장음표시 사용
51쪽
per quadringento er annos prophe - plus quain propheta. ' Hic est eni in deb ' 22.3 plu, vo in hoe viro quo scriptuna est, Ecce ego mitto ange ,stas φ. hi quis oti E, tum meum ante faciem tuam, qui praeventurumi hie populo Christum prae- parabit Viam tuam ante te. '' Amen diai L . h oh cuda isti: co Vobis, non surrexit inter natos mulie- όα, ἡ ωα: rum 'maior Iohanne Baptista: qui autem
dictus nuntius ab alsis prophetis. . O . is m
e M- Iohanne Bapt4 Hun oeum minor eli In regno caesorum, maior et t
propheta non surrexit. Fuit enim Io- illo. A diebus autem Iohannis BaptN
hannes omnium prophetarum masi- Ο Ο
atu sperandum confirmabant. atque . - . P . . t
haver8 Iohannes omnium Ecclesiae ae Patitur , & Violenti Iapiunt illud .
regni eaelorum , quod est Ecclesia, mi- . . . - . in
nis totu minister ministerio prophe- in omnes Cniin Drophetae & lex , Utque
tandi de Christo maximus censendus . - . - . L 1 c
es attamen alter illo maloi est naiu- ad Iohannem pI ophetauerunt: & li
ra , virtute Ec efficaeitate: qui a Vobis . . . - . H o u in 3 .
minor illo eensetur in resno caelo- VultIS recipere, Iple eli Elias Qui Ventu
rum, hoc est in Ecclesia esse. Hoc ait . . . - i L . l.
Christus de seipso, eum summa mo- rus eli. in Oui habet aures audiendi au-hannis. qui dixerat, Hem 't --diat. Cui autem similem aritimabo
die tamen ad illud usque Vmpus ouo generatione Iliam Similis eli pueris le-
Christus haec dicebat, minor habeba-
tur apud turbas Iesiu Iohanne in E dentibus in foro: Qui clamantes coequa-
libus, . y dicunt, Cecinimus vobis , & - non saltastis: iamctauimus, & non plan-2zra: : IN IV:xistis. ' rinit enim Iohannes neque manducans neque bibens : & dicunt, i Daemonium habet. '' Venit filius hominis manducans & bibens, & dicunt,
talis illius argumenta spectata, inter- Γ' rogatus fuerit Iesus a ludaeis, in qua DL Upotestate haec facis, & quis tibi dedit potestatem ut ista facias Ita vuIgus, ut solet, minora maioribus praeferebat. non solum initio legationis i Christo obitae, sed in medio etiam tempore testibus etiam Apostolis . qui ex iudici populi reserebant illum haberialterum Iohannem Baptistam. Haec oportuit indicari ad explicationem huius loci. in quo Iesus se insinuat esse Christum . de quo lohannes testimonium dederat. Maior 5: minor Latine: & Graece αν & πικροτερος, nisi adsit expressiun nomen pluralis numeri, semper de duobus dicitur: atque vet illa prior eol-I 3nter μοι dimon,&c. expresse plurium fuit: sic haee posterior sisruficanter duorum eli ex verborum usu.mque ex sententia ipsa. d Lebin I annis.J Antea regnum caelorum erat in praeparatione,promissione, εc figurarum inuolueris. usque ad Iohannis legationem, in qua lex & prophetae quae de christo promittebant coneluserunt: a diebus huius, hoe est illo iam perfuncto legatione ma, regnum extorum praesens est, & expugnari incipiti neque tamen tradetur. nisi iis qui vicerint, Eceustodierint quae praecepta illissunt lege militiae diuinae. Allusio est ad figuram terrae promissae Iosue dure obtentae. illud enim iiiiius figura erat. e Do Eo .J itaque omnia signa promissi olim regni,nunciam praesentis a Deo olim proposita, personae omnes, di ministri tum antecedentes regni Rduentum;tum e niumstae ipsi regno eonstant manireste. Igitur oporiet sapienter qu rere quisnam sit Messias veruttinuenietur esse Iesus. ille itaque exeipiendus est iis qui diuinum eonsilium sequi studuerint. ostensus est autem Imsus a Iohanne,temporum & signorum omnium argumentis comprobatus: ipse idem venit mansuetus, mitis,ben ficus; funiliaremque se praebuic Ommbus, oc tamen a generatione ista non fuit receptus.
52쪽
Ecce homo vorax dc potator vini, publi canorum & peccatorum amicus. Et Iu- Σὸ 'ta ita Is iastifieata est sapientia a filiis suis. '' 'Tunc p.ire, eoru nolueraut credere prophe
coepit exprobrare diuitatibus, in quibus
c o C taei nenue iesu Christo ipsi filio Dei
factae 1 unt plurImae Virtute S elli S, quia sese illis ultro mani sestanti, illosque.
non cgillent poenitentiam. Vae tini implete menstram patruari vestroru.
