장음표시 사용
381쪽
--eritis milii testes in Ierusalem, & in tradi '
ω iis omni IudTa, re Samaria, &vsque ad P drest'. e his , subii. Ultimum terrae. Et cum haec dixisset:
nium praebuerunt. Albae veste, sint l, Videntibus illis 'eleuatus est: & nube, gnificabant . nam sumim de eaelesti, suscepit eum ab oculis eorum. ' 'Cum
lor vestium , gloriaeque eaeleltis indicat que intuerentur In Caelum e utem illum,
T inicialilii. J Argumentum est rer- eccC ' duo viri astiterunt iuxta illos in v c .
A ndet. π ires. lilaei,quid statis aspicientes in caelumὶhic
tum , & redeundi ad hominε, eum Ef sic Veniet quemadmodum vidistis eum
euntem in caelum. '' Tunc reuersi sunt
ficientia exlesti re plane diuina in eos matur. JDuo millia pas- . Ο
deambulationi, sahbaa Ierosolymana a monte qui vocatur Ol1-
quos amati Sabbathi lis iter. JDuo millia passuum est iter thinae .lia definitum in Misnaioth oc . ' - Ο - ου γ g r a
g - --bant. J Ascenderunt omne, hancnS 1ter. ' Et cum Introissent in
viti illi in eoen iculum in quo antea A g
postoli omnes sit nul fueram cum Iesu, coenaculum, alcenderunt ubi manebant m
relurgeret. Ec in eo manebant. erant autem tunc cet Petrus.&c.
ipiis promissum Patris. ia constaret & Matthaeus, laco ous Alpnaei & Simon
teiri ipsi in charitate . sine qua Spiritus L. closes & Iudas Ilacobi. lii Oinnes
sanctus accipi non potest. ii - - . o
gnatis & propinquis Iesu, qui Hebraici . ι .
sermonisvsa I Me dicuntur. LIO ne cum mulieribus S Maria matre
sancto eiusdem scripturae auctore qua , & fratribus Veius . y In Glebus Il-
I -kn J seripturamquae ad-lis' exurgens Petrus in medio fratrum,
huc vacua manet ea parte qua de s.;f- - .. i ,1 3
ficiendo Apostola. in locum elu, qui dixti ferat autem turba hominu innus, ,
fere centu viginti ' Viri fratres, opo
C . isto. Rex ea electione soriixus sor- tet limpleri scripturam quam praedixix
Spiritus sanctus per os Dauid de Iuda, qui fuit dux eorum qui comprehende
sina mercede illius pecunia emptum. / qui connu Ineratus erat
ri in nobis, & sortitus est sortem minister huius. Et hic quidem 'possedit agru. , de mercede
382쪽
de mercede iniquitatis, & suspesus crepuit medius: & diffusa sunt omnia viscera eius. ' Et notum factum cst omnibus habitantibus Ierusalem : ita ut appellaretur ager ille lingua eorum , Ha-
Uceldema, hoc est: ager sanguinis.) . μ' Scriptum est enim in libro Psalmo -
erere 4Ms. rum: Fiat commoratio ' eorum' deserta
PD.iοι b.3 & non sit qui inhabitet in ea. Et episcopatum eius accipiat alter. '' Oportet
ergo cx his viris qui nobiscum sunt congregati, in omni tempore 'quo intrauit& exiuit inter nos Dominus Iesus, incipiens a baptismate Iohannis usque
in diem qua assumptus csst a nobis: teste
resurrectionis eius nobiscum fieri unum existis. 'Τ Et statuerunt duos, Ioseph, qui vocabatur Barsabas, qui cognominatus est Iustus: &Mathiam. Et orates dixerunt, Tu Domine qui corda nosti omnium, ostende quem elegeris ex his duobus unum, 'in accipere locum
ministeri j huius 6c apostolatus: de quo
prς uaricatus est Iudas ut abiret in locum suum. λ' Et dederunt sortes eis, & cecidit sors super Madaiam, & annum cratus est' cum undecim Apostolis.
