Theologia Christiana Theoretica

221쪽

aro Tract. IV Cap. III. De Gratia actuali

enti secundo libero, & facultatem liberam hanc in individuo concedit, eandemque impellit, ut semoveat de DEO 2. 70.). Sed nee menti S. -- gustini ulla in parte ejusmodi conceptus Gratiae e scacis adversatur. Namque hic S. Doctor cum vel maxime divinae Gratiae emaciam infallibilem grandibus verbis exaggerat, non ab intrinseca vim tute illustrationum & inspirationum eam usquam repetit, sed a DEI voluntate, cui, siquid actu efficaciter velit, restim a nemine possit; unde semis per addit, cum vult, quod vult, facit M. Sic in Enchirid. cap. 98. dicit: Quis tam impie deflpiae,

ut dicat, DEUM malas hominum voluntates, QUAS

VOLUERIT, QUANDO VOLUERIT, UBI VOLUERIT,

non posse convertere 7 Et Lib. de corrept. c. I 4.

VOLENTI salvum facere nullum hominum res sit ambitrium: se enim velle, vel nolle. in volantis aut nolentis es potesate; ne divinam voLUNΤΛTEΜ utique essicacem non impediat, nec separet potes tem. Etiam de his qui faciunt, quod non vult, facit 'se, quod vult, sine dubio habens humanorum

cordium , QUO PLACUERIT , inclinandorum omnipotenti Dam VOLUNTATEM. Sic nempe, ut etiam in Esth. XIll. q. additur haec conditio: SI DE-cREvERIs salvare Israel, Domine DEUS Rex omnipotens, nou est, qui nossit tuae resipere VOLUNTATI. Nimirum cum praescientia infinita DEUS prae- videat non solum omnia possibilia & conditionate futura, sed & modum omnem, quo possibilia &conditionale futura 1unt; siquid porro emcaciterpositive velit, nunquam aliud vel aliter vult, nisi quod & quomodo postibile & conditionale futurum praescit. Ergo fieri non potest, ut non Omnis D Ei voluntas sic intrinsece essicax sortiature fluctum, & quidem talem praecise es lectum, etiam creaturae liberrimum, qualem ipsa praecise vult. Denique haec una sententia & Gratiam intrinsece

222쪽

interna theologice istae et a I

e raram salvat, quam omnes ceterae scholae ex eis

gerunt, & Omnem necessitatem antecedentem evidenister removet, quam ceteris omnibus scholis Gratiam

intrinsece essicacem asserentibus Molinistae objecere ; evidenter nihil cum Pelagianis commune habet;

simulque sola batis ab erroribur libertati infesti recedit.

sed quid deniqne de axiomate illo, ab ipso S. Augustino in eap. V. Epist. ad Galat. asserto sentiendum: Quod amplius nos delectat, secvndum id operemur necesse Uy Respond. Axioma hoc, si de amore primitivo complacentiae deliberato, esseau, & libere conrepto intelligatur, evidens est; nec dissert ab illo principio a me in Eth. univ. ebrist. S. 67. VII. demonstrator Amor com placentia satis emeax de sne aliquo ultimo prαvbo es volitio primitiva, imperans omnes alias volitiones circa μκem eundem ει eius media qua talia versantes, ita quidem,

ut istae volitiones ab eo imperatae non amplius lint im

mediate , sed solum mediate liberae, nimirum in sus eaussa ibid. S. a8s. nora ac proinde hypothetice necessariae, posito semel illo amore primitivo imperante. S. Augu- sinus, cum axioma hoc enuntiaret, sine dubio sensu eom muni naturae confusam saltem hujus evidentis principii notionem prae oculis habebati Et vero, quod de delectatione deliberata agat, inprimis probat contextus. Nam occasione aceepta ex Ductibus, quos in animabus justis produeit Spiritus sanctus, & quos recenset Apostolus ad Galat. V. t Fructus autem spiritus es taritas, gaudium, pax m. , asserit S. Doctor, has virtutes in iis reperiri. In quibus non reperitur peccatum, in iisqne regnare, si hae virtutes eos tantum delectent, quantum necesse est.

223쪽

aeta Tract. IV. Cap. III. De Gratia actuali m.

ne in tentationem cadant, & peceato consentiant. Regnant ergo. inquit, spiritales isi fructus in homine. in quo peccata non regnant. Regnant autem isa bona , stantum delectant, ut i a teneant animam in tentat onibus, ne in pecrati consensionem ruat. Nam, ut addit, quod amplius nos delectat He. Quis non videt, hie de amota virtutis praedominante agi, qui opponitur peccato regnanti; id est, affectui peccaminoso praedominanti, qui utique non est nisi deliberatus. Unde ut probet axioma suum. S. Doctor adducit pro etae pro hominem, qui ad feminae speeiosae aspectum movetur ad turpia i qui tamen ab Obs cnisah-stinet. & caste vivit; fl plus delectat pulcritudo illa infima Hesincera specias cositatis, per Gratiam, quae es in fde Chri Ii.

