장음표시 사용
31쪽
cqntumeliosis, alias enim non evade' ad yriremes ad tempus i I. g. si quis Iet quamcumque poenam , quia suit causa satili. Galli. depa e publica lib
l. cap. I . num. I 6. Bajard. ad Clar. l. c. nun . 78. dc Ia . evadet tamen
poenam ordinariam, nisi ad rixandum accesserit animo occidendi , excitando nempe rixam, & tale factum tentando, quod probabiliter siue homicidio
expleri non potςrat . Sabel l. l. c. nu. I. Guare in . de sens. 37. C. 22. Caball. de omni genere homicid. num. ii J. I r. . puta si quis odio habens Ca-jum, quaerat occasione in illuna necandidi, dc arsectate rixam excitet; vel si quis habens mandὴ tu mi ad eun occi dendum , armatus antς ejus domum dea nabulet, donec Cajus tegrediens domo, Ac sui picatus id quod est , impetum m maudatarium faciat , a quo praetextu rixae occidatur , & in hoc casu occisorςm damnatum a se suisse in contumacia ad poenam ultimi , dcconfiscatiqnis bonorum, testaturi ay
nald. Tom. I. c. i Z. n. in fin.
illud, quod sine animo , .& voluntate occidendi committitur L. prima f. D. Hadrian. in principio is ad i. Cornel. de Sicar. Et distinguendae sunt duae culpae species. . Prima datur in eo, qui dans Operam rei licitae , casti alium, culpa tamen aliqua prace phaeordinata ad casum, dc hic m/ti is est puniendus, quia rei licitae opeiam dabat Farina c. qu. iasi. num. qti. dc Caball. de omni genere nomicid. num. 2or. dc seqq. v. g. squis excesserit nao teranaen inculpatae tela: in te defendendo. , q uia culpa
solum ad s. t in modo defensis his , .non in ipsa desensi ne; ideoque, thles, salis
Secunda culpa intervenit in eo uuidana operam rei illicitae , casu homi-
vero respectu i homicidii subsequitiir us puniri debz: v. g. ad carce' rem perpetuum, seu temporalem, aut
pro ecerit lapidem adversus turbam homilium , uia unaque ex illis occiderit. Ita Clar. g, homicidium vers. culpa dicitur. Quare in hoc proposito quaerunt-DD, qua poena puniendus sit qui Wolens occidere Cajum inimicum suum , occidit Titium. Bart. in L. respiciendum s. delin- r quunt n. 6. ff. de poeta. dc in L. Di-VuS num. q. sf. ad L. Corne l. de Sicar. dc Bald. in L. si quis n. 13. Cod. de. Episc & Cleric. aiunt puniendum fore poena ordinaria mortis naturalis, quia in delictis sussicit dolus in genere, licet si error in corpore, ct persona ostensi. Angel. vero in L. si cum servo T. is de injur. Alex. in addit. ad Bart. dicto I. delinquunt lit. D, & Ias . in
L. si ser errorem num. 17. T. de Iuris d. omnium Iudicum, sunt pro p na extraordinaria, quia negari non potest quod in delinquente deficiat am- .mus occidendi quem occidit. Raynal . luc. cit. num. I. & seq. Iώ
dicit, quod si in aliquo loco vigeret stylus condemnandi hujusmodi homicidas ad poenam ordinariam , praeser lina ad tollendam frequentiam homicidiorum, quae inibi in dies parrarentur .a mplectenda esset oipinio Bartoli, lectis vero opinio Angeli tamquam mitior , quam testatur sequi sacram Consultam , sed semper poenam extraordinariam extendendam fore ad Triremes perpetuos ratione animi delibera a in homicida ad occidendum. Homicidium vero rixosuin est, quod a P
mittitur; dolosum vero quod eκtra locum rixae , sed durante 'adliud calore
recentis iracundiae, α utrumque citra mortem, puniendum est, cum exelu
dat dolum in alii in , qualis est isse qui sedata ita residet in animo Clar
ss. de in litem jur. & Castrens . consi. 277. Vol. 2. Ajebat entia a dc ipse Tullius lib. primo de ossi c. In omni in 'ustitia permultum interest , utrum perturbationem aliquam animi , quoepis rumque brevis est, θ' ad tempus , an consulto , cogitato fiat in iuria ; Ie-viora enim sunt ea , qu repentino aliquo motu accidunt , quam ea , quae meditata , D' praeparata injeriun
Quod si quaeras quamdiu durare dicatur calor iracundite
Regula quae servatur in praxi est, quod ea duret , quousque occidens non divertit ad alios actus, ct plerumque non excedat I a. horas juxta illud Pauli ad Ephes. q. Sol non occidat super
iracundiam vestram. Lucas de Penna in L. OmneS num. 3. Cod. de Decu rion. lib. t O. Thesaur. dec. IJS. n. 7. Farina cc. Cons. a. num. 8. Cortiadadez. 97. num. S. 6.. Homicidium vero purum voluntarium , vel est quod committitur ad provocationem, in quo casu idem videtur esse , ac rixosum , dc ideo puniendum poena extraordinaria. Caball. I. cit. nu. lo . Vel quod aliqua causa etiam levi praecedente patratur, puta quia quis irrideatur ab alio, vel levis acto, aut verbo ad iram accendatur, quod pariter a poena ordinaria excusare potest, cum ad eam incurrendam jus requirat dolum malum, L. primas L ad L. Corne l. de Sicar. & Farinacc.
Contra tamen homicidium voluntarium praemeditatum fit, cum quis praevia animi deliberatione , occisionem ipsam eκ intervallo praecedente , hominem occidit, & ut vulgo dicitur a favite freddo, cum praecedentia committantur a sangue caldo , quod quidem poena mortis naturalis puniri debet L. i. g. patiatur C. de Episc. audientia f. Lex Cornelia Instit. de pubi. Judic. L. pen. . g. qui alias T ad L. Pomp. de parriciis. & L. i. C. de raptu Virginum , dc in Genes. cap. l9.
dicitur: cuicumquc effuderit sangui-
nem humanum, effundetur sanguis lGLui; Et Eκodi c. et G Qui perculerit.
hominem volens occidere morte moria-
c. i9. Si quis nutemtrio babent proximum suum insidiatus fuerit vitae Uus , Inrgensque percusse rit ilium , O mortuus fgerit , fugeritque ad unam ex supradictis urbibus , mutent senseres Civitati, illius γ' accipient eum de loco effutii , ti 'dent que in manu proximi, cujus si effusus est , Θ' morietur ; non misereberis e res, auferes innoxium
sanguine in de Israel , ut bene fit tibi.
uapropter improbat merito' Farina c. de homicid. qu. I 2I. num. II 8.& qu. I 2 . n. qOῖ. & cons. IqI. perto t. lib. 2. aliquoS ex DD. asserentes,
quod si propter gravem injuriam passam quis motus fuerit ad occidendum , etiamsi ex intervallo , & cogitato , consultoque occidat , poenam ordinariam evitare debeat: Improbatur in- suam merito haec opinio, utpote Iuli contraria, dc divinis praeceptionibus salias enim nullum homicidium poena mortis mulctaretur , cum nullum sere sit, quod aliquam causam praecedentis injuriae non habeat , & sic relaxarentur reis habenae, & quivis propria aucto litate sibi Ius diceret, quod
quam erroneum , imo vero universae Reipublicae perniciosum , & exitiale foret , nemo est , qui non videat, ideoque ait text. in Leg. 3. Cod. de Epit c. aud. homicida , Parricidaque ,
quod fecit semper expectet ; Ut enim
ex D. Tho m. ait Farina c. quaest. II9. numer. i. homicidium praemeditatum est. delictum atroci s si mu in , gravissimum, & horrendum, quo homo hominem e mundo expungit , rationa lis nempe animae pulcherrimam fe dem, ac vivens Dei Templum ; quin imo Dei ipsius sibi officium usurpat , in cujus manu mors , & vita juxta Decian. Trach. crimin. lib.
9. cap. 17. numer . I. are eadem
poena ordinaria plectendi sunt qui data opera homicidio hujusmodi auxilium , ut opem praestant ; cum
32쪽
& consentientes pari poena gradum occideri r dicta I, prima I dc
p ctantur. Clar. f. homicidium vers. aut vero sunt plures . Farina c. cons. 3 s. nu. 27. Caball. resol. Crim. 192.
a3 Transeundo iam ad homicidia qua-lificata, quae ultra praena editationem habent annexam qualitatem ea aggravantem , sit.
AE OV ad hoc scelestissimum crimen
ita ait Cic. in orat. pro SeX. Rosolo : Soson cum interrogaretur curnultam supplicium constitu/ et in eum , patrem necasset , respoudit . se isnsminem focturum putasse ; sopienter scisse dicitur, cum de eo nibit saπ-xcrit , quod antea commissum non erct, ne non tam .prohibere, quam admonere videretur, , ct etiam Romulus de hoc crimine ob dictam rationem nihil statuit teste Decian. trast. crim. lib. 9. c8 P. f. num. I 6.