ET 'cum'complerentur'dies Pentecostes , erant omnes pariter in eodem
loco: ' & factus est rcpente de caeso so-
nus , tanquam aduenientis spiritus vetay a. nementis,
a ' α πιδαι. praelaratur spiri que intra viscera con emo perrumstε- te viscera ipsa.
apud Hebraeos: Sanguinem ipsumb asini apug Hebraeos: Sanguinem ipsum animantis venis di came diffusum, de l. mici u, S. mercedi atque pretium rei alicuius:ita ex omnib' his significationibus ager ille appellain s est acer in Iu . quὲa einptus sint sanguine id est pretio: ec pretu appretiati sanguinuleis , qui eo pretio venditus estus iis est permultas plagas, vulneIa A. erucem. Item homicidii ager, quia Desistis est ille oui pretio illo venditus fuerat tandem ille idem cui vendiderat sui sceleris pretium tulit mortem sbmosi
illatam. estque nomen unum haec omisnia significans. ager emptiis pretio laninguinis appretiati, di homicidi3 perpetrati , S. constitutus etiam pretiu eius uiri vendiderat sanguinem , qui ec ipse sui ipsius homicida fuit. Itaque Ap
stolatus nomen de munus hac merceinde mutauit Iudas.c er ex x. conuersatua est.
d rigeres rectianit. J qui spiritu sanis cto uni nobiseum accepto tessari ponsi illam resurrectionem Iesu , qua ipsa eum vivens extiterit effecit ut resuris mus in nouitatem vitae. e De quo pras HeusM. I de quo Iudas discessit iturus in eum locum quem optauis, quemque nunc tenet. fi cum e Adseriptus est numero legatorum mittiaorum in uniuersum mundum . Nemo enim noad vitam fuit, sed ad ministerium, ad laborem de studium omnes enim di .
vitam electi erant, quod ostendit spiritus sanctificationis quo omnes impleti sunt.
C A P. I I. a Et eum eum mutur dies. I eum abs in lutum esset tempus quo festum Pente. costes expectabatur. b Spimtio De umentu. I tanquam flatua
alleuius validissimi qui de esto immitis.
383쪽
hementis,& repleuit totam domum ubi erant sedentes. Τ Et apparuerunt illis spe rtitae linguae ' tanquan ignis', ' si --
pleti sunt omnes' Spiritu sancto, & coe--α ε-- pCrunt loq ut 'Variis linguis 'prout Spirita
tus sanctus dabat eloqui illis. Erant autem in Ierusalem habitantes Iudaei,
Prodit. horum variorum querentur ea quae
viri religiosi ex omni natione quae sub
-- caelo est. ' Facta autem hac voce conuenit multitudo,& mente confusa est, ' S' quoniam audiebat unusquisque 'lingua tam sua illos loquentes. 7 Stupebant autem Omnes, & mirabantur, dicentes': Non-TI
Iinguis eodem momento,sed singulos ne, ecce, omneS 1lti qui loquuntur, Ga- D
omnibus linguis pro ratione gentis ad i. . o 2- et M t . audi
solumam eonfluebant, ibidemque eo- mora antur. ne a tin hac υ-.J Percrebrescente Fumore qvi excitari coeperat sonitu natus eaelestis incumbentis in domum illam. mus
secundam educationem ut neque vul- qua natI Iunius Θ Parthi, de Medi, M
sarem Hebraicam rect8IOqui soleant. . . o. s. v K c
re omnibus linguis loquuntur . - 4 4 - . . ia
stoli murium muS Vnusquisque linguam nostram m
n GHaiseu J Linguarum adeo rudes - - - nem ut ne
te omnibus linguis loquunturi .
hraicam. in cuius studio sumu, vertati , D ,Δ-- - - .
aliqui ex nobis, sed maternas locorum tum. & Asiam . Phrygiam, & Pam-
nostrorum atque regionum singularu .
