장음표시 사용
21쪽
In Isistit titiones Criminales
ios Inser ulterius non esse Simoni Jm , sic criminosi non admittuntur indis
serenter , nisi in , casibus expressis a Iure , juxta Abb. in dicto
si Episcopus conserat Beneficiuna suo debitora: timore amittendi debitum , vel ut illud facilius consequatur , dummodo non adsit ullum pactum , per quod nova obligatio debitori imponatur majoris securitatis iii sutur una, quia tunc Simonia fieret imposito novo onere pretio aestimabili, Ratio est, quia collator gratis consert Beneficium , & soluin petit quod suu inest, sive quod ipsi ex praecedente contractu liquido est debitum, ita Suar. l. c. cap. 37. nu. t S. Sc Laym. dicto cap.
cap licet Heli num. IO. a I. puta sit Slmoniacus esset etiam haereticus Credens gratiam Spiritus S. emi , vel vendi posse ; secus vero si agatur civili
Secundo , etiam si agatur civiliter , advertendum est, an Praelatus , qui accusatur sit Salcularis , vel Regularis altioris gradus , puta EpitcOpus, quia contra hos testes criminos facile non admittentur , nisi ' sint emendati de crimine : secus vero si accusatus sit Praelatus Regularis non Episcopus, graviter de Simonia
aumam in crimine Simoniae accusare
pessimi. ro9 I Ico primo , quilibet Catholicus etiam criminosus, & infamis ,
quin imo servus contra Domitriim , &etiam mere meretriκ admitti potest ad accusandum de crimine Simoniae ob criminis gravitatem, C. si dominus, dc. C. tanta h. t. quare a contrario Iudaeus, & Infidelis non admitteretur ad accusandum in hoc delicto juaeta DD. communiter ad dictum C. si dominus. tio Dico secundo, Monachi possunt de Simonia accusare Abbatem suum , &contra ipsos non admittitur alia exceptio, quam inimicitiae capitalis , vel conspirationis. C. licet Heli h. t. quia hoc crimen ob sui atrocitatem haeresiaequiparatur , in qua idem definitur , a C. filii de haeret. in s. iii Hic iamen Text. in Q licet Heli melius declaratur ab eodem Innoc.IlI.ria C. per tuas hoc tit. in quo distinxit plures casus quoad testes criminosos admittendos ad accusandum de Si
ii et Primo enim dixit, videndit m ese an agatur contra Praelatum civiliter, vel .criminaliter, idest vel effectum illum anaoxendi ab administratione
vel puniendi poenis condignis huic delicio. si enim agatur criminaliter, te
Tertio, distinguendiim est circa qua- II litatem testium criminosorum, utrurinempe sint emendati de crimine, vel in eo erseverent, & an zelo justitiae, vel ex malignitate aut odio deposuis .
Quarto, videndum est de crimini bus , quae testibus , vel accusatoribus subiiciuntur, an nempe sint minora, majora , vel aequalia . Quinto , utrum sola testi sim dicta producantur, an alia etiam adminicula , seu praesumptiones, quae augeant fidem testibus, quia sine his testes viles non sunt audiendi in crimine Si
Quare collige primo: si testes cri- IIcminosi sint emendati, facient plenam probationem , secus si non fuerint emendati, nisi adminicula concurrant juxta Abb. in dicto C. per tuas nu. q.& IJ. Collige secundo, quod perjurus et ii Ziam emendatus non admittatur in crimine Simoniae , quia praesuinitur , quod iterum pejeraret pl. in dicto C.
dati , & Abb. latina. IO. Collige tertio, si testibus objician. Ii 8tur majora, vel minora crimina, nunde negatur per hoc illis facultas in hoc Crimine deponendi, sed minor fides adhibetur. gl. hic verbo an paria,
Pars prima Titulus V U. Caput Vlli.
ἔc Abb. num. s. si autem aequalia , ut alia Simonia , non admittuntur , quia socius criminis non admittitur , si agatur criminaliter . C. veniens de testibus, & gl. in dicto C. per tuas verbo vel majora. a 39 Collige quarto , contra Praelatos Regulares non solum remitti in parte
ordinem Iuris, sed etiam seri aliqualem justitiae remissionem , quia sine
scandalo etiam eX levioribus causis re moventur ab administratione , quasti
Praelati Saeculares juxta C. dictu ni , ibique Abb. num. 4. in fine , & Marian. Socin. num. I 3.
zo Collige demum, quod licet hoc crimen probetur sicut alia, nempe vel per consessionem Simoniaci , vel per testes , vel per Instrumenta , seu docu- mei' a authentica , & legitima juxta Mascar d. de probat. concili Io . & Re-do2n de Simon. parte 4.c. 6. n. I.&seqq. tamen utpote in crimine eXcepto , ct gravis bimo , sufficiantile viores probationes, etiam per signa , conjecturas,& praesumptiones , idque in od umipsius delicti, C. sicut hoc t. & etiam quia crimen hoc est dirificilis proha
tionis, utpote quod occulte committi solet juxta Redoan. l. c. n. St. requiritur tamen , ut signa , & indicia sint evidentia , ita ut violentam praesumptionem faciant, & quod ple ne probentur, alias non sussicient ad reum condemnandum, gl.s n. in C. in sinuatum h. t. Mascard. l. c. concl. Io Φn. 27. dc 3 3. Clar. Simonia num. 32. Iam autem dico ultimo : accusatus de Simonia interim suspenditur a celebratione Missae. C. accusatum. &C. quoties hoc t. & licet reus accusatus de crimine , dum causa discutitur , non privetur juribus sibi competentibus C. q. de accusat. tamen id limitatur in hoc delicto ob sui enormitatem , de quo infamatus suspenditur etiam Iudicio3pendente a Missarum
celebratione. Iaa Advertit tamen Fagn. ad dictum cap. accusatiam nu. hoc hodie procedere post Constitutionem Martini V.
Ia Ia . 33 ad evitanda, editam in Concilio Contrantiensii quoad publice denunciatum bimoniacum per benientiam hominis, alias enim non dicitur Vitanans , ut alibi diximus sub titulo de Schism1-
De poenis simoniae. DIco primo, pro simonia menta- I 23li nulla poena a Iure est in posita , quia illa habet solum Deum ultorem , qui est scrutator cordium , cicognitor secretorum cap. ult. h. t. &D. Tho. l. c. ast. 6.
Dico secundo , pro Simonia mere ira conventionali vicissim non impleta nulla poena Iuris positivi ipso facto incurritur, excepta Simonia confidentiali de qua jam dictum fuit ; ratio est. tum quia Sac. Can. semper loquuntur, ad effectum incurrendi poenam , de actu perfecto , & coniuna malo, tum quia leges poenales , dc
praesertim gravissimae , utpote odiosae restringi debent, ita ut non incurran tur praeterquam actu perfecto , iam contrarium in Iure exprimatur . Ita
Navarr. in Man. c. 23. n. io . Less. LC. c. ῖJ n. i P. Suar. l. c. cap.& seq. Layman dicto cap. ult. 7. nu ol. & ita de Stylo Curiae testatur Garaias de benes. parte S. cap. I. nu. ai.
Dico tertio, propter nullam Simoniam realem , & utrimqae completam incurruntur ipso sacto poenae Juris praeter illam, quae commmitur mingressa Religionis, Ordine, &Beiae, quas bb. poni. severius punire voluerunt, utpote frequentiores , ocpropter ma)us
22쪽
jam dixerimis de poenis starii tis pro Sinioniaco ingressu religionis, aliae explicandae supersunt. 3ῖ6 IDico igitnr quarto , per Simon amrealem, & completam in Ordine, dc in Beneficio Ecclesiastico , incurrituri in sacto Excommunicatio Papae reservata, tam ab ordinantibus, quam ab ordinatis , tana a conserentibus, quam recipientibus Beneficia , mediatoribus , & procurantibus , ut ordo , seu Beneficium Sis non iace conseratur,& sive hi Simoniaci fuerint mauiselli, . tive occulti, injuncto insuper praece pio id scientibus revelandi, non tamen sub poena Excommunicationis Teκ . est in Extra vaga n. a. h. t. rar Nomine autem ordinum veniunt etiam minores, dc prima Tonsura,
quia etiam illa lato modo dicitur Ordo , cum ponat hominem in Ordine,cto gradu Clericali juxta Barbos. qui plures affert ad dictam Extra v. n. s. I 28 Dico quinto, ut dicitur in dicta Extra v. Beneficii collatio Simoniaces acta est nulla, nec Beneficiatus facit fructus suos, ut diximus in Cis p. nobis h. t. & dicto Beneficio est privandus , aliisque ei iam prius obtentis n. Presbyter i. quaest. I. C. sicut , & C. de hoc h. t. sed nonni si per sententiam condemnatoriam Iudicis, ut Om-nrii niter DD. ad Textus praedictos , ac praesertim Lot ter. de re benes. lib. s. quaest. 29. num. ior. & Gibal in. te bimoia. quaest. 23. nu. ac juxta Bullam S. Pii V. inci p. cum primum inter suas quintam F. S. redditur inhabilis ad alia obtinenda, quod tameni pariter D D. intelligunt post senten-itiam condemnatoriam Iudicis, vel saltem declaratoriam criminis. Ita Na-
ias Dico Sexto , conseren Isimoniaceordines saltem per triennium ipso facto est suspensus ab eorum collatio-iae , & ita ordinatus ab illorum exercitio , donec a Sede Apostolica dispe fationem obtinuerit C. si quis h. t.