Secundum hane vivimus, is secundum hanc operamur, ut non regnante in nobis peccato ad obediendum desideriis ejus, sed regnante justiis per caritatem, cum magna desectatione 1aciamus, quidquid in ea DEO Flacere cognoscimus. Pro1ecto de amore deliberato, qui ad Virtutem exercitiumquoeastitatis pertinet, hic Augustino sermo est, & regnans peccatum aeque ac regnanS jusitia aetus deliberatos designant, cum per actus indeliberatos nec peccatum, ne justitia in nobis regnet. Denique scripsit Commentarium istum Augustinus, fatente ipso Jansenio, itinc cum adhu Semipelagianorum errore involveretur, & quocum sensus axiomatis a Iansenio confictus plane componi non potest. Potius ipse S. Doctor de indeliberatis motibus Gratiae squos ipse ante conversonem senserit, Lib. VIII. Conses

C p. 8. ait: Non faciebam, quod ει incompara/ili osse mogis placebat, ω mox, ut velum, pos-.

CAPUT

224쪽

DE GRATIA SANCΤIFICANTE HABITUALI. ET STATU IUSTITIAE.

sos. JUitiam uniuersalem in Eth. univ. christ. 7I3. dixi esse rectum ordinem completum omnium virtutum saltem quoad substantialem earum perfectionem sibid. q. 384.): qui rectus ordo consi sat in stabili praedominio emcaci, aliarum praealtis, pro eo atque Sapientiae consilium dictat fini ultimo aptius convenire ibid. g. roq. ; item quod is in flatu praesente praeter supernaturalem Mem, sapientiam V prudentiam, inprimis raritatis scialem eo unctim eum amore concupiscentis imperantis, generiae praedominium importet cibid. 714. .

Iam vero constat ex ostensis in hoc Tracta, tu, ad omnes actus salutares fidei, spei, ac o ritatis , homini opus este DEI actuali Gratia interna excitante & adjuvante a64. abs. . Ergo ut recte ordinatum praedominium stabile & efiicax lia dei, amoris concupiscentiae seu spei. & caritatis locum habeat; opus est perpetua amuentia auxiliorum actualium ejusmodi internorum Gratiae e citantis & adjuvantis; ac proinde hoc ipso ad habitualem facultatem justiis universalis obtinendam Neon emandam opus esse homini cuique, ut DEUS sabili deerato bιnιvolo U ε ara continuo antica

225쪽

aa Trail. IV. Op. IV De Gratia sancti .

tam eidem habeat omnipotentiam suam ad Imrgienda illi pro quovis casu necessitatir eliciendi recto ordine actus virtutum fisi, spei, o caritatis, ta ex istarum imperio quarumvis aIiarum Virtutum actus, neri celsaria Gratiae actualis excitantis V adjuvantis auxilia. a*7. Decretum hoc DEI benevolum & ossicax sta. bilis applicationis omnipotentiae suae ad largienda homini omnia lassicientia auxilia Gratiae excitantis & adjuvantis secundum capacitatem ipsius praesentem, & pro omni casu necellitatis eorum ad eliciendos recto ordine actus Omnes Omnium virtutum, ad justitiam universalem habendam &conservandam requisitos, & denique perducendi eundem ad ipsam aeternam beatitatem, si citra grave peccatum in ea justitia perseveraverit, illud est, quod Gratiam DEI sanascantem, seu fusi cantem, ac habitualem, VocamuS a 43. 246. .

omnis Gratia benevolam voluntatem in auctore Gratiae importare debet cam. . Quidni ergo habitualia Gratia justificans emcax divinae voluntatis deeretum cum omnipotentiae applicatione importet essiciendi & conse vandi justitiam universalem in homine per actualia Gratiao auxilia ad hoc necessaria Τ3O8.

