in Aula siue Comitatu munia. Atque hinc Sacrarum largitionum Comes: Domesticorum equitum Comes: Castrensis & Sacri Palatii Comes: &c. imo& Comes portus, Comes riparum, & aluei Tiberis,cloacarum,&c. Videndus Pancirolus ad Notitiam Imperi j. Quapropter iurisdictionem in populos nullam Comites habebant. Verum Gildonianae perduellionis historiam, quia multiplicibus euentis memorabilis est, non grauabor Orosj, qui tunc vixit, verbis dare.
Interea,inquit,Gildo Comes, qui in initio regni eorum Arcadii& Honoriιὶ Africae praeerat, simul ut defunctum Theodosium com-I i - perit
263쪽
aso LIB. II. CΑΡ. X. perit, sue ut quidam ferunt, quadam permotus inuidia, Africam
Orientalis Imperii partibus iungere molitus est : siue, ut alia tradit opinio, minimam in paruulis spem fore arbitratus praesertim cum absque his, non facile antea quisqua in pupillus in Imperio relictus, ad maturitatem virilis aetatis euas crit; istique propemodum soli in- eniantur, quos ob egregiam Patris & suam fidem , & diuisos & de . tali tutos Christi tutela prouexerit Africam excerptam a societate Reipublicae, sibi usurpare ausus est, gentili magis licentia contentus,
quam ambitu regiae anectationis inflatus.
Huic Masceail frater fuit,qui nouarum rerum molitiones in fratrei erhorrescens, relictis apud Africanam militiam duobus filiis ad escentibus, in Italiam rediit. Gildo & absentiam fratris, & praesentiam filiorum eius suspectam habens, adolescentes dolo circumue tos intersecit. Ad hunc, iam ut hostem bello insequendum, Masce-ail frater missus est: quem idoneum procurandae Reipublicae sore, propriae orbitatis recens dolor pollicebatur. Igitur Maseeetit, iam inde a Theodosio sciens, quantum in rebus desperatissimis oratio hominis per fidem Christi, a clementia Dei impetraret; Caprariam insulam adiit: unde secum sanctos seruos Dei aliquot permotos precibus suis sum sit: cum his, orationibus, ieiuniis, psalmis dies & noctes continuans, sine tallo victoriam meruit, ac sine caede vindictam. Ardalio fluminis nomen est, quod siuit inter Thebestam & M
trideram ciuitates: ubi cum parua manu, hoc est cum quinque millibus, ut aiunt, militum, contra septuaginta millia hostium, castramctatus: cum interiecta mora excedere loco, oppositasque praeiacentis vallis angustias transgredi vellet; intercurrente nocte beatum
Ambrosium Episcopum Mediolani, paullo ante defunctum,per somnium sibi videre visus est,significantem manu,& impacto ad humum ter baculo, dicentem : Hic, hic, hic. Quod ille prudenti coniectura intellexit, merito annuntiantis fidem victoriae, verbo locum, numero diem significari. Anno Subsistit: ac tertio domum die , post noctem orationibus hym-398. nisque peruigilem, ab ipsis caelestium Sacramentorum mysteriis in hostem circumfusum processit. Et cum ad eos qui primi occurrerant, 'pia pacis verba iactaret; signiferum quemdam insolenter obsistentem, iam iamque pugnam excitantem,gladio percussit in brachio: eu
264쪽
ue manu debilem, ipso vulnere coegit pronum inclinare vexillum. Quo viso reliquae conor tes,deditioncm iam fieri priorum existiman. tes ; certatim se ad Masce item signis tradidere conuersis. Barbari, quorum magnam multitudinem Gildo ad bellum deduxerat,desectu militum destituti, in diuersa fugerunt. Gildo S ipse fugam molitus. arrepta naui in altum prouectus, ac deinde reuocatus in Africam, post aliquot dies strangulatus interiit. oros. l. 7. c. χ6. Ex quo historiam eamdem , sed contractius retulit Pauli. Diac. l. II. in princ. Bellum descripsit Claudianus Poeta. Gildonis bona in Principis aerarium relata: quae cum ampla essent, atque in plures regiones di spersa; proprius cis datus cil Procurator, Gildonis appellatus , imo Comes Gildoniani patrimoni I. Noιιr. Imper. Oca . cap. 42.
