장음표시 사용
171쪽
LIBRI XX UI ILDIGESTORUM, Ad Titulum vj. de Vulgari, o Pupillari
Modectinus libro secundo Pandectarum H Hredes, aut instituti dicuntur,aut substituti.
Instituti primo gradu et substituti, secundo, vel turtio . Haeredis institutio, aut duplex est, aut simplex.Simplex, veluti et Lucius Titius haeres estor se mihi Lucius Titius haeres non erit: tunc Caius Seius haeres esto. Duplex, veluti; Filius mihi haeres esto : si haeres non erit, siue erit, intra pubertate decesserit: tunc Caius Seius mihi h eres esto. Substituere liberis tam haeredibus institutis, quam ex haeredatis possumus: & tam eum , quem haeredem nobis instituimus , quam alterum . Substituere liberis pater non potest , nisi haeredem sibi instituerit: nam sine haeredis institutione nihil in testamento scriptum valet. S V M M V M.
172쪽
s Gradus a Iureconj .locus appellatur. suis institutus : quis veta substitutus appellatur ps Lex, quae permittit, ut nobis haeredesj cribamus, in in
6 Gradus sucetisorij non sunt confundendi. et Substitutio quare ab Accuso seeunda institutio appelletur λδ Haeredes aut instituti, aut substituti dicuntur. 9 Τ' omine bae redis quaesubstitutiones excludantur pro Simplex substitutio quae appelletur λII Regula Leam, quam C.de fideicom. ad vulgaresfubsitutiones non pertinet. I a Per vulgarem substitutionem haeredem sibi duntaxat testator facis.
I Testamentariae successiones solae excludunt subsitutos. is Per pupillarem sub titutionem proprie succeditur pupillo . 16 Liberis sub tituere,Haeredem dare Testamentum iacere, pro eodem dicuntur. I Vitiosa exbaeredatio pro praeteritione babetur.
I i 2yater emis, edato per fideicommissum non subsiluit,
19 Num Praeterito pupillaritersubstitui possit λao Totamento expugnato per querelam inosci a filia ex- haeredato, expirant pupillares substitutiones. ar omnium graduum institutionesfuistinent testamenta. xa Oppositio Arcu j, ori Barioli aduersus regulam hanc. a 3 Imperatoris est iura condere. aue Oppositio alia Accursi j ex 2 ouesi. Ex causa. Cod. de
as Paria sunt: Non esse iactam institutionemr aut Desitutam esse insitationem. a6 Melior Barioli, quam incursit ad oppositionem supradi, iam responsio. ar Nouella Ex causa, de matris inon de patris praeteritione intelligenda est.28 Numper 2 uellam, Ex causa, confirmentur fidei commissariae haereditates stas Per fideicomissum bonis duntaxat nostrissubstituimus ib. alienis. Κ so Num
173쪽
r46 Antonij Goueans Comment. to 2 um filio in legitima instituto substitui possitpe deI- commi sum λ et Hodie Patroni portio grauari nullo mo potest. 3i uuarta, quae lium a querela inofficiosi submouet, uon
est aes alienum. 3 3 Quantum intersit inter utramque uuartam λ3 Fιlius per ex redationem ab uniuersa patris fucos ne submouetur, neque turbat eius tesamentum, Pa
3 3 Portio patroni aes quoddam alienum videtur. 36 Quomodo id portio deberi dicatur:-quemadmodum Legitima appelletur λ37 suam legitima portio appellitur , ρος testamenti ino cis querelam excludit.
38 suerela in Dis testamenti lege falcidia antia quior est 39 uuarta, quae filium submouet a querela, non est in bonisi uolis. o Iure Civili Filius duas Quartas non retinet , sed Iuris
Canonici auctoritate. 4I 'Error Barioli.
a Pater directo substituere potest filio impuberi in legitima
lactituto. 43 Per deicommissum etiam tam naturali, quam arrogat
substitui potest intra pubertatem post pubertatem vet o
4 Pater filio non potes substituere in Falcidia, b in Trebellianica. 1 uuando potest filius in legitima institutus, is rogatus Festituere, mouere ino fictos querelam. 6 Hodie non agit de inossicios. Alius : sed supplementum legitimar partis petit.