23 Committitur autem si filius pastrem , vel pater filium interficiat vel alitam quempiam sibi sanguine , vel affinitas e proxime conjunctum L un. C. de iis , qui parent. vel filios occide r. dc f. alia deinde Insiit. de pubi. Iudi . etsi Amplia primo , etianas fuerit p. a ter, vel filius naturalis, tantum, quia in hoc attenditur substantia filiationis, noli qualitas. Alex. in L. a. numer . Io. V. de in Ius vocando : Et ideo Apolliv. ad Bald. in L. cum acuti simi nu. S. cod. de Fidei c. inquit, combustam suisse quamdam Montalem, quae proprium filium inter sece
Amplia secundo , quamvis ascendens alium descendentem , vel descendens
alcendentem remotiorem necaverit pllo I rseoa ff. ad L. Pomp iam de Parricid . di in s. alia veri sustinebit In R de pub. Iud. quia imo etiamu transversalem intra quartum
A uiquitus parricidis imponebatur et Shaec poeita , quod nempe insuerentur corio una cum gallo gallinaceo , ca', ne, vipera & sinita , & in mare , vel proximum flumen proiicerentur. Ita Text. in alia deinde Inst. depub. Iud. rationem res dens his verbis Ut omnium. Elementorum usu vi Pus carere incipiat, im ei Coelum supersiti , icti Terra mortuo a eratur quae poena emanavit a L. Pompeja de patricidi quam Cn. Pompeius Magnus anno V. C. 78 t. in tertio suo; Constiis latii tulit juxta Harprech. in die oalia num. i. balyc. in dicta L. unita dc Clar. l . parricidium num. I. .Hodie vero juxta Iconsuetudinem, vel in frusta scinduntur , vel Rotae affiguntur , vel strangulati includuntur dolio , & projiciuntur in flumen , vel ad caudam equi trahuntur ; frequentius autem i, ut ait Clar. ibidem vel . de capitantur, aut surca suspenduntur, vel fortassisa etiam malleo in capite percutiuntur, dc exinde in frusta scinduntur videte Farinae. quaest. I o. per tot. Decian. loc. cit. num. . s. &seq. & Paschal. de patr. po t. paste
Eademque poena tenentur, qui con- 29silium, vel auxilium praestant ad committendum hoc sceliis, dummodo-tamen mors te quatur , alias mitiorem poenam sit bibunt, L. utrum Q ad L. Pomp. de parric. & dicto g. alia Instit. de piab. Iud. Decian. l. c. c. II. num. 6. Farin. dicta quaest. Iaci. nu
Conceditur tantum Patri iacultas 3a occidendi filium in adulterio cum noverca deprehensum . L. Divus T ad L. Pomp. de parricidis, quam potestatem male DD. extendunt generaliter ad causas, eκ quibus potest filium eκ- haeredare , ut videre est apud De
ton. Matthaeus de criminibus Tit. de parricid. c. a. num. io. Exi imo Ju-
Pars secunda Titulus VI. Caput I. e e
st usium dolorem esse .icbere, cui ne δ' st, de pubi Jud. L. priuia vers. sed ementis Vi quidem moderari pUM , uti porrio copitalis Patri remit
ri Idenique, imo a sortiora dicendum erit de filio ex justa quamvis causa
patrem Occidente , praesertim cum s-lius patri amorem , dc reverentiamdςbeat, cui debet. dc vitam , Pater amorem itantum , & coram Patre et-;am irato di verbera tufliget ire , filius
debeat stare tamquam ovi S coram tondente, ut notat Matthams ibid. num. II. I a. & Raynald. to m. I. cap. s.f. primo num. 48. & seq. consulit , qu0d eveniente casu , quo justiclinia causa motus filius patrem occiderit , causa relinquatur in decisa , innixus exemplo Areopagitarum , ad quos delata quaestione cujusdam mulieris , quae virum j, & filium interemerat , post qua in compererat juvenem optinax indolis , quem ex prisere viro enixa fuerat , eos occidisse sapientes Areop*gitae inquit Valar..Max. lib. 8. cap. I. inspecta causa accusatorem ream post Ico. annos ad se reverti jusserunt.
Quae res an parricidium sit , si vir
uxorem. Occidat, vel e converso . Respondeo negative cum Farin .di- cha qu. leto. num. III. Matthaeo l. c.
cap. 2. num. 8. dc Oinot. ad 3. dein- de lex Inst. de pub. Iud. contra So-Jora an . de parric. lib. 2. cap. 13. per . tot. & alios, quia in dicta L. unica C. de his qui parent. vel fit. Occide r. non fit mentio de conjugibus , dc etiam quia non est par ratio in utroque casu ,: cum non tanta debeatur reverentia conjugi, quanta patri, nec conjux vitam nobis ut parens impertit .
33 Erit ergo homicidium qualificatum,
& fortassis graviore mortis genere puniendum, non vero parricidium. as Sicut vero filius occidens patrem , aut m. atrem panicidii. reus est , ita mater filium suffocans, vel occidens;
rea enim est infanticidii , & parricidii poena plecti debet I. alia deinde
& mater st. ad L. Pomp. de parric. P m, parte q. prβη. crim, quaest. 22. n. I 6. quinimo ut resert Harprechin g. Item , Leκ Co telia Inst. dictolit. num. 99. in Imp. Rom8no longaeva consuetudine in luctum erat , ut muli res partum s u m occidentes vivae de sodet estur re stipite peracuta ansfigerentur , ct Munialem , quae filium suuna necavetat, suisse concrematam testatur Bald. relat. a Farin. quaest. I 2O. num. OQ. & nu. loo. juxta Constit. Caroli V. III p. praecipitatur mater & submergitur .'ut refert Petrus Theodoric. Iad. crim. to m. a. cap. T. num. I9. in statu vero Ecclesiastico de capitatur, vel furca suspenditur juxta Clarum I. parricidium
Quod si scisciteris an mulier , quae insantem suum publice exponat, par ricidii poena, ac reatu teneatur 'Respondeo distinguendo plures casus . Primus est si insans expositus inde mortuus suerit , quo ca su parricidii mater rea erit, ut enim ait Ulp. in L. I . T ad L. Corn. de Sica r. Nihil inter edis occidat quis , an mortis causam pr.ebeat, dc dixerat Paul. in L. q. ff. de lib. agnosc. Necare videtur, qui abjicit , Ο alimenta deve-
Secundo idem dicas si in solitudine a
filium exponat seris dilaniandum , vel same enecandum, quia juxta Lactant. divin. Instit. lib. 7. cap. 2O. non possunt innocentes existi 'iari, qita discera sua in proedam cambus objiciunt,
y quantum in ipsis es , crudelius necant, quam fi frangulassent; & ipsemet Ovid. in epist.. Canaces ad Machar eum cecitati. Iamque dari parvum canibusque δ' avibusque ni potem.
Juiserat , in solis destituique lo-
vagitus ii edit ille miser, sensisse Ar
Quaque: suum poterat voce roga' qabat avum.
33쪽
q3 Quid mihi tune animi credis germane suisse rqq Nam potes ex animo colligere ip
6 Cum mea me coram Sylvas inimicus in altas 46 Viscera montanis ferret edenda Lu
q7 Tertio eadem poena capitis matera siligenda est, si et si non in solitudine, in olla vel vili testa tamen insantem exponat , ita ut vel a praetereuntibus in via premi iacile possit, vel tenellus ejusdem spiritus intercludi, juxta Anton. Matthaeum de cri- mim ad lib. S. digestorum tit. Ialti m.
. uarto si scemina metu pudoris , vel ignominiae adacta , aut egestate pressa partum simpliciter exponat , quo casu si exponat in Xenodochio, aut simili loco publice deputato nulla poena assicitur juxta Velala. de privit. pauper. a. parte quaest. 6 . num 2G7. si autem alio modo publicae misericordiae exponat, poena extraordinaria puniri debet , Clar. in prax. 1 fili. qu. 83. num. 7. cum talis metus non
modo timidas puellas , verum etiam constantes viros turbare soleat; si vere ita exponens pater fuerit, patriam potestatem in filium amittit, quae tamen ab alio numquam acquiritur , ne quidem ab eo qui partum expositum nutriendum susceperit . C. unie. de insani. dc languid. exposit. Ita pariter mulier, vel quivis alius, qui in causa fuerit, ut scemina praegnans abortum faceret, si foetus erat animatus , ordinaria homicidii poena est plectendus L. si quis L qui abortionis , & Cicero fissi de poenis : si vero statum nondum animatum abegerit, pinna extraordinaria est puniendus. L. si mulierem T ad L. Corne l. de Sicar. cc L. Divus T. de extraord. crim. Primus enim vere hominem occidit ,
ideoque ei merito poena homicidii ordinaria est inuigenda. Ita Bart. indicta L. Divus an princ. Farin. dicta q. ι 22. num. 9 I. 2 seqq. & Gomer to. I.
in dubio ad effectum effugiendi poenam ordinariam foetum praesumi inanimatum , sique Clericus id criminis patraverit , irregularitatena etiam incurrit , cap. scut de homicid. Quando autem laetus dicatur anima - 49 tus, remittendum est periti in Physicorum juxta Bart. l. c. num. I. quorum communior est, quod mares pol hqo. diem, sim minae post so. animentur, ut videre est apud Zacch. quaest. Medico leg. lib. primo tit. a. qile'. num.
Advertunt tamen Caball. resol .crim. 16o. num. 6. dc alii apud Farina c. q. I 67. num. irr. quod si hujusmodi delicta essent frequentia in Civitate , ad evitandum scandalum , dc tollendam criminum committendorum facilitatem, pinna mortis protrahi posset etiam ad abigentes sis tum non animatum, quam opinionem etiarn seqititur
Hinc Sixtus V. in Constit. incipien- et te effraenatam inter suas 87. poenam 'excommunicationis Summo Pontifici reservatae inflixit in eos, qui procu
rant vel quocumque modo cooperantur ad abortum foetus tum animati , tum in animati.