GIldoni huic, homini & barbaro & pagano, inter alios Donatitas, Optatus Thamugadensis Episcopus in Numidia, pridem inlisierat: aded presse ac gnaviter; ut & Optatus Gildonianus, dc Satelles Gildonianus, siue De satellitio Gildonis sit dictus, quod
ei agnomen perpetuo mansit. libro a. coni. Petil. cap. Ios. l. a. coni. Parm. cap. in. t. s. conti Crescon. cap. 13. Ol. 3. coni. Petil. cap. qO.
Tolerabile erat , si aut amicus aut cliens Gildonis fuisset ap--pellatus; sed satellitem, inde apparet infame fuisse, quod decen--nio post Gildonem extinctum, prosecutio vindictae in eius satellitos durarit; ut patet ex Imperatorum Rescripto ad Donatum Africam regentem, quod schabet: Satellites Gildonis, custodiis mancipentur, & proscriptione damnentur. Dat. m. Idus Nouemb. Basso& Philippo Coll. L 39. depan. Cod. Theod. qua perinde poena, antequam serretur, Optatus extinctus est. I. s. sont. Cresia c. I S.Ii 1 3. III.
265쪽
opTATUS GILDONIAM DONAT ISTA. is s
initum adeo & homines ciuitatesque vexabat, tyrannica & pluia
quam Circumcellionica dominationc nuncupet Augustinus; l. i. comi. Per. c. 24. attamen quia Donatista; tanto a sim in pretio habebatur, ut eum non tantummodo ausi fuerint Vmquam damnare; l. I. coni. Petil. c. 9. sed ne monere quidem, inter tantos Africae gemitus: imo Iacis osculum inter Sacramenta cum eo copulaverint; in eius manius Eucharistiam, uti tum modus sumendi habebat, posuerint: cique vicissim danti, manus porrexerint : l. a. coni. Pet. c. 23. collatum ab eo Baptismum ratum habuerint : imo ipso Ioanne I aptista maiorem crediderint: I. a. coni. Pet. c. 37. ac demum,quod omnem modestiam superat, extincti in carcere Optati, quia de Gildonis satellitio fuerat ;l. 2. coni. Pet. c. 92. natalitia quotannis tamquam Martyris, magna celebritate frequentauerint. l. a. cont. Per. c. 23. Epist. ITI.
Quidquid videlicet mali optatus patrabat, negabant ad se perti nere rexcutientes id a se, quemadmodum Circumcellionum scelera flagitiaque dissimulabant di dicentes a nemine umquam ad vindicandum fuiste prelatum: l. 3. coni. Cri'μ.c.qs. aut nescio quo Donatiano vel Numidico priuilegio, de suo sic ignorare Collega, quidquid tota Africa conclamabat. l. . com. Cre c. c. as. Vsqueadeo enim istud agebant, ut de ipso Optato dicerent: Quid fecit i Quis eum accusauit L. quis conuicit ' Ego nescio: non vidi: non audiui. Lx. r. PetiL c. al.
s. IV. Histe siceleribus Donatisimus euerss.