It Iurecons Haeredes. Haeredes accipere debemus scriptos, vel nuncupatos nam & nuncupati instituti appellantur. l. s. de haered. infit. Dicuntur haeredes vel ab aere, hoc est,pecunia nostra: vel ex eo, quod haeredes Veteres domidor appellabant, b. vo. de haered. - quac
174쪽
quatis di . lib. a. Insit. facit liis verbis, de baer.inst. vel ab haerendo, quod ad vicem testatoris proxime ac
Ait Iurecons dictituti primo gradu. Inltitutos hoc lo- aco proprie accipere debemus. N am i nstitutionem & generis , & speciei nomen esse, superius docuimus. Gra dum autem locum appellat Iureconsultus in la. I. δε- η fertur. debon .stose .jec. rab. Et hunc seu gradum, seu locum ex oro i ne, quo cuique haereditas desertur, accipere debemus. l. morib. g. prius, infra eod. Cui enim εprimo haereditas ex testamento desertur , is institutus:
cui secundo, is subiti tutus appellatur. Vnde fit, ut si aliquo casu in primum locum euadat substitutus, iure inlli tuti censeatur. l. cum e inno. 9 quidam quatuor, infra
Ait Iureconsuli. Substituti secundo, vel tertio. vel etiam ulteriore. Lex enim . quae permittit, ut nobis shaeredes scribamus, di prouideamus, in infinitum permittere videtur. l. potes. infrdeo. Non ut plures diuersorum graduum habere quis successores possit; adita namque haereditate expirant vulgares supititutiones. l. post aditam. Cod. eod. sed ne intestati decedamus destituta primi, vel secundi, vel tertii gradus institutione.
Non sunt autem gradus ii confundendi, & conturban- 6di; quod faciunt ij, qui tertium & quartum secunduappellant: exemplo secundarum nuptiarum, quo nO- εmine Omnes post primas signis cantur. Nam quemadmodum primo secundus, ita secundo tertius substitutus est. Quod vi Iureconsultus significaret, addidit, vel tertio , nec ei satis suit dixi me, secundo . Eo igitur γsubstitutionem secundam institutionem Accursius appellat, non quia secundi appellatione tertium velit compraehensum; sed quia cum infiniti gradus substituistionum fieri possint, fatis sit de secundo exprimere . Ita Caius definit. Secundi haeredis appellationem. In quo Lancel. Politus reprehensus 1 nobis superios eli, &merito. Vlpianus titui. qui baered. instit. pos Isae, O sdes , inquit, qui instituti dicuntur, aut substituti: issis
tuti, qui primo a rada scripti sunt i substituti , qui seeundo
grada , veis equentibus dic que tamen Bezauerim, per
175쪽
eonsequentiam omnes Omnium graduum haeredes priamo intelligiTubstitutos De quo dicemus ad i. cohaere MAit Iurecons. Haeredissubnitutio aut duplex. NomΙ-
, ne substitutiones excluduntur, quae in Iega- tis, fideicommissis, & donationibus causa mortis fiunt lv. ut haeredibus, de leg. cumsimil. De quo superius
io Λit iureconssil.Simplex,ueluti. In qua alter exprimitur casus, simplex appellatur substitutio: quae si impuberi fiat, ex D. marci constitutione quasi duplex accipitur: id quod & Λccursius notat. Lucius Titius boresecto. haec institutio est: quae nisi praemitteretur, non esset Seius substitutus, sed sub conditione institutus. argum. siquis ita haeres instituatur. de haeredibus institui.
Agonis enim ratio, propter quam institutionem prae-31 mitti putat oportere,ridicula est. Regula enim illa iuris, quae in extrema hac lege ponitur, & in L eam,quam.
