장음표시 사용
201쪽
Ait iurecons. Vt declaretur, non esse Vlli, &c. Hoc
est, testamentarias successiones testamento impuberis non incipere: sed 1 patris testamento, siue filio im-3 puberi instituto substituatur, si1ue exhaeredato. Patri enim successum sit oportet antequam ex filij testamento succedatur. Itaque recte dictum est liberis licere substituere, non autem haeredem dare. Semper enim fi lio impuberi recte substituitur: haeres non semper filio tectd datur. Nam qui soli filio haeredem dat, non recte dat: nisi sorto sit miles. Unde intelligi potest, quem exhaeredato filio impuberi pater haeredem dat, recte ac proprie dici substitutum: quia secundus ex testamento haeres sit, & ad secundam successionem teitamenta- riam vocetur. Omnem igitur substitutionem tam vulgarem, quam pupillarem recto definimus secundi haeredis appellationem. Et haec ad Ulpianum .s Venio ad Bartolum. Et sex quaestiones mouet Bartol. ρ Circa materiam pupillaris substitutionis. Prima Est, Quo iure introducta sit pupillaris substitutio. Secunda, Quae requirantur,ut valeat. Tertia, Quotuplex sit.
Quarta, Quibus verbis fiat. Quinta, Qui eius effectus
6 sint. Sexta. Quibus modis finiatur Λd primam respondet Accursius Ciure Lacedaeniorum introductam esse pupillarem substitutionem. Hariolus, bonus, si Diis placet, accursit interpres, Eo inquit, iure Lacedaemonioru ab Accursio pupillaris dicitur substitutiointroducta, ne quis eam substitutionem ad ius 8entium reserat, contra L lege obuenire; de verb. signis. Quasi vero mores,quibus introducta pupillaris substitutio est, partem alteram iuris ciuilis populi Romani non con-1tituant j ex non scripto, de iure nat. lib. I. Institui. Tum vero ponamus iuris gentium esse, quid contra L lege o uenire suscipitur , quae de legitimis duntaxat haereditatibus loquitur λγ Adsecundam quaestionem Bartol. respondet, octo eo se,quae in pupillari substitutione requirantur. Primum, ut sit ex liberis is, cui fit. Secundum, ut sit impubes.
Tertium , ut sit in potestate ante mortem testatoris. Quartum, ut mortuo testatore, non recidat in potestatem is, cui fit pupillaris suustitutio. Quintum, Vi
202쪽
non desierit esse in potestate is, cui facta suit pupillaris
substitutio. Sextum, ut pater sibi faciat testamentum. Septimum, ut impubes vel haeres, vel ex haeres scri tussit. Octauum, ut testatoris adeatur haereditas. 8Quaerit circa primum Bartol. num possit substitui pupillariter liberis naturalibus tantum Et respondet, non posse: quia non sint in potestate. g. I. depat r. pol. lib. I . Insit . l. Lucius .infra eoa. Ego Barioli responsionem illius quaestionis propriam existimo, quare impuberibus emancipatis non substituatur pupillariter. Nam naturalibus tantum eo pupillariter non substituitur rquia liberorum n umero non su nt, nisi cum de iis sensisse testatorem apparet: ut in L cum pater. q. volo, is t. Lucius. g. Damae, de leg. 3. Lem facto. g. siquis rogatus, ad Treb. et Quaerit insuper, num extraneo facta pupillaris substitutio, ad causam fidei commissi trahatur λ de quo sodicturum pollicetur ad i. verbis , infra eod. Quo loco nos quoque de eo considerabimus. Circa secundum, quod Bariolus requIrit, ut sitim- spubes is, cui fit pupillaris substitutio, quaerit sistat to, & l. municipat i caueatur, ut minor a s. annis testari non possit, substituine pupillariter filio possit :& ita substitui, ur paterfamilias effectus, decedens intra a L annum, haeredes habeat, quos ei pater dedit λ Ad quam quaestionem Bariolus adeo obscure respondet, ut vix intelligi possit. Ego respondeo, substitui posse , si intra as annum filius decedat e sed natis postea liberis extingui eam substitutionem, ut&illa, quς furioso
fit. l. exfacto, infra eod. humanitatis. C. eo. & directam eam fore substitutionem, non exemplarem,uti Rari I lus existimat: ubi enim eadem ratio est, idem ius statui oportet.