CoroZain, Vae tibi Uem - laicla : quia si civitates dicero. se credere illivs virtu-
1ia tyro & Sidone ractae Cllent VirtuteS de tam frequentibus exemplis confir- quae Iactς 1unt In VODIS , Olim in cilicio vel si aliqua Hie, non satis fuit, qui, dc cinere poenitentia egillent. ' Verun- eonditio necessariae est pereati vhus
a. 1 . - . m. is .c egentibus prenitentia, alias in regnum
tamen dico vobis, 1 yro dc Sidon I rem1- -lorum non in uris.
1ius critin die iudicit, quam Vobis. ' Et nes homines , antequam ipsorum eui
pis obligatos damnet, oportunis fle
tu Capharnaum , nunquid Vlque in Caelu suficientibus rationibus aduocat ad
s . in poenitentiam: led quosdam suoerabu-
exaltaberis ξ Vsque in Inrernum descen- dantibus etia singulam bene cau-
tutes Que ractae sunt m te fortem mill - eogitabat. reipondit lesus: Laudandus
' M . . . . c. es mihi Deus qui in caelis cariestem 1
lent vique m hanc diem. ' Ucruntamen pientiam mn nrm .& temnam in dico vobis Quia terrae Sodomorum re- e regni
. . Dei sapientibus ec prudentibus terrae,
missius erit m die iudicii . Quam tibi. quorum sapientia iudieata esta filiis
xit. Confiteor tibi pater Domine celi & f F---us qui
terrae, quia abscondisti hec a sapientibus cordς,α trementem termones& prudentibus, & reuelasti ea paruulis.
Ita pater: quonia sic fuit placitum ante δ' omnia mihi tradita sunt a patre meo. Et ' nemo nouit filium, nisi pater: neque patrem quis nouit, nisi filius, &-ς
Γ Di, arcanis coenoscendi modo quo deelaia L. Via1 ratus est filius Dei in virtute sancti-fieationis ex resurrectione mortuorum, nemo novit eum proprie , nisi pater, cum quo ipse regnat Ec vivit quatenus Deus est, & quatenus homo post adeptum triumphum etiam regnat. & eodem notitiae dc cognitionis genere nemo nouit patrem, nisi filius, 3c cui voluerit filius reuelare seselpisium ei areano modo insinuans de donans. tune enim qui videt filium, videt & patrem. sed quibus volet reuelare filius nempe omnibus qui vocationem ab ipsis subiunctam se qui voluerint. Est autem vocatio uniuersalis & communis, aqua nulla laborames excipiuntur, nisi qui vocati ipsi recusarint. Habet autem vocatio sic. 26tea
53쪽
cui voluerit filius reuelare. 'Venite ad me omnes qui laboratis, & onerati estis:& ego reficiam vos. Tollite iugum meu super vos G disciae a me quia mitissum & humilis corde: & inuenietiS IC- , quiem animabus veltris. ' Iugum enim G meum silaue eis, & onus meum leue.
ita reficio, quos iam non terret lex,ied inuitat volentes ad sui exereitationem G Α ΡVT XII. suauissimam estenim lex Biritus vitae , et a v r r
.in ipsis, qua liberamur a late peceati IN Illo tetrapore abiit Ieltis per lata,
'U' ' Ei, sabbato: discipuli autem eius esurien- et ''
maximis Iesus egisset, iugumque suu teS coeperunt Vellere 1 picas , dc mandu- iugograuissimo praetulisset. care. yn aritat autem Videntes. dixerut
tuni ut in Commentariis docebitur. r. s c . .
quo in traditionibus definiebam illi eIS, Non te aut1S QUId fecerit David qua- lini
sabbathi violationem. . in . . N . t a
traditionis pariem sbi obiectam, ut e . . . - ' . '
pugnantem eum probato scripturarsi ira octo 1latrauit 1n domum Dei . & Danes
exemplo , atque cum natum lege α - . A .. a
ei edere, neque his qui cum eo erant,msIra 2Σαὲ lis sacerdotibus3 Τ ' Aut non legistis in zu; m lege, quia sabbathis sacerdotes in teplogiis d. , se hii. In comm. ir sabbathum Violant,&sine crimine suntὶ
pterea quod sacris rebus o radetur. ' Dico autem Vobis, quia templo maior litatem . subindieat autem Christita est hic. y Si autem sciretis quid est, Mi- os. c. . materiali. ideoq . suos ministros dum sericordiam Volo, & non sacrificiu: nun-
dant, Dei mandatum facessentes non quain coclea n alletIS Innocentes. Do-
.iolare sabbathum .imo sanctificare ' . . re C
ploi nempe iselieordiae iret praedi bathi. ' Et cum inde transisset, venit in
eande ex Euangelii legatione. quaeres. Ο ΕΟ T
Prophetae testimonio , sacrificiis apud Iynagogain eoru In. Et ecce lao lo
mum P ροπι manum habens aridam , & interrogab xeum , dicentes , Si licet sabbathis c
rareὶ ut accusarent eum. Ipse autem
54쪽
et in dixit illis,' Quis erit ex vobis homo qui habeat ouem unam:& si ccciderit haec sabbathis in foveam, nonne tenebit &leuabit eam ' Quanto magis melior est homo ove 3 'Itaq. licet sabbathis benefacere. ' Τ ' Tunc ait homini, Extende
manum tuam. Et extendit: dc restituta missam itaque ab illis erreptionem
est sanitati sicut altera. ' Exeuntes autem Pharilai, consilium faciebant ad- Σα Maz
uersus eum, quomodo perderent eum.