C. de fideicommiff. ad vulgares substitutiones minimo pertinet: quae & ipsae testamenta sustinent, non secus, atque insti tu tiones. I Alius haeres. de lib. , quemadmodum superius scripsimus. Ait Iurecons si res non erit. Haec uu lgaris est substitutio: quae quamuis impuberi fiat, tamen quia adiicit testator, siue haeres erit, nullam ex D. Μarci conis stitutione interpretationem recipit. l. cum eκfido g. I.rma, fra eo. Itaque per vulgarem hanc sibi duntaxat tellator haeredem facit. . I. de pupili substitui. lib. 2. Institui. Quod si filio impuberi vulgari tantum modo pater substituat, &sibi di filio haeredem scribit. l. moribus. 9sedi abs ita. Dubitet autem non immerito quis, quemadmodum possit filius non eme haeres, com haeres sit necessarius; neque sine haerede decessisse videatur, qui suum haeredem reliquit: quamuis abitinentum se. Letim quasi .sedisssuus. de decommiss'. tibertat. Sed dicenis dum est, necessariis permittere proconsulem abstinerer impuberibus, etiam post immittionem: puberibus,
ante immistionern . Minoribus autem 21. annis post immistionem aditus succurrit Praetor. .l. necesibriis, aest quir. haered. Abstenti autem ex testamento haeredes nun.sunt. Solae autem tectamentariae successiones ex
176쪽
eladunt substitutos. De quo plura suo loco dicemus. Λit Iureconsul. suemla. Fer hanc clausulam filio , impuberi haeredem dat pater. d. g. r. de pupillar. &quN 'dem legis interpretatione in casum utrumque: ut etiam
abstinens , si intra pubertatem decedat, haeredem eum habeat, quem ei pater dedit, exclusis omnibus omnino legitimis pueri haeredibus: quemadmodum sinperieis diximus . Ait iureconsul. haeres mihi esto. Ρer pupillarem Pro ta
Prie succeditur pupillo. sed si plures. q. siex asse. infra 'eod. inod si patri nςres filius existat, patri quoque suo
cedi videtur: cuius haereditas cum pueri haereditate
confusa,&commista ad substitutum peruenit: &quio dem ita, ut separari altera ab altersi non possit. d. ea si β. I. nisi sorte ii substituto necessario e de quo in I. si
itus , qui patri, inf. eod. Quin & qui pupillo abstinenti haeres existit, testatoris haeres dici potest. I. si pupillus,
de acquirend.baered. I. parie a L de priuileg. cred. De . quo plura suo loco dicemus. Λit Iurecons. Substituere liberis Liberis substituere , Haeredem dare, Testa mentum facere, pro eodem discuntur. Nam, uti iam antea scripsimus, qui exhaere dato substituitur, non alia ratione dicitur substitutus, nisi quia secundus ex testamento haeres est; cum ab hac successione non possit incipere testamentum. De quo
dicemus ad L moribus. q. vlt. I in
Λit Iurecons uuὰm exhaeredatis. klid exhaeredatis. Vitiosa enim exhaeredatio pro praeteritione habetur. I. de liber. et posthum. l. non putauit. q. si ab uno, de bomposse C. contra tabul. Neque in eo iniuria exhaeredato fi 13lio fieri videtur quod et pater haeledem dat. Per fideicommissum sane exhaeredato pater non substituit. I. cohaeredi. β. cum filiae.infra eod. Ratio illa est: quia per Ddeicommissum honis duntaxat nostris substituimus: neque alia bona, quam nostra in fideicom mssium Venire posIunt. d. f. cum liae. de quoad eundem β. plura dicemus. Impuberis autem exhaeredati subititutus, ne tum quidem grauari potest, cum pater eκhaeredato
aliquid reliquit 1 cum quidam. C. de legat. l. qui sun dum, β. qui filios, ad l. Falcid. Quod si substitutus imp beris exhaeredati, patri quoque existat:grauari potest.
177쪽
i j ut in casu d si qui filios Iratione β.vit eod. tit. Praeteritonu pupillariter substitui possit,vulgo quaeritur. Et cum
praeteritio sui iniustum faciat testametum, ofib.de iniuct. rvp. testa. non valebunt pupillares subiti tutiones; verum quemadmodum s lio praeterito legata,fideicommissa, & libertates conservamus, si is fratribus controuersiam non faciat: ita& pupillares substitutiones tuebimur, quae pupillis utiles, & honorificae sunt: ecita visum est lacobo de Λ renis, quem resert Bariolus. ao Expugnato autem testameto per querelam inofficiosi testamentia fi lio ex haeredato, expirant pupillares substitutiones: & quidem in totum, si totum expugnatum sit testamentum: si vero pro parte, saluae manentvupillares substitutiones. l. Papinianus. β.sed nec impu-oeris. de inoff. tefiam.