Quaerit praeterea, si puberi pupillariter substituatur, Dum ad causam fideicommissi trahatur substitutio λ Et
reiicit nos ad verbis in quem locum & nos quoque . quaestionem istam reiicimus. Circa tertium , quod requirit Bartol. ut sit in pote-rrstate is, cui fit pupillaris substitutio, quaerit, nunia,
correctum id sit per Nouellam, de bgred. quae ab iurides.
203쪽
Ait Iurecons. Vt declaretur, non esse ὰ id, &c. Hoc
est, testamentarias successiones a testamento impube iis non incipere: sed a patris testamento, siue filio im-3 puberi instituto substituatur, siue exhaeredato. Patri enim successum sit oportet antequam ex filii testamento succedatur. Itaque recte dictum est liberis licere sub- nituere, non autem haeredem dare. Semper enim s-lio impuberi recte substituitur: haeres non semper filio tectὰ datur. Nam qui soli filio haeredem dat, non recte dat: nisi sorte sit miles. Unde intelligi potest, quem exhaeredato filio impuberi pater haeredem dat, recte ac proprid dici substitutum: quia secundus eX testamento haeres sit, & ad secundam successionem testamenta- riam vocetur. Omnem igitur substitutionem tam vulgarem, quam pupillarem recte definimus secundi haeredis appellationem. Et haec ad Ulpianum. 3 Venio ad Bartolum. Et sex quaestiones mouet Bartol. ρ Circa materiam pupillaris substitutionis. Prima hsit, Quo iure introducta sit pupillaris substitutio. Secunda, Quae requirantur,ut valeat. Tertia, Quotuplex sit. Quarta, Quibus verbis fiat. Quinta, Qui eius effectus 6 sint. Sexta. Quibus modis finiatur Λd primam respondet Accursius, iure Lacedaeniorum introductam esse pupillarem substitutionem. Hariolus, bonus, si Diis placet, accursij interpres, Eo inquit, iure Lacedaemonioru ab Accursio pupillaris dicitur substitutiointroducta, ne quis eam substitutionem ad ius gentium reserat, contra L lege obuenire; de verb. signit. Quasi vero mores,quibus introducta pupillaris substitutio est, partem alteram iuris ciuilis populi Romani non con-1tituant ex non scripto, de iure nat. lib. r. Insitur. Tum vero ponamus iuris gentium esse, quid contra L lege obuenire suscipitur , quae de legitimis duntaxat haereditatibus loquitur λτ Adsecundam quaestionem Bartol. respondet, octo esse,quae in pupillari substitutione requirantur. Primum, ut sit ex liberis is, cui fit. Secundum, ut sit impubes.