Gratia sanctificans habituales facultates sabius

omnium virtutum redis ordine exercendarum, id est, exercendos V conservanda totius jusulas universutis in Ose

226쪽

habituali, F satu susituri etas

importat, non quidem semper proxima eo letas, sed remotas. Complectitur enim decretum D Et benevolum stabiliter applicans DEI omnipotentiam ad Iargienda auxilia ad omnium virtutum actus saltem praeceptos recto ordine eliciendos necessaria

8s., Atqui sic in promtu homini justificato

necessariae sunt facultates stabiles omnium viri tum recto ordine exercendarum, in quo universi

Iis justitia conisistit c3o50, non quidem stabiliter

proxime completae , sed remotae; quia ad illas actualium etiam Gratiarum actualis praesentia, ceu Gratiae sanctificantis transitorii enectus, requirumtur. Ergo Sc.. Theologi antiqui sententia mere scholastica sie Ipso

Melehior Canna de Loc. theol. Lib. VII. cap. a. appellat Gratiam sanctificantem in qualitate quadam animo impres.sa, ex qua qualitates aliae, id εst, virtutes omnes theol Eleae & morales, consequantur, rrponebant; quin dicer possent, ad quodnam qualitatis genus istae qualitates omnes pertineant. Inde illa scholae phrasis, qua Gratia se ctifieans, & cum ea habitus seu saeuitates remotae Om nium virtutum, nobis infundi in Baptismo dicebantur rquo modo loquendi deinde ipsum Concilium Generale VI ennense in Clementina I. usum est, docens e probabilio-νem sententiam esse, quod parvulis etiam Gratia is formans in Baptismo infundatur pro illo tempore quoad habitum, non quoad usum, idque ob generalem esseaciam mortis Christ. qua per Baptismum generaliter omnibus applicetur. Alii eis Contra tunc docebant, quod parvulis per Baptismum qui dem originalis culpa remittatur, sed non insundatur Gratiar eo quod nempe qualitatis insulae cujuscunque, quae facultatem operandae justitiae importet, parvulos haud ca

227쪽

Triar. IV cap. IV De Gratia sancti .

. es esse existimarent. At enim Gratiae sanctifieant 4 a nobis descriptae capaees eri aequo pamuli sunt: etsi Modici usa Gratiae philosophae antiquae obscuritat m spiret; &o stholis in usus idiomatis Ecclesiastici translata su rit. Baptismo enim vim eis collato, ceu conditione certa inseoleta, DEUS meritorum Christi intuitu absolutam illam benevolestiam per se emeseem erga eos concipit, euius 'decreto jam nunc applicat est DEI omnipotentia ad L enitates omnes justitiae universalis proprias eundum tuorum praesentem capacitatem eis communicandas ; Ets'titi eisdem ante rationis usum adeptum non possint; item ad ipsam beatitatem illorum emciendam, si in hoc statu perseverarint. Quo sensu rectissime Patres concilii Viennensa dixere, tales parvulos habere Gratiam quoad habitum. Mon quoad usum; quatenus nempe uti ejus saevitatibus ad exercitium justitiae universalis nondum possunt.

c Ius entis hominis est transiitus a desectu sa-I euitatis habitualis sid est, stabilis) exercendae uni- Nersalis justitiae ad habitum ejusdem iacultatis, em essectum Gratiae sanestificantis formalem so8Pomi vero quis defeere ab aliqua facultate habitualit vel regatioe solum, ita, ut ei solum negatio talis facultatis per accidens insit; vel pbitive, ita . ut impedimento aliquo positivo talis facultas ab eo tanquam subjecto excludatur. Unde I. Parvuli in Baptismo jusseantur transitu a negatione facultatispradicta, quae negatio ipsis antea vi originalis peccati inerat Tract. III. g. aetro , ad habitum ejus si Gratis sancti antis praecest 3. II. Homines Uero adulti, peccatis antea etiam actualibus infecti, non

228쪽

. habituali, G satu justitiae. stet

jusseantur nis trans tu a satu eontrario ad habitum

ejusdem facultatis rer Gratiam sanctis cantem aeceptae. Peccata enim actualia, habitu permanentia, comtraria sunt lacultati exercendae justitiae univer salis, eamque impediunt ratione alicujus pravi as,fectas praedominantis amori divino Eth. christ. univ. g. .683. IX. . eum sacultas exercendae uni vorsalis 3 ultitiae sacultatem expeditam exercendi amoris D EI praedominantis omni vitioso amori informali suo conceptu importet 3o5. .