Iesus autem sciens ,recessit inde: & se-B cuti sint eum multi, & curauit eos om- 2.2zz mia. 22nes: & praecepit eis ne manifestu eum
facerent. Z Ut adimpleretur quod dictu stineuienomini hui. 'est per Isaiam propheta dicentensia 'Ecce ς Remi ratio-
L L L . nibus Scribas α Pharisaeos tanquam
puer meus quem elegi, dilectas meus in
quo bene Coplacuit animae meae. Ponam EAM: Espiritum meum super eum, & iudicium gentibus nuntiabit. V Non contendet,
neque clamabit, neque audiet aliquis in plateis vocem eius. '' Arundine quassa- 22III d. V tam non confringet, & linum fumigansno extingue 'donec eiiciat ad victoriam 222 diiudicium: & in nomine eius Gentes t Illa usperabunt. 'Tunc oblatus est ei dae- ::rat 2 2:2 2ρα
δ c. I a. 14. Γ - irim loqui probi tur sabbatho et alioquic Z II IOIIIU ιιι neque iph potuissent illum interrosa re sine violarione . Igitur esim solo verbo sanauerit hominem , ostendit illos stultissimos, & se sapientissimum& emeaeissimum, qui eum posset ei tra religionis detrimentum, illum, facto luto, aut alio modo, aut manu tacta di contrectata curare, solo etiam verbo curabar. N ipsa manus restituebatur iussu eius , illo nihil exterius agente. Illi non poterant accusare eum vocilebant, restabat itaqua vi accusarent manum quod restituta esset illo iubenteae volente: si tamen id semitio aut vitio dari poterat manui, quod si sectilent, plane sese communi sensu earete ostenderent, aut suam maximam proderent malitiam , quam tamen dissimulare nequiuere : nran qui debebant contricti laudare Deum, & veritari cedere, exeuntes de illius nece deliberabant. G Iesinati siciensJ Cum reipsa saris veritatem ostendisset Iesu ,, secedit.nulla contentione suscepta aduersus malitiam Pharisaeorum i & situm Wopositum urget benefaciendi, & rebus ipsis confit mandi causam rationemque ibam. hoc enim significauerat diuinum vatilinium. docet declinare per eula, sine detrimento tamen doctrinae N ome0.e Dost exeruint. J Christus eiecit .udicium ad victoriain. edm post ostensa in vita miracula. 8c beneficia innumera. tandem post resurrectionem eausam suam eonfirmauit spiritu sancto in distipulos misso: qui cum a ludaeis non iner receptus, ad Lentes te conueriat, quibus spem fecerar Leusinua , di aliorum P Ophetarum Fauciniis.
55쪽
sacris historiis promisi est e,peei-- 'Nunquid hic est filius Dauidi '' Pharia
propriam conscientiam studebant dia Cipe daemomorum . in ictus aute in Icietas
uinam virtutem chrilio detrahere, L . t. . .
pta: atque ira Euanylio Chiisti fidem mum diuitum contra i e, de lolabitur: &
eleuare conabantur. Christus enim O . . . t ε . ς - c
regnum caelorum appropinquare, iam omiuS cIulta S Vel dola his mulla cotra te,
iamque patefaciendum csic annun ia- m l . e V c C C
batut ex ditabat ut hominibus in ciues - . . . -
adscribendis. Obsellianda est vis grauitas urgumentationis Christi,
R go stabit regnum eius y -Τ Et si
ego in natura rerum , di i sacrarum scriptu- Beel Zebub elicio daemones : filii ' vestri
rarum Iectione inlinutae, quam alias . ... . O . o '
fulius explicabimus ipso docente. Quo eiiciunt λ Ideo ipsi iudices vestri
tronis lumina est et mn restium tir- erunt. ' Si aut cita ego ita spiritu Dei
mare paratac itudet, illius diu in nem IZc expoliacionem cum primis cauet.
