장음표시 사용
191쪽
iso Tract. IV. Cap.: III. De Gratia actuali
posteras tu libris cum mora & reflexione scriptis, nec praecipiti in disputatione solummodo estulas, legimus Sed quis non rideat, qui R. P. Cliou-quet Dominicanum in Libro, cui titulus, Visera
materna S. Virginis ergo Ordinem Fratrum Proed catorum, an. I 634. pag. 326. scribentem legat: Thomam de Lemos, os vix ad dis utandum aperienis em continuo apparuisse circulo quodam splendenis te radiorum undique instar coronae redimitum. Tali miraculo perterritum Valentiam animo concidisse jam nemo mirabitur. Sed nec mirum erit, fulmen
jam paene a Paulo V. vibratum in Molinae librum fuisse; cum Jacobus a S. Dominico in Nova Cassiopeja Stella c. I. & a. scripserit, Angelos non nisi eo nomine, ceu DKO rebelles, de caelo expulsos fuisse, quod dogma praedeterminationis, a DEO sibi ad experimentum fidei capiendum revelatum. rejecerint. Secundum alium ejusdem ordinis scriptorem Simon Magus idem systema Luciferi exemplo impugnavit; idemque disputationis S. Petri cum illo impostore argumentum suit. Iana vero ex id genus Actis conscripta Historia Congregationum de auxiliis divinae Gratiae sub ficto nomine Augustini te Elanti edita est an. I 6qq. a R. P. Fc Hyacintho Serri Ord. S. Dominici Theologo & Prosessore Patavino, sine ordinarii censo ris approbatione, sine privilegio Regis, & mox condemnata in Hispania a sacrae Inquisitionis ossicio,
non sine acerrimis censuris. Illud certe insolentissimum, quod auctor L. I. c. 3 col. II., & L. II.e q. col. I 8. omnes paene Germaniae Academias. quod Molinae severent, nomine tenus appellataS, ceu
obsuri nominis Academias traducat. Huic operi pomea in altera editione additus est Apologeticus liber
adversus Levinum Meyer Societatis JESU; qui initio itidem sub persona Theodori Eleutherii, tum
192쪽
pariter detracta larva, & Historiam & Apologiam
Serryanam geminis Tomis c verbis moderatissimi urnelyi uti liceat Tom. I. Edit. Venet. m. I 730. pag. 4a I. scis redarguit, ae plene confutavit. Sed quod denique certius criterium esse poterit, quam justam caussam Bannesiani sub initium seculi dee, mi septimi defenderint; quam illud, quod modo post loculi decimi octavi medium passim Doctores Theologi ex ordine S. Dominici a Uannesio ad cainstra Bertiana transfugiant, & systema duarum delectationum passim Romae, & in omni Italia, adoptent. Nihilominus latendum, ea re maxime Molis nam se obnoxium secisse crisi adversariorum, quod essicaciam Gratiae simpliciter repetierit a consensa creaturae, id est, ab ipso effectu; quo loquendi modo ansam dedit in ieis suis, ut sibi objicerent iulud, qnod secundum ipsum non DEUS, sed crea
tura , principalis causta sit actus moraliter boni rquodque sic non DEUS distemat hominem , emcisendo per Gratiam, ut bene agat; sed homo disce nat se ipsum essiciendo, ut Gratia essicaciter influat in suum actum moraliter bonum. Unde &, ne senintenda haec a suis doceretur, prohibuit speciali decreto via. I 6I3. Claudius Aquaviva Praepositus Generalis Societatis IESU; quod decretum postea renovavit Mutius Vitellosclii alter ejusdem Societ tis PraepositusGeneralis. Interim non negavit Molina. sed ipse omni modo asseruit, Gratiam emcacem esse beneficium ac donum DEI speciale, ex praescie tia intestibili consensus cum singulari benevolentia a DEO concedi solitum; ac proinde potius in m
do loquendi erravit, notionem Gratiae revocando ad solum auxiliam Gratiae creatum, nec attendendo, quod ipsa specialis benevola & emcax voluntas DKΙ rationem Gratiae intrinsece constituat sa43. .