Λit Iureconsuli. Nisi haeredem sibi infiituerit. Exc
piendus miles est. id quod & Accurs notauit., i Λit Iureconsuli. 2Vansne haered. institui.& c. Primi, vel secundi. omnium enim graduum institutiones sustinent testamenta. Idem dicendum est, & destitutis institutionibus. l. moribus, β. a δεῖ, infra eod. Pupiulares autem sustitutiones squae testamenta non sustinent, L ex pupillari, infra eod. in sine haeredis instituti ne, vel de1tituta institutione, non consistunt: in quo eodem iure, quo legata, quo fidei commissa, quo li-- bertates testamento relictae cententur. l. nam quod. g. r.
aa Ad Trebera. eam, quam. C. defideiconmilis. Aduersus Regulam hanc opponit Accursus, &post eum Bariolus i. vltim. Era de haeredib. institui. in qua secundi testamenti in1titutiones non valent legata tamen ex eo Pr stantur. Et casum eum singularem uterque putat, &verd. Neque sane alius, quhm Impetator, mulieri succurrere potui siet; cem falsus rumor non vitiet testa- a 3 mentu ut eodem loco scribit Paulus. Sed Imperator, cuius est iura condere, translata et , ct in eum, legeia Regia populi potestate, voluntatem testatoris sequutus spraefatione illa, quia haeredes,quos volui mihi contingere , habere non potui satis declaratam) pronuntiauit haereditatem ad mulierem pertinere, quasi in , secundo testamento haeredem scriptam: eoque legata in
178쪽
eo testamento rei icta praestaturam. Neque enim prae
stari possunt legata, quasi rei icta in priore testamento. cum per posterius sublatum id sit, & quidem ipso iure.
Vti enim iam diximus, secundum telia mentum falso rumore non vitiatur. Ita in i 3. C. de inos'. tectament. partum nouissimum eius mulieris, q ae ex puerperio decessit, pro instituto haberi volunt Imperatores Seuerus , dc Antoninus: ne quasi exhaeredatus matris rescindat testamentum, quae filiis reliquis haeredibus institutis, decesserit. Opponit idem Λccursius Novell. Ex causa. C. deliber. praeter. quae legata, &fideicommissa, de libertates valere iubet, irritis factis instit tionibus ex causa praeteritionis, vel exhaeredationis- Ad quam obiectionem in hunc modum respondet Λccursius, ind. Novella, ex causa'. loqui Imperatorem de testamento, quod habet institutiones e noc autem loco Iureconsultum de testamento loqui, in quo nul-Ia sit institutio. Sed haec responsio mihi non placet; propterea quod paria sunt, Non esse factam instituti asnem, aut, Destitutam esse institutionem. I. morib. ade3. Nam intestati exitum facit non solum is, qui haeredem non instituit: verum & is, Cuius ex testamento haereditas adita non est. Li.desu.et leg. b red. Id quod Accursius praesentiens, confugit ad communem illam solutionem, Ius dictae Nouellae, ex causa, esse ius nin asuum. Recte igitur mihi videtur post eum Bariolus scripsi me, eadem Nouella & institutiones tolli, & legata confirmari: sine qua confirmatione, labefactatis institutionibus,relicta in testamento necessario corruerent. Neque assentior iis, qui per eam Novellam irritas duntaxat, hoc est sine effectu, non etiam nullas ipso iure institutiones esse volunt. Nam & verborum
perator, alia vis est. Et cum diserte vetet imperator, inpositerum ita testamenta scribi, ut filij caula non apposita exhaeredentur, vel praetereantur: necesse est
sateamur, nullas eas esse institutiones, quasi factas contra iuris regulas, & praecepta. Neque item iis an sentior, qui dictam Novellam de praeteritione patris intelligunt; cum enim testamentum, in quo filius est
179쪽
a patre praeteritus, ipso iure nullum sit, i. r. i iis imius. rupi testam. nihil fuit necesse, ab Imperatore supera ea re nouum ius constitui. De matris itaque praeteritione intelligenda Nouella est, quae nisi exhaeredationis vim haberet, praeteritis a matre querela inossiciosi testamenti non daretur. Ego aduersus eam regulam ορο pono leam, quam C. de fideicom. in qua fideicommissum relictum in testamento, destituta institutione, valet. Verum, in ea lege ita relictum suerat fidei commissum via successoribus ab intestato deberetur e sic enim legendum eum locum , non, uti vulgo legitur, ab intesato Iuccessoribus, ut ostendimus libro primo Lectionum Uariarum. Casus autem complures , quibus in testamento relicta valent destitutis institutionibus, congerit Ac
a 8 Quaerit Bartol. nu per Nouellam Ex causa, confirmetur fidei commissariae haereditates λ de quo se scripsisse ait ad Lita tamen. g. quoties, ad Treb. Ego, Barioli sententia non requisita, exhaeredato nego posse per fideicom-αρ missum substitui: cum per fideicommissum bonis duntaxat nostris substituamus, non etiam alieniS. cohaeredis cum liae, infra eod. Nisi forte filio ex haeredato aliquid relinquamus: quo casu substitui ei per fideicommissum
Potest, ut in tantum oneretur, in quatum honoratus est d 9.cum liae. sane substitutus exnae redati rogari potest impuberis haereditatem restituere, si modo idem sit haeres institutus. Lita tamen. u. apatre ad Trebel. facit Lin ratione. β.vit. leg. Falcid.