conita vero qui regnum diuidit aut spoliat, is minuit atque diruit ipsum: μ' tantum abest ut amplificet. Idem es eae inplum in reputilica vel familia constituenda & amplificandat quod
vasa eius diripere: nisi prius allipauerit elicio d mones: igitur peruenit in VOS regnum Dei. 'ρ Aut ' quomodo potest quisquam intrare in domum fortis, C
parque expoliatis aliis nostium regnis additis di cumulatis opibus. Igitur silatanas curat suum regnum tueri & amplifieati, ut eertet curat Zc studet, stultissimam rationem init, sui velit perderequos possederat, α spoliari praeda quam fecerat. igitur ipse vitio sese resqtie suas perdit. quod ii ipse perdar, consequens est ut regnum Dei augeatur: nain quod i latana decedit, Deo cedit. atque ita vestra alleveratione probatur regnum Dei amplificari quod ego astero , quanquam vos aliud persuadere velletis. atque hoc argumentum ex ratione maHiiesta deluinptlim probat, Satanam, qui sibi contrarius nunquam est, non libenter, sed coactu& inuitum cedere rebus & personis a se occupatis:ahas non diceretur vere Satanas: qua ratione Ita appellatur, nimirum Quod Deo Deique gloriae, & hominum utilitati aduersarius sit. e Ris et HINM TU. J Alterum argu mentum ab experimento & auctoritate: neque enim eiectici sui ipsius dicitur, sol alterius. Alterum ergo Oporintet este eum curus virtute dc nomine eiiciatur daemonium ab ipso daemonio , eundemque illi aduersu in . unum Uni contrarium. secundum naturam maxime in simplicibus. Selmus autem daemonio nullum esse magis conistratium aut potentem, quam Deum: atque ideo Exorelliae Dei auctoritate utebantur ac nomine: nu Ilam enim aliam virtutem, quam diuinam, inuocabant illi. huius assertionis confirmationem ex vorummet responso peti Christus vult. consequitur ergo daemoni in non polie eiici nisi diuina virtute. fio ι et 'om iritu Der. IAlterum caput argumentationis est fusus est enim Iesus dilemmate utrinque firmissimo J Qui odii mea auctoritas est diuina, atque spiritiis Dei efficientia eiici ci daemonia: Igitur iegni Dei quod ego annuntio , aduentus certissimus est. vosque habetis legatum, ducem. & ministrum regni Dei, me , non minoribus scd ma toribus, confirmatum signis,qu.im patrihus velitas Moses fuit agnitus , captiuitatis & tyrannidis A gyptiacae vindex, ac regni de populi terreni minister. sTota laxe Christi oratio illam Exodi historiam indicat.yg quomodo linte t. J Tertium argumentum a comparatis: quo probatur Christus esse fortior principe deinOritorurn. doetici at enim illam vetani de manifestam ei te spoliationem principis daemoniorum . qui si princeps eii, tuum principatum tueatur oportet: id si facere non potest, victus di ligatus arguitur, atque inermis iam. Nam dum mitis armatus custodit atrium suum, in pace sitiit omnia quae possidet quila si ditipitur, sisnum est eum non poste sua custodire,& inrtiori cessisse. adeo nullam valutem praestare potest Beelzς bub mihi ut se expoliem, ut ne ic sistere milii possit ne se expoliem.
56쪽
fortem λ & tunc, domum illius diripiet. .
R 'Qui non est mecum, contra me est:&
. C ' braice prouerbi j nrodo ferebatur. gin
qui non congregat mecum, spargit. νει i. est mecum,contra me em ma nori cassi
Ideo dico vobis: Omne' peccatum N Beelae bub , qui quod ille acquisierit,
blafohemia remittetur nomininus, sp1' gam didissipem in illius iacturam α
ri tus autem blat pnem Ianon remittetur. meum opus diuina virtute eonstare,
Τρ Et quicunque dixerit verbum contra
stiri tuique diuino adscribodum esse. b Blas in . J blasphemia,proprie, o . A . C . . Vt alias docemus, detractio est proia
filium hominis, remittetur ei: qui autem priae auctoritatis & dignitatis . aut
. . . . m debiti honoris. quicunque Christo
dixerit contra Spiritum san Lum : non nondum ex diurna virtute cognito.
