장음표시 사용
201쪽
etoo Tract. IV. Cop. III. De Gratia actuali
Et n. a3. itaque, ait, pro libitu Gratiam, quin opinponitur essicaci, dicito aut ine racem, aut si cientem, mea non refert. Fatetur in luper his ipsis 1 cis, Τnomittas aeque ac suae opinionis affectas differre a Meclistis in notione Gratia susscientis; soquod Mediitae tantum eam vocent susscientem, quin complacititur id totum, quod requiritur. ut ponatur actus; quam notiovem etiam probatam a Jansenta- viis satetur ibidem n. 18. Pro eo ervanda in hoe systemata libertate indisserentiae Hellelli de modo repar. T. I. L. 111. c. o. aditruit, necellitatem, quae ex delectatione quavis victrice oriatur, non ese antecedentem, sed confoquentem; ta Jolius iliationis, quae a S. Thoma I. a.
quaest. II a. art. 3. nuncupetur necessitas infallibilitatis, hoe est, eerta b infallibilis illationis, juxta doctrinam S. s. Augustini; quam tradit de Sanctorum prae-
desinatione, qua certissime liberantur, quicunque liberantur. P. Berti itidem necellitatem talem infallibilis consecutionis actus ex delectatione victrice admittit, quae salvam relinquat indifferentiae libem talem L. X lv. c. 8. n 18.); eo quod per illam non pro Onatur nobis bonum sub omni id est, pura ratione boni; quemadmodum proponitur Beatis per lumen glorior; ideoque remanet indifferentia iudicii, re uera Iibertas, quom habere nequeunt Beati. Quam ob rem sequitur quidem ex hae delectatione victrici infallibit ter sectus; . . . sed sequitur Iibere; quia non adeo in
hae vita delectat bonum aliquod, ut nequeat in eo a
gehendi aliqua ratio mali. Similia prorius leges apud
tessellium loc. cit. cap. S. 4.) Uterque auctor systema hoc suum tantum defendit obtinere pro statu naturae Iapsae, S cum Jansenio disinguit Gratiam flatus natura in te P. quam mere versatilem. nec iutrinsece aut per se eia
202쪽
fieacim fuisse asserit, a Gratia satus natura lagor, quana tenet suisse per se efficacem. S cccstitatem talis Gratiae per se efficacis ambo item cum Jan- senio ex aequo repetunt ab infirmitate naturae I plae, in qua concupiscentia nunquam non tua ter rena delectatione, gradu superiore, rationali volum tali praedominetur, & hominem ineluctabili pondere in peccatum trahat; nis DE Udi per merita h niti Filii jui talem Gratiam concedat, qua fortius o indeclinabiliter V insuperabiliter voluntates de m ιο in bonum diurat. 1ta Bellelli de statu. creat. rat. ante peccatum. L. II. cap. 32.: quod opus typis mand. tum est Lucernae an. ITII. Paria prorsus leges apud Berti de Theos. discipi. L. XIV. c. q. 11. 24. N aliis locis ibidem citatis. Pariter uterque auctor illa hoc Gratiae diverti status discrimen praecipue Ir bat ex illa divisione auxilii quo, & sne quo non, a S. Augustiuo in L. de corrept. & Gratia cap. II. asserta. fatetur denique Berti L. IV. 1 liuol. discipi. c. I3. n. o. delectatione victrici phoce praedeterminari actum, non mere moraliter. Vide dicta a me S.