Quam tamen Constitutionem Gre- sagor. XIV. in Constiti itione incipiente: Sedes inter suas octava reduxit ad terminos Itiuis communis '& in parte moderatus fuit serendo excomna unicationem in procurantes tantum abortum sintus animati , &concedendo facultatem ordinariis aliis que ab eo specialiter deputatis, ut in foro conscientiae a tali excommunicatione absolvere possint ; specialiter autem deputati censentur omnes ii , qui habent potestatem absolvendi a censuras reservatis etiam Episcopo , ut ametat Bonac. de Censiir disp. a.
meri advertit , quod in aliquibus
diaeceiibus , dc praesertim Mediolani ,
Pars secunda Titi illis VI. Caput I.
casus hic est Episcopo reservatus .sa Mandat etiam ibidem Sixtus V. dc haec poena non suit abrogata a Gregorio XIV. qu0d Clericus hujus delicti reus privandus sit privilegiisclericalibus, dignitatibus, Beneficiis , reddendusque inhabilis ad alia obtinenda ,
quodque brachio Saecularis Astreae tradi debeat, ut ab illa debito supplicio
puniatur; novi mi me vero sanctM memoriae, Innoc. XI. damnavit hanc propositionem inter da miratas 3 q. Licet procurare ab ortum ante animationem
fartus , ne puella deproiensu gravida
occidatur , aut infametur . Et ratio hujus damnationis reperitu r apud S. An toni nisi parte tit . , Z. z. z. . b. 2. Le. I de Iust. & Jvir. . C. 2. Fl be, IO. n. 6.O. Sanch. lib. 0. de matrim. disp. et O. n.
io. Card. de Lugo de Iustit. dc Jur.
Lovarr. in Clem. si suriosus parte a. g. i. ll. i. quia ab Ortus scelus etiam inanimis est peccatum g avius imollitie , sinu pollutio nebvoluntaria : sed pollutio non est, licita etiam ad vitandam imortem , ego neque abortus saetus inanimati . Major probatur, quia abortus fistus et 'in in an mis, prOXimius opponitur generationi, quam pol lulio , tum quia sintus etsi nondum animatus, longe propinquior est natu Iae humanae , quam seide semen effusum , tum etiam quia in pollutione: expellitur semen unius generis, idque ex sede non ultima sed instrumentaria , in abortu vero expellitur semen
geminum , idque ex se ae primaria a natura ad hoc destinata. Rursus idem Sanctissimus Ponti se κdamnavit hanc aliam propositionem inter suas 3 3. Videtur probabile omnem furtum quamdiu in utero est , carere anima rationali , tunc primum incipere eamdem abere cum paritur , cc consequenter dicendum erit innuia D abortu homicidium committi. Veritas autem propositionis huic contrariae liquet. Nam vel infusio animae rationalis requirit totum tempus
novem mensium , vel non requirit ; si
Primum, ergo quando insans nascitur quarto , vel septimo mense, caret ani-ina rationali : quod quam ridiculumlit, α absurdum, patet ex infantibus lic immature in lucem editis , evidentia habentibus signa animae rationalis 'si vero dicatur secundum , ergo ani
ma rationalis infunditur ante tempus Pariendi. P
uod etiam clarius liquet eκ illos
Lucae c. r. loquentis de Ioanne Banti- ita in utero matris existente . Ut audivit salutationem Mariae Elisabeth exultavit in gaudio infans'in uter: Uus, quae voces: Infans, in dio non possunt convenire animali irrationali. Rursus ibidem Angelus di xit Zachariae: Et Spiritu Sancto replebitur adhuc ex jutero matriae fuae, nisi enina habuisset animam rationalem, non potuisset repleri Spiritu Sancto. Ulterius Geneseos cap. 2 . & ex Apostolo ad Rom. cap. 9. dicitur de duobus parvulis Esau i dc Jacob, qui
collidebantur in utero. matris , quod nomen parvulorum utique convenire
nequit ni si individuis rationalibus ;praesertim cum Paulus de iis ibidem inqui at : Com enim nondum nati fui se sent , aut aliquid boni egissent , aut mali, quod incongrue , & improprie dixisset de subjectis , qui eAtra tulerum , utpote habentes animam rationalem acturi essent aliquid boni, aut mali, in utero autem ex defectu animae rationalis id neque agere potuisse sent potentia remot- , cum tamen Paulus intendat loqui de iisdem sui estis
in utero tunc clausis, dc ex ita illum postea exituris . .
. Indigna autem est prorsus viro Dialecticae perito consequentia , quae insertur in dicta propositione damnata . Consequenter dicendum erit in nullo abortu homicidium committi ; oicut enim non valeret hoc argumentandi genus : Probabile est Titium esse mortuum , & probabile est adhuc vivere , ergo non sum
reus homicidii , si illum pugione
34쪽
vel hoc aliud ; probabi stea opera , quam pecunia conducem bant , plures etia in Chras Liani an i-quitus usi tueriint ad inimicos suosa re nomen hoc Assassi-
le est illud duod a longe video esse seram , non bominem & probabile
est esse hominem non ieram : Ergo si illud sagitta confixero , non ero reus homicidii , ita pei sima est consequentia haec ' Probabile est foetum in utero non esse rationalem , ergo qui illum lethaliter vulnerat , vel abigit non est reus homic dii , cum tan)ei communis sit ac trita apud Theologos regula, quam adducit buar. dis p. Id. de censur. sect. s. num. x6 Inmoralibus e his siem malitide est constituere se et oluntarie mortali periculo proximo committendi aliquod cri- me V , committere illud. UII. De Agagnio 1 Ale opinaius suit Gemin. in c.
I. f. cum igitur de homicid. in 6. As assinum ita dici a scindendo , quatenus animam a corpore scindat; hoc enim commune est cuilibet homicidio; Assassini namque, ut eXPaulo Emilio lib. s. de rebus gest.
Francorum mutuarunt Decia a. trach. crim. lib. 9. cap. 3O. num. I. Menoch. de arbit r. l. 2. Centur. q. casu i6O. n. i. Covarr. lib. 2. Var, cap. 30. num
io. & alii, erant incolae Asiae circa Phoeniciam, qui prius Maiam et his Se adhaeserunt , deinde Christianam legem edocti , se Christianos si mula
hant . Hi seniorem , quem vocabant Arsacidam , sibi praeficiebant , a cujus nutu pendebant toto , immortalitatem se hac de cansa a sequuturossore asserentes . Ab eo igitur mittebantur ad clam occidendos Christianos tuo nomini in sensos , cum quibus simulate commiscebantur, eosque nihil hujusmodi cogitantes eκ inopi nato occidebant, multoties pecunia , vel alia re corrupti ad facinus patrandum, mira exinde animi alacritate poenas serentes, quas deprehensi gravidi mas solvebant, eorumque po- tollendos : quilii Iuri Civili ignotum fuit , in quo
umbra quaedam , & larvata species hujus i niandi criminis reperitur , sed Iub nomine locationis , reconductionis operarum in L. non solum s. si mandato ff. de injur. Prima ergo eius mentio habita fuit in Canonicis Sanctionibus: Innoc. enim quartus bum mus Pont. in Concilio Generali Lugdunensi , cum vidisset suo tempore
plures esse , qui ut ipse aia , fie horrcn a i humanitate , etestondaque
vitta mortem fiunt altorum . ut ipsos faciant per asso nos occi i , ηοη solum corporum , sed morio m etiam procurent on morum , ut Magnates quidam vitae propriae consul
turi , coacti suetim securitatem impetrare ab eo tum dem Agassinorum d mino , primu in eos exat sit , &edidit pulcherrimam , sormidandamque Decretalem , quae rescrtur in cap.
pro humani de homicidio in6. in qua disposuit , quod quicumque tam sae- Cularis , quam Ecclcsiasticus etiam Praelatus , seu Episcopus quempiam Christianorum per Amastinos interfici fecerit , vel etiam mandaverit , quamquam mors ex hoc non sequatur, vel eos receptaverit I defenderit, aut occultaverit, sententiam eκ-
communicationis dc depositionis a dignitate, honore , ordine , ossicio, &beneficio ipso saelo incurrant, ita utatus libere dicta beneficia conserri possint , & talis cum omnibus su is bonis sit a toto Christiano populo perpetuo dissidatus, seu bannitus, vel
prosi riptus , & postquam probabilibus argumentis constiterit aliquem scelus tam execrabile commisisse, nulla lenus alia ex conam unicationis , vel depositionis , aut dissidationis adversus eum sententia requiratur. Notandum primo hac decretali in-st gi poenas tantum contra mandan-
tes , qu tunc temporis mandatarii
Pars secuit da Titulus VI. Caput i I.
ε 6 erant infideles , si Di quos non poterat excommunicatio serri , vel alia 1 cena Ecoci 4stica , Caeterum nunc temporis eisdem poenis assiciuntur mandantes, & mandatarii , ut infra patebit ; Ita Diae in prach. Canon.
Notandum secundo, probabilius esse se , quod Clerici hujus criminis rei privilegia Clericalia non amittant , antequam deg adentur, dc Curiae iste cujaii tradantur , quia licet de possitio incurratur ipso Jore , requiritur tamen degradatio actualis , priusquam Clericus a Iudice saeculari puniatur . Ita Barb. in dicto cap. t. num. II.&Suar. de Censur. disp. 23. sech q. num.
η6. in s n. Notandum tertio , dissidatum ob dictum atrocissimum delictum , a quolibet privato impune posse offendi ,& occidi, tamquam Christianae Religionis inimicum , ejusque bona mundana omnia a Fisco occupari posse rIta Barbos. loc. cit. & Farina cc. in
Notandum quod ab excommunicatione lata in dicto capitulo quilibet Ordinarius absolvere possit, cum eam sibi Papa non reservaverit. Gl. ita dicto capite ver. Excommunicationi S . Notandum postremo , ex dispositione dicti dextiis ad probationem hujus criminis sussicere argumenta probabilia etiam ad effectum incurserendi poenam ordinariam Sc capitatem . Diaz. l. c. n.3. Barb. ibidem n. 2C.& Farina c. l. c. nu. ηο. Quare ut ait Clar. in prax. f. AGs assinium n. i. Affassinus est, quia i quem Christianum occidi pretio man
dat alteri , sive I deIi , sive Christia
Poena hujus pravissimi delicii est
mors naturalis, utque ait Clar. ibid. n.
burantur juxta Decian. trai'. crim.lib.
s. c. aci. & COVarr. lib. 2. var. cap.