Arabes: 'audiuimus eos loquentes nindi
stris linguis magnalia Dei. ' Stuper arata: .i a bant autem omnes, & mirabantur, ad-π-όὰ φῆ 'μ, i '- 'μ 4 inuicem dicentes Quidnain vult hoc
esseὶ Nij autem irridentes dicebant, inui res is)st; iura. a V Quia 'multo pleni sint isti. ' Stans autem Petrus cum undecim , leuauit vocem sua,& locutus est eis,Viri Iudaei,
384쪽
' & qui habitatis Ierusalem uniuersi, hoc re et didriati j otibuvobis notu sit, & auribus percipite ver- 'μ-- ba mea. Non enim, Ucut vos aesti-C matis, hi ebrij sunt cum sit hora diei
tertia: sed hoc est quod dictum est P -- st bui celebertiniis
per prophetam Ioel, '' Et erit, in nouis. simis diebus dicit Dominus in inundam de Spiritu meo Tu per omnem carnem: & prophetabunt filij vestri & filiae vestrae,& iuuenes vestri visiones videbunt,& seniores vestri somnia somniabunt. Et quidem super seruos meos, & Ω- per ancillas meas in diebus illis effunda
de Spiritu meo, & prophetabunt: dc dabo prodigia in caeso sursum, & signa
in terra deorsum, sanguinem, dc ignem,
& vaporem fumi. '' Sol conuertetur in d viri 17 ME .J ad quos IIIa magna
o r αν mutatio ex infima in supremam eonis
tenelaras, oc lunam langumem, antequa ditionem a Deo plomissa & praestita . v Eniat dies Domini magnus & manife- e . minarum. J virtutis ae doctrinae
. . o ' 'LIU . ' Deo probatissimae, quod multis argv
ib. i. ltus. Et erIt omnis quicunque inuo in mentis vobis comitum esse potui illa cauerit nomen DomIris, saluus erit. f-- ..t non casu, non sua
Viri Israelitς audite verba haec,Icsumi Miuum.J Datum a Deo in redem
, 3. . 1 ipsius culpa, non sine ullo fructu. g Traduum.J Datum a Deo in rec- - . . , t prionem hominum, sed a vobis exee-
Nazarenum Virum approbatum a Deo plum maligne, imo repulsum & Occiis
. . . . . ' . . . . . in . sum crudeliter & ignominioser, ac per
In VObis, Virtutibus & prodigus & 1Ignis manus iniustas &-hominum
quae fecit Deus per Illum In medio ve- moram, quivestrae malignita is&inis
. in . r . . e . in . uidiae ministri electi vobis fuere.
liri, sicut vos icitis: i hunc dehnito b. vinculis seis conlilio & praeicientia Dei traditum. Id iςMirgibra V up i is, de ui permanus Iniquorum assistentes, inter
em IlitS. quem Deus suscitauit solu- IV::::ztis doloribus inferni, iuxta quod impos- rata
385쪽
in conspectu meo semper: quoniam a
pter hoc laetatum est cor meum,&e '' 'ultauit lingua mea : insuper& caro mea requiescet in spe. '' O uoniam non de-
nec dabis Sanctum tuum videre corru-φ' Notas mihi fecisti vias vil
h G tandenter dicere. I veritatε ipsam 'sine ullo contentionis aut inuidis fiu PtIOncin
hae i. ta . repleb IS me I UcUnditate cum facie
eres vel nuluit illi iam in dicitia CCIC IO ume rrsor Irim I buimus Davidi quam vos: in fratres sumuque Dauider L fyse hi in quo adhue osti a
vel eineres vel pului, illius iam in pub c e aci VOS cle Patriarcha Dauid olim
Tat, ut mortem destrueret hominum 1ep Ulchrum cIUS est apud nos viam se in
a: rnam, eundem viventem reddidit, s o. . . . , , . 1 V m
cutus est de resiurrectione Citristi, quia neque derelisius est in inser l, nHuc
, discipulis Iesu.muis ris υ H ν -' ----- qPer Messi Spiritum sanctum
resuscitavit Deus, cuius omneS-- /
Dei. exaltatus, & promissione Spiritus
Corrisi ἰmessio. Testimonium eorum
summa est lesum em Domihum ti ipse, DiXit Dominus Domino meo sede e in
Christum filium Dec 1 I . . a . i
A-- GJI ri,1 Icit, Certissime sciat ergo omnis domu,
ec regem ad gubernandum regnum, re
ciliandos fecit. atque Ra ille quem vos sy ς - . L 3ι v '
geprobastis iactus est in eaput anguli. Muna 1ecIt Ucus, nunc Ielum , queian Vos
386쪽
j cruc-- ' His autem auditis co- puncti iunt corde, & dixerunt ad Petru
zetur unusquisque vestrum in nomine Iesu Christi in remissionem peccatorum 'iut iv vestrorum: & accipietis donum Spiritus
tincti. Vobis enim est repromissio.& filus vestris, & omnibus qui longe sent, quoscunque aduocauerit Domi-- et ra
t'urimis testificatus est, & exhortaba
tur eos,dicens, Saluamini a 'generatiotin e tu de illius voluntate, quippe qui ali
ιι Praua . , QUI ergo rec perunt ter cultu. 5: a promissioni otitia, aduo monem eius, o aptizati lunt: a PPOII te vobis quibus repromissio est prae
lunt In cite illa animae circiter tria millia. e .su Iesum esse Christum' ' Erant autem perseuerantes In doctri- f A se Oaiurna ista praua. eorum qia
m et amma I ... . . .. - - nφς superuenturum ludicium timent.