HI sce interim tot ac tantis Optati sceleribus, quem sic damnare
noluerunt, ut tamen non auderent absoluere; L 3. coni. Crasonos. II. viderint ipli quomodo haud sint rei: qui volebant totum mundum, quia se 1 Caeciliano non separasset, cuius attamen numquam probata lunt crimina, essi pollutum . N Ecclesiam desectile. Viderint quomodo non iures euaserint, qui cum fure optato Sacramenta communicauerunt; prascrtim iuxta suammet ipsorum regulam: Qua- ω Dermi cum quibus furiis communicatum qi tales duun Isuri omnιs, ct νn - - ms . Enin. 2. in n. 36-
266쪽
2M LIB. II. CAP. X. Quod si non eos inquinauit Optatus, quia crimina ipsius dicunt
ad se non pertinere; neque sane pertinet ad alios , minus autem ad uniuersum terrarum orbem, quidquid Caecilianus tradendo. qui 'quid Macarius occidendo deliquit. Nam si eis displicent crimina Optati; etiam aliis displicent Caeciliani &Macari j: hominum ita pridem mortuorum, ut nemo cum eis vixerit, nouerit, viderit: Op- atum autem illi habuerint in oculis, in cultu atque aestimio. Quae est' autem tanta iniquitas aut peruerstas,uclleCatholicis imponere sarcia as i ε notorum, cum Donatistae portare nolint amicorum ' Quanto rectius dicitur, portaturum unumqucmque onus suum, ultimumque. ventilabrum, paleam a tritico siparaturum. . Iam si di cant, tam optati, quam etiam suorum Circumcellionum. insolentias, cum reprimere non possint, se pro pace tolerare: iudicio suo semet euidenter condemnant: cum prosecth unitatem Ecclesia θ' non rumPerent, si, quod iactitant, pacem amarent. Porro si Bapi: s. mus conferri non potest, nisi a iusto, aut iniusto latente; quomodo baptigauit Optatus, cuius tot erant crimina publica, ut ne latenter quidem fuerit iniustus ' Nam cum talia de illo dicerentur & crede rentur; nec ipse erat bonus, nec famam habebat bonam. Vnde quia cumque per eum bapti Eati sunt; nec conscientia eius, secundum P tilianum t nec fama eius secundum Cresconium, ablui potuerunt., 'M. Quae omnia late exsequitur Augustinus locis prope innumeris, ae . men. PCrescemam. potissimum Q coni. Parmen.
Ab Optato Gildoniano compulsi Maximinianisa ad Primianum redire.
CVm igitur Primianime Schismaticos suos diu persecuti, ad se
compellere non possent: iamque triennio sere contra Praeteri tum & Felicianum,nullo fructu publice in soro litigassent; occasione Gildonianae tyrannidis , Optati eius satellitis violenta auctorit te usi sunt.
Cives Mustitani & Assuritani, ut diximus, pro Episcopis sits Feliciano
267쪽
ciano 8c Praetextato, omnibus Primianistarum conatibus tam se v Iide opponebant, ut expugnari non possent. Quapropter grauissinis eis exitia comminatus est optatus, nisi relicta suorum Antistitum defensione, ad Primiani eos communionem redire cogerent. Ciue militem Optati formidantes, paruerunt: adeoque tam liquido constitit Episcopos coaetos fuisse, ut & earum urbium ciues id faterentur, & ipsi Episcopi negare non auderent. N 'Memorabile tamen est,Primanistas, qui tanta Maximianistas acerbitate damnauerant , tanta bile & pertinacia fuerant persecuti ; eo adduci se passos ab Optato, si non & ipsi coacti sunt, ut contra sententiae suae sormulam damnatos, in honoribus suis susceperint, sibique socios atque Collegas adiunxerint;ac praesertim hos duos de quibus nunc egimus, Felicianum unum, alterum Praetextatum. Imo non cos tantum: sed quotquot ab eis, toto illo quo Schismati ei fuerant tempore, & Ob id foris extra Ecclesiam constituti , baptietati erant: sicut nec noua tuerit ordinatione opus in Episcopis, nequo Ulla baptismi iteratione in laicis. l. tant. Cres. c. 6o. 9 L q. c. 1 f. O l. de inst. cum Evier. Quamobrem cum Schismaticis suis ita Primianistae insultassent, ut in sententia eorum condemnatoria, eos mortuos & insepultos vocarent ; optare potius debuerant, ut sepelirentur: ne de multitudine iacentium in littore cadauerum insepultorum , Gildonianus Optatus incedens cum agmine mi litari, tamquam rapidus fluctns vltra prosiliens, Felicianum & Praetextatum introrsus postca resorberet. l. I. tant. Petu. c. Io. Hoc enim, Ut vidimus, priustitit Optatus: eademque opera Donatistae, omnium calumniarum suarum , tam- uam malarum mercium nauem fregeruut. l. de Gestaum Emer.Sed non
issiteor, compositae pacis, non nisi post Optati mortem, factam executionem esse: quando nimirum frequentissima numerositate eius nataliti ceIebrabantur , ut testatur Augustinus Epist. Lys. Quidquid interim iam ab Schismatis initio, siue pro eo palliando, sue pro firmando . Catholicis obiicere solebant; ex hac una Maxi- mianistarum causi, resellitur: tanta similitudine, ut mira prouiden tia Deus videatur voltasse per Donatistas fieri, quod in Catholicis culpabant: sicque facies eorum apertissime ignominia imploro, ne omnino dissimularent, & qua cffugiant non inuenirent: imo potius discerent nomen Domini quaerere z a quo , dum pro eo no-
268쪽
men suum extollunt , erant perniciosiisime aversi. Et arr. a. in Psalin. 36. O l. I. conI. PctιI. cap.