2o. n. i Q. & juxta famigeratam Bullam Assam ni immunitate Ec
Plura autem requiruntur , ut cri- 6 men hoc proprie patratum dicatur. Primo quod interi 'ctus si Christianus Io: And. in dicto c. i.& Al ucons. 36 . in fin. l. 7. licet ut advertit Clarus I. c. num. 3. occisus in Territomo Christianorum praesumatur Chri stianus, nisi probet reus illum suisse
infidelem. Secundo , quod mandatum fuerit 6s datum ad occidendum , non ad vul
tum gravius puniri debeat, quia delicta pretio commissa graviora putantur L. Cicero C de poeta. Gratia n. l. c Cortia d. l. c. nu. 36. & Giurb. ibid.
Tertio , ut interveniat conventio inter mandantem, & mandatarium de danda & accipienda respective pecunia , aut alia mercede pretio sest ima
Et ultimo , quod huius praemii da- Titi intuitu , aut saltem ejusdem certa
spe Assa sinus mandatum exequatur, aut saltem deveniat ad actum eis clui proximum. Decian. l. c. num.qi. Mascar d. de prob. concl. I 38. Dum .lo.& seqq. Beria2t Ol. cons. crina. 34 I. n. 38. ob immanitatem namque huius criminis punitur in eo conatus , licet res ad exitum perducta non fuerit, ut dicitur in dicto C. pro humani de Homicid. in o. dc ita pluries
in praxi servatum suisse testantiir Capyc. Dec. 17s. & Chaman. ad consuet. Burgund. sol. 7 . post, num, p.
35쪽
& num. ri. Clar. l. c. num. 7. qui tamen f. fio. quaest. 92. n. 2. lit. n.& o. ait: Mut sex , et ei Statutum in hujusmodi atroci mis expresse punit folum conatum , servanda est, aut non punit expresse conatum, flandum est gercr ii consuetu ini, ut conatus non puniatur , nisi sequatur effectus: lo' haec opinio judicio meo tutior est. Vibilominus , quia pluries et idi in his casibus di versimode judicari , quandoque puniendo conatum in atroci mis poena ordinaria, ex quan 'doque poena extraordinaria, crederem
in practica Iudicem posse adhaerere cui opinio vi maluerit in ecta facti , T personarum qualitate lyc. Regulariter autem non debet Judex conatum impunitum reonquere , sed semper aliquam par nam extra ordinem infigere. Q 'arres autem primo , quoad hoc
delicium quomodo intelligenda sint verba Text. in dicto C. pro humani : postquam probabilibus constiterit l
crabio commisisse. Respondeo intelligenda fore , ut ad
condemnandum ad poenam ordinariam
Asnassinum sufficiat, quod per probabilia argumenta delictum probetur ra-ltione immanitatis criminis , ideoque dicta privilegiata probatio cadit tam supra qualitate Assastinii, se ii pactione, & contractu praecede iue , quam supra ejusdem exequutione , seu ho micidio , quia Textus illis verbis
Scelus execrabile : complectitur totum delictum cum suis qualitatibus; quare cum Lex non distinguat , nec nos debemus distinguere . Ita R lac. qui plures refert, resol. 36. ita principio parte 2. prax. Eccles. Adverte tamen , h aee procedere interminis dicti cap. pro humani ; interminis enim Bullae Gregorii XIVI qu gitur de Assa ss no ad effectum eum privandi Ecclesiastica immunitate , requi untur probationes ve& concludentes ut
manifesta colligitur ex verbis ejusdem Bullae ibi irae abstrabi , Cu-
ri, que Saeeutari pra dictoe eo lauari , nec tradi possint , nisi cognito prius per Episcopum seu ab eo deputatum, an ipsi vere crimina superius expre1 fa commiserint ό quae verba nifi cognito , dc an ipsi vere indicant plenam ,& concludentem probationem . Ita Bordon de homicid. prodit. nu. aTO. &seq. Grasset de nece. proditor. f. 29. Π. dc Farin. cons.76. n. q.& seq. qui plures hujus assertionis rationes affert.
Primo , quia capti in Ecclesia ha bent pro se regulam Ecclesiasticae immunitatis , C inter alia , & cap. pen. ac fi n. de immunit. Eccl. sed qui habet pro se regulam , habet praesumptionem Iuris, L. ab ea parte K. de Probat. ergo qui dicit allegantem non es se comprehensum in regula , debet hoc concludenter probare, cum in sua exceptione evadat actor , & cum reo a sysistat. Iuris praesumptio. Secundo, quia qualitas tribuens Iu - τε risdictionem non praesumptive, re per inditia , sed concludenter , est probanda L. Consensisse f. sed si dubitetur irde Iudic. Ergo Curia Saecularis , quarpetit rei consignationem ab Episcopo
propter commissum delictum cum qualitate, debet qualitatem concludenter probare , cum qualitas non praesuma
Ac ultimo quia dicta Bulla loquitur per modum conditionis, nisi cognito prius is c. Et de tacto S. Congregatio immunitatis pluries definivit in casu nostro non sussicere processum
contii macialem , & concludentem probationem requiri, ut videre est apud Rainat d. t O. I. c. 7. g. i. nu. 6 Haec tamen disputatio hodie inuti,
Sanctiis mi D. N. Bened1cti X lti. quem licet obelus insignia merita jam dudum Coelo maturum , diu tamen Terris Deus fr-yet incolun n incipientem : Ex quom r impressas in Appendice ad U0nc:
Romanum in ordi'e 2 . qua statuiteκ clusos esse ab Ecclesiastica immunitate non modo mandatarios in ipsa Gre-L0riana Constitiuione eκ presse com-
Pars secunda Titulus VI. Caput II.
prehensos etiam mavdantes, qui certum pr.emium, o ut mercedem sive in pecunia , sive in aliis rebiis tradiderint , aut promiserint, quamvis promisso nullum habuerit effectum , dummodo Assa putum re ipsa patratum fuerit e & in eadem Constitutione ab Ecclesiasticae Immunitatis privilegio
perpetuo excludit: interficientes proximum suum animo praemeditato deIiberato , aliosque de quibus suis in sedibus opportunior sermo redibit . acres secundo an modicae rei promissio a mandatario exequuta assass- nitim saciat so Respondeo assirmative cum veriore sententia apud CarpZovv. pract. crim.
fuit opinio Baldi in L. non ideo in principio m de accusat. dc Panorm. in C. at si Clerici de judic. quia in dict. C. pro humani habetur hespectus in hoc delicto ad ipsum homicidium
lucti causa commissum, non ad quantitatem lucri, cum plus , & minus non mutet speciem, imo gravius puniendus videtur, qui ob minimum lucrum tantum facinus patraverit eo ,
qui maximum commodum sibi pollicebatur. Quare Carpeto v. l. c. n.' I.
testatur poenam assas sinii duobus suisse inflictam, qui conduxerant militem ad quemdam 'occidendum, facta ipsis potestate occisumis poliandi, & res penes ipsum repertas auferendi, & Aret in . cons. 63. num. 16. dicit Archiepisset copum quemdam Florentinum commisisse Assassinium eo quod manda verat occidit Laurentium Medice una cum promisso iae concedendi homicidae direptionem, aut depraedationem domus dicti Laureniti : In summa vel nae cessit certa per se; vel relative ad aliud
puta qui λ conseratur infir burium te iii, velisit pecunia numerata', vel quodcumque pretio aestimabile : puta promittetido mandatario aceriam puellam in ux Palem , Vel procurando , ut ei detur aliquod, sitimandatarius sub hac promissione mandatum eκecutioni demandet, semper Assass-ntum committitur, quia revera promittitur quidquid premo aestimabile,& aequi pollens pecuniae. Ita de Francta. Dec. Neap. 176. ibique de Luc. in addit. num. q. & Cortia d. dec. PS. num. 23. & Nova r. pragm. I. de Hlla in cOL a. num. 6. & 7. qui ait
Assassinium committi per haec verba: Ammazetate ii tale , che la Casa mi avi sara Iempre aperta: vel: che vile varo dalla forca: vel: che ne fa-
Quae res tertio , an s quis alium oc- trcidat ad rem gratam gerendam amico suo, inimico occisi, vel etiam sub spe sui uri praemii , & remunerationis, dicatur Assallinust Respondeo ne pative cum 'Alciato raConsi. li. num. I 8. lib. I. Gabr. l. 7. concl. i. hum. s. ampl. 2. Giurb. consipo. n. 9. Fari n. dicta quaest. num. qo. Cortia d. dec. 9 . num. i'. ratio est,
quia ad constituendum assa minium requiritur assensus utriusque, nempe mandantis,'& 'mandatarii , ita ut si contractus sui siet licitus , potuisset mandans cogi ad solvendum ratione
mandati. Ita Decian. tract. crina. lib. cap. 3O. nume . I . & 17. Farin. cons. IO. num. q. Maria de Iurisdictione casu let'. n. 22. quare cum in casu non inter Venerit certa pecuiὶiae,
vel alterius rei promisso, non potest dici commissutii Asia sinium.