sema hoe duarum desectationum indeliberatarum, a FH. N. Belusii U Berti asertum, novum esanter eatholicos Theologos. Neque enim Thomilhae, neque Augustiniani, neque Medistae, seu Scientiae mediae defensores, qui pro catholicis semper habiti sunt, ante hujus seculi initium in scholis unquam ea universa sex Jansenti principia tenuere, quae 9.a82. ordine prima enumeravi, & quae in hoc novo syllemate adstruuntur. Etsi enim multi ex August, manis, imo & ex aliis diversi ordinis Doctoribus catholicis, Gratiam in sanctae dilectionis, seu bonae v luntatis, inspiratione reposuerint, quorum plures Berti citat L. IV. c. I 3. n. 6.: tamen nullus illorum N 5 odiu-
203쪽
αoa Tract. IV. Cap. III. De Gratia e in ali
ostendi potest, qui Gratiam eis cacem cum Jan nio ante seculum praesens praecise reposuerit in delectatione caelesti indeliberata gradu relative superiore, praevalente delectationi caelesti; sed omnes vel eam reposuere in delectatione absolute victrice, & moraliter praedeterminante, Vel tu delectatione victrices deliberata; multo minus quis eorum admisit, etiam concupiscentiam seu delectationem terrenam praedominantem insallibiliter & invincibiliter determinare ad malum. De Thomisis quidem id pridem ostendit doctissimus vir Hyacinthus Amat doGraveson Epist. Lib. ΙΙ. epist. 6. pag. aar. &242. Do ιgustinianis ut plurimum fatetur ipse Eertius Lib. XIV. c. 8. n. q. Denique a tempore, quo Ecclesia Jansenti quinque propositiones ut haereticas damnavit. nullus Theologorum catholicorum ad praesentis seculi initium usque suit, qui male & inconsequenter eas a Jansenio ex illis sex principiis g. 282. , &inprimis ex generali axiomate de victrice delectatione superiore indeliberata, omnes operationes humanas determinante, illatas fuisse dictitaret; sed potius omnes quinque illas Jan senii propositiones re- ipsa consequi ex his principiis, atque idcirco ipsa illa principia cum generali inprimis axiomate de delectatione indeliberata superiore sibi simul rosulanda esse censuere, ut lausenii quinque propositiones s
non admittitur Gratia vere re relative sussciens, qu Iem admitti debere ante praesens se Ium omnes probe catholici Theologi eonsensere. Ipsimet enim duo scriptores illi conceptis verbis docent, in eo, qui tari tum habet Gratiam parvam seu voluntatem parvam,
es invalidam, non inest potentiam proximam, sed δε
204쪽
um remotam, qua quis expedite es immediate exere. xe actum non potes, aliquo remanente impedimento, o tui tidhue dees aliquid necessarium ad pie vive Eum o operandum. Haec sunt verba concepta Belis Iellii, & Bertii. g. aqq. n. 3. a me qxcerpta ex scrippiis illorum. Nec vero secundum ambos hos D fores illud, quod ait pie operandum adhuc ultra Potentiam remotam necessarium est, in potestata hominis reponitur, ut recuperetur. Nam etsi addant, in ea, qui habet voluntatem parvam V in I dam, esse potentiam proxime susscientem ad orandum; foreque, ut etiam proxime possi praemia im ἱέ re, dum
fer orationem obtinuerit magnam re robustam voluntatem loc. cit.): tamen, cum nec orare pollini actu,
seu potentia proxime susticiente, nisi habeant Graisitam per se esseacem Berti L. XVlli. c. 8 n. 14.). id est. nisi habeant voluntatem magnam & robustam . seu delectationem victricem indeliberatam, trahentem ad orandum; quaero, an justi saltem illam orandi Gratiam per se efficacem semper habeant. quoties praecept im aliquod actu urget; an non Ai rrimum Ergo vi istius systematis semper or hunt . & sic semper obtinebunt orando Gratiam per
se efficacem, ac proxime sufficientem, conjunctam. que cum actu obsiervantiae praecepti. id est, delectationem coelestem victricem, secundum quam Op rari necesse erit, observando praeceptum. Si ali