Verum post Bullam Sixti V. incl-pientem Sanctum , dc salutare, ordinans Simoniace est suspensus ipso Iure a collatione omnium ordinum ,
etiam primae Tonsurae , &ab exeqtin-tione munerum Pontificalium , & ingressu Ecclesiae, & reservantur hae censurae Sedi Apostolicae, quamvis Simonia sit occulta, & post Extr. a. h. t. ordinatus Simoniace est suspensus ab omni ordine etiam non Simoniace suscepto donec a Papa suerit absolutus ibi: omnes tui, qui Amon tace ordinati fuerint , a Dorum ordinum exequu
tione sint suspensi. Quod si quaeras an haec suspensio
incurratur ab ordinato Simoniace, sed ignoranter, dc quidem ignorantia eX-cusabili. Respondeo , dupliciter hoc contingere posse. Primo, si quis susceperit ignoranter ordines ab Episcopo su Dpenso, quia peccaverat Simoniace in alia ordinum Collatione . Secundo,
cum ignorante ordinato, alius, puta amicus, vel consanguineus, Episcopo, Examinatori aut alii Ministro pecuniam dedit pro ipsa ordinatione . Ita primo casu ordinatus erit suspensus, nisi cum ipso Sedes Apostolica misericorditer dispensaverit, quod sacere
solet pro temporis , aut Ecclesiae necessitate, ut liquet eκ Caia. Statuimus, & Can. si qui i. quaest. i. &D. Greg. lib. 6. regis h. epist. 39. ait: Eos tantum in Ecclesiae ordine recipi permisit, si eorum vita irreprehensibilis probetur ; idemque statu it Alex. II. in bynodo Romana Can. apud
parte a. ibi: eos , qui iusque modo gratis frent amSimoniacus ordinati , no tum obtentu justiti. e, quam intuitu misericordiae in acceptis ordinibus per mavere permittimus , nisi forte alia quipa ex vita eorum fecundum Canones eis obstat ; tanta quippe talium multitudo est , ut dum rigorem Cauo nici rigoris super eos servare non ρή
sumtia, necesse lit in diripensatione od ndescensionis sudium nostrosioni
Pars Priim Titulus VII. Caput VI l
mos ad praesens inclinemus. Et ratio talis ius pensii senis eii , qu a cum nemo possit dare quod non habet t. nemo ff. de reg. Iuris, .& Can. nemo prima quaest. I. non immerito is, qui a Simoniaco, etsi non Simoniace ordi natur , tamquam ab illegitimo ministro praeter intentioneia' agentis principalis coψpurante, .ccepti gradus exc-quutione privatur.
133 Circa autem secundum casum sine sua culpa Simoniace ordinati, sed ab Episcopo non jam Simoniaco, verior opinio est Navarr. in Man. cap. 2 . n. 68. & Suar. de Cens. disp. 3 r. seci. q. nu. qi. quod haec suspensio ab ita ordinat' non incurratur. Ratio est , qtita talis poena imposita est pro de licho : eo igitur cessante , dc poena ces stare debet, & est Text. apertus in C. de Simoniaco h. t. ubi Luc. 3. ait: ita ordinato in suis posse ordinibus remanere , quia Simoniaci non sunt. Nec obstat , quod in primo casu proxime relato incurratur suspensio quamvis ordinatus ignoret ordinantem esse Simoniacum, dc ideo neque tunc
sit in culpa.rae Respondeo enim, disparitatem inter unum, &alium casum esse, quia in primo casu suscipit ordines a Ministro suspenso, ct ideo ut diximus ,
eorum e Xequutionem btinere nequit,
cum nemo dare queat id , quo caret ilia secundo vero non ordinatur ab Epi
scopo jam suspenso, sed qui per ta
lem ordinationem fit suspensus, cum antea non esset; erg0 potuit dare Ordinato a se exequutionem ordinis quam
habebat , quamvis simul ipse illam
amiserit sic ordinando. Quare in neutro casu ordinatus peccat, sed in primo a Ministro suspenso n in potest
recipere exequutionem ordinis, quam habebat , esto contempora nee tali Ordinatione peracta , ea dc ipse privetur.
336 Dico jam septimo: bimoniacu
ponendus etiam est perpetuo ab cm-cio , & Ministeris Altaris Q de hoc h. t. λ37 Dico postremo . ii Simon lacescienter Bet eficium obii Ruit. οὐ Π
Vatur regula Cancellariae- Apostolicaede triennali possessione , cum in ea; pecifice eκcipiatur illis verbis: abloue dimoniaco ingressu. Gomea. ad reg anc. q. ι 2. conua vero illa juvat ut i ignoranter simoniace impetraverit'd editan. de Simon. parie q. c. I 2. Ulterius debet restimere omnes Ductuseriam consumptu S, dc percipiendos, qui nempe poterant percipi a quolibet possessare, sed ejus negligentia non fuerunt percepti. . Hostielisis in sum. ad rubiuic. de Simon. nu. ε. Redoan. l. c. pδrte q. n. a. Decian. traj. Cri- min. lib. 3. cap. 87. n. F. quia habetur loco praelonis, & tamquam vi lentus invasor , cum nec habeat titulum coloratum Beneficium retinendi juxta Paris. de resign. bene l. lib. q. quaest. 2. num. 2o. Si autem ignoranter Simoniacus fuerit , tenetur restituere tantum fructus exta lites, & ante sententiam perceptos , non Veso
consumptos, nisi a die Sententiae latae, quia habetur tamquam possessor bonae fidei usque ad tempus praedictum C. de regularibus C. ex insinuatione, dc C. nobis h. t. & Gonetal. ad C. insinuatum hi t. n. 6. Quod si qiiaeras quinam p ,ssit dis- iaspensare, seu relaxare poenas a Jure Simoniacis influstas. Respondeo primo, quoad exc0m- a 39 municationem etiam in Simoniaco occulto, dispensare posse solum Papam, quia ita cavetur in dicta Extra v. a.
Respondeo secundo, quoad renabi- I Olitandum Simoniacum ad obtinentium beneficia in posterum , vel recuperandum quod habebat, etiam si Simonia sit occulta, non potust dispentarem si Papa juxta innumeros DD. apud Barb. ad
Caeterum lac lusis di sis casibus , in I suspensitone, quaeniam occultam, potest
delictum dici occultum usque ad litis contestativa m
23쪽
:ue In Institi itiones Criminales
jam dixerimiis de poenis sta itis pro verum post Bullam Siκti U. ines
12 IzSSinaoniaco ingressu religionis, aliae explicandae supersunt. Dico igitnr quarto, per Simoniam realem, dc completam in Ordine, &in Beneficio Ecclesiastico , incurrituri . facto Excommunicatio Papae re. servata, tana ab ordinantibus, quam ab ordinatis , tam a conterentibiis, quam recipientibus Beneficia, mediatoribus, & procurantibus , ut ordo, seu Beneficium Simoniace conseratur, dc sive hi Simoniaci fuerint maliti esti, sive occulit, in)uncto insuper praecepto id scientibus revelandi, nou tamen sub poena Excommunicationis Text. est in Extra vaga n. a. h. t. Nomine autem ordinum veniunt etiam minores, dc prima Tonsura,
quia etiam illa lato modo dicitur Ordo, cum ponat hominem in Ordine, dc gradu Clericali juxta Barbos. qui plures affert ad dictam Extra v. n. 3. Dico quinto, ut dicitur in dicta Extra v. Beneficii collatio Simoniacefacta est nulla, nec Beneficiatus facit fructus suos, ut diximus in cap. nobis h. t. & dicto Beneficio est privatidus, aliisque etiam pinus obtentis n. presbyter I. qiuaest. i. Q sicut , dc C. de hoc h. t. scd non nisi per sententiam conden natoriam Iudicis, ut Coin-rcu niter DD. ad Textus praedictos, ac praesertim Lot ter. de re bene f. lib. 3. quaest. 29. num. Io I. & Gibal in. de binausa. quaest. 23. nil. 3. ac juxta Bullam S. Pii V. inci p. cum primum inter stras quintam 3. redditur inhabilis ad alia obtinenda , quod tamen pariter DD- intelligit ut post sententiam condena natoriam Iudicis, vel saltem declaratoriam criminis. Ita Na-
Dico Sexto , conserens. Simonia cetriennium ipso sa-cio est suspensus ab eorum coliati0are, α ita ordinatu C ab illorum eκercitio , donec a Sede Apostolica dispen- Lationem obtinuerit C. si quis h. t de
nans Simon ace est suspensus ipso Iure a collatione omnium ordinum , etiam primae Tonsurae, dc ab exequutione munerum Pontificalium , & ingressu Ecclesiae, & reser Wantur hae censurae Sedi Apostolicae, quamvis Simonia sit occulta, & post Extr. z. h. t. ordinatus Simoniace est suspensus ab omni ordine etiari, non Simoniace suscepto donec a Papa fuerit absolutus ibi: Omnes tui , qui fimoniace ordinati fuerint, a suorum ordinum exequu