. . t . . in sed homini tantum existiniato, au-
remittetur ea neque in hoc 1ecu lo , neque ctorii areni aliquam detraxerit tan-
- a 4 4 .l r . t i quam homini, non est exclusus a te-
in futuro. Aut facite arborem UO- missione: laborat enim ignorantia
. . ι- . erga attributa debita Christi huma
nam, & fructum eius bonum : aut facite nixatu potest doceri, instrui,&rania
arborem malam , & fructum cius matu: si quidem ex fructu arbor agnoscitur. ' Progenies Viperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis malit Ex
abundantia enim cordis os loquitur. 2 Bonus homo de bono thesauro profert bona: & malus homo dc malo thesauro
profert mala. Dico autem V Obi S, quoniam omne verbu otiosum quod locuti
ruuntur Zc conuincuntur. Aut, inquit, opus ipsum bonum sst , aut malum : si bonum, ex bono initio : si maluin, ex malo oriatur necesse est. igitur eiectionem daemonis ab hominibus si bonam appellatis rem , necesie est bon , & no malo alictore protecta diei. nam si ex malo alictoreprosiciscitur, malus male agit,& no bene atque ita non laudatur opus mali, sed notatur ut vitiosum. quod si fructus ipse bonus est , & arbor ex qua oritur bona est. non potest igitur liocopus admirandum, utilissimum. dc optimili, malo auctori attribui. quod similii non attribuatis at spiritui Dei no attribui non debet. Deinde si Spiritus Dei per me hoc efficit in ta eximio opere in quo nihil omnino mali est, quid nrithi vel boni detrahere potestis, vel mali adscribere Nulla irae apparet malitia in opere aut auctore operis: nihil profecto improbati potest in omni ratione hac, nisi vestra ista ora dein remissionis compos fieri. c θυι tui .vitem blas hemia. J Detractio in spiritus sancti virtutem, cumst nia nitesta malitia , damnationem secum habet adiunctam necessario. Est autem blasphentia in spiritum sanctum , tribuere daemoniis virtute, nis beneficij auctorem tacere Scinonem, & non spiritum sanctum, blasphemia est, irremissibilisque contu melia in spiritum sanctum. d Mur ιιre arborem. J Aliud argu mentum a naturae obseruatione ductum , quo Pharisaei blasphemi ariatio blasphema, quae de tam praestanti di laudabili re, tam malitiose ac peruerse pronuntiata est. ea antem cumst pessima oratio, eodem naturae argumento a pessimis auctoribus profecta esse conuincitur. nam ex bono the sauro bona proferuntur. e Votam origo. J Verbum Oii sum hoc loco definimus, quamcunque orationem contra veritatem rei, aut contra dicentis conscientiam , atque adeo praeter usum, magisque ad temerarium aut intentatum abusum prolatam. itaque fictum simulatum atque fraudulentum stria. nem verbum otiosum dicimus. Hispane dicitur. Haltar degrisii: eum quis ea loquitur quae non decet, aut non oportet loqui. Alligat Christus hae sentetia adii ersarios suos, ita ut nullo pacto effugere sinat. poterant intra se cogitare ac dicere sillum autem cogitationes eorum nullae latebant Nos quanquam ita loquamur, tamen certo scinius Spiritu sancto elici d moniaree non negamus hanc laudem illius esse, imo agnoscimus certissime cordaque habemus integra.& thesauruin eo. gilationum ac notitie probandae.neque vero quod sentim ins loquimur,sed quo existimamus commodum esse propolito nostro. Atqui si nihil aliud praeterea mali est . illud tamen magnum est vitium , quod loquamini quod non sentitis: id si nihil praeterea mali pareret, tamen debitum est di culpa adeo grauis, ut in rur extera omnia deis bitorum nomina sit exigendu, nedum si illud pessimu aecedat crimen , quod quae mala vos no senuus & definitis
57쪽
hi Iram fuerint homines, reddent rationem de eo in die iudich. Τ' Ex verbis enim tuis iustificaberis, & ex verbis tuis condemn
beris. Τ 'Tunc responderunt ei quidami. 'ζ i . de Scribis & Pharisiaeis, dicentes, Magi-
nota siti tamen quoniam oratio data s
est homini, ut aba abis sua metitata ite Volumus a te lignum V1acre . t uui
mundum iudicabit, non solum ratio I o . - ιι 'f'
habenda est cogitarionum, sed Vei - ad Ultera lignum quaerit: & lignum non lis quid qui'ue loquutus fuerit. si ι:i- Gabitu 1 1 .n111 11 Gnu in lonae prophς tae. ,
Ut se bene sensisse. tamen verba ipsa 4o . . r . 'ου . - λ . - a.
vitium tuum prodent. aderunt testes , Ictit enIlla ruit IonaS In Ventre ceci tri-
qui affirment se mala audiuisse: atque s et . a . v m . in
quod male senseris, sed quod contra '. ... ae
conscientiam fueris loeutus cum ve- lIUS laona Ilata In come tetae tribus diebus
ritatis detrimento ,& auditorum in- . . .
lecter etiam laetis loquutus eadε ver- - . . . . . .
ba ,& auditores ipsi testabuntur pu- turgent in Iudicio cum generatione Ilia, Alludit Iesus hoe loco ad publiea in- & condemnabunt eam: Quia poenitentia
dieia , quae non de cogitationibus ho- . 1 ε .