Qua res quarto, an ad c instituendo ni SI A si amnio in requi alii r occisio in Iuli, quod nempe occisus non habeat occasionem sibi praecavendi ab eo , qui habet mandatum' 'occide uti Respondeo assii Adiive cum Co. 8 'arr. lib. a. vari A et o ni '.'Cy ah.
lite a textus in C. pro humani de ho-
36쪽
mic. in 6. i M'. corporum , sed mortem procurent etiam animarum , nisi eos exuberans gratia divina r. Tenerit , ex quibus patet , Pontificem intellexisse de occisione incauti, & nihil mali sbi timentis. Ex quo inser primo, quod Assiassii-nusinon est , qui propriam injuriam ulciscitur sociis pecunia conductis juxta Cyria c. l. c. Bajard. ad Clar. g. Asias assinitim. n. s. & Panimul l. dec. 22.
26 Inser secundo , neque Assastini una committi , si quis per Sicarios pecunia conduistos occidi faciat inimicum suum, si ipse mandans homicidio interveniat , quia ex inimici sui interventu , occidendus potest cavere ne occidatur. Clata ibid. num. .Pani moll. ibid. num. 2I. Gratian. discept. 6 I9. num. 2 . nisi tamen mandans intervenerit clam , dc occulte , puta mentiendo habitum , aut larvatus : tunc enim occisus non potest sibi praecave re, ut advertit Cava Ici de brachio regio parte prima num. 8 I.
sdi Inser tertio, quod si occidendus suspicatus mandatum circa se datum , evaginato ense in mandatarium irrue -- iit, & hic illum occiderit , excluditur Amassinium, esto mandatarius pecunia conductus suerit ad occidendum , quia praesumitur occisio sic laad ulciscendam primam injuriam, non Vero virtute mandati praecedentis. Ita Cephal. cons. qet . num. 24. & seo. Ol. 3. ira Id er quarto , quod si pater promittat praenatum filio , ut suum inimicum occidat ; & filius mandatum
89. . dic. tur Amassinii, quaa inimicus Patris debebat habere suspectum filium, & ab eo se tueri.
regula enim est trita, quod occidens communem inimicum , etiamsi cicitur Amassinus iuxta DD. cit. &
Inser demum , quod si mediante pe cunta occidatur bannitus , Assassinium non .ctan mittatur, ipse enim debebat s bi placavere ab omnibus, quia Omnes iacti sunt exequiatoris sententiae circa bannitum juxta dictima Caini Gcnes. q. vers. 1 F. Omnis qui in
Hactenus dicta constituunt Amass- sonium in terminis Iuris communis e caeterum ubi extent statuta, vel Bannimenta particularia, aliquid speciale disponentia, ea servanda sunt ad tradi a per Farina c. dicta quaest. OI.
Qx aures quinto, quaenam sit poena 9 Iimmanis hujus sceleris Respondeo esse poenam ultimi sup- saplicii apud omnes nationes , graviori tamen modo inflictam, quia interventus pecuniae scelus atrocissimium facit , L. Cicero T. de poetiis; apud nos enirn furca Assassini suspenduntur , aeque mandantes , ac mandatarii, &ς inde in frusta scindunt tir , missis etiam partibus scissis ad locum commissi delicti, vel ad publicas vias . si illud extra urbem patratum fuerit'; alibi ad caudam equi trahuntur , &exinde laqueo suspenduntur, ut videre est apud Farina c. l. c.
Quaeres scocto, an eadem noena pu- 9ῖniant tir minores,as. annis'
R. espondeo amrmative . ob delicti s
enim atrocitatem non habet in eis lo-lictis T. de min. Ita Cortia d. dec. Ca thalon 9S. num, II
iς 0., an Clericus in 'shoc crimine siti, si Iudici Iaico an Respondeo assirmative, quia Cleri- 9si
ione hujus delicti amittit ipso eb 1, μ' η' Cipticale, dca Iudi
aico puniri potest,i ut ex Gemin.& aliis in cra. de homi . ;n 6 firmant
Pars secunda Titulus VI. Caput II. cli
ient. excom. n. zq, ubi asserit, quod si Iudex Ecci si ii icus praeveneri . in cognoscendarcausa, dc serenda sententia super crimine , Iudex saecularis quiescere debeat, cum :ententia, quaevis interim sit, vel absolutoria, vel condemnatoria lata in uno foro, pariat iii alio exceptionem rei Iudicatae. Ulterius requiritur . quod constet de qualitate Assas sinu probabilibus argumentis, puta vel ex notbrietate facti, vel Confestione imputati ; primo quia qualitas delicti non praesumitur, nisi probetur: secundo ne Iudex Laicus exponat animam suam periculo sce nsurarum, torquendo sors an Clericum innocentem , ut notat ita proposito Carol. Ant. de Luc. ad de
Tertio requiritur , quod praecedatententia declaratoria Iudicis Ecclesiastici iupra dicta qualitate Assa minit . Decian. . di Farin l. c. Fagna n. ibid.
de Grais. Clericata effectu i. n. 7 ii, Gutti e r. lib. 3. pract. quaest. q. T Π et . &-Bene de Immunit. Eccl. cit. diib. I. secf. a. n. t a. & seqq. Requiritur quarto , quod praecedat Clerici actualis degradatio. Primo , quia nulli bi reperitur in Iure cautum, quod Iudex saecularis possit occidere Clericum antequam sit degra datus: secundo, quia Clericus, quantumvis grave crimen committat , est in potestate Ecclesiastica , donec ab ea ejiciatur. Ita Fari n. dicta quaest.2 2S. num. 63. Pegna parte director. co m. q9. g. praeterea dico , &Carrera pracf. crina. m 3. tract. de homic. & assas L. f. circa itaque num. ώ2. Clericus namque non amittit privilegium Clericale ipso Iure ante actualem , & realem degradationem , per quam Cumae Saeculari tradatur. Barb- in c. primo nu. i 3. de homi C. dc Suar. disp. D. de Centur. ieci. q. n. 06. in fin. amvis enim text. in dicto cap. num in Icurrere sententias is probabil/bus constiteruargumentii Miquem scelus tam e crabio is a fin ex
Hactenus de assassinio , homicidio scilicet commisso de mandato qualia ficato, nempe cum qualitate assism- amem aliud ipsi amne homicidium , patratum cum mandato simplici, illo scilicet, quod datur & recipitur absque interventu pecuniae , seu alterius rei. Et hoc quoque mandatum simpleκ seqxinto homicidio puniri debet plena ordinaria Legis Corneliae de Sicariis
nempe morte natii rati, tam in mandante, quam in mandatam O , L. non ideo minus C. de accusat. Farinaccum concordan. quaest. num. I. nomicidio autem non sequuto, puniendum est poena eκtraordinari a juxta generalem Orbis consuetudinena . Farina C. quaest. Ia . num. 78. & seq. cc Corti ad . de C. 92. n. 3O. nisi ban-nimenta , vel statuta particularia contrarium disponant, ut videre est apud Raynald. to. I. cap. I. g. 2. dc i. n. 7. & seqq. Re qu sita autem ad hoc homicidium sunt eadem, quae supra attulimus loquentes de assassinio, dummodo excipias interventum pecuniae es seu
alterius certae rei. Quae et autem , an si mandatarius excedat fines mandati, mandans de eκcessu teneatur.
Respondeo cum distinctione: uel mandans mandavit in serri vulnus cuin armis aptis ad necandum, dc seqiuto homicidio debet puniri patra ordinaria, quia debebat cogitate , quod vulnera non possunt data ad mensiu
37쪽
IOIram, quodve in impeturiendi, mandatarius servare non poterat fines mandati; vel mandavit uti saerari armis non aptis ad necandum, lac tunc mandans teneri non debet de homicidio praeter intentionem ejus patrato. Ita Caball. de omni gener. homicid. nu. 266. Gornez. var. tit. de homic. quaest .is. Conciol. res L crim. IO. n. I. & seq. Idemque dicas de mandante ut In
figantur vulnera v. g. Titio, quia si mors vulnerati sequatur , puniendus erit poena ordinaria, vulnera enim infigi nequeunt, nisi sica, gladio, aut armis aptis ad occidendum. Concio Lilo c. cit. n. 7. secus autem si jusserit verberari, aut mere corrigi aliquem,
quia ejuscemodi fieri sistent alapa , baculo, arundine &c. & sic instrumentis per se ad occidendum ineptis, licet mors ex accidenti inde sequi polia sit. Clar. quaest. 89. vers. pone aliquis, dc Caball. I. c. Ac idem dici potest de mandante mandatario, ut aliquem signet in sa-cie , ii grumque ei Theta infligat; id enim fieri potest cum novacula, Vel
In. Instit titiones Criminales
illo percu- cultro parvo ad aptandum calamum,& cum vitro, dc siic ex hac generalitate mandati , videtur excusandus mandan a poena ordinaria, etiamsi mors inde obveniat, Clar. loc .cit. Ver-migilol. cons. crim, 2q. n. 2. & cons.