Tertium , ut sit in potestate ante mortem testatoris. Quartum, ut mortuo testatore, non recidat in potestatem is, cui fit pupillaris su ultitutio. Quintum, Ut
204쪽
non desierit esse in potestate is, cui facta fuit pupillaris
substitutio. Sextum, ut pater sibi faciat testamentum. Septimum, ut impubes vel haeres, vel exhaeres scri tussit. octauum, ut testatoris adeatur haereditas. gQuaerit circa primum Bartol. num possit substitui pupillariter liberis naturalibus tantum Et respondet, non posse: quia non sint in potestate. q. I. depat r. pol. lib. x . Insiit .LLucius .in sed eod. Ego Barioli responsonemii lius quaestionis propriam existimo, quare impuberi bus emancipatis non substituatur pupillariter. Nam naturalibus tantum eo pupillariter non substituitur r uia liberorum numero non sunt, nisi cum de iis sen- 11se te sta torem apparet: ut in I. cum pater. I. volo, L. Lucius. Damin, ae leg. a. Lex facto. 9.s quis rogatus, ad 'Treb. Quaerit insuper, num extraneo facta pupillaris sub stitutio, ad caulam fidei commissi trahatur λ de quo sodicturum pollicetur ad i. verbis, infra eod. Quo loco nos quoque de eo considerabimus. Circa secundum , quod Bariolus requirit, ut sitim- spubes is, cui fit pupillaris substitutio, quaerit si statuto,& l. municipali caueatur, ut minor a s. annis testari non possit, substitui ne pupillariter filio possit: & ita substitui, ur paterfamilias effectus, decedens intra a s. annum, haeredes habeat, quos ei pater dedit λ Λd 'quam quaestionem Bariolus adeo obseure respondet, ut, vix intelligi possit. Ego respondeo, substitui posse , si intra a s. annum filius decedat. sed natis postea liberis extingui eam substitutionem, ut & illa, que surio
fit. l. ex facto, infra eod. humanitatis. C. eo. & directam eam sore substitutionem, non exemplarem,uti Rari I lus existimat: ubi enim eadem ratio est, idem ius statui oportet.
Quaerit praeterea, si puberi pupillariter substituatur, num ad causam fideicommissi trahatur substitutio λ Et
reiicit nos ad verbis in quem locum & nos quoque . quaestionem istam reiicimus. Circa tertium , quod requirit Bartol. ut sit in pote-rrstate is, cui fit pupillaris substitutio, quaerit, num
correctum id sit Per Nouellam, de haered. quae ab iuri def
205쪽
des. Et omnium doctorum communis sententia est, non corrigi: sed illud duntaxat eo loco statui, ut ab intestato emancipati cum iis, qui sunt in familia relicti succcedant: quos olim iure ciuili destitutos Praetor duntaxat adiuvabat per bonorum possessionem vel contra tabulas, vel unde liberi. i, Quaerit insuper Bartolus, num tempore testamenti in potestate esse debeat is, cui fit pupillaris sublii tuti M. Et respondet ex Accursij sententia, necesse id non esse,
per g sed etsiextraneum, in hac lege. Additque de suo,
substitutionem istam pupillarem factam extraneo sequuta postea adoptione, valere et quia iure vulgaris initio valuerit. Nam si ab initio nullo iure valuisset, ex postfacto iure pupillaris valere non posset. Ego virumque hoc falsum puto. In primis namque in potestate esse debet tempore testamenti is, cui pupillariter substituitur. d. g. vltim. de pupilisubssit. lib. a. Inmtut.b si alienum. β. in extraneis. de bis red. infiit. Nam in sed si extra reum. qui Accursium, & Bariolum praecipites . egit, non ait Iureconsultus, ante adoptionem fieri substitutionem .sed instituto extraneo, si poste, ado tetur,substitui tuto posse pupillariter: neque verendum esse, ne rumpat quasi praeteritus testamentum: quia ex lege Vellea inititutus non sit. l. filio. .mithim de liber. mposthum. De quo superilis scripsimus. Iam vero quod ait Bartolus, pupillarem istam substitutionem extraneo factam, sequuta adoptione, iure pupillaris valere , propterea quod ab initio iure vulgaris valuerit,non vere dicit. Iam enim anteh docuimus, vulgarem, quae in pupillari continetur, ad bona duntaxat impuberis
i; Quaerit insuper Bartolus, num filio naturali, qui post mortem patris rescripto Principis ius legitimi imgtrauit ut in ' sue item. C.de nat. lib.) substititutio fa- a pupillaris valeat λ Et respondet valere, argumento fimili. Nam si impuberi ab hostibus reuerso , post mortem patris seruamus substitutum: cur non & ci,qui. post mortem patris,per rescriptum