Quod si quaeras an haec suspensio r3i
incurratur ab ordinato Simoniace, sed ignoranter, dc quidem ignorantia e
cusabili. Respondeo , dupliciter hoc contin- Isagere posse. Primo, si quis susceperit ignoranter ordines ab Episcopo su Dpeuso, quia peccaverat Simoniace in alia ordinum Collatione . Secundo, cum ignorante ordinato, alius, puta amicus, vel consanguineus, Episcopo , Examinatori aut alii Ministro pecuniam dedit pro ipsa ordinatione . In primo casu ordinatus erit suspensus, nisi cum ipso Sedes Apostolica misei icorditer dispensaverit, quod saceresblet pro temporis , aut Ecclesiae necessitate, ut liquet ex Can. Statuimus , & Can. si qui I. quaest. I. dc D. Greg. lib. o. regist. epist. 39. ait: Eos tantum in Ecclesiae ordine recipi permisit, si eorum vita irreprehensibilis probetur ; idemque statuit A lex. II. in bynodo Romana Can. apud
Baron. an. lO6I. dc Bin. to. 3. Concit. parte a. ibi: eos , qui usque modo gra tis sunt amSimomaria ordinati, noviam obtentu justitide, quam intuitum Vericordiae in acceptis ordinibus permanere permittimus , nisi forte alia quipa ex vita eorum fecundum Canones eis obstat ; tantarquippe ita iummuli tudo est ut dum rig. rem Cano- ci r/goris super eos servare non sto
jam vi , necesse hiis in dispensatione σήν pt condescensionis sudium nostros ani
Pars Prina a Titulus VII. Caput Vllia
mos ad praesens inclinemus. Et ratiotat is suspensionis est quia cum nemo possit dare quod non habet . l. ne no f. de re g. JuriS, & Can. nemo prima quaest. l. non immerito is, qui a simoniaco , etsi non Simoniace ordinatur , tamquam ab illegitimo ministro praeter intentione ΠΤ agentis principalis cooperante , accepti gradias Cκοῦ-quutione privatur. Circa autem secundum casum sine
sua culpa Simoniace ordinati, sed ab Episcopo non jam Simoniaco , Verior opinio est Navarr. in Man. cap. 2 . n. 63. dc Suar. de Cens. disp. 3 i. feci. q. nu. 6 I. quod haec suspensio ab ita ordinat' non incurratur. Ratio est , quia talis poena imposita est pro de licto : eo igitur cessante , & poena cesis are debet, & est Text. apertus in C. de Simoniaco h. t. ubi Luc. g. ait ita ordinato in suis posse ordinibus re-naanere, quia Simoniaci non sunt. Nec obstat , quod in primo casu proxime rei ato incurratur suspensio quamvis ordinatus ignoret ordinantem esse Simoniacum, &ideo neque tiarac sit in culpa. Respondeo enim, disparitatem in 'ter unum, & alium casum esse, quia
in primo casu suscipit ordines a Ministro suspenso, dc ideo ut diximus,
eorum e Xequutionem obtinere nequit,
cum nemo dare queat id, quo caret iin secundo vero non ordinatur ab Epi
scopo jam suspenso, sed qui per ta
lem ordinationem fit suspensus, cum antea non es et erg0 potuit da se Ordinato a se e Xequutionem ordinis quam
habebat , quamvis simul ipse illam
amiserit sic ordinando. Quare in neutro casu ordinatus peccat, sed in primo a Ministro suspenso non potest recipere exequutionem ordini S, quam habebat , esto contempora nee tali Ordinatione peracta , ea dc ipse privetur . . Dico jam septimo: bimoniacus de ponendus etiam est perpetuo ab ossicio , dc Ministerio Altaris C. de hoc h. t. Dico postremo . Qui Simoniacescienter Betesicium obii Ruit. non m
atur regula Cancellariae Apostolicaede triennali possessione , cum in ea spe cffice eκcapiatur illis verbis: absque
Simoniaco ingressu. Gomer, ad reg. Canc. q. I a. contra vero illa juvaturia ignoranter Siri 'niace impetraverit. Redoan. de Simon. parte a. c. I 2 Ili . ' omnes Ductus etiam consumptos, di percipiendos, qui nempe poter Rut percipi a quolibet possessare, sed ejus negligentia non tuerunt percepti. Hostiensis in sum. ad rubiuic. de Simo n. nu. 6. Redoan. l. e. parte q. n. 2. Decian. trach. Cri- min. lib. 3. cap. 87. n. I. quia habetur loco praedonis. dc tamquam vi lentus invasor , cum nec habeat titulum coloratum Beneficium retinendi
juxta Paris. de relign. benes. lib. q.
quaest. 2. num. 2 o. Si autem ignoranter Simoniacus fuerit , tenetur restituere tantum fructus extantes, & ante sententiam perceptos , non Veroconsumptos, nisi a die Sententiae latae, quia habetur tamquam posses rhonte fidei usque ad tempus praedictum C. de regularibus C. ex insinuatiqne, & C. nobis h. t. & Gonaal. ad C. infiniatum h. t. n. 6. Quod si qii aeras quinam pi,ssit di se iaspensare, seu relaκare poenas a Iure Simoniacis inflictas. Respondeo primo, quoad excom- I39
municationem etiam in Simonia CO Occulto, dispensare posse solum Papam, quia ita cavetur in dicta Extra v. a.
Respondeo secundo , quoad re habi- I litandum Simoniacum ad obtinetivum beneficia in posterum , vel recuperandum quod habebat, etiam si Simonia sit Occulta, non potest dispensare nisi Papa
juxta innumer .is D D. apud Barb. ad Conc. Tr. sess. 2 q. c. 6. de re f. n. 22.
Caeterum seci u sis dictis casibus, in I in rsus pelisione, quae incurritur 'd Simoniam Occultam, potest dispensare fescopus ex dispi sitione Trid. l. C. OcBarbos. ubi supra, qui n. i. fit at delictilio dici occultum usque ad litis contestationem.
24쪽
In Inst. Crim. Pars prima Titulus VII. Cap. VIII.
1 2 Scie cluna, juxta veriorem opinionem , quam post D. Th. a. a. quast. 32. ait. 7. tenuerunt Navarn ad hunc tit. I S. Tnc lol. tagm. Iur. -lib. yy. c. I S. num. 38. &Suar. dicto t. q. de Sinion. cap. 6O. pretium Sinioni ace acceptum . tuendum Tore in foro conscientiae
etiam ante Iudicis sententiam, quod etiam desumitur ex C. de hoc h. t. nam cum Ecclesia , imo ipsiim Ius divinum hujusmodi conventionem, &pretii acceptationem omnino irritaverit, sequitur illud pretium retineri, non posse, nec ejus dominium umquam in accipientem transferri, L. si non sortem ff. de condict. inde b. & L. cnna lex ff. de fide utar , ita ut ex hu usmodi prohibita conventione n que obligatio naturalis oriatur L. Iuris genti una g. sed cum nulla is depact. dictum vero cap. de hoc, asserit restitutione iam protii post sententiam faciendam fore Ecclesiae , quod tamen DD. remittunt sibi trio Iudicis Ecclesiastici, qui quotiescuntque Ius aliter non disponat in potest illud distribuere pauperibus, vel in alias
pias causas erogare , Suar. l. c. D. S. ct Leis. I. c. cap. I . n. l7 i. qui vo
lunt, quod ante sententiam Iudicis te neatur accipiens ei, qui dedit, pretium restituere, cum accipiens non habuerit Justum titulum accipiendi, sed imjustum.
Et haec satis dicta sint in primam partem criminalium Institutionem.
1 π Gimus in, praeterita parte de de ι , lictis mere Ecclesiasticis , nunc ad mere saecularia est properan dum , ad ea scilicet quGrum cognitio , si a Laicis perpetrentur , spectat ad solum Iudicem Laicum. 2 Primum holitan est crimen laesa Maiestatis, quod describi potest : Machinatio , se V co pia citro contra dignitatem , seu potesatem Priucipis ,
mei nitemus , cui Princeps talem concesserit potestatem. - Iam vero cum Princeps sit, vel Ec- xlesiasticus , vel baecularis, & uterque illorum vel supremus , Vcl interior , inspiciend im est contra quem Principem debeat haec moliri conjuratio, ut
hoc crimen committatur. Ici Primo igitur dubium esse me quit , quin conspiratio contra Papam facta hoc crimen sit , cum Pontifex buperiorem omnibMs Principibusi habeat Majestatem.