Dantur etiam &aliae homicidii species, nempe ex insidiis, .cum. nempe quis in loco positus, qui ab inimico praevideri verisimiliter non poterat , expectat ibi inimicum animo eum Occidendi, ibique advenientem ex Improviso aggreditur & interficit: Ita etiam dari potest homicidium proditorium, cum scilicet aliquis nulla praecedente inimicitia alium interficit, puta, quia vel sit socius itineris, vel quia ederet cum illo in imensa, vel ebis amicum se ii ageret, juxta liart. in L. respiciendum s. delinquunt nu. I. i L. de poeta. dc Gloss. quae plura proditionis affert exempla in Can. Clericus il primo verbo proditionibus dist. q6. cujus quidem delicti poena surca est, dc alicubi proditor ad caudam equi per vias publicas trahitur juxta Bajard ad Clar. f. homicidium n. 28.
i IV Alsi crimen est actus dolosus animo corrumpendae veritatis ad
decipiendum alium adhibitus, juxta Perea ad Instit. Imperiat. Lib. q. h. t. in princ. a Qtiare ad crimen haec tria requiruntur. Primo ut pervertatur veritas. Secundo ut hoc dolo mala fiat, sine quo crimen hoc non committitur, L. nec ad exemplum C. ad L. Corne l. de salsiis. Tertio ut falsitas fiat cum notabili damno alterius, ita ut alteri noceat, vel nocere possit: Ita Mascard. de probat. Concl. 39. nu
. 3 icium hoc publicum est, & suit ex Lige Cornelia de salsis, quae a L. Cornelio Sylla Dictatore lata fuit detestamentis L. a. f. capta ff. de orig. Iur. unde dc in multis locis Iuris testamentaria dicitur 6. item Lex Cornelia de salsis Inst. . de pubi. Jud. &L. 3O. ff. ad L. Corne l. de salicHoc autem crimen' praecipue fit 4 consensu, verbis, scripsis , ab usu i dc sacto. Conseiasia salsum conana titur, quan- Ido quis alium per contractus circumvenit, dc sallit, veluti si diversis contractibus eamdem rem duobus in solidum vendiderit , vel rem alienam licientur distraxerit, L. qui duobus tr.
ad L. Corne l. de sal Qxiod tamen primo non procedit, ε
quotiescumque is qui rem a. loco emit, perspectum habuit eam suisse
prius alteri Venditam , tunc enim venditor nulla poena erit afficiendus,
cum volenti , & consentienti non fiat iniuria nec doliis . Cap. scienti de Reg. Iur. in o. Secundo, quando Venditor a primo
emptore pretium tempore debito non fuit coni equutus, Matri tunc impune
alteri vendere potest. Salyc. dc alij in L. quoties C. de rei vend. Marsit. in dicta L. qui duobus num. 8. ff. ad L. Corne l. de sali. vel si prima conditio ipso Iure nulla suerit. Alex. Cons. St. Col. s. lib. 3. Meiloch. de
arbit r. l. a. q.: st. SSI, numer . i5 .& ratio est, quia cum Jus vult, veri' dentem eamdem rem duobus coerceri
paena salsi, de venditione accipienda est, quae Iure subsistat. Quid si aliquis rem alienam scie
ter pignori tradiderit, utrum poenam salsi subeat Res p. negative : aut enim Text. m
L. fili. T de Crim. Stellion. si sua pignora esse quis in in umento juravit , Stellionatus sit: ideo ad
rempus exulat i non ergo tenetur crimine falsi, Stellio natus enim Crimen, ut habetur in L. io. iis dicto Tit. tunc fit, cum alterius criminis legitimi seu ordinarii titulus deficit .
Ita Farina c. in tras'. Crina ..parte s. lib. 3. quaest. ISO. num. 229.
Idemque statuas de Tabellario literas fidei sitae commissas non tra 'sportante ad locum, quo transferre pro
miserat, cum id non saciat animo corrumpendae veritatis , sed potius taedio longioris itineris, aut gratia sumptibus parcendi , quamvis enim fingendo se literas pertulisse mentiatur , non tamen hoc crimen committit, quia poenam salsi mendacium regulariter non meretur, L. quid i sit in salsum in sin. T. ad L. Corne l. de sal s. . . di .m ergo nomen hujus criminis erit Respondeo Stellionatus; ubicumque
ςnim Titulus facinoris deficit, tibi
Stellionatus perpetrari dicitur L ff. i. ff. de Crim. Stellioli. Verbis, seu dictis committitur tri-
mo hoc delictum a Iudice qui pecu-
Lla corruptus, vel alias dolo malo legibus contrariam sententiam tulerit. τ repetund. prout
tale diximus sub Tit. deo in imi
Secundo committitur a Teste, qui r sciens, dc volens dolo malo in Iudi cio falsum testimonium dixerit L prima ii. ad L. Corn. de sals L nullum C. de testibus, vel eo, qui interrogatus in Iudicio de re aliqua veritatem subiiciuit , quam sciebat 'seq. nihil scire assirmavit , Cap. prim cile Crimin. falis ubi S. Aug. ita inquit . Uterque reus est, qui veri tatem occultat , , qui mendacium dicit , quia iri ille prodesse nis vult , ibi bis inopere desiderat. An autem testis, qui pecuniam accepit, ne testimonium contra aliquem
dicteret, poena falsi puniendus si λResp ndeo assismative per Text. L. prima β. sed dc si quis is ad L. Cornel. de sali. quamvis enim hoc casu non propriei tali una , sed aliud
crimen committatur , tamen non raro accidit, tu diversa delicta iisdem ponis plectantur. uod si quaeras an pena salsi pa- ITriter assiciendus sit i lestis', qui testimoni j dicendi gratia accepit pecuniam , dc yeium etiam testimonium dixit Z Respondeo assiri native cum Bart. Irin dicta L. prima f. phimo is.. ad L. Corn. de sals. Abb. in dicto cap. i. de Crim. ihil s. dc Felin. in cap. licet
Causam num. SO. de probas . , ac Mysiil g. cent. sexta obi. 67. Ratio est
quia in dicta , L. prima g. sed dc si quis T ad L. Cprii ei. sal s. generalii et statuitur psna salsi e vim puniendum esse, qui pecuniam accepit pso testimonio dicendo . Et ratio rationis est , quia testificatio libera esse debet, non prptio, aut suffragii semen dicata: venale quippe testimonium ,1 non
38쪽
66 In Institutiones Criminales
non est testimonium veritam, Can. nolite timere ii. quae l. dc Can, non sane i . quaest. F. dc quod aere fit, cum spolite fieri debeat, turpi ter fieri dicitur I nec movet ratio DD. dissentienti, m, nempe Co Varr. in C. quamvis prima parte delect. F. 7. num. F. de paci. in ε &Meiloch. de arbit r. casu sto. num. 6. & ueq. quod nempe testis, qui pretium accipit pro vero testimonio dicendo, non immutet veritatem, quin eam potius
Nam ex hac ratione id tantum colligitur, salsum in specie ista non committi, minime vero inde sequitur, delidum illud, quantumvis salsum non sit, poena salsi coercendum non esse; etenim saepe diversa delicta
iisdem gravissimis paenis in Iure puniuntur; licet igitur hoc crimen salsum non sit, cum tamen sit turpissimum , & pessimi exempli , quod
nempe veritas Ope pecuniae pandatur,
de qua si puella honestissima publice
venui exponatur, merito eadem p Σ-na, qua falsum, vindicari debet. cryaeri etiam potest quanam poena puniendus sit testis, qui in judicio deposuit contrarium ei, quod extra judicium affirmaverat. Commqnior opinio est, hunc testem non salsi poena , sed mitius, & extraordinem sole puniendum. Ita Bald. in C. i. f. si enim . Cob. 2. Tit. quid sit investitura de Feud. Clar. F. falsumnu. 3. & COVar. l. c. num. . Ratio est, quia cum nulla Lege demonstretur poenam salsi hoc casu ejusmodi testem incurrere, id non est amrmandum , erubescimus enim sine Lege loqui, praesertim in poenalibus. Idemque asseras, si testis salsum dicat in his, quae accesssiria sunt, nec ad substantiam .ctus pertinent, &ratio est, quia salsitas non punitur, si contingat in his , quae si e vera , sive salsa sint , nemini nocere queunt
Menoch, lib. 2. de albi t. casu rom Galli. lib. t. ob s. a Q. Hum. T.
aod si testis in publico iudicio ob
salsum testimonium a se probatum secerit, ut innocens capito plecteretur, de ipse Lege Cornelia de Iicariis capitis poenam subire debebit per text. in L. i. g. i. in ad L. Corne l. de Sicar. Caball. Resol. Crimin. casu
Idemque dicas, si non in publico, et sed privato Iudicio capitali, in qno
nempe accusatio non euilibet de populo, sed parti tantum laesae a Iure est permissa , salsum deposuerit , ex quo innocens por am mortis subierit; eadem enim poe a testis Hiiscemodi falsarius est plectendus , quia cum causa mortis innocenti attulerit, est eidem quoque poeWa capitis irroganda; esto enim dicta Lex i. F. Ioc. cit. IO- quatur de Iuuicio publico non privato, tamen rati O, dc mens . seu anima , dc medulla Legis spectandae magis sunt, quam ψerba ipsa, sicut enim anima dominatur corpori , ita ratio, seu mens Legis dominatur verbis. Ita Angelus ad dictam L. i. g.
i, iri ad L. Cornel. de sal s.