quam reipsa offendendo in ullum dogma fidei ab Em
193쪽
i9a Tract. IV. Cap. III. De Gratia actuali
clesia contestatum. Rectius ergo sensit SuareZ, a teque correxit Molinae sententiam, docens, quod, etsi Gratia efficax interne non distinguauar a pare sufficiente, tamen illam majorem esse ista moraliter &in ratione doni ac benesiicit: eo quod detur ex praevisione consensus, & ex speciali assectu. ut sequatur consensus. Attamen nec Suaresius illud advertit, ipsam benevolentiam specialem, qua auxilium illustrationis ia actu secundo futurum eia ficax ex certa praevisione & intentione consensus datur, Gratiam intrinsece constituere, ac proluda Gratiam efficacem adaequale sumtam hoc ipso intrinseca nota aliqua a pure sulficiente, etiam salvo in ceteris omnibus Molinae systemate, disserre et 8 q. V. VI. . Quo semel observato evidens est, non hominem consentiendo Gratiae auxilio se ipsum primo discernere, sed unice DEUM, qui ex certa praevisione consensus, hujusque efficaci intentione
per se quidem impedibili a creatura) hoc Gratiae auxilium in specie & individuo dare decernit,
etiam discernere hominem quemcunque, qui Gratiae auxilio, ceu ipsius dono mere gratuito, reipsa cooperatur. Prior enim DEUS exercet libertatem actu voluntutis simpliciter efficaci ex certa praevisone consensus creaturae conditionale suturi dece nens dare hanc Gratiam suumque actualem con eursum ad actum bonum creaturae; ac proinde V re se habet relate ad hunc actum ceu ens primum liberum & ut caussa libera principalis: cum creatura tantum se gerat ut ens liberum secundum.& ut instrumentalis caussa libera a 80. III. .
Si sema determinationis moralis circa esΓ-caeiam Gratiae, quod ipso tempore curantis con
194쪽
Belgae Theologi ceteri, ae schola inprimis Augustiniana, ante ortum systematis duplicis delectationis tenuerunt, sic habet. Gratia efficax. quae in ill strationo & inspiratione indeliberata consistit, sua intensione & vi suadendo, terrendo, invitando, moraliter necestitat ad bonum faciendum, & omitte dum malum, sic ut moraliter impossibile sit cum hac praemotione non sequi consensum. Nou tamen conveniebant auctores illi in assignanda causa hujus necessitatis moralis. Aliqui enim dicebant, eam provenirct ex intensione illustrationis & inspirationis. tam clarae & sortis, ut voluntas moraliter non possit reluctari & dissentire. Alii a congruitate eam. repetebant, qua haec inspiratio indoli, loco, te .pori, ceterisque adjunctis personae sic esset attemin, perata, ut moraliter impollibile sit, hominem intus rorum omnium adjunctis non consentire. Alii cum Thomastino repetunt a multi udine & varietate auxiliorum, qua DEUS sic urget undique hominem, ut moraliter impollibile sit oum dissentire omnibus. Sed nee eon entiebant in explicanda lasanatura ejus necestytatis moraIis, quam admittebant. Ludovicus Haberi tantam else dicit, quanta est, ut homo prudens & gravis non currat nudus per plateas omnes, aut sibimet et sodiat oculos ex joco. Alii tantam dicunt esse, quanta datur in homine pauperrimo ad acceptandam eleemosynam a divite aurum ollerente; quae est vocatio congrua. Tla maismus tantam dicit, quanta est hominis in si tu naturae lapsae committendi intra tempus longius
Gratia est'caela non potest explicari 'er Gratia
auxilia moraliter praedeterminantia. Moralis enim ne
cessitas bene agendi nihil est aliud quam magnus ex STATTLER TR. IV. N celsus
195쪽
104 Tract. IV. Cap. III De Gratia actuosi
cessus motivorum allicientium ad bene agendum supra stimulos absterrentes a bene agendo. sive delectationis, quam experimur in bono agendo, aut molestiae, quam experimur in omittendo bono, supra delectationem allicientem ad malum, aut supra molestiam occurrentem in malo omittendo Eth. univ.