In Maximi ictis, semetipsos Donatista
ATque in primis, sicuti absentem Caecilianum, & coram se siste
re nolentem, maiores eorum damnarunt, atque c cathedra sua
deiecto, Maiorinum procurante Lucilla surrogarunt; ita Maximiani stae, Donati e radice soboles, contracto concilio absentem , & coni. parere detroctantem Primianum quoquia Hamnarunt: eique in Cathedra substituerunt Maximianum, agente nescio qua femina. Porro sicuti damnatus Primianus adiit ad Numidas, quorum opera contracto Bagaiensi Concilio declaratus innocens, hostes suos damnari secit: ita Caecilianus, non quidem adhuc sua sponte, sed a parte Donati pertractus ad iudicium Episcoporum transmarinum, percusso sententia Donato absolutus est non mel, sed iterum S iterum : tantoque a maiore iudicum numero ; quanto frcquentior est Orbis terrarum, qui in Caeciliani communione permansit, Concilio Bagaiens e sola Africa collecto. Quare scuti se credidit Primianus innocentem , quia non exiens ad factiosos, alibi sic ostendit innocentiam suam , ut illi, qui eum damnauerant, damnationem mcrerentur; ita Caecilianus qui noluit exire ad maiorcs Schismaticorum,sic seruauit causiam suam orbi terrarum, ut si illum reddiderit innocentem sedes Bagaitana; longe potius hunc, Sedos Apostolica. Iam quod persecutioncs attinet, quas se ideo pati a Catholicis dicebant, quia toties victi, toties suecrati, latis per Imperatores logibus, nisi ad unitatem redirent, Balilicis suis priuati, proscriptionibus multabantur: cuius. poenae tolerantiam tametsi iustissimae , persecu--ionem ipsi appellabant, quam volcbant esse certissimum Ecclesiae iustitiaeque signum ; quod has, inquam , attinet, in Maximianistas acerbissime mouerunt, diruta Carinagine Maximiani Balitica, publicatis Diuitigoo by GOoste
269쪽
catis propriis ipsius aedibus, iudiciariis prosecutionibus ,& tota acrimonia potestatum contra Saluium Membresitanum, Praetextatum Assuritanum, & Felicianum Mustitanum, concitata.