minum sed de vetbis di factis haberi caerunt in prae icatione Ionae, & ecce
vulgare desumptum ex lib. Salomonis. ratus uua Π lonas hic Recina aut tri
Itaque non agit de omni materia iudi- 1 ι tach cli irim, sed de verborum tantum di- fu roe ictorumque iudicio. - a Tunc rasterasmint ei quidam uti scribo ct mori seis, ere. Intelligebant Christum non editurum sanum illorum arbitratu i idque studiosius petebant. eum enim ostentationis caula non sperabant editurum . si non ederet. persuaderent populo, illum non esse efficacem, neque tantae auctoritatis prophetam , quantae existimabatur. non esse illi cum Deo commune consilium & negotium, sed eum Teelzebub. quia non pollet signum e caelo edere, sed ex inferis potius daemoniorutri consuetudine inita. Signum enim de calo quaerebant, ut Lucas explicat . idque non ut docerentur veritatem,quain ex scripturis εc aliis nuraculis cognoscere poterant mani seste : sed mala mente de malo animo. tentantes enim, ait Euangeluta. Haec petitio eodem tempore ab aliis inita est. quo ab aliis dicebatur Christus daemonia eiicere auctore Beelzebub. sed eum illa iam redarguti es lent, alij hoc secundum propositum urgebant simulata oratione, Magister &e. appellantes magis rum, quasi talem ipsi etcderent, ted vellent sibi ni tori signo eonfirmari illum este prophetam a Deo missum, ad regnum e elorum annuntiandum & procurandum. quemadmodum fuit Moses probarus magister ec legitator signis caelestibus, igne , fumo , voce , α alus. Agunt itaque de piluat signo, quoa nulli prophetarum praeterea contigerat. b Etumonne tibi .ὶ Deuenon debet hominum volutati onsequi, praecipuit deprauatoruna: sed homines oportet cognoscere & sequi id quod a I eo . institutum est. satis multa argumenta indicata fuerant a Prophetis venturi Christi teruatoris & Euarire liliae omnium hominum, ut intra lesus Iohannis discipulis respondens significabat. quibus argumentis abunde satisfecerat ipse saepissime. quibus autem haec ar umenta non admitterenarat aut reiicerentur propter malillam cordis eorum. unum restabat illud omnium graui stimum. ouod post mortem & resurrectionem suam Christus expositurus erat spiritu sancto in homines immisso, euius viriure dc ei ieientia agnosceretur Iesus verus esse Christus . qui susceptam humanam naturam redimens di liberans,ex veteri in nouum hominem transformaret. hoc erat illud vivum certissimurn dc maximum signum quo Christus cognoscendus erat filius Dei , dc hominum seruator ae lanctificator. e Viri Norm J surgent ad mllationem eausarum viri utque partis, atque ipsa comparatione con demnabunt, illique superiores euadent Iudaeis huius aetatis sextae: maxime vero iis qui Christu. cum a mortuis resurrexisse cognouissent, manifesta virtute Spiritus sancti in Apostolis S discipulis auis spectata , non receperunt, praedieentibus Apostolis, & ex horiantibus, Poenitentiam agite, & baptiretur unulqitisque vestium in nomine Ieiam Christi, in remissionem peeeatorum vestrorum . di paulo post, saluamini. inquit,a generatione ista praua.d Dre plus quam Ionas. J Maius miraculum .grauius exemplum maiori auctoritate confirmatum,prcstantissima virtute demonstratum obseruatur in Christo ante signuin illud. sed praecipuer post senum datum illud. e Re ina MinnJ comparatione sui damnabit hane generationem. illa venit, admirata Salomonis lapientiam. consiliaque excepit illius. neque tamen Salomou miraculis clarus, neque sapientia aliis impermenta admirati dua era a
58쪽
siuget in iudicio cum generatione ista, . & Codemnabit eam: quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis , &'ecce plus quam Salomon hic. 'Τ Cum autem iminudus spiritus exierit ab ho
mine, ambulat per loca arida, qt renS fariae obstinationis mercedem aece
reqtuem, oc non inuenit. I unc dicit, tioneni ec reiectionem a Dei gratia
- Ι - . - dc tutela, atque obduratione in peeis
Reuertar m domum meam Vnae exivi. cato inoedulitat me sua. Et veniens invenlt eam Vacantem, scopIS Gemplum in Iudaeis stat mim,adeς-
ι temtum hominum res traduci pote rit pro causae & remporum ratione. ludaei usque ad Cliniti clatificationε
mundatam, & ornatam. '' Tunc vadit,
& allum it lcptem alios lpiriitIS secum publicam, aborabant spiritu immun
. ς - - - i . . . . do 1gnorantiae crastae quidem dc noia
nequiores s e, dc intranteS habitant 1 bl ' tanda . utpote quos tanta miracula.
A . . . . a g. . beneficia, tanta diuinae de aperiae do-
. . . - 1 Rm esse reeipiedum ciuisium, quod
prioribus . Sic erit & generationi huic xamen satis aperie docebat,&alliis perlimae. ' Adhuc colouuente ad tur-m nra illaivignorationem
. - - afleetatam. ignorationem tamen apia
bas ecce mater eius & Datres stabant fota pellaui diuinae luerae ad quod genus
- . ignorationis illud referendum est Aia
ris, nuceretes loqui ei. '' Dixit autem ei mitoli dictum, si 'minuri oriae
cognouis uni nunqua emici fixissent.