. Ei cum Cardinales sint i pars corpo-' ris Pontificis , conspiratio etiam hujusmodi contra ipsos facta crimen est laeuae Majestatis.s In Lugatos a latere pariter, Urbi Dque Vicarium , etiamsi, quod tamen esse non sal et Cardinales non essent,
crimen hoc committeretur , scuti committitur illudietiam in Episcopos , Richiepiscopos & Patriarchas. Jam vero Principes staculares , aliis x premi sunt, alii inferiores . Supremi sunt Imperatores, Repes , & Respublicae Regiam habentes Maiestatem , Mi Respublica Veneta, adversus quos procul dubio hoc delictum perpet ' Iur, sicuti etiam fit contra eorum Oratores, consiliarios, Militiae praesectos, ct Rectores: Provinciarum , L. qui si uis C, ad L. Juliam Majestatem i Eκ inferioribus autem principibus , 8
alii Lunt qui superiorem non recognoscunt, alii qui recognoscunt. Contra Superiorem non recognoscen- stes, ut essent Magnus Dux Hetruriae, Rei p. Genuensis &c. tale delictum quoque com ait titur juxta receptam opinionem relatam a Farina C. de Crim. laesae majest. qWarit. II a. Ini p. s. a
Contra Principes vero Feudatarios alterius Principis, adeoque Superiorem recognoscen tes committitur hoc delictum , dummodo duo concurram . Pri
mum quod propria Pi incipis persona
offensa sit .. ecundum quod hujusmodi Principes habeant in subditos merum & mixtum Imperium , hoc est idem Ius in personas, dc res subditorum , quod habent Imperator, dc rex. Ita Farin. loco mox laud. num. IT: .& 2. seqq. Sed jam progrediamur ad modos , quibus hoc crimen committitur. Horum primus est conspiratio, seu con-juratio in persona m Principis satia , quae duo disterunt inter se, quod conspiratio sit plurium conventio, conjuratio autem est conventio plurium , juramento firmata , juxta Archi d. iv Can. Conjurationum II. quaesivi prima , & haec eonspiratio, vel conjuratio est crimen laesae . Majest. esto pessona Principis laesa non fuerit: punitur enim ob sui gravitatem in hoc delicto solus delinquentis cona iuS , qui ad aliquem actum exteriorem devenerit, esto delictum non crini unania verit, L. quisquis C. ad Leg. Jul. Ma- Committitur etiam hoc crimen per perdueniuinem , cuius reus est qxilc uinque palam , & publice vi v nre tuo
25쪽
dicti crimino si hi Perdueiacs , velim ad duellum . seu bellum perfecte ac cincti, & parati teste Farm. tra t. cit. qu. D 3. In speet. S. num. 2δ' Tertius modus , quo fit crimen de quo agitur , est rebellio , ac rebelles proprie dicuntur qui a Principe debellati , post praestitum illi Iuramentum fidelitatis iterum contra ipsum arma sumunt , ideoque rebelles dicuntur, ac . si redeuntes ad bellu in .
Quartus modus est seditio ita dicta vel uti seorsim isto, eb quia pili res de exercitu , vel populo aliquo ab aliis dividuntur, & saci iones varias faciendo , publicam q*ietem in damnum Principis , vel Reipublicae tentant offende
Ad ementiam autem seditionis r quiritur quod praecedat tractatus deturbanda publica quiete, puta sit quis
ex condicto excitaret turbas in populo clamando: fuora suo .r, vel mori tur , qui Civitatem regit , juxta liart. in L. capitalium f. solent fissi de praed. Ias . cons. I 67. co L . I. vol.η. & Surd. Cons. μ. num. 37. lib. I. non autem si accidentaliter, & ex alia causa privata tumultus eveniat. L. si quis ingenuam in Civilibus C de capti v. Gram. vot. I9 num. Felim in camfin. num. 2. de tessi cog .etiamsi plu
res ad arma concurrerent , dc clama
tum suerit, fud co, fuoco , vel quid s-mile , ut in terminis respondit Raynald. in vo t. posthuim, V M. 93, 2 per
Reus quoque est criminis laesae Majest. qui usurpat Principis Iurisdictionem U. r. gerendo s e pro Principe , vel Magistratu , cum non siti talis , morti aliquem tradendo , aut erigendo furcas , vel exercendo pri vatum
carcerem , nam oreorum custodia ad
merum Principis spectat imperium L. uti. Cod. de privatis carcer. vel laser tiori Leges, & Statuta condendo, &sic minuendo Principis potestatζm . Consulite Farinae.wloc. alias cita loquiri . iuspecl. prima per tot. III 8
Proditor etiam Principis, Patriae . vel Reipublicae proprie delici i hujus compos est, ut esset miles sui domini Castra deserens , illiusque hostibiis in adjiciens, L. a. ad L. juliam Maiest. custos alicujus Arcis infidus , qui illam hostibus traderet, 'et qui exercitum per insidias inimicis dissipandum committeret, L. q. ff. tit. dicto vel qui per dolum, & fraudem secorit, quominus Princeps suus victoriam contra hostes obtineret ; videte omnino dicta in L. q. Frangens quoque Carceres publicos, ex quibus rei ibidem detenti evaserint, vel frangens carcerem privatum , ne in pe Ostium alicusus Camerae pro carcere a Principe desti nator, criminis la sae Maiestatis reus evadit , sciiti pariter, arma, Instrumenta , homines , vel opem private , aut publice praestans ad eximendos reos a carceribus
Eripiensi etiam de manibus familiae reum captum, Vel impediens, ne capiatur , vel dans illi commoditatem evadendi, vel impediens exequutores Iustitiae , punitur ut reus laesar Majestatis: eademque pinna mulctatur e Ximens se ipsum a familiae manibus, si populum ad arma concitet , vel satellitibus cum armis resistat , illos' epercutiat aut vulneret, aut ad sui auxilium pro testetur se eme in aliqua franchisia , juxta Bullam quamdam Sixti V. incipientem. Hoc nostri Pontificatus initio. Advertendum tamen , hujus Bullae poenas locum habere ad versus eximentes aliquem captum pro causa crimi nati: eximens enim captum pro debito civili, non poena ordinaria , sed arbitraria Iudici puniendus est, & insuper tenetur solvere creditori integrum debitum , quod illi itenebatur
solvere debitor exemptus ,' non aliter,
ac si pro ipso fideiussisset testet Farin.
de carceribus, & carceratis quaest, Iz. a rium. 6. usque ad rq. inclusive. Me astaui pariter , vel deturpans Principia statuas, aut insignia quomodolibet
dolibet depicta, Veli Lisculpta , crimen de quo sermo est certo committit, nec non famam, & honorem Principis iniquo calamo, Vel Ore dilacerans L. un.
C. si quis Imperatori maledixerit. et a Monetam pariter cudentes hujus criminis rei sunt, sed quia salsam sa-bricantes monetam, etiam crimen sal
si committunt, ideo de hoc alibi sermo redibit i addentes autem ad Clar. s. laesae Majest. num. I, ct seq. O . modos adstruunt , quibus hoc crimen committi potest , ad quos vos remitto, satis ducens principaliores modos ad duesisse nefarii hujus Criminis perpetrandi. Rogabis autem a quibus hoc crimen laesae Majestatis committi potest Respondeo ab illis tantum, qui illud patrant in Principem , cujus sint
subditi, vel ratione originis, vel domicilii: satis enim non est, quod tantum ratione bonorum ejus ditioni sub jaceant juxta communem DD. sententiam apud Clar. lib. s. sententiarum laesae Majest. crimen numer .etue Limitatur tantum conclusio in S- Pontifice , quem Offendens , quilibet interim, & cususvis nationis ille sit , crimen laesae Majest. committere dicitur, cum Omnes habitu saltem Pontificis subditi sint iuxta ea , quae Farina c. scribit de crimine laesae Majest.
dis Quid si aliquis sit tantum alicui Principi subjectus ratione Feudi, quod ab illo accepit , ac illum offendat ;committet ne crimen hoc immane de quo agimus t: Respondeo quod non , sed tantum Feudum, quod ab illo habuit , amittet , teste Farina c. loc. nuper cit. a nu.
2q8. Vsque ad et O. incius e , sicuti pariter ii Clericus, Sacerdos, vel Episcopus in suum Principem Saecularem delinquat , non per hoc ab ipso ut reus laesae Majestatis puniri potest, cum per Clericatum ab e)us Iurii dictione exemptus sit, ac subjectus privative Foro Ecclesiastico . Consulite
Farina c. loc. mox cit. anum. 2II. us
que ad num. 239. inclusive. Clar. g. laesae Majest. n. 237. in fin- Cayeant tamen in omnemensum Clerici , talibus se immisceant , quia licet haec conelum fit de Jurς vera tam ess Principes Saecula res de jacto servant contrarium imin Civitate Florentiae fuit alias .ropter hoc crimen suspenjus quidam Archiepiscopus , quod sane non fuit quid
Hujus igitur criminis poena statu- et ita est in L. quisquis C. ad L. Iuliam Majest. nempe gladii, seu mortis naturalis, quae tamen juxta Varios variarum Urbium mores, mitiori nunc, nunc atrociori modo sequi solet , &
Neus hujus criminis quandoque in differtationem in jroa , quandoque severiori mortis genere punitur , iv
quidem in Urbe olet pract irari, quod maluo percutiatur, O jugugetur, o in frusta scindatur , tr ita fuisse exequutum tempore Pii M. conira eos , qui occidere Pontificem conspirarunt testatur Far in. qu. II 6. num. 3.
Rursus omnia bona ipsius rei a die acipatrati delicti confiscantur juxta Text. in dicta L. quisquis. Tertio: qui crimen hoc consessi , vel 3r per sententiam illud commisisse declarati: fuerunt, infames fiunt, teste Farina c. tit. nostro quaest. II 6. num. q.