uapropter si iustiores sunt, qui patiuntur persecutionem , quὶ milli qui faciunt; Maximianistae prosecto iustiores sunt: quorum & Basilica funditus euerta est, & militari optati comitatu grauiter agitati sunt, & iussiones Proconsulis ad omnes eos de Basilicis excludendos, a Primianistis impetratae sunt. Quod si vero Imperatoribus eorum communionem detestantibus, ad persequendos Maximianistas tanta sunt ausi;quid obsecro fecissent, si per Regum communionem, aliquid eis emcere licuisset' Si dicant, Vt prauos corrigerent, se talia secisse; profecto mirari non debent, si Catholici Imperatotes, maiore potestate urgendos corrigendosque decernant; qui totum orbem Christianum rebapti Zare conantur: tam nulla habiti eius faciendi caussa; ut etiam Scnismaticos suos Maximianistas, intra gremium suum, unde aliquot per annos aberrarant, absq;vlla Baptismi in eis, aut per eos collati repetitione susceperint. Nemo enim tum dixit, Non habes Baptiunum, quia foris es bapti ratus et & nihilominus rebaptizabatur apud eos , qui veniebat de Epheso, de Smyrna, de Tessalonica, de ceteris Eccleuis, quas suo labore Apostoli plantaverunt, & ad quas legimus missas Apostolorum epistolas, quas audimus in Ecclesia recitari. Quare si non tantummodo Felicianum & Praetextatum, absque vlla lustratione, intra suum consortium receperunt; sed etiam pro pace Donati ratum habuerunt eorum Baptismum , non solum per aegritudinum pericula,sed etiam per sollemnitates Paschales,in Eccleuis suis collatum; cur non codunt omnibus gentibus, in admittendo Caeciliano, & collato ab eis Baptismo, qui communionem ipsius sequebantur pro pace Christi l Neque enim exterarum gentium fideles c qui quid ante tot annos in Africa gestum sit, & tunc nescierunt,& modo nesciunt crimina contaminare potuerunt, quae a Donati parte Afris obiecta sunt, etiamsi essent vera; si Maximianistarum coniunctio Primi anistas non maculat: qui tamen palam ab his separati atque diuisi, Primianum damnauerunt: alium Episcopum contra Primianum ordinauerunt: extra Primianum baptizauerunt, post Primianum rebaptietauerunt: cumque suis soris a se baptizatis di intus a nullo rebaptizatis , ad Primianum redierunt.
270쪽
Si pro unitate partis Donati, in nefario schismate baptriatos nemo rebaptizat & rei tanti sceleris, ut eos in Concilio suo; antiquis illis
auctoribus schismatis, quos vivos terra absorbuit compararent , aut separati non puniuntur, aut damnati in integrum restituuntur ; cur non pro unitate Christi, quae toto terrarum orbe diffusa est, pro ista, inquam, unitate vera & plenaria, omnes gentes in nomine Trinitatis per Baptismum adunatae admittuntur : cum teneamus in sacris Litteris commune promissum, Dabo tibi gentes hereditatem tuam, & posiscisionem tuam terminos terrae
Quamquam igitur multis modis Donatistarum error superetur, utpote nulla ratione, sed sola impudentia veritati resistendi fundatus; hoc tamen unum Maximianillarum factum , sussicit ad comprime das eorum dolosas linguas. Itaque tricipitem bestiam, eorum calumniam, hoc tamquam tridenti telo trucidate, inquit Augustinus. Tr ditionem obiiciunt: persecutionem obiiciunt et falsum Baptisma ob iiciunt. De solis Maximianistis, ad omnia respondete. Nam licet sta-έldiosd conentur maiorum suorum traditionem occultare ; nequeunt tamen occultare, quod sacri lcgio schismatis inquinatos in suis hon ribus receperint. Tametsi occultas esse arbitrentur violentissimas persecutioncs, quas quibuslibet ubi potuerint, faciunt: Maximiani-itas, quos ipsi persecuti sunt,in suis honoribus receperunt; hoc occultare non possimi. Postremo Baptismi quaestionem, qua miseros fallunt, occultam ello arbitrantur: sed cum dicant Baptismum non habere, quotquot praeter communionem unius Ecclesiae bapti Eantuml: Maximianillas autem, cum eis quos extra suam communionem in schismate bapti Earunt, in honoribus suis rcceperint, quomodo cupiunt occultare lΑn dicendo fortasse,pro pacet Ita ergo tota contra eos caussa C cluditur. Quia si ad tolerandos in schismate malos, nomen pacis assumitur ; cum horrendo scelere, & sine ulla defensione, per orbem
terrarum Vera pax violatur. l. i. coni. Petil. cap.37. O seqq. Videri P que potest, I. de unis. Eccl.cap. ι8.l. I. coni. Petita. I P. Oseqq ι.ε. coni. Cresson .roto. Coll. .cap. 6. Com. 2. mps 36.quibus locis ostendit factum Maximianistarum, totam Donatismi causiam euertere: vndc superiora desumsimus. g. VII. Disiti sed by COOste