christ. I 3I. 326. : eaque relinquit libertatem ab omni necellitate physica antecedente, id est, tali, per quam actus bonus ex hypothesi praesentis auxilii praedeterminantis & cetera facultatis totius dispois sitione, ceu ex ratione iuniciente completa, eaque natura priore, consequeretur ibid. 514. 5I5. . AN qui talis Gratiae auxilii solum eo modo moraliter
praedeterminantis nexus eum actu bono & consensu creaturae libero nec physice, nec metaphysice ne cessarius est; adeoque nec physice, nec metaphysice certus else potest; nec infallibili illatione inserti potest ex sola ur unque intime cognita auxilii imdole ac intensione. Atqui, cum praedefinitio divina infallibilis meritorum bonorum ad dogma fidei peris
tineat de DEO gg. 84. 86. 87. I. , ad efficaciam
Gratiae explicandam opus est ostendere nexum in D Iibilem ejusdem cum bono merito & consensu cre turpe. Itaque a quacunque caussa repetas illam necessitatem mere moralem ex ea sola explicari Gratiae absoluta emcacia evidenter non potest. a. Fausum quoque est, & experientiae intimae contrarium, quod semper, & inprimis, cum actus heroicos valde arduos exercemuS, EX. gr. in venia inimicis danda. in consormanda voluntate nostra cum divinis permissionibus inter adversa gravia, morali necestitate sic u geamur, ut dissicilius multo nobis accideret imperfe-ete vel male agere, quam agere ex regulis persestionis & virtutis. Imo Christus ipse testatur Matth. XI.
22. regnum coelorum Uim pati, F violentos rapere illud. s.) Vel talis Gratia moraliter ne eessitans necessa ria est ad facultatem moralem completam liberam
196쪽
heno agendi ' & tunc eadem destitutus carebit rein aquisito necessario, ac proinde Gratia lassiciente adhene agendum 258. : vel non est necessaria ' &tunc creatura bene agere poterit etiam sine illa :ac proinde aliqua Gratia non moraliter praedetermisnans poterit esse esticax. 4.) Denique necessitas a tιdoviso Haberi asserta, & ab aliis; non est tantum moralis; quamdiu ponitur non suppetere homini prudenti inotivum cum momento proportionato ad eru endos sibimet oculos, vel ut nudus currat per plateas &c.: sine motivo enim quid agere humano modo absolute es metaphysice impossibile est Eth. uniri christ. g. 53. I. ; & in consensu appetituum, atque absente omni pugna motiJorum, aeque impossibile est agere quid oppositum illi, pro quo solo agendo' motiva& stimuli omnes consentiunt sibid. g. sio. . Porro talis necessitas, cujus oppositum metaphysice Impossibile, non moralis, sed metaphysica necessitas seret, atque evidenter tolleret libertatem. Deis clarent ergo auctores isti, an pure moralem, an Vero absolutam physicam, aut metaphystuam, necessitasem nexus Gratis ratis eum consensu bono creaturae ad struant; nec in nomine sallaciam ponant, dicentes forte necessitatem moralem praecise eam, quae mores, id est, actus morales; assiciat. Imo actus humani moralis, id est, meritorii, non jam erunt; si & ipsi perinde ac pari necessitate antecedente hypotheistica ex auxilio Gratiae consequantur, quae evenire solent corporum motiones ex impulsu alterius mois bilis incurrentis. Ceterum paritas cum necessitate peccandi veniali peccato difficultatem non solvit. Sicut enim moralis revera haec necessitas solum modo est, ita nullus ex ea nexus cujuscunque in dividuae occasionis leviter peccandi cum determinato peccato veniali, physice. aut metaphysice ce tus, seu necessarius, oritur ca78. 279. not. q. .