fractionis panis ' & orationibus. i
PIe ris aut m omni animae cimor: incti in illos superilenient:s: atque ita
-- - ---- ' I ri ι . . factus est magnus numerus eorum qui .
A. . . rii expressissima imago Ecclesis c hri
Inagnus In Vmucciis, Omnes etiam sti recentis.& Spiritus sancti virtute M
. . . consilio rectae acque gubernatae. Conis
nes oc Iuditantias vendebant. & diu ita si male dicebant. Hanc dastinia. I . Gionem perpetuo obseruare oportet ad. 'rir intelligenda Apostolorum scripta.. -m ἰ---- t . . . t o . esto oriinis. J ouod ad vitae actiones Sc exerciteattinet, quae-omma ad charitatem mmuam referebantur. quod veto ad paetatis 3c reli. Donis cultlim. Eucha sacramentudi repetebant assidue, atque orationibus siue precationibus eran,daba. ' hymny , dc malinu, dc plicati ibus es laudibu, Authi,i . . r r 'Α γλ ω Qt.-ris v I ilisin hontini inis mutationis exemplo spectato. sicut seriptum est: omnes cui viderint eos cognostent eos, quaaastisum semen eui beneclixit Dominus. y in ψnum conueniebant irraibres, minores N ihfimi: nullus priuatam ecelesiam aut aliud eius-
387쪽
n animitre. J maxima animὲnru studiorum di spiritualium exercitationuconsordia in templo versabantur,idem sapientes, idem sentientes eandem doctrinae scientiam conferentes. post fise sacram eouentione domi communi is em illam saeram eelebrabant. deinde cibis utebantur simplicibus, & no valde apparatis . tamen hilari animo acceptis, hoc est, grato, & eum gratiaruactione, nihil ultra expetentes eum victum & vestitum haberent laeilem &modestissimum. o circa Amos. J Non in una domo, sed fin variis, ut res ordine fieret deeenti. ν Hahente grinam. J Grati omnino fleprobari omni populo , qui illoru coninuersationem atque mores videbar , vi-
aeque puritatem dc simplicitatem inmmni consuetudinis parte .ltaque nihil excipi poterat in illis apud simplires homines, di iudieantea de rebus sine inuidia, aut odio, aut ali animi perin
Missetisfinem. I per Spiritum san- um quem accipiebant in vitam ste
ni saetificii tempore,edm frequens populus conuenire solet in templum , ut in ilita frequentia veritatem Christi testarentur.
h Θωνμ. J Porta pulchra, propter elegantiam fabrieae,quam deseribit Iosephus. Haec porta propter pulchritu-d nem frequentior erat populo intran-- dc exeunte : ideoque illic constitue hatur claudus4lle. s a vid -- habes. - tibi A. I Taeultatem habeo a Deo petendi in nomine
Iesu Christi, & obtinendi in eodem nomine quod tibi do.
debant illa omnibus, prout cuique opus erat. Quotidie quoque perdurantes ' unanimiter in templo , & frangentes 'circa domos pauem , sumcbant cibum
cum exultatione & simplicitate cordis: 'δ collaudantes D cum, S habentes gratiam ad omnem plebem. Dominus autem augebat qui salui fierent quotidie in idipsum.