3o Quaerit postrem 6 Bartolus, num filio in legitima instituto substitui possit per fidei commitium ὸ Et respondet, filium huiusmodi fideicommisso non teneri, legitimum haeredem si ij teneri, per L cum patronus, deleg. a. per L coisaeredi. . cum liae. infra eo. per i fundum. .Pitim. de leae. I. qui hodie est .vit. L Ditis pecuniam. Sed legeseae Barioli sententiam non probant. In primis enim Zcum patronus, loquitur de portione,quae est aes alienum .'
quamuis ex ea libertus olim legare potuerit quibusdatri 3I personis. Gi , quibus. de cond. is demon. Hodie namq; Patroni portio grauari nullo modo potest. s.feci nutra. 8a defuco.liber t.lib. g. Insit. Quarta autem , quae filium A
180쪽
querela inofficiosi testameti submouet,no est aes aliensi. argumento LPapinianus. . mensini e-β. siquis impubes. de inossic. testam. Quibus in locis stribit Vlpianus, Im-Puberem arrogatum, qui in querela inofficiosi testameti non obtinuit, quartam non a mittere, quam habet ex D Pij constitutione propterea quod ea quarta aes alienust. filio autem, quiae inofficioso testamento egit, nec obtinuit, quartam 1 fisco auferri. Ex quo intelligimus non esse eam quartam aes alienum . Quantum autem 3 3 intersit inter utramque quartam, ex eo intelligi us, quod lex ra. Tab. lex Iulia, & Papia ,& postremo Iustiniani constitutio certam, definitamque portionem in bonis liberti patrono constituit. d.tit.desuee.liberi. Filio autem in bonis patris nihil certi lex tribuit: utpote que
haei editatem expectare velit, & iudicio parentis, eamque obsequijs promereri . Filius praeterea per exhaere-3 dationem ab uniuersa patris successione submouetur, neque turbat iure Civili patris testamentum. Inmputauit. de bonscis . contra tab. ideoque nec ad bonorum posscssionem contra tabulas admittit eum Praetor. d. l. non putauit. Patronus autem si in legitima parte non sit . institutus, contrii tabulas petit. Lod cum patrono. de bou. po si. l. illud. de bonios . contr. tab. Et quia portio patroni, 3saes quoddam alienum videtur, si patronus ex legitimμ institutus portione, suspectam haereditatem dicat, cogetur quidem a Praetore adire: sed antriquam restituat, Poenitendo portionem eam retinere poterit. l. ita tamen.
v. si patronus. ad Trebell. quod alii , quam patrono non permitteretur , L nam quod. q. qui compulsus. ad T ebell. Μerito igitur dubitauerit quis, quem admin δε dum filio portio deberi dicatur, & quemadmodum Legitima appelletur. Et dicendum est, filio deberi, non1 Dpliciter, sed si querelam inofficiosi testamenti exincludere velimus. vii enim iam diximus, exhaeredatus filius iure Civili non turbat parentis testamentum. Legitima autem ex eo appellatur, quod Balcidia sit , hoc est quarta portio portionis ab intestato contingentis. Cui enim triens ab intestato deberetur, eum vncia una a querela inofficiosi testameti submouet. Nam
in trientς institutus nihilo plus habςret per legem Falcidiam.