Iam vero tertio crimen fialsitatis asscriptis committitur, puta si quis sal sa Instrumenta componat aut dictet, aut Instrumenta , Registra , rationes , acta , libellos , cautiones, Chirographa, epistolas scienter, dc dolo malo
in fraudem altei ius laedat, corrumpat depravet, mutet, adiiciat, demat ,
radat, deleat, false subscribat , falsa sigilla appendat, aut dolose aliorum Chirographa imitetur , Rescriptum a Principe, seu Magistram corrumpat, nomine Magistratus falsas literas proponat, aut tradat, an nutum adulterinum sculpat, aliudve id genus faciat, quo rei veritas, vel non appareat, vel immutetur L. ι
tum non corruptum, vel mutatum, sed mere surrepi una fuerit, vel amo
tarna, habebit ne locum poena salsit Respondeo quod amotione testa
menti salsi pinna incurratur per Text. in L. i. n. ad L. Corne l. de sali. αL. ult. C. codem amotione vero aliorum Instrumentoriam crimen sal si pribi cum non eo nam illi , disponit Paulus in L I iiii vinae litorum in princi p. ff. dicto titulo . Et ratio divers ais eli , quia sola leκ iudicium publicum sacri L. l. is. de pub. Jud. Ei qua Lx re Comicua de testamentis Ib-lumnacu o litarcptis , non . e aliis In si ruinciuis amotis cavetur; Ergo &c. αῖ b urii plenit S tamen alia Instrumenta poei a falsi extra ordinem plectentur , aut furti actione conveniri poterunt Ita Uvesembec. in parati t. i f. dicto Tit. n. 7, An autem surreptiore Testamenti nuncupati vi poena ordinaria salsi incurratur , DD. disputant i verior autem est sentemia assirmativa, quia Lex generaliter loquitur ob Testamentum amotum militare poenam ordinariam salsi , ideoque generaliter est audienda. o. Nec obstat quod in testamento nuncupativo adsitat testes , qui testatoris voluntatem, etiam sublato Instrumento, probare possint. Qitia curvi sacile testes oblivisci potuerint eorum, quae a Testatore audierunt , vel e vivis decedere , per ablationem Instrumenti hujusmodi veritas facillime supprimi potest. 1 Principaliter autem scripto salsarius est notarius, falsum consciens Instrumentum , dolose aliquid addens, vel minuens, aut immutans, Vel an- re publicationem dicta testium secreta partibus revelans, contractum illicitum faciens , aut debitas solemnitates in Testamento omittens juxta Clar. in prax. Crim. f. salsum num. 2I. &seqq
Hinc quaeritur an si Notarius super contractu per se invalido salsum Confecerit Instrumentum , ut falsa rius plecti debeat λ; Assirmative respondent Bart. in L. si quis Legatum . num . in fin.
Col. I. lib. I. Ratio est, quia facit quod potuit, ut salsitas effectum haberet : quamvis autem alii contrarium probabiliter asserant ea ratione, quia ad ordinariam salsi poetiam incurrendam requiritur ut salsitas damnum alicui asserte possit juxta Clar.
cius hujusmodi sit nullus, & inutilis , ex eo nulli damnum potest a Di erit , & ideo hujusmodi instrumentum conficiens poenam salsi ordinariam subire non debet.
Quarto jam per abusum fallam committi 'r'ab eo , qui sciens, dolo malo falsis testimoniis, vel salsis ab alio fabricatis Instrii mentis utitur L. salsi nominis f. primo T ad L. Corne l. de sal s. & L. majorem, & L. si
falsos Cod. eodem . Hoc tamen interest inter componente in salsum instrumentum, & eo scienter utentem, quod componens pinnam ordinariam
falsi incurrat quae erat antiquitus deportatio cum publicatione bonorum) hodie vero quia deportationibus non utimur, vel erit poena Sta tutaria , aut bannimentalis, si adsint statuta localia, vel Principis placita poenam statuentia; aut erit arbitrio
Iudicis infligenda pro modo delicti,
reste Clari loc, cit. num. qO. utens vero tantum scienter salso Instrumento , extra ordinem, & mitiori poena
sit puniendus, L. prima & dicta L. salsi ff. dicto Tit. Est etiam & aliud discrimen inter
unum, & alium casum, quod nempe salsum Instru mentum conficiens falsi poenam non evitet , quamvis eo usus non fuerit, & profiteatur se in posterum usurum non fore. Contra vero qui Instrumentum falsum ab alio consectum produxit, eoque
uti cepit, a salsi pena liberetur, si penitentia ductus ab ejus Instrumenti usu desi fiat, eique plene Text. est literatis in L. si falsos S.Cod. ad L. Corne l. de sals dummodo pendente lite, vel per appellatio nem suspensa id faciat ,
39쪽
litis exit uni delictum non dicitur consummatum, nec perfecte litigans usus fuisse dicitur tali Instrumento . Ita fald. in L. alia num. 7. Cod. de his
litibus ut indignis. Menoch. de arbitrolib. 2. cas. 3i . num. 29. Alex. coes Io 8. num. λ. lib. 6. & Cravet t. cons.
37 Abusu etiam salsi reus est qui majlitiose , & fraudolenter iititur salsis is eui adulterinis mensuris, ulnis, libris, ponderibus , stateris , & sit milibus rebus; mitius tamen punitur, quam poena ordinaria salsi, scilicet, duplo, ac rei satione, seu exilio L. penult. f. i. ad L. Cornel. de salis L. an nonam f. fio. U. de extraordin. Cri- min. L. in Dardanarios T. de poeta.& late Farina cc. de falsit. quaest. ISO.
3 Faliorum Titulorum, & honorum assumptio, salsi nominis, vel cognominis asseveratio, si alietius decipiet 'di causa fiat , poena salsi coercetur, puta si se quis gesserit pro Comite, Nobili, Roctore, Notario &c. cum non sit; itemqtie qui alienis insignibus scienter, re dolose usus fuerit , vel a leno , & adulterino sigillo, quive personam in alterius fraudem mentitus tuerit, in poenam salsi incidet. L. salsi, L. eos qui fin. is dicto Mi. L- unica , ibique D D. Cod. de
39 into , reus est hujus criminis
qui aperit alienas literas , ut casostendat adversario scribentis . Ita Bait in L. Titio num. 3. T ad munici p.
o Sexto, impediens testari volentem, L Paulus T.
r. intra ordinaria tamen' Iudicis puniendus iux-
Testamenta, Acta&Libros Ierca abradit, vel cancellat in praeiudicinii:
In I insti t utio iacs Criminales
alterius, nec non qni aufert a scripturis hujusmodi sigillui verum , dc ponit adulterinum L. 3O. T. dicto
Secundo , salsaria est mulier sin- qagens ex se natum scetum, qui natus ab ea non est. L. e X illa Cod. eod. Potissime vero sacto committitur . Isalsum a salsae monetae fabricatoribus .
Committitur autem hoc delictum
septem modis, nempe cudendo monetam, adulterando, resecando, eX- pendendo, retinendo, introducendo,& tingendo , idque in urbe vigore Statuti , dc Baianimentorum in statu Ecclesiastico, & colligitur ex L. qtircumqtie & L. qui salsam T. ad L. Corne l. de sal s.
Primus igitur qui monetam cudit , qqquamvis sit iusti ponderis, dc bonae
materiae , non habens tamen legitimam hanc facultatem, ultimi supplicii dc ignis poena, postquam strangu latus sueris , puniendus est, qtiae a Jure Cominu ni imponitur falsam monetam labricantibiis titia cum publicatione omnium bonorum, L. 2. Cod.
de salis monet. Ratio est quia ita cudens monetam salso a Sumit , dculurpat sibi Principis auctoritatem ,
cujus tantum est vires dare nummis, atque tribuere per Text. in L primam de conisah. empl. ad monetam enim, ut ait Bald. Mi L. fin. Q de Ialla moneta, duo requiruntur , nempe veritas, d auctoritas, idque etiam Din onera quam cudit, non sit sui Pontificis, Imperatoris, aut alte rius t 'rincipis stiperiorem non recognoscentas, quia adhuc laeditur Maje- - Majestatis tanta est dare imonetae justae pondus ,re auctoritatem. Ita Farina c. q. O S. n. 69. & ieq Menoch. de arbit r. cas.
Secundo, huius deluti reus est &poenae ira ortis naturalis objiciend
iusti ponderis, quamvis salsis caverit
monetas alterius dominii , quod inflatu Ecclesiastico cerrum est vigore Bannimentorum , & eκ constitutione Caroli V. in Germania certum pariter e se testatur Carpaov. prach. Crim. quaest. qa. num. 32. quia usus mons
tae est de Iure gentium, dicta L. prima T. de contrah. emptione, Ius autem gentium omnibus gentibus commune est. S. Ius autem Insiit. de Iure nat. gent. & civ. Et monetae unius Regionis, etiam in alia propter com
merciorum communem usum eXpendi solent.. 7 Tettio, reus hujus criminis est monetarum aurearum, & argent earum , vel clijusvis alterius qualitatis , tonsor , & diminutor , vel id agat Instrumentis ferreis , vel pulveribus , vel aqua , quam sortem , seu corrodentem dicunt . L. quicumqtie si . ad L. Corne l. de sals. Clar. loc cit. nu. 67. dc ad cum Bajard. num. 323. hic enim vigore Bannimentorum in statu Ecclesiastico poena mortis non evadet, dc consonat Bulla S. Pii V. inter suas 1 IJ. quam Urbanus VIII. Constit. in Ord. 3. extendit ad peisonas Ecclesiasticas intra Italiam existentes . 3 Quod tamen non procederet, si moneta resecata erat eκcessiva, & fuerit ad justum pondus redacta , testibus Bajard. l. c. num. 326. dc Farin. quaest. ii . nu. io λ. & IIo. vel si non fueriteX pensa, quia tondens poenitentia dii-ctus eam miserit ad ollicinam publicam pro cudenda naoneta a Principedestinatam , quam Romae vernacule
dicimus D Zecca , Farina c. l. c. n. 9y. dc Berta zz. Conf. 2. nu. 3. lib. 2.
9 uartus patrandi hujus delicti modus est erogatio facta scienter falsae
alonetae , cujuscumque interim ea fuerit qu alita tis , qui modus tamen prae sesert vigore Baianimentorum nostro ium, & etiam Juris communis poenam Iudici arbitrariam. & extra ordinem . Ita Maias. cons. 28 I. n- 33. TOm, i Barbos. de pol. Epis. parte 3. alleg II. num. Oq. dc seqq.