ΡEtrus autem & Iohannes ascendebant Ain templum, ad horam orationis no
nam. ' Et quidam vir qui erat claudus ex utero matris suae, baiulabatur: q uem ponebant quotidie. 4d portam templi, quae dicitur Speciosa,Vt peteret eleem sy nam ab introeuntibus in templum. Τ Is cum vidisset Petrum & Iohannem
incipientes introire in templum, rogabat ut eleemosynam acieiperet. ' Intues autem in eum Petrus cum Iohanne, di
xit, Respice in nos. At ille intendebat in eos, sperans se aliquid accepturum ab eis. Petrus autem dixit, Argentum &aurum non est mihi : 'quod aute habeo, hoc tibi do: In nomine Iesu Christi Nazareni surge, & ambula. 7 Et appre
hensa manu eius dextera, alleuauit eum,
& protinus consolidatae sunt bases eius& plantae. Et exiliens stetit, & ambu- βIabat: dc intrauit cum illis in templum ambulans,& exiliens,&Iaudans Deum. ν Et
388쪽
Et vidit omnis populus eum ambulantem,& laudantem Deum. 88 Cognoscebant autem illum, quod ipse erat qui ad eleemosynam sedebat ad Speciosam portam templi: dc impleti sunt 'stupore & 'ecten si I admiratione Si pa- extasi in eo quod contigerat illi. h - temrer.ὶ illos ela.
,- more gratiarum actionis di manifesta
. A non tacite Poterat dimoueri ab iis yee
hannem, cucurrit Omnis populus ad eos 'ς δ' um beneficium:
ad porticum quae appella ur Salomoni , intro rixstiis entes. '' Videns autem PetruS, Iz-
spondit ad populum, Viri Israelit quid
miramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut 'pietate' fecerimus huc ambulareὶ 'Τ Deus Abraham, & Deus Isaac,& Deus Iacob, Deus patrum nostrorum' glorificauit Filium ζ' Lati J Isidi iii, suum Iesium, quem vos quidem tradidi stis & negastis ante faciem Pilati, iudicante illo dimitti. ' ' Vos autem ' sanctum & iustum negastis,& petistis vi
- Ι - . re uera Vitae auctorem esse constat. Sed
ni in laoinicida donari VobIS. auti Ο- Deus sanctum Filium suum a vobis re-
C . O . H. Probatum suscitauit , suum propositu
rem Vero Vitae Interiec1ltlS , qUem U HS in vestram calutem persecutus.
1ulcitauit a mortu IS , culus noS te1rcs Iu- vitae, uti Deus apud se prohauit. ita de
mus. Et in Ucle nomini S eius, nunc luit: cuius rei testimonium est nomen
M I h. o. r . eius, id est, virtus illi nomini eoibna,
quem Vos VIuctis oc nolIIS.confirmauit quae hunc in ipsius nomen credentem
l in confirmauit ex illa debilitate S menibis nomen eius ad laoc ei ieicdum appellatum , eiusque auctoritme hoc fa- . - ctum est . Fuit ab hoc fide idem nome
tium eum fide expetentis integra saniis quae I M s.
nomen eius: Sc fides Quae per eum est brarunt coiractione. Itaque fuit a no-
I I . - c . fra . in bis nomen eius ad hoc effieiuduni ap
cedit integram 1amtatem Iliam In con- pcllatum , mus que Ructorit me hoc fa
fratres 'scio quia per ignorantiam feci- xas huic contigir.
itis, iactat Sc principes vestri. ' Deus inirilexistis plane illum est: Dei filis i
si x , - quanquam autem vestra culpa fuerit
autem qui propn tiauit peros omni u tamen ignorastis.