Quidam, Ecce mater tua & fratres tui fo ςhr In orationis eluuli est
ris stant quaerEtes 'te . ' At ipse respon-2 ' ' dens dicenti sibi, ait, Quς est mater mea, ΙΣΣΙ ΣΙΔΩ& qui si ni fratres meiὶ '' Et extendens manum in discipulos suos, dixit, Ecce mater mea & fratres mei. ' Quicun-
. atque ostenderunt an lapidem offen-ΗU V sionis, impolliinissiniisque restiterunt spiritui sancto. Quamobrem eum ille immundus spiritus quaesisset requiem . nec inueniret similes illis homines quos occupatet,reclut in eandem domum , quam inuenit adeo lain vaeuam diuina gratia dc tutela illa priore atque cura qua adhuc cum in inscitia illa essent, tamen retinebantur. ec ad meliorem mentem quotidie reuora bantur; adeo, Inquam , vacuam inuenit, ut omnino scopis versam existimare posset ne quid habere qtiod vel ingressum impeditet. vel locum occuparet. Tunc assui ipsit spiritus plures alios erroris . indurationis. excaecationis , contumaeiae, mendaeij. blasphemiae i 8c ingressus in eos, habitauit, de habitat. itaque illorum animos occupaim, ut non fulgeat illis illuminatio Euangelij sintve hristi. hie status es Ilidaiei populi ob prit,. rem dc posteriorem repulsam Christo ab ipsis allatam utinam ec nullus praeterea hominum in hune nitae num locum deuenerit. h α- est maris mea J Non abnegat Iesus matrem Be consanguineos secundum eatncm. sed urget propositum antiquumque obtinet, praeserendi negotia resque diuinas humanis. erat enim ille in doctrinae exercitatione: curabat sibi tratres de necellarios,atque maximam hominum copiam ad regnum exlorurn parare dc instruere, ut patri suo Deo faceret filios, sibi fratres cohaeredes.in tanto negotio non erat respiciendum ad humana studia εc consilia atque acta, quorum causa a consanguineis vorabatur: illi enim studebant eum ab ossicio retrahere, dicentes, In furorem verius est. atque maioris auctoritatis causa matrem eius adduxerant, cuinius nomine voca us si exiret, ab illis teneretur. neque enim illi matri indieauerant suum consilium, quod tamen Iesu ipsi manifestum erat, qui in illorum eorrectionem, atque in exemplum vostrum . diuina omnia humina anteponenda esse respondit. Lege Marci Euangelium.
59쪽
. que enim fecerit voluntatem patris mei qui in caelis est: ipse meus frater Sc soror,
IN illo die exiens Iesus de domo, sede-
bat siccus mare. Et congregatae sunt ad A est. ζn fue eum turbae multae, ita Vt in nauiculam
res it et ionis christi nolitiai quani ascendenS sederet: & omnis turba stabat
qui non pure tenet, pietatem aliquo- - o
tamen quae sine fundamento firmo . a . . c
& molestiaruin humanarum arescat, in . . a. I
infirmissimaque reddatur, neque ad 1 cmina se . Et Guna IOUIllat , OUae Galla ' semen sua
fi uctus ferendos perduret. Sunt aute . . c . - οι. .
sti, duo extrema mystella,quibus ta- . Al
quam principio ac fine caetera omnia lucreS caeli, Oc conae de Iunt ea. HIIa au-
quae Christus & gessit 3c pastus est, . . - C
clauduntur. le quibus alias plura ipse tena ccc lucrunt in petrosa,VLI non habe-
e---J Qtii eo bant terram naultam:& continuo exorta sentiat ad suam utilitatem, is liabet sunt , Quia nota habebant altituditaena
aures audiendi: qui vςio non audien- - ι . m
di nec sentiendi atqi cognoscendi stu- teriae. Sole aute ira orto aeIL Ua Uerula tr
dendi, aut etiam ii ridendi cupiditate & Quia non habebant radicem . aruerus. sed calumniandi , reprehendendi, vel ' autem cecideriit in spinas : dc cre-
uridendi, pel uersum aurium Ouictu. A ri a
namque auris,& oculi, S exieri se uta nat spinae, & su flocauerunt ea. Alia
ius , non proprio suo ni meretunsu- Ituri proprio suo ni inere fungri
, cum ea semium quM non opor- autem ceciderim i in terram bonam :&
et, aut eo modo qui non decet. Ut oculus non vel pauendum, ieci aci vicenaum. qui
oculos claudit , non uxum oculorum sexages intilia, aliud tricesinature. Qua
officio. ita qui videt quae videri non ς
habet aures audiendi,audiat. ' 'Et accedentes discipuli , dixerunt ei, Quare in parabolis loqueris eis Z '' Qui respon-m Maeta ut des,ait illis, 'Quia vobis datum est nosse BRR 'mysteria' regni caelorum: illis aute non
d Mutis Debudinam ess J Notatio eo- . 'rum qui habent aures audiendi, illa est, Si quis auditam parabolam cupiat sibi exponi, idque auido studio discendi , non autem errandi. si quis pro-PUsitam parabolam negligat cognoscere, aut curiose tantum cognostme cupiat. aut irrideat, aut contemnat, is non habet aures audiendii atque ita indignus est eui eledantur diuina mysteria simpliciter. Ea enim credi S aperiri Deus voluit discipulis, hoc est, iis qui distendi & obsequendi animo Christum sequiintur: & ea simplicitale Praediti sunt, quam Christus in superioribus capitibus exisebat, qualis paruulorum est simplici M.