Iusti alio hominis peccatoris adulis fieri non

potes Me conversone cordis, id es, non mut tione interna, nec per DEI DUorem mere extrinse- m. Dogma hoc fidei probatur 1. Ex SS. L TERI s. Psaltes enim Psalm. L. ait: Dele iniquiatatem meam: amylius lava me ab iuiquitate mea, a peccato meo munda me: lavabis me, o fore niavem dealbabor. Dech. XXXIII. H. dicit Domianus : Nolo mortem impii, sed ut convertatur a via

sua, re vivat. Convertimini a viis Osris res in s. Joan. I. 7. dicitur: Sanguis IESU Oirisi emundat nos ab omni peccato. Quibus sane in locis co versio & expurgatio quaeuam cordis seu malae v luntatis requiritur, ac peccata sordibus comparan tur, a quibus animus mundari virtute meritorum

Christi debet, ut vita spirituali vivere, id est, j stificari queat. Probatur a. EX CONCILIO TRIDENTmo, quod Sess. VI. Can. 21. definit: Si quis dixerit, homines justifereri uel sola imyutatione justitia Christi, MI sola remisione peceatorum, exclusa gratia F enrifare, q in sin cordibus eorum ver Spiritum Iunium sese

229쪽

αa8 Traa. IV. Cap. IV De Gratia sanctim.

fundatur, atqua illis inhareat, aut etiam Gratiam, qua jusscamur, esse tonium favorem DEI, anathema sit. Et Can. 5. Sess. V. idem anathema clicit asserenti, quod per Gratiam Christi non tollatur totum id, quod veram G propriam rationem peccati habet ; sed illud tantum radi, aut non imputari. 'Probatur 3. EX SS. PATRIBUS. S. Augustianus L. I. ad Bonis c. I a. dicimus, ait, Baptisma dare omnium indulgentiam peccatorum, ρο auferre crimina, non radere. S. Gregorius M. L. IX. Ep.

sq. Siqui sunt, qui dicant, peccata Baptismate super e tenus dimitti, quid isa praedicatione insidelius y Si enim peccata in Baptismate funditus mianime delentur; quomodo is, qui totus es, mundus es totus 7 Totus enim mundus dici non potes, cui de pereato aliquid remansit. Plures Patrum textus via

de apud Hellum. L. II. de Iustifici cap. 3. Probatur 4. RATIONE manifesta. In adulto enim homine peccatore justificatio est transitus astatu contrario peccati habitualis ad habitum facultatis & idoneitatis positivae ad exercendam i tam justitiam universalem spraeced. I l. , quae prae cipue consistit in praedominio quodam fidei, spei.& caritatis, sufficiente ad imperandas in casu Iegis alicujus graviter obligantis omnes alias viri tes: qui transitus fieri non potest; nisi habituales peccatum, seu pravus aflectus habitualis c Eth univ. christ. 4Iq. , per paenitentiam. ab amore DEI substantialiter perfecto, ac proin praedominante pristino pravo affectui, imperatam, destruatur ibid. 384. 7I7. 268.). In eo transitta Itaque ope talis actus poenitentiae per actuale Gratiae auxilium eliciti, destrui primum debet habitus vitiolus ex actuali peccato relictus; quo facto simul relinquitur habitus bonus amoris DKL

230쪽

. i habituali, flatu residiar. azy

praedominantis, eo ipso actu, quo poenitentia imperata est, acquisitas, simulque Diui dono benevolo ac stabili applicatur omnipotentia divina tali homini ad largiendam lacultatem inimpeditam porro eliciendi actus talis amoris divini praedominantis. omniumque aliarum virtutum ad univer

salis Justitiae subitantialem persectionem pertinentium 2850 : quod utrumque sine mutatione intrinseca fieri haud potest.

Errarunt ergo Calvinus O Lutheruro dorentes. iusti ationem etiam peccatoris adulti seri solum priamo ver non imputationem peccati praeteriti ob mer tu Christ. modo nempe mere civili U forens, qua scilicet precata mere tegantur, non fanato praUs interno habitu praedominantis mali assellas; secundo per imputatiouem jugiitia Chrisi, quam utramque simul vocabant favorem DEI mere extrinsecum.

Et vero tam illa non imputatio, quami ista imp latio . falso iudieio in DEO ipso constarent: quia prior illa non esset nisi judietum, quo homo peccator negara tur esse prineipium liberum peccati , & infectus adhue pravo habitu ejusdem ; quod falsum est Εth. uni v. ehrist. 6. 4a7. 419. Psychol. 34a. I poserior vero ista esset judicium, quo idem homo peccator affrmaretur esse principium liberum justitiae Christi ; quod itidem salsum est. Quodsi vero per non imputationem Fectarii illi praecise condonationem pinnae mere gratuitam intellexere; rursus falsa eorum doctrina est; quia talis gratuita poenae condonatio, facta sine praevia poenitentia & conversione eordis, DLUM pii e dedeeeret; quod item ostendi in Eth. univ. christ.