prophetarum, pati Christum suum, sic
389쪽
impleuit '' Poenitemini igitur & con p. I, m b.T IT uertimini Vt deleantur peccata vestra:
RR ut cum vςnerint tempora refrigerij a
diam delebuntur peccata vestra; aeinde accipieti, dor
'' τά- praedicatus est: vobis Iesum Christum,
quamlia in Indicat Texenti aie, '' ct Uein Oportet quidelia ' cael uni suscita De' C qui vobi, pio- pere usque in tempora rcstitutionis om-
nium , quae locutus est Deus per os san-
in terris corpora i praesentia illa natu- . . e. a r I o
ficium facientem in turris esse et deinde, - - caelo reci iPatris; ab illo item in icrris eile et cle:nae, v c 1 -
sedereque ad dexteram metam lmcltabit Vobis Dominus Deus
omnes filiot Dei restitui. ec Omma, Vel ter de natribus V citris tanquam me:
imoleti quae a Deo constituta ac decla- . c . . . . h
impleri qurata fuere. e of Uem Axit. a cum loque - . - . . .
iut de Christi alitentu di ostensione locutUS IV erit VODIS .
' Et omnes Prophetae a Samuel,& dein
rioneni pertines. Nain qu non acceperit Prophetam illum praesentem, neque illius Iam denuo a Deo eonfirma
minabitur depopulo noui restam oti . - . ho .. G. h
manifestatioim omnium promissolum
Dei de benedictionis illiu quae vo- rum & testatrienti Q LIo a dii Doluit Delis
hir. ad omnes lamilias terrae peruet tu- , T
paties nostros, dicens ad Abraham, .
miliae terrae. 'μ ' Vobis primum Deus ἶiza suscitans Filium suum, misit eum benez. - dicentem vobis: ' ut conuertat se unusquisque a nequitia sua.
T Oquentibus autem illis ad populum, A
superuenerant sacerdotes & 'magia stratus templi & Sadducaei, ' dolentes V σόα quod docerent populum, & annuntia 2. Σ' - τ εμψ' - rent in Iesum' resurrectione ex mortuis:
390쪽
Ut congrVentur. J Concilium inte
enim iam vespera. ' Multi autem eorum qui audierant verbum,crediderunt:& factus est numerus virorum qui que potestate&B millia. in Factum est autein in crastinu,
seniores & scribet in Ierusalem. ' & Anianas princeps facerdotum, & Caiphas &
T 1- - . - Ο - Λ I ., rixus, Variis virtutibus alios atque alios
i Onannes , α Alexander , quorquot axi set & amplificat ad ministerium
eran t de genere sacerdotali. Et tratu C- auentiae solicae quo Spiritu replevisest
- . I. ' ω d Petrus hoc tempore ad illud munus
. ω . . . . . A stionem & iudierum ducimur de he-
Virtute aut in quo nomine recutIS hoc neficio collato in hominem inualidu.
8 ι η - . . in m quo beneficio iste assectus , s eritatus &
. Vos 1 unc repletus Spiritu sancto latratus es idc quomodo ou verati
Petrus, dixit ad eos. Principes populi & thesi onstans.
V . . in . a , g In Auctoritate Si virente a
ieniores : Si nos hodie diiudicamur notis appellata Iesu, quem Christum
ene testamur, & hoe beneficio edito V m . . . - . . et et te tamur, noc Veneticio eclito
in bene tacto hominis Infirmi. In Quo:0ufi nomine,inquam, ipsius
alte saluus radius est. notum iit om- quemq: a Deo suscitatu prς-
nibus vobis & omni plebi Israel. Quia in mini mina decurat pratissime quae
l neri non pollat, si ille nondum resur-
nomine Iesu Christi Nazareni, que VOS crucifixistis, que Deus suscitauit a mor-
tuis, In hoc Iste astat coram vobis sanus.
'Hic est lapis qui reprobatus est a vo- VI ἔ: T. bis aedificantibus: qui factus est in caput talia di Taru ''
ius. Nec enim aliud nomen cli su b caelo fhritus esticit nullus alius Chtia
I . - - stus est . praeter hunc quem vos repro
c . a . t i , saxis,Vosmet a salutis via excludetis.
1aluos heri . . t Videntes autem id
' - est. hominum generi qui in terra nan