60쪽
est datum. ' Qui enim habet, dabitur . . i. ei, & abundabit: qui autem non habet, α ζΣΣ' '. 2: & quod habet auferetur ab eo. ' Τ Ideo in parabolis loquor eis: quia videntes non vident, & audientes non audiunt, neque intelligunt. '& adimpletur in eis prophetia Isaiae 'dicens , Auditu audietis, &
met A. non intelligetis: & Videntes videbitis, &
non videbitis. 'Τ Incrassatum est enim non habet id quod habere debuit,hoc
28 Lχε - ri est,recturn usum suarum facultatum:
ia e a. Lia. q. - - - c ς - illo usu atque facultatibus ipsis, ita ut
dier ut & oculos tu OS Claulerunt: neqUa eum audite se aliquid existimarit, nihil tamen audierat ; eum videre, nihilssis naturalis humanus, ciuε habebas. oteras, si noluisses abuti, in bruti sensum. atque sensu eommurii humano, . u - I. is nil tamen auclient; cum Viclo videant oculis, & aUribus audiant, & viderit. namque audire, & non intel-
. . sa. A c ligere quae audias, perinde tibi fuerit,
corde intelligant,& conuertantUr &la- ae si surdus emst audis sonum verbo-
χε hQν o . et . . rum, sed significationem non magis
nem eos. Vestri autem beati oculi, intelligis quam iumentum. ergo sen-
. . . . . . a . versus est tibi
Amen Quippe dico Vobis, quia multi Georde de sei
, ri . . . . ex ratione animicue spartiuali facul-
prophetae de tuiti cupierunt Videre quae late deitentum est ad inerasationem
- . 1 cordis, Bebetationem semuum, atque
videtis non viderunt: & audire quae omnino ad vitae anin Oue usum lon-
γ - , se minorem, quam natura humana
auditis . & non audierunt- Vos ergo torrita Hie est stat Iraeorum
audite parabolam seminantu Omnis sol o Ixm vis ipsorum euIpar
qui audit verbum regni&non intelligit,
C venit malus ,& rapit quod seminatum est in corde eius: hie est qui secus viam seminatus est. U Qui autem super petrosa seminatus est, hie est, qui verbum
C nii Air nolum videre i ex quo fit ut non vi. V Miaia1L1 deant. audiui,& claudunt aures, atq; grauiter audiunt: perinde est ae si nom udiandi ita assectant suam illam surditatem & caeeitatem, ut aliter feeum agi nolint: neque melius intelligere quam intelligunt .cupiant: nollent enim ita audire, ut conuerterentur ab e tore in quo sunt: atque ita conuersis donaretur sanitas i Deo , qui nemini purereonirecto ne at curationem. IV. tui studiose: volunt non doceri: ideo quamuis audiunt, non docentur. Russiunt enim in para lis, quas non euispiunt sibi exponi, nec exponit Christus in itis. b H ι aratem. J Discipulorum oeuli & aures vident. de audiunt sana mente. & distendi eognoscendique veritatem auida,intenti sensus sentiunt simplieiter, atque sentire cupiunt. id autem quod cupiunt aeripiunt, hoc est, apertam expositionem omnium parabolarum magna eum utilitate animorum suorum. Apud Mareum legimus , Et sine parabolis nihil loquebatur eisi seorsum autem distipulis suis disserebat omnia. e Beati oeuls. J Beatos appellat distipulorum sensus qui eo tempore fumrint, quo diuina mysteria non .lum reuelarentur, sed traderentur etiam hominibus huius aureae aetatis noui Teia stamenti, qui videre & audire voluerint. in ea re infiticissimi Iudaei sunt, Iudaeorumque imitatores , qui oblatae disiciplinae oportunitatem negligum de despiciunt quod tempus multi prophetae & iusti eupierunt stris aetatibua illucescere, ut Guae illis in figura aut parabolis Ec similitudinibus tradebantur praedirenda & exspect antorum mysteriorum pontifice narrata di expedita explicataque perciperent. Heb.cap. I. di a..