rum y Ergo evidens est, per ipsa Bellellii & Ηertiivrincipia nec habituros illos Gratiam proxime su
scientem ad orandum, nec ullo modo vere rei
tive sufficientem ad objervandum praeceptum. At uui justi etiam saepe non observant praecepta actu Urgentia. Ergo etiam justi saepe non habent Gratiam per se efficacem ad orandum tunc, cum v get DEI praeceptum, nec proin Gratiam vere ac relative sufficientem ad observandum praeceptum
Dia actu urgens & obligans. a. Auctores isti
205쪽
αo Trin. IV. Cap. III. De Gratia nauali
conceptis verbis docent, sicut od videndum prcnter oculum re lumen requiritur potestas operiendi genas oeulorum; ρο sicut, si ob aliquam infirmitatem clausa sint oculorum genae, nomo oculorum plane integer, I inscientique lumine praeditus, videre non potes; ita sine adjutorio esticaci, etsi facultas voluntatis, de Gratia parva adsit, illustrans, & inspirans voluntatem bonam, neminem bene agere posse; idque ob praedominantem delectationem terrestrem, quae se instar infirmitatis, aperitionem genarum impedientis, habeat; item sicut praesente tali infirmitate, aperitionem genarum impediente, non datur generalis V indesinita impotentia videndi ; ita ex de fectu adjutorii efiicacis, ac praesentia delectationis victricis terrenae, ceu infirmitatis animae. non se qui generalem V indefinitam impotentiam bene agendi. Atqui, licet in hypothesi praesentis infirmitatis oc Iorum, impedientis in plena luce meridiana aperitionem genarum, non detur impotentia generalis, indefinita, & absoluta videndi pro quavis alia hypothesi, & alio tempore; evidenter tamen datur impotentia videndi particularis, relativa ad praesentem oculorum infirmitatem, & tempus praesens. ita, ut, si tunc obligaret actu aliquod DEt praeceptum ad oculos cujuscunque finis praecepti caussa applicandos ad actualem visionem, vere deesset libemtas physica, & potentia relativa susticietas, uti ad videndum, sic ad implendum DEt praeceptum. Ergo parem in modum, licet in hypothesi praesentis delectationis victricis terrenae, conjunctae cum par va Gratia, non detur generalis, absoluta, & indefinita impotentia bene agendi, & observandi divinum
praeceptum, evidenter tamen dabitur impotentia bene agendi. & observandi praeceptum nunc actu ObliganS, particularis, relativa ad praesentem delectationem terrenam victricem ceu animae infirmitatem, & bonae actionis impedimentum, ad praesens
206쪽
-. laterna theolosce tall. ' stos tempus, & ad Dia praeeeptum in praesenti actu
Iam vero Iansentus ipse usque admisit eum
Gratia parva, & cum ipsa impotentia relativa bene operandi in desectu Gratiae victricis, conjungi potentiam absolutam bene operandi, nempe sub alia relatione graduum utriusque oppositae delectationis ; sive si minor esset gradus delectationis te renae, manente licet eodem gradu delectationis coelestis; idque cum Jausenio admisere primores ex Jansenistis, in celebri scripto Trium Columnaruru ex ponentes primam Jan senii propositionem sie, ut dicerent , justis impossibilia duntaxat esse praemia proxime, immediate, directe, complete, seu ea impotentia , qua non habet, quidquid requiritur ad actum ponendum; propter ab entiam Gratis esseaeis; & a mittentes simul potentiam absolutam si ieientissimam, perfectissimam, completi am, V expediti am, uti eam vocant: denique nec Jansenius, nec ejus assectae, unquam insexibilem, id est, generalem, & indefinitam impotentiam bene agendi, aut necessitatem male agendi in concursu Gratiae parvae aia
seruere; de quo vide in Libro AugustinM L. III.
c. I 5., item in Pauli Irenaei Dis q. Il. art. a. , apud
Tournely citato g. de Gratia Christi quaeiti a. de
prima Proposit. Jansen. editi Veneta M. I 736. pag. a5o. Catholici Doctores omnes ex adverso usquaud praesens seculum potentiam vere, & relativm ac proxime susticientem ad observanda DEI mandata, in justis omnibus admittendam esse docuere. Licet enim Bannesani ultra illam ad actum ipsum DEI praedeterminationem requirant; istam tamen reserunt ad ipsum DEI concursum in acta secundo; & sine eo semper dixere potentiam ibberam in ratione creatae potentiae jam elle vi i
lius illius illustrationis & iuspirationis divinae pro
207쪽
, eo6 Trail. IV. Cap. III. De Gratia actuali
xime completam in actu primo. Itaque in syst
inate &c. adde: Secundum P. Berti L. XIV. c. 8. n. a 8. Adam per solam Gratiam versatilem, seu auxilium, 'quod S. Augustinus appellat sine quo non, habuit potentiam proxime expeditam ad bene ope randum. Atqui secundum Augustinum, quisquis non habet tale auxilium sine quo, seu potentiam proxime expeditam, sine eulpa cadit c L. de corrept. C. II.). Ergo etiam cum sola Gratia parva quis sine sua culpa cadit; quia & ista non dat potentiam proXime eXpeditam, nec adeo constituit auxilium sine quo nou.
In eodem systemate rei a non admittitur vera sitirtas indisserentia, seu immunitas actus ab omni
vera necessitate antecedente in exisendo. Nam I. se cundum ipsos auctores praelatos ex delectatione ubctrice, coelesti, vel terrena, actus sequitur ei comformis necellitate infallibili, seu necessitate infasith fitatis g. aqq. nro 3. sub finem , ita quidem, ut infallibilitas necessitatis hujus non utique praecise sit determinatio lassicientissima scientiae, seu cogniti
nis, ad veritatem logicam in repraesentando objecto crevera enim in similitas solius inteluctus, vel cognitionis, proprietas est, non objecti cogniti. s uti certitudo, & evidentia, per Log. g. 3o . not. prout scientiae mediae defensores, etiam ex Gr tia versatili consecuturum essectum a DEO infallibili scientia praevideri. docent; sed ut sit ipsa determinatio objectiva existentiae actus per delectati nem victricem, & ratio quaedam intelligibilis sus-ficientillima, qua visa, seu concepta ex parte actus primi proximi, ceu ex ratione vere sumcientissima existentiae actas secundi, plenissime & evidenter colligitur secutura ipsa existentia actus secundi.
208쪽
isterna theologiec tas. . . ao7
Ipsam enim delectationem indeliberatam gradu s
periorem auctores illi constanter pro ratione sustiaciente adstruunt; ex qua semper a parte rei fetiam absente omni illius cognitione inlallibili, vel inde pendenter utique saltem ab hac θ 1equatur acius.
Certe illa objecti insallibilitas, seu inlassibilitas nexus objectivi inter delectationem superiorem & actum huic Conformem, non proprie infallibilitas quae non nisi cognitioni inest sed vere ac proprie neces itas objectiva es. a. Ruetores isti communiter in Tractatu de Um docent, nexum illum delectationis superioris indeliberatae cum actu libero sibi consem taneo a DEO praevideri per scientiam simplicis i telligentiae, seu merae possibilitatis & essentiae objecti. Ergo in ipsa essentia delectationis superioris objectiva ratio sussiciens existentiae actus secundi liberi sibi consentanei inesse debet; quia ratio omnis sussciens non est nisi id, quo primum cognito& intellecto cognoscitur hoc ipso alterum ceu rationatum contol. 5. 7. J. Atqui rationes sus-ficientes ipsis rerum quarumlibet essentiis insitae immutabiles sunt, & ex eis rationata, quae singulis respondent, illis semel positis immutabili & antecedente necestitate respondent Log. 95. L g.
0 T. I. h. Io5.. . Ergo Vi hujus system alia nece11itate oriettiva antecedente ex delectatione victri ce qualibet indeliberata actus deliberatus couse taneus consequitur. Adde; per scientiam simpliscis intelligentiae non nisi objecta necellaria, aut es fectus rerum necessitate antecedente necessarios, a DEO videri. s. Secundum eosdem auctores pari neces litate ex victrice delinatione indeliberata te restii, mesente solum Gratia parva, actus malus deliberatus consequitur; quali & quanta necessitate in oculo, praesente infirmitate genae aperitionem impediente, sole licet meridiano lucente,
omittitur vitio aqq. nro a0. Atqui uecollitas ista
209쪽
zo8 Trail. IV. Cap. III. De Gratia actuasi
secundum omnes, & evidenter, physica antecedens necellitas est. Ergo praesente delectatione superiore terrestri & Gratia parva attuS malus sequitur necessitate physica antecedente: & cum pari ne cessitate ex caelesti victrice delectatione tequatur bonus, qua ex victrice terrena sequitur malus actus deliberatus, secundum hos auctores; etiam attus bonus nece ilitate antecedente sequetur ex deletia tione caelesti vitirice. 4. Secundum ditios aucto res solum admittitur libertas antecedenS, quae prae
cise consistat in tali indifferentia judicii, ut portitud bonum non proponatur sub omni ratione honi, sed simul in eo apprehendatur aliqua ratio mali aqq. raro 3. sub finem). Atqui talis solummodo
libertas stare potest cum vera necessitate antecedente actus secundi inde consequentiS, ac proindo vera libertas a necessitate non est, qualem Ecclesia ad merendum & demerendum in hoc praesen te ita tu pro dogmate asserit. Namque etsi judicium intelle tus eo sensu indifferens sit, ut objectum nec ut pure bonum, & appetendum , nec ut pure malum & aversandum, proponat: tam eranon est indifferens relate ad actum secundum deliberatum, posito, quod plus boni quam mali iuo etto repraesentando magis delectet, quam taedio absterreat, simulque posito ut in hoc systemate ponitur , quod magis delectando sic de temminet actum secundum delectationi superiori antecedenti consentaneum, ut potentiam proxime ictificientem illum omittendi non relinquat I. praeced.): hoc enim posito judicium plus boni quam mali in objecto propon&as a priori utique determinat potius appetitionem quam avertati nem, ita quidem, ut appetitio ex eo insallibiliter consequatur. Ergo judicium ad hunc actum secundum non cit indisserens: secus eum prae opposito non determinaret: sed potius necellitate antecedente hunC
210쪽
determinat. 5. Denique etsi absit necessitas, quae
oritur ex objecto; non inde sequitur non manere necessitatem, quae proveniat ex delectatione sup riore. Et vero necessitas in Heatis orta ex par
te objecti, id est, puri boni pura cum delectati ne cogniti. secundum ipsum P. Berti antecedens est', & tollit libertatem indisserentiae Berti Lib.
IV. c. I3. n. 5 Ergo etiam necessitas orta ex
delectatione 1uperiore antecedens est, & tollit libertatem. Certe tam insallibiliter secundum ipsum ex delectations superiore indeliberata se quitur actus doliberatus huic consentaneus etiam in concursu delectationis oppositae inferioris; quam insallibiliter in Beatis ex intuitu puri honi, & s la pura delectatione in eodem indeliberata, sequiis tur amor DEI. Verbo: delectatio superior indet, herata est ratio a priori sussiciens, cur sequaturitie actus deliberatus, & cur sequatur prae altero opposito: ergo ex ea actus iste deliberatus sequitur neces itate antecedente contol. Io5.), ac proin sine libertate a necessitate antecedente. Errat v ro P. Berti evidenter ; cum essentialia libertatis unice constituit in motivis contrariis, id est, in duplici apprehensione contraria boni & mali in objecto, & non item in absentia omnis necessitatis Eth. univ. christ. q. si 3.). Certe idem fatetur L. IV. c. I 3. n. a. sit, finem, difficulter capi possie. quo pacto cum praedeterminatione physica stet libertas, si ea per essentiam dicatur conneXa cum actu: & tamen praedeterminatio illa nullo pacto
tollit eam indifferentiam judicii, quam Berti pro
libertatis unico sundamento adstruit. Approbat quidem P. Berti loe. eit. distinctionem sensus composti ει divis. item necessitatis consequentis ρο necessitatis consequentiae. ac dieit, eam delectationis victricis in deliberatae hypothesi applicari perinde posse, atque a Μe