S. Et licet relata Bulla Urbani VIII.
pinuam mortis naturalis imponere videatur expendentibus , seu e penderesa cientibus , nihilominus neqLM in terminis dictae Bullae est a praedicta Con-
clii sione recedendum , ni si in casu , quo e X pendens. suerit particeps falsae fabricationis, quasi cudentes monetam salsam non cudissent , nisi eum qui expenderet habuissent: tunc enim mirum non est si eadem poena e pendens , tamquam auxiliator puniatur Ita Farina c. lo c. cit. numer . ii 7. dc seq. Menoch. casu 316. nu l. COncios. Re sol. crina. v. Moneta Res. q. num. is. Vel in casu , quo quis monetam salsam scienter expenderit in Territorio ejusdem Principis , cujus moneta sal ficata suit: Ita Maias. Consuli. 28 I. num. 3 q. Tom. I. & Marsi. cons. Ti. n. I l. intus modus est tetentio mone tae falsae , quae concurrente scientia retentoris secum fert poena m extraordinariam etiam in terminis Iuris communis, Farin. loc. cit. n. II 8. & l I9. Baianimenta autem nostra disponunt ita retinentem habendum fore proin ditiato , qtiod ipse eamdem monetam
salsam fabricaverit , nisi doceat , a quo , seu in quo loco ea in habuerit, nisi tamen qualitas personae , & aliae
circumstantiae contrarium suadeant juxta Farina c. ubi supra i puterit enim hujusmodi sciens retentor evacuato per Torturam inditio quod fuerit fabricator , poena extraordinaria puniri , quia praesumitur retinuisse ad effectum expendendi, nam si ignoraverit monetam esse salsam debet 'ab solvi . Farina c. lo c. cit. dc Coiicio Crin 7. Re sol. 3. verbo moneta talia
Sextus modus est in tr ductio tal- Ssae monetae , quae scienter facta usque ad mortem pertingere piri est : parum enim refert, quod quis Rempublicam, Ac alienam uitionem ita licia cum fabricatione vel cum introdiici one lal
Bart. vero in L. eleganter β- qui sin
40쪽
se prolus pignor. ach. pi dies casus distinguit . . . Piimns est in eo v. p. introducit motae tam in comitatum Boiaoniensem quam ipse extra talem comttatum cuderat , & hic debet puniri ut salsari iis Leg. 1. C. de salsa mo
si Secundus qui introducit monetam sabricatam extra di istium Cc initatuna Verb. pr. ab alio , sed ipse eam scienter expendit , illaque ita dicto Comitatu doli se utitur , qui etiam Pinna falsi tenetur L s urens C. de fide Instriam. dc L. f. C. si reus vel accusat
I Tertius in eo , qxii monetam falsam introducit, sed ea non utitur , &fatetur a quonam illam habuerit , hicque poena salsi non tenetur L. Majorem C. de salsis , si tamen illamissu ranter introduxerit, secus si scienter eam secum tulerit, nam hoc casu etiam mercatores , qui emunt, & vendunt, puniri debent juxta Farina c. dicta q. II S. nu. IJO, 3 Quartus castis est in eo, qui salsam monetam introducit, ea in Comitatu non utitur , sed dicere renuit a quo illam habuerit , tunc enim in carcerem est detrudendus , L. 2. Divus
Pius T. de Iure fisci , si enim persti-cta fronte aut hOrena pandere recuset a
quo habuit , praesumitur ejusdem sa-bricator dolosus, & torqueri poterit, ut authorem nominet, ct dicat, & postea pro introductione falsae monetae puniri poterit juxta Salyc. in L. ma
jorem C. de salsis , ct Bois. Tu . de
ιν Septimus modus rem nummariam fraudandi est tinctura , puta quod moneta Trea in totum flavo , vel albo
colore tingatur, ut aurea, vel argentea aestimetur , vel argentea favo lere tingatur , ut appareat aurea , α ita tingentes etiam de Iure coinmuni poena salsi , dc ultimo supplicio sunt assiciendi gl. in C. quanto
ii n. di 'a q. II . num. & Bajard. ad Clar. g. falsum num. 3 2O. dummodo tamen tinctiira facta sit dolo malo, nam deaurans monetas argenteas ut meretricem deludat non punire rurjuxta Beria et zOl. cons. Crim. 16. &dummodo moneta sic ti icta expensa suerit, nam effectu non sequuto, nota
videtur imponenda poena Ordi haria ad Text. in L. qui umqtie ff. ad L. Corne l. de fals. Adest hac in re pulla Urbani 8.ci- 6otata, confirmatoria alterius b. Pii V. mandans Clericos , qui hoc ilelut una in Italia perpetraverint in pecuniis aureis, vel argenteis, fore degradandos, & Curiae saeculari tradendos, ut ulti mo si s plicio assiciantur. Advertendum jam primo , renam combustionis contra monetarios salsos recessisse ab aula in Urbe, dc statu Ecclesiastico . vigente tantum poena mortis naturalis juxta Raynald. Tom. I. c. s. f. I. ad i. num 32. in fin. Advertendum secundo, quod qui sa-cti poetiitens monetana , quam percusest, noli per secerit , materiam conficiens , sed sorma , dc imagine adhuc non impressa , mitiori poena quam mortis puniendus sit . L. qui salsam s. ad L. Corneliani de sal L. Decian. in
prax. rerum Crim. lib. I. C. 27. n. 7
Bald. in L. 3. ff. de nautic. scen. dc cons. 38. lib. I. Advertendum tertio, etiam qui monetam vilissimi valoris , puta obolos salsos cuderit , pena mortis fore puniendum juxta Farin. parte S. operum Crimin. lib. q. quaest. dicta iis . is specl. I. num. & Giurb. coni. 8s. Ratio est, quia cudens monetam sal sam laesae majestatis crimen committit L. 2. C. de falc. moneta , propte rea quod Principi suam potestatem detrahere , eamque sibi vindicare contendit: is ergo , qui monetam levis pre iii absque legitima Principis licentia cudit, aeque in crimen laesae majestatis incidit, ac fi monetam magni valoris excudisset.
Nec obstat Text. in L. scio V. de O
tia integrum Restit. I si quis assirmavit cum duabus I L. seqq. ff. de dolo malo , dc alibi , in quibus statuitur dispesitionem Legis , qua sub poena aliquid fieri prohibetur , rem modicam , & levisti mi valoris non
Nam ista jura loquuntur in delicto, quod punitur ob damnum alteri datum, quod, si minimum sit , poenam non meretur : secus autem est si sactum aliquod coercetur , non modo propter detrimentum alteri collatum , sed etiam ob injuriam , & contemptum; tunc enim licet iniuria sit levis, adhuc delinquens punitur: Dasi emphi te uta obligatus ad solvenduim tenuissimum Canonem , justo legitimoque tempore non solverit , aeque
Emphi te usi privatur , ac ille , qui
magnum Canonem non solverit , id que ob hanc rationem, quia non minus censetur contemnere dominum rei
directum , qui in solutione exigui Canonis cessat , quam qui magni Iquare cum majestas Principis violetur tam a levissimam monetam sal sam cudente , quam pretiosiorem , aeque mesque delinquens laesae majestatis reus fit, poenamque subire debet crimini laetae majestatis a Jure
statu iam, ne nape mortis naturalis.
Advertendum q. quod si quis non salsam monetam expenderit pro majore valore, &aestimatione , quam legibus definitum est, non poena falii, sed arbitraria sit puniendus, Ba Jard. ad
7 Advertendum quinto , quod hoc crimen salsi quoad monetas contineat primo crimen laesis Majestatis L. si quis nummos C. de salsa monet. secundo crimen salsi luxta Marsil. in L. qui salsam num. i'. C. ad L. Cornel. de sal s. tertio crimen surti Juxta Farin. loc. Cit. num. 99. in fin. ita ut hujusmodi delinquens teneatur in f ro conscientiae & Principi, singulis , qui damnum pasIi iii et in t , illud
Advertendum sexto , in Extra V K
spondent uni c. de Cti m. tas. Ure Pontificem Ioannem XX l I. ut Al chimis lae, qui divitias, quas non exhibent, spondent , & verbis dissimulant latilitatem , confingentes aurum vel argentum sophistica transniutatione , ii illo scienter usi fuerint vendendo , vel dando in solutum, cogantur tantumdem auri , vel argenti
quantum fuerit alchimicum pauperi bus erogare , sintque perpetua insa nata notati talis artis alchimicae mendac i ssimi professiores e & si non habe aut propter inopiam unde pauperibus tribuant, carcere , vel alia corporali poetia arbitrio Iudicis priniti debent, sique sint Clerici , priventur
Beneficiis, oc ad alia obtinenda reddantur inhabiles. Ratio est 'ita cum juxta S. Tho m. a. a. qu. 7 . ast .s. ad I. aurum vel argentum ab Alchimistis conflatum vera species non sit auri, vel argenti, est fraudulenta , de injusta ejusdem venditio , vel facta pro auro , dc argento vero subrogatio ; cumque haec ut chimiae in aurum,
vel argentum vertim transmutatio mora liter saltem sit impossibilis , jure
merito sacris Canonibus sub poetiarum comminatione vetita fuit, cum quo. que sit perniciosa l ei publicae, ut pcite quae Civium exhaurit facultates juxta Sanch. lib. 2. morat. cap. qO.
Advertendum septimo poenam sal si non incurrisse eum, qui salsitatem nemini aptam nocere commisit, quia ut poena ordinaria in hoc delicto locum habeat . requiritur quod falsitas possit alicui praejudicium inserre Glog. in L. damus v. privatum C. de icit sis. Clar. tamen dicto I. sal
sum numer. - . censet etiam talsitatem iton nocibilem committentem , arbitrio Iudicis extra ordinem punicii dum fore .
Quaerunt DD. hic passim , an in- 7.troducetis , vel expendens aurum al-
chimice sactum iubeat poenam statu tani contra salsae monetae fabricato