Quarto, hujusmodi rei insignia gen- Iatilitia destruuntur , & domus est demolienda C. selicis de poeta. in 6. Ultimo hujus imodi reorum filii aeque
naturales , dc legitimi , ac naturales tantum privamur qualibet successitone, ut diximus in secunda parte Institutionum Civilium agentes de haei editatibus ab intellato, dummodo tamen nati sint vel concepti post delictum Patris juxta mitiorem opiniOnem teste Claro lib. s. sentent. s. laz-sse Majest. crimen numer. 12. Extenditur autem haec poena ad pro ' ῖψF ne PO-
26쪽
S6 nepotes etiam inelusve, si deicendant ex maribus i si exsculaminis in nepotibus tantum militat. Excipiuntur tamen ab hiis utimodi poenae incursu foeminae , ut dixi pariter agens de haereditatibus ab intestato , quae in. bonis matris quartam obtinent partem. Unum advertendum , nempe delictum parentum non obesse filiis, ns siquando fuerit crimen laesae. Malest. in primo capite , factum scilicet contra personam Principis, dc ejus Consiliarios , vel Rempublicam; commissu naenim alio modo quam hoc, vel contra aliam personam ex supra recensitis, dicitur crimen laesae Majest. in secundo capite. Videte AleX. - cons. a 67. n. l. & Clar. lib. s. sent. F. laesae Ma est.
Specialia quaedam hujus de icti explicantur
A Trocissimum hoc crimen plura
specialia habet, quorum 3O. refert Farinae. qtiaest. II 8. per tot. &multa etiam Carpaov. in Prax. Crim. quaest. num. q. & seqq. ac Bajard. ad Clar. l. c. nu. 2 s. quaedam autem principaliora nos selegimus, &ad pra-xim magis conducentia.
Quorum primum est , quod quilibet Fiscus , etiam diversi dc distincti Territorii , bona condemnati in
suo Territorio sita confiscare possit, juxt. Vot. Card. Castaldi. relat. post Rot. Decis. I6. parte I . rec: &Manetium contuli. 337. lib. s. qui Fiscus illico accipit p. desitoiaem bunorum delinquentis etiam antequam discutiatur ut rum supra illis cadat
Confiscatio juxta dictu ni Votum post
Dec. Rotae cit. num. i . ii noletiam,
si constet illa bona non spectare ii tegre ad delinquentem , susscst enim Flico 'quod in parte ad illulia spectent, ut tota possideat, restituturus exinde aliis Ius habentibus portionem debitam , quod desumitur eae Text. in L. uni c. C. de Venditione rerum Piscat. lib. 1. ibi: Forma est quoties ad Fiscum veI minima portio rei pertinet, ut universa a Procur tor bus meis di robotur , sed pretium certum in Fiscum redigatur , rem quum Dominis partium restituatur , ibique Bart. &. Guaetin de Confisci
bonorum Concl. ii. limit. qq. num.
is. dc seqq. Ideoque Fiscus omnia bona rei occupat, re exinde conveniendus est a filiis si tale Ius habeant in
pro excorporatione & det racti one legitimae. Mastin. de Confisc. bonorum quaest. 2S. num. I. ab uκore Mariti damnati pro recuperatione dotis . Guara in s. c. limit. ys. num. I 6. insin. a creditoribus hypothecariis Rei pro satisfactione , & vocati ad Fideicommissum pro experiendis Iuribushropriis Rot. post Farina c. in addi
lib. consit. ejusdem ; nisi tamen personae supradictae habeant Ius clarum,& evidens , quo casu possunt impedire Fisci possessionem ad evitandum inutilem circuitum juxta Rot. apud Farinac. l. c. & dec. I97. post secundum librum Consiliorum.
Secundum speciale hujus delicti est , 3squod in eo procedatur summarie, &sine strepitu, ac figura Iudicii , Farin. dicta quaest. Ita. n. I. & CapZOVv. dicta quaest. qi. in . z. ita vi quotiescumqu' crimen si notorium, procedi p0stit etiam sine cita tione: dummOdo tarnen etiam causa sit notoria , alias enam non procedit conclusio; puta si si sit notorium homicidi una , sed ignoreturi an ex una , vel alia causa commistam suerit, tunc enim citatio requiritur juxta Votum primum editum a S.IMe. Clem. VIII. post Dec. Rem boldi Π.ῖ P. & Farinac. dicta q. Ozi. . . t et tio, quando reus est fugitivus, & cIntum an, sententia in eum Iata potest eκequi in ejus emgiem , vel statuam , illam suspendiendo , decollando, totamque comminuendo, vel comburendo, quod etiam practicatur in crimine so
Pars secunda Titulus I. Caput Unicum.
mine laesae Majest, di Vin . , nempe haeresis . Gonior lib- 3- V. . C. I. n. 76. dummodo tamen crimen laetae Majest. fuerit in primo capite , in periona nanempe Principis commissum, non vero si contra ejus lateri assistentes , aut alios inferiores . Mulier. de fugitivis Tii. de suga delinquentium 38.
test ejus memoria damnari, per Text. in L. 6. c. ad Legem Iul. Majest. L. fin ff. eod. iis & F. Inst. desub. Jud. dummodo tamen crimen suerit in primo capite , iuxta Bocer. Tit. de crimine Majest. C. a. n. r6. i T. & dummodo ii iasprmativus processus legitime
conficiatur, citatis filiis , vel coni agunneis destincti quibus infamia inurenda est, isque legitime ini' per repeditionem testium faciendam cum interrogatoriis, assigneturque ex ossicio de se isor , per Edictum citentur omnes, qui velint alsumere de sensionem dei iacti, cum quilibet hoc facere posse sit, dc assignemur termini ad iaciendas de sensiones , illisque factis, & non relevantibus , Iudex Sententiam proferat, cujus formulam in crimine haeresis habes apud Pegnam in direct . inquisit. parte s. Comment. Era. Ver L. haec actus tio, & vers. ne quis autem& in crimine laesae Majest. apud i Harpreta. ad g. 3..inst. de pub. Iud. n. qs. Quaeres.autem an Clerici in hoc crimine subjiciendi sint tormento Vigiliae 3 Respondeo assirmative, quia Iudex Ecclesiasticus quando procedit in delictis, pro quibus Clericus potest degradari , ut crimen hoc haeresis , potest ad eruendam veritatem uti etiam exquisitioribus tormentis , praeparantibus ad subeundam poenam praedictam. ita Fagn. in C. cum non ab hominenum. 69. dc seq. de Iudic. & Farina c. de crimin. laesae Majest. qu. q. nu. 7. quibus favet Text. in Can. nullus 6. q. prima ibi : e,ecepta tamen Maiiestatis ι uo , tu qua sola aequa omnibus conditio est . Secundo, quia in decernenda tortura attenditur natura, dc qualitas de icti, non pinna . Ricc. de pub
Iud. q. . f. blasphemia n. i 8.dc seq. parieta. Campana selech. res i. resol. a. n. 6 I. Ecclesiastici autem quoad modum tormentorum, non reperiuntur in aliquo privilegiati: Can. Circumcellio ues at . qu. I, Quae res secundo, an occidens Episco- qqpum hoc crimen committati
Re p. cum distinctione cum Bald. & η s
alus relatis a Farinac. q. Da. n. er. dc '
rat. Hi Episcopus habet annexam jurisdictionena temporalem , committitur, non vero si mere spiritualem ha beat e tunc enim committitur solum
crimen parricidii. Et hoc dei potest puniri a Iudice, tu Laic0, tum Ecclesiastico Caia, sunt qua disio et 3. q. s. ec Conciol. resol. crina . Verb. delictum
praeventio per rei capturam: Fagn. in C. cum non ab homine de Iudi c. n. s.& Iudex Ecclesiasticus potest devenire ad omnes poenas suo Tribunali congruas pro puniendo hujusmodi delicto. Conciol: L c. n. q. Speret l. de C. q. n. l . & seq.dc dec. 86. n. 3. dc Dei Bene in addit. ad Tract. de immunit. ver b. Episcopus. Sed inquires ulterius , an si in tali scasu contra . correos procedatur petiitrumque Iudicem , Curia Ecclesiasti ca debeat Judici Laico communicare
Processu S. Respondeo negative. Ita enim sae- 7pe respondit S. Cong. Immunit. ut refert Dei Bene l. c. verb. processus , dc Speret l. dicta dec. 86. num. et J. dc si communicet, incurrit irregularitatem, etiamsi in sortioribus terminis traderet Iudic: laico copiam renunciationis Clericati s , vel instrumentum salsae monetae a Cierico carcerato fabricatae . Ita Dei Bene , dc Speret t. ll. cit. ac Ricc. Vas. qu. q. num. 3. post 3, p, resol. quotid. Caeterum, ut refert idem Dei Bene l. c. consulto, & annuente Sanctissimo , tales processus tuto communicari potia
sunt, dc mu i toties expedit, quod Vatia haec indulgeatur , tum ne atroci issima hujusmodi delicta impunita remaneant, F a tum
27쪽
ium quia una potestas aliam adjuvare debet . Can. cum δd Ierum distini. 96. Can. nec licivit distini. 17. & firmat Farina c. quaellion. 97. num. 8 . ' Quae res tertio , an sciens , cc non
revelans hujusmodi delictum , poenis iisdem, ac principalis delinquens pu niti debeat 3 10 Respondeo affirmative'per Text. in Legem quisquis C. ad Legem Iu liam Majestat. ubi dicitur conscios hujus criminis eamdem poenam subi- se , quam rei principales incurrunt ,& ista fuit opinio Bart. in L. utrumnum. 3. ff. ad L. Pompejam de parricid. Salyc. in dicta L. quisquis nu. ιε. quam apud Tribunalia , & DD.
in praxi esse receptam testatur Farinae, quaest. si . num. 69: TI quana vis Baldus communiter in hac opinione non receptus contrariae sententiae adhaeserit, qui ut resert Farinac I. cit, num. I. gratis dixit , quod propter hanc opinionem anima Barioli , re omnium , qui eum sequuntur , cruciatur in Inserno. 3 Pater autem , si filium objurgando, & minis perterrendo, removit a tractatu inchoato contra a Principem , eum revelare non debet. Ita Farinae. dicta .quaest. I. num. 81. dc Onasch. dec. 8o. in sit. z UAor autem numquam tenetur maritum prodere , & revelando fidem conjugalem falleret: prodendo enim virum se ipsam proderet, cum una , eademque caro ambo sint ; ita Fari
naccius loco citat. numer. 8 r.
Nec obstat , qtiod Pater non teneatur revelare filium , nisi si delicto obviaverit . Non enim est par ratio paterni ,& conjugalis affectus , cum Christus ipse Matthaei i9. in quia trbonio patrem , P matrem, D' adhaerebit uxori suae , tr erunt duo in carne una..' Ideo apud Farinac. locicit. plures asseruntur eκ DD. in casu filii a patre revelandi hinc inde
sentientes, nullus autem asserens maritum revelandum fore ab uxore, ut advertit Rayuald . in Syntax. rerum Criminalium lib. I. cap. 2. f. a. nu, ID& duobus seqq. Rc demum Confessarius numquam eccogi potest ad revelandum , quia sigillum Sacramentale est de Iure Divino , ut ex D. Thoma & aliis firmat Farinac. q. σι. n. 9 . dc probab, liter, etiamsi poenitens licentiam dederit, Consessarius revelare non potest , quia Sigillum Sacramentale non est inductum ad solum fa Orem Confitentis, sed etiam Sacramenti, ut e κScoto, dc aliis testatur Caren. de S. Ossita par. a. tit. I7- n. 9O. quod est adeo verum , ut si reperiatur Schedula, in qua sint scripta peccata alicuius , dceκ illa liqueat de aliquo gravi delicto . scribentis, nequeat in foro fori contra illum procedi virtute hujus notitiae, ut decisum refert Ricc. decir 72. num. 8. & seqq. parte prima dc Raynald. loco citat. s. a. cap. 2.
a biendo & fit cum quis Pecu nia, donis, minis , & hujuscemodi illicitis artibus Principis Consiliarios
captat, ut sibi Dignitatem, vel Oi5cium aliquod a Principe obtineat , vel ut Suffragia eorum acquirat , ad quos honores, vel Dignitates Optatas spectat conferre. z Ita pariter qui vectigal novum in Urbem induceret , ut hoc modo auram Principis sibi favorabilem redderet , suaque ambitiosa vota facilius expleret , hui, is eriminis reus ess et ad mentem Text. in L. unica H. ad L. Juliam de ambitu : Qua re hujus delicti pama hodie erit Judici arbitraria , eκcepiis Religiosis , qui dignitates regulares modis, illicitis captent , contra quos exequendae erunt Constitutiones Apostolicae , quae pro unoquoque ordine contra hoc crimen prodie
i Rimen hoc a repetendis pecu. u niis ita vocatur , adloque nomine Baraitaria dicitur , eo quod illud committens , cum pecunia , Vel alia simili re Iustitiam baractet, dc commutet . a Describi igitur potest usurpatio pecuniae ab aliquo facta occasione publici muneris, quod exercet , L. prima ff. ad L. Iul. repetund. 3 Dupliciter quis pecuniam potest accipere , Vel recipiendo illam a sponte dantibus , quo casu hoc crimen proprie patratur 9 vel extorquendo eam ab invitis , quo casu crimen quod fit, non hoc , sed concusso vo
η Potest igitur repetundarum crimen primo fieri, cum Iudex pecunia corruptus , non facit ea , quae facienda sunt, V. gr, si sit Judex Criminalis , Reum puniendum non punit , vel si Civilis, sentestiam serendam non pro
Secundo , ad hoc ut Iude κ faciat, quae facienda non sunt, V. g. ad hoc ut Iudex Criminalis puniat insontem non puniendum, vel ut Civilis sententiam ferat iniquam .
Quod si uterque horum Iudicum si pro exequenda Iustitia , prout proprii muneris est , pecuniam accipiat, hujus quoque criminis vocatur
Imo , si aliquis Iudici smpliciter 7
pecuniam det non exprimendo snem,
ob quem illam sol, at , adhuc Delictum istud committet, quia in dubio praesumatur Iudici data pecunia in
malum , non in rectum finem . Videte Farin. parte 3. praxis Criminalis sub tit. de variis , ac diversis criminibus , quaest, Ii I. articul. 8. IJu
Et sciendum est, aeque hujus ctam'- Snis notam incurrere dantem pecu'niam , ac eam recipientem , L, pr
ma g. Sed & Constitutio is de calumniatoribus, nisi tamen aliquis Capitalis deliqi reus pro tuenda. Vt a propria Iudicem pecunia corrupisset, cum cuilibet impune permisi una sit sanguinem proprium redimere lino aliqui ex DD. hanc limitationem
28쪽
lia Instit titiones Criminales
adulterio accusaturum sore ad Iudi extendunt ad extraneum quemvis, asserendo posse uellum pecuniae ope Iudicem corrumpere, ut alium capitaliter inquisiitum e mortis propinquae saucibus eripiat. Remitto vos ad Fa
esse probare hoc, quod pecuniam Judici dederit ob mortem evitandam , Vel alium licitum si ona , in dubio enim praesumitur data ob Iudicem corrumpendum. I a Farina c. lo c. supradi
io Concusso est alter modus hoc crimen committendii ; modus inquam gra viori malitia praeditus, cum nihil aliud sit, quam extorquero ab alio pecuniam per vim, aut metum, id ipsum quod sonat Concussio , nempe timoris incustionem. ii Hoc crimen ergo committitur, quoties ossicialis, aut Iudex, vel quaevis alia privata persona facto , vvl verbis alteri metum quomod0libet incutit , ut ab eo pecuniam exto queat ; puta si metum. incuteret aliquis ho iiestae mulieri , minans se eam de cis Tribunal , ' nisi pecuniam sol
Advertendum tamen oriminum, de raquibus diximus, reatum incurri , etiamsi pecunia Iudici tradita non sue rit, dummodo sueri pronais sa , ab eoque non recusara , & dummodo promissa suerit certa pecuniae sumina , juxta Boeta Dec. I S. nii. 37. relatum a Farinac. in centies jam lau
Quid autem dicendum , si quis Iudici nota pecuniam , sed certam aliam rem dederit, vel promiserit tRespondeo, idem Iuris esse in utro- I
que , , adhuc crimina explicata committi , cum hic nomine pecuniae Veniat omni: id , quod pro pecunia accipitur . di utilitatena , vel commodum affert accipienti , tesse Fatinac.
Poenae autem, quae reos hujusmodi criminum in sc quuntur , variae a Iudi se infligendae sunt 7 3uxta varietatem modi, qtio delicta perpetrata fuerunt, adeoque ii; illis certa regula constitui haud ita facile potest.
De Crimine P cu tus, ct de Residuis.
Dic tui peculatus a pecore, quia ante aes , & argentum signat unx, hujus criminis rei assiciebantur mulcta pecorum , nempe duarum ovium& po. boum auctore Festo lib. . Crimen peculatus committi potest, & ab Oriciali publico, seu ad ministratore , apud quem res, et pecunia fiscalis , & ab alio etiam, qui publicus ossicialis non sit , si talem pecuniam intercipiat L. i. & 3. S L. Iul. peculatus Crimen vero de residuis committi potest a so
l Cinciali publico , qui publicam
pecuniam pro Domino , vel pro nece uitatibus Communitatis retinere de- hei ad iis subveniendum , ut in di-. si nato ne casuum ad oculum pate bit. Primo ergo , pecu atus committi- ῖtur ab Oriciali, qui pecuniana certum usum traditam in eum non expendit , sed in proprium ustim convertit Caball. Crinain. re sol. quaest. 9.num. Tq. & seqq. Sanselic. decis. 28ς. num. P Secundo, si pecuniam ad certum quilina destinatam dixit in eum eropas se ea penes se id tinuit; praesumitur enim habuissit animum surandi L. Sacrilζgu s. eum quoque & L. hae Lege fimi ad L. . Iulii pecul. Sani lic. Ioc. 'cli. iiii m. Galeo it responc fiscat.
Tertio, si minorem pecuniae quantitatem , ac Vere receperit , in publicis tabulis scripserit: dicta L. hac Lege Galleoli. l. c. n. 37. dc seqq. Decian. trach. Crim. lib. S. c. 27. n. a . . De Iure communi poena peculatus
in Offciali publico est poena mortis, in eo autem, qui non sit publicus minister, Iudici Rrbitraria, quia gravius ratione mali exempli , & securitatis in delinquendo peccat primus, quam alier L. prima L. Sacrilegi F.
Labeo ff. titulo cit. L. uia. C. de Cri- min. pecul. Sanielic. de C. 166. n. q.& dec. 253. n. 63. Menoch. de arbitrar. Casu 386..-Juxta autem Constitutiones Apostolicas , quae servari aebent in Statu Ecclesiastico, juxta personarum qua litatem & quantitatem pecuniae retentae, est arbitraria Iudici poena, ut disponit Paulus III. in Constit. o. Bull.
t O. I. quae tamen aliquando extendi potest ad mortem , ut in casu Caball. resol, per i Ol. aliquando damnatur ad triremes , ut in casu Sanielic. dicta dec. 166. n. iῖ. Aliquando relegatur ad tempus, ut per Massin. de confisc. bonorum quaest. I 2. num. 22.& aliquando ultra restitutionem qua-crupli, exilio mulctatur, ut ex Jod Ocho prach. crina . cap. ias. rub. de lpe -'cui num. 2. & I. semper tamen debet esse' poena gravior, quam pro simplici surto , quia crimen est furto gravius Juxta Sani elic. dicta dec. 23 .mi. I9. qui tamen ibidem n. 77. ad-Veriit cum Bert ach. in re pest. v. O cialis, Exactor , . quod sui ripiens parvam pecuniae quantitatem non punniatur poena ordinaria , sed diutina Carceratione, dc restitutione pecuniae cum inter usuriis. at aeres autem an Ministri Montis Pietatis, vel locu rui a Muntium, si
hu)usmodi fraudes corni Littani, cri mine peculatu Si , ejψique. pMna te
Respondeo rigorose loquendo illiud
non dici climen pecularus, quia pecunia , i quae ab ipsis iiivcrcipiatur,
proprie non debetur Principi , qui postquam prima vice vendidit loca Montium, & pretium recepit a nitIno emptore, ea relinquit in privam commercio inter resignantes , & res gnat ros, & idem de pe-
vel Banco S. Spiritus in saxia, quae ad privatas pertine ut PQrsonas, ideoque testatur Raynald. in Syntast re
se vidisse plures Ministros S. Montis pietatis. Urb S Ob saria di fraudes
trans 'sillas, ad triremes , & unum Secretarium. Locorum Montium condemnatum in ptam arri magnam pecuniariam, ac relegationem in quodam oppido Status Urbini; subsit tamen ibidem : C.eterum coufulo uiuistris, O talibus praedictorum focorum , n
se fundent in dictit exemplis , strui
trita est concluso , quod pro tribus
furtis potest fur furco fi pendi ; dc
revera si talia delicta ab hujusmodi ossicialibus iterato patrata fuerint , posse delinquentem poena ordinaria puniri, reserunt decisum Florentiae Ca ball. dicta re sol. 99. n. q. ac Sabel l .ia Sum m. t O. ult. g. sustum n. 22.
Nec obstat, quod ipsi fidejussores dederint , dc ideo dolus civiliter sit
purgandus, non. actione Criminali , ut videre est apud Farina c. cons. I. n. s. dc Vermigi. Cons. I a. n. I.
Quoniam, ut bene respondet Ma- strii l. dec. 2IS. n. 39. fide jussio praestatur non ad tollendam actionem in casu fraudis, sed ad , assecurationem Montis, si ossicialis ablatis pecuniis fugiat, vel e i tam damnetur ob dolum commissum, ne Mons damnum sentiat , vel etiam in casu quo sine dolo Ossicialis per errorem , aut neglige latiam Monti afferat detrimentum, &jacturam
Quae res ulterius, an Colonus , qui habeat Animalia in Societate, si aliqua ex eis vendat inscio Domino principali, dicatur peculatus reus t Rei pondeo negative cum Quesada Coiitro v. Forens. 7. per ioc. dummo-
29쪽
do non in magna quanti tale vendat,& habeat ipse etia in Ius in re Vendita, quia in re communi surtum non
rq Deveniendo jam ad crimen de res- duis, quod ita dicitur a residendo, dc quia pecunia publica, seu Fiscalis residet penes eum , cui ad certum usu na , certamque administrationem tradita fuit, dico crimen hoc committi in pluribus casibus.
is Primus est , si ossicialis publicus
pecuniam ad certum usum destina tam in illum non eroget, & penesse retineat etiam otiosiam L. i. &L. q. n. ad L. Iul. pecul. Caball. l. C. num. 33. & Sansel. l. c. num. 22.& 26.8ecundus casus est, quando Oiscialis pecuniam ad certum usum destinatam in illum non erogat, sed vel totaim, vel partem in alium usum pariter utilem communitati, Aret. in g. leκ Julia Instit. de pub. Iudici nu. I. Caball. l. c. nu. Ruin. Cons. I S. nu. 7. lib. s. Decian. lib. 3. cap. 32.
si ossicialis publicus fi- 17ntia administratione pecuniam non restituat, sed penes se retineat , dummodo tamen se debitorei ire communitatis, vel Principis liquido consessus non suerit, quo casu habebitur tamquam Fisci debitor, ct contra illum civiliter agendum erit, dummodo solvat resdu una intra annum; alias eo elapso tenebitur poena Legis Iuliae de residuis Decian. l. c. n. 6. Qui igitur hu us criminis reus est , IS tenetur ad restituendum residuum, in quo remansit debitor una cum intereia se, sed excusari potest a poena criminali, si dolus in retentione abfuerit. Sanselic l. c. n. 79. in fine, De Ponte Cons. 22. in fin. Si vero dolus intervenerit , dc pecunia retenta sit modica , a poena pariter excusari debet juxta Bursat. cons. 32 . n. I9. lib. I. alias vero poena arbitraria puniri posse, quia tunc tale crimen dicitur continere in se crimen furti, diκ erunt Caball. l. c. num. q. & seqq. Sanistic. ibid. n. et O.
TITULUS UIn Institutioiles Criminales
Tertius est De Crinune Fraudasin Annonae., A Nnonae appellatione venit omne id, quod ad victum humanum
pertinet, ut frumentum, panis, vinum , oleum, sal, acetum , carneSpalea , scenum, ligna , olera herbarum occ. Qui igitur fecerit, ut annona carior, ac rarior fieret, publicae annonae vexator , vel fraudator
-st udandae Annonae modus est Monopolium, vox Graeca idemati ne reddens, ac unius in civitate vendendi potestatem, cum Mono polium iiihil aliud sit, quana uniuἰ in
inter se conveniunt, ne merces vendantur minori pretio ab ipsis statuto. Et ratio es Γ, quia ita agendo emptores necessam O cogunt ad emendas eas merces pro tali pretio, quas alias pro inferiori pretio essent empturi: adeo
quo laedunt Ius justitiae, quod habentiae scilicet compelli possint per illicua media emere res maiori pretio, ac essent empturi id ext est in L. unica C. de Monopol. ibi. Neve quis illisitis habiti, ventionibus coniuret iso 'ti pssciscatur ,
Secundo Monopola est qui fraude Aces aliquae in Civitate adveherentur
ut ipse solus earum merciuis, vel similium venditor esset. Ita Castropa l. de Iust. Commutat. iract. 3I. disp. s.
Tertio Artifices alicujus loci, qui' conveniunt inter se, ne opus aliquod abiuno ex ipsis inchoatum eorum alius perficiat, . Monopolium illicitum patrant, cum haec conVςntio , cedat in
inanii stam Reipublica: perniciem'ad Text. expressam in dicta L. unica C. de Monopoliis, ὸ Et ultimo quaelibet malua conventio privatum paciscentium commodum spectans, & publicam Reipublieae perniciem, illicita est , dc Mono polium nuncupatur teste Castropa l.
hujusmodi Monopolas justa exarsit ilia in laudata L. unica Zeno Imp. animadvertendo in illos bonorum proscriptione, dc exilio perpetuo. Advertendum tamen , quod Monopolium propter publicam utilitatem a Principe permitti posis, puta quod
res certo modo , & ia i certis personis vendantur , dammodo constituriam fuerit pretium moderatum, & legiti nium Bald. in L. unica C. de Mono- pol. n. 7. Bart. in I. . si in emptione omnium.ff. . de contrah. emptione,& Abb. in cap. significante de appellat. Quare mercatores illi, qui de longinquis regionibus curant, ut merce Scertae speciei ad Urbem deserantur, Monopolium non committunt ,
nulli perniciem afferunt, nec publico
bono nocent , quin . potius commu-.nem utilitatem curant i abundantiam in Civitate replendo eam me
cibus rario ribus , dc eas advehentes cum periculo amissionis illarum ratione longissimi itineris , multoties piratis, A latronibus obvii . Qitare laudandi sunt iu boni Cives , . dum modo ossicio suo non abutantur in evidens populi detrimentum: Ita Ant. Perez C. de Monopol. num. I. BO V ad illa in Politica lib. cap. q. nu. 37. & Franciscus Vico ad pragmat.
ardiniae to. I. tit. 6. cap. 6. num. i.
Et tales personae vocantur proprie in Jure Pardanarii ad text. in L. Dardanarios S de poeta. dc L. annonam S de extraord. Crim. desumpto nomine' a quodam Dardano Maeo , qui frugum sterilitate di Annonae caritate per maleficia inducta , populum vexabat, ut ipse merces, quas emerat, Venderet soluS; ut volunt A cu is. & alii relati a dicto Vieo l. e. num . primo : qui tamen ut diximus , si vel injusti pretii taxatione. vel alio modo populo damnum serant , puniri possunt , & inter Monopolas recenseatur , ut notant bD.
Monqpolarum pinna e st Iudici ar-ii bitraria , cum puniri possint exilio,& publicatione bonorum L r. C. de Monop. & si eorum culpa tumultus , vel seditio aliqua oria fuerit , etiam poena capitali L. capitalium g. solent ae de pinn. dc L. uni c. C.
de sedit. Iam vero Annonam etiam's audare dicuntur qui navim eam deserentem dolo malo detinent , ne ad portum, vel statutum locum appellat, L. a. ff. ad L. Iul. de An non. Sicuti etiam' qui mensuras , & pondera publica auctoritate coiistituta ad merces vendendas adulteraverint , quos Hadrianus Imp. relegandos fore mandat in L. Annonam C de extraord. Crim
Et quoniam in mensuras dc pondera sermo incidit, quorum Plinius Phi- donem Aisivum auctorem suisse contendit, Aulus Geli. Talamedem; D. Tho. x ero, & quidem verius, naturam ipsam, cum omnia Deus disposuerit in pondere, numero, dc men-stira, ut videre est apud Gibal lin. de univers. negotiat. lib. i. cap. 6. SC Cyria c. contr. Is l. n. S9: & seqq. sciendum primo est Principis esse; ad ejus mixtum Imperium spectare designare mensuras publicas, quaenam, ricquales esse debeant. L. Modios C. de susceptoribus prae p. Lib. IO. Tholosan. byalagmat. Jur. lib. io. c. I. n. IS.
30쪽
so Iu Institutiones Criminales
secundo Mqndum, intrat pondera, i ζ , qui Panem mala farina ct tmens ras seri debere e . Exei, vel cium, &ex Parte incoctum vendunt lapide, ut stabiliores si sit id ta ,sarti Coheli. adi Bull. boia. regina. cap. in dicta L. naodios n.' a. Tholos l. c, nu- η . Vel aceto lavant manus n. 9. & Cyri ac L c. n. I. publico. signo notandas ibre, & in loco publico statuendas, ut quivis privatus ex
illis tibi formam sun ere possit, in
contractibus prospicerebjuxta iteκt. dc PD. allagatos; ideoque si me catores , ct alii mensuris , seu, stateris falsis ,
imminutis , dc corruptis res vendant,
poena salsi, & furti tenentur Thulos
ir in imo nec eas retinere post niti sique retineant, pro prima vice cortigendii si di , pro secunda puniendi ' r- bitrio: Iudicis. Menoch. de arthit'. casus i7. per tot. Giurba cons. 7 a. In. a I.& Caball. resol. 3o. n. s. ipse enim Deus dixit Deu ter. c. et s. hηbe bis in saccuse diversa , pondera , t ληπι, ν inus, ne i erit in domo tu modius major, minor , abomi tur Dominus haec. Me 'a autem vendenti uni cum mensuris salsis potest esse pecuniaria, relegationis ad biennium, dc arbitraria Iudici juxta Farina' quaest IS9. n. 78. 13 Si quaeras autem quomodo constarie debeat de alteratione , si imminu
Respondeo eae recursu, ad mensuram retenta in loco publico, tamquam ad Archetypum, ex cujus inspectione,
ac coaequatione cluAta peritorum relatione' constabit quid , dc quantum fuerit imminutum: dicta L. modios ibi 'ue Bart. & Cyriaci l. c. n. a. si 'quς Censura publica in loco deficiat,
vel & ipsa suerit corrupta , recurren dum erit ad mensuras publicas locor ut vicinorum . Addeu. ad Guidop.
panis exaltetur, re pondero fio r videa- ὸ tur: Christinaeum dec. Belgici n. 19.Vol. q. dc Harppr. ad λ. item Lege Cornelia de sal. n. qi. Instit. de pub. Iud. qui, alti, quod pro prima vice pecunia mulctandi sunt , pro secundabanniendi, idemque dicas dei aliis, ut Asacellariis inflantibus anima lia mortua, ut pinguiora appareant, tapisca roribus calcem in piscium ventres claudentibus ne male oleant &C. Videte Coheli l. c. de Carolum Perram ad ritus. Al. Curiae vicariae ritu 26T.
est publicus administrator, qui ab horreis Communitatis auferat frumentum suae Custodiae creditum, eoque ad suos usus vel amicorum utatur: teneture situ duplum reddere L. auri statutata deo frum. Urbis Constant in. lib. II.& debet etiam deportari L. posthacta de condit. in publ. horri lib. io. dc L. neminem C. de Canon. frument.
Si vero relicto in horreis frumento II publico, proprium Pistori tradiderit ad panem conficiendum , & venui eκ- ponendum , 'bet privari exercitio tamquam in ossicio delinquens , &inhabilitari perpetito, ac tenetur ad camni illati Annonae, publicae resectionem Lege Iudices Q de Dignitat. Quod si demum frumentum in hom irpublicis mus negligentii perierithsuo; ' ' corro sutia, aut fluvia aqua decidua corruptum sue-
i T Jomicidium ita dictum a Caede ho-ga minis , est occisio bominis . seu
violenta exanimosio , ab ho mine facta. Ita Vvesembec. in paratio l. i Lada .Corneliam de Sicariis ; dicitur autem ob homine. facta , quia si homo occidatura bruto , non dicitur' homicidium , sed pauperies tor. tit. Inst. & ff. si quadrupe pauperiem dic. a Puni iur hoc a crimen de Iure imum a no Lepe Cornelia de Sicariis edita a Lucio Cornelio Sylla dictatore Romano L. 2. g. capta ff. de Orig. Jur.&tiot. tit. Cod. ad L. Cornel. de Sicar. Sicarii autem ita vocantu, a Sica gladio brevior e , ita dicto a secando juxta vve-
. Aliud est simplex ,' quod stupra definivimus, aliud qualificatum , quod
habet etiamC.qualitate mi adjunctam . Simple κ, vel est casuale , vel necesse sarium , vel culposum vel rixosum , vel dolos una', vel voluntarium purum , Vel voluntarium praemeditatum. Casuale est, quod casu evenit c v. g. si quis .cadens ab arbore , vel tecto Occidit hominem per viam transeuntem, α hoc qua vis poena caret: late Farin . .
Necessarium est illud, quod quis in
periculo vitae coirstitutus committit ad sui necessariam de sensionem , V- g si quis imperitus ab inimico alium non habeat modum se tuendi, quam ejus occisi inae, quod pariter est ina punibi 'le cum de Jure naturae , di divino vim i repellere liceat, L. ut cum Ede just. di jur. L. prima g. cum arietes T si quadr. pauper. & L. i. g. cum vi aede vi , ct re i armata. 6 In praxi. tamen non debet hujusmodi homicida a Iudice absolvi sine licent a Principis , Baiard. ad Clar. 5. ho'
ceps gratiose indulgζ t ) in exilium fore mittendos, quia difficile est , qu bd nullus adsuerit excessus in desensione, re etiam ad tollendum scandaluin incivitate; cum omnibus notum s homicidium , non Vero omnibus , quod
di sui necessariam de sensi nena patra cum fuerit. Ita Farinac. in additione ad quaest. O. num. IS. post r. Volumen Consilior. t
Ut vero praefatum homicidium sit
a quavis poena immune , 'requiritur primo, quod commissum sueri cum moderamine inculpatae intelae , quod versatur circa tria. Primo circa modum , nempe quod idem hinc inde sit
genias armorum , Caball. resol. crim. a 8. nu. I l. Gua zam. reor. defensa ety. c. 3. n. 2. Vermi liol. cons. crim. 73. nu. . idem di i genus, quia non requiritur scrupulosa armorum mensuratio ad hunc finem. Ita Giurb. consa T. n. 2 &seqq. Calvin. de aequit. c. I92. n. 22.&seqq.dc Conciol. res, crina.ῖ. n.9.circa fin. Secundo circa tempus , ut nempe Sincontinenti quis se defendat L. prima C. unde vi, & L. ut vim ff. de Iust.&Iur. dicitur autem defenso incontinenti facta quando fit antequam qui se defendit divertat ad alios actus . Guagri n. dc Conciol. ll. est. Tertio circa causam, quod nempe soffensio fiat ad defensionem , non ad vindictam . Guaa et in. loc. cit. ita ut qui est constitutus in discrimine vitae , honoris,' seu' ascujus injuriae persenalis, alio modo nequeat dictam injuriam
evadere , quam alium offendendo . Guagrin. loco cit. num. 2. '& Gramm . cons. 6. num. i 6.
Secundum quod requiritur, ut him rojusmi,di honiicidium sit rimpuni bile , est , q uod occidens non fuerit autor rj xae , alium lacessendo saetis, vel verbis