197쪽
196 Tract. IV. Cap. III. De Gratia actuali
Nisi itaque infallibilitatem nexus auxilii Gratiae vere moraliter tantum nece istantis auctores isti repetant ab aliquo decreto voluntatis divinae simpliciter emcaei, quo US ob stientiam conditionatae suturitionis consensus. aereatura rationali tali auxilio praestandi, decernat non solam dare tale auxilium, sed etiam eo mediante eoncurrere ad ipsum actualem consensum, & quidem ob scientiam non merae possibilitatis quae aeque de dissensu ac de eonis sensu possibili datur, si necessitas vere tantum moralia sub tali auxillo libertatem relinquat), sed conditionatae suturitionis praedicti eonsensus ; nis, inquam, a tali decreto &Insallibili praescientia ejusmodi nexus auxilii cum contenmereato absolutam insallibilitatem repetant, istam explicaro hujus systematis patroni plane non possunt.
Novum sysima, quod vocant Augusini. num
duarum desectationum, hoc primum seculo introduxere Fratres duo ex ordine Eremitarum S. Augustini, nimirum Fulgentius Bellasii primum Theologus Doctor, tum Magister & Prior Generalis Ordianis sui, & Laurensius Berti in Pisana Academia Historiae Ecclesiasticae Prosessor; quorum ille ed, tis libris floruit inde ab anno 1711. ; iste obiit primum an. I 766., Bellellianae doctrinae defensor acem rimus, & ipse dux numerosae scholae, ad quam non Augustiniani modo poene omnes, sed plurimi quO- que ex ipso Ordine S. Dominici, qui Praedeterminationes Bannesianas antehac tam servide defenderant, se Romae inprimis, & in Italia passim recipiunt. I.) Auctores ambo isti pro principio generali sui systematis axioma illud, quod amplius Mos δε- Iectat, secundum id operemur necesse est, una cum re liquis sex primis principiis Jan leniani systematis supra g. 28 a. explicatis, sine ullo discriniine ac scrupulo usumunt, duplicem nempe delectationem, caru- stem
198쪽
istema theologice tia. - 197sem V terrenam, utramque indeliberatam, pro diveris relativo ad se invicem gradu victricem, suum semper essectum proportione habita obtinentem &c., ac proinde Gratiam definiunt esse stincta dilectionisi pirationem, qua a caritate actuali non diserat. Ita
quidem Berti habet Lib. 1V. c. I 3. n. s. & L. XIV.nstit. theol. c. 8. n. 7. & 8.: qui tamen, correctione
hac saltem in parte admissa, in Apologia deinceps
edita protestatur, se nomine raritatis bonam quamcunque voluntatem intelligere. Item Bellelli de statu creat. rat. L. II. c. ai. incusat quidem P. Berti
Jansenium; quod voluntatem bilanci compararit, quae sine actione propria solum a ponderibus agatur & moveatur. At non ita despuit Jansenius, ut actionem voluntati propterea negaret; sed solum ast onem voluntatis determinari a delectatione victrici perinde dixit, atque motum bilancis a praepondio. a. Negant vero iidem auctores duo illa consecta Dea, quae Iansenius ex his principiis cum omnibus asseclis suis intulit ceu fundamenta proxima quinque propositionum ab Ecclesia in Libro Augusmus an lenii pro haereticis damnatarum, nempe primo quod homini habenti tantum parvam Gratiam, id est, delectationem coelestem gradu inferiorem delectatione terrestri, idcireo dest Gratia vere, pure to men , suscient; secundo negant pariter, ex delestatione victrice acium consentaneum Jequi necessitate antecedente, tollente libertatem indisserentis: atque hoc ipso negant ex eisdem principiis Jansenio secum communibus sequi quinque propositiones, eae.
gr. quod justis aliqua praecepta impossibilia sint.
quod interiori Gratiae nunquam resistatur, quod non detur libertas indifferentiae &c.: quas serio se damnare cum Ecclesia in libro Jansenti profitentur. 3. Rationes negatae utriusque sequelae has asterunt;& primo quidem PRo defendenda in suo systemate GRATIA AUFFIcIENTE: Tametsi, inquit Bellel-
199쪽
398 Tract. IV. Cap. LII. De Gratia actuali
li de modo reparat. T. I. L. IV. e. I. . Gratia quia bus dum δε it, qua dicitur actionis per se enicax nudi tumen urgente lege dees Gratia parva o emcrtans , quin es Gratia vere sussciens. Orandi enim adjutorio, dum lex urget, nemo privatur. Qui outem orare potes, gratia profecto virtutis, possibilis iis, ta potesntis prreditus es. Similia prorsus habet P. Berti de Theol. discipi. L. XVlI u. 3. n. 8. pag. a I 3. Dicimus in eo, qui habet voluntatem parvam Ginvialidam, esse potentiam proxime susscientem ad orandum, V susscientem remote ad observantiam praee ptorum; qua poterit proxime implere, tam per Orationem obtinuerit magnam V robusiam voluntatem. Interim idem Bertius ibid. L XV1il. c. 8. n. 14. 1imul aflirmate asserit. nusium absque Gratia per se
emaei id est, delectatione victrice coelesti habere
1 oleutiom orandi eo tinet m cum actu. Praeterea Bellelli ibid. loc. cit.) utitur hac paritate: Sunt oculi necessarii ad sidendum; es necesarium lumen; necessaria insuper es oculorum aperitio. Oculi necessarii junt ut potentia, seu visiva virtus: lumen es a
jutorium virtutis: aperitio vero octilorum ianquam conditio , quae potentiam illiiminatam ad videndi actionem applicat. Stetit ergo numeravimus tria necessarici ad videndum. oculas, lumen, oculorum aperitionem δse tria necessaria ad pie vivendum numeranda fune, libera potestas, adjutorium sussciens potesatis, adjutorium e ax applicativum potesatis ad actionem. Itaque s ob aliquam in firmitatem ela a snt oculorum gena; tunc homo oculorum plane integer, susscient que Irmine proeditus, videre non potes. Quis autemaeum se dicat generali videndi impotentia laborare. Quemadmodum porro ex defectu f litis aperitionis ocularum nullo jure generalis ta inde ita ad videndum impotentia coirigitur, nec vere dicitur, homo clausis oculis inde ite videre non potes; ita ex solius a
jutorii per se essicaris defectu generalis impotentia acipie
200쪽
pie verandum perperam infertur. Es autem oeul sum hac jimilitudo ad rem nosram explicandam aptissma. P. Berti l . cit. Lib. XVll. c. 3. n. 8. hac ipsa paritate oculi utitur, simulque ciliinguit potentiam in eam, qua es eum actu conJuncia, & iueam, puta separatur ab actu, aitque, plura requiri ad actum ipsum, quam ad potentiam. Porro docet: Potentia separata ab actn alia es proxima, alia r mota, alia remotissima. Proxima egi, qua ad opero dum non eget nifl motione, qua determinetur ad actum; ut es potentia videndi in oculo sano, D clara luce perjubo, etiams clausus teneatur, aut auersus. Eflautem potentia remota, quotiescunque expedite O immediate merere actum non potes, aliquo remorante impedimento, ut oculus tenui luce illus iratus. aut pes
in via pracipiti U Iubrica. Remotissma erit, si vix supersi facultas naturalis omni adjutamento expoli
ta , ut oculus in tenebris, pes cum podUgra . . . . A tentia remota es in eo, qui habet voluntiatem porvam.
Proxima in illo, qui magnam habet V missum, qua
etiam conjungitur cum actu . . . Itaque dicimus: in
eo, qui habet voluntatem parvam re invalidam, esse potentiam proxime jusseientem ad orandum Ue.; tum pergit, ut supra citavi. Similia Bertius habet Lib.
XIV. c. 8. u. 10. de Gratiae sufficientis natura. D nique in eodem loco cit. n. ao. Bertius rotunde
concedit, Gratiam parvam, quam ibi vocat Iuserientem, non dare pose' proxime complatum B expe-itum, sed solum incompletum; protestans simul per potentiam proxime expeditam se intelligere cum Tli milus illam, qua, ut ponat actum, Gratiam ulteri rem non posulat, qualem habuit Adam cum adjutorio sine quo. Unde & n. aa. addit: 'o bone ma Iem appellare Gratiam inesseacem, pro lassiciente; eo quod non inspiret voluntatem illam roba sam, quae inistratur ab Ocaei. Idcirco habui frequentius in con-juetudine sermonis vocabulum i Iud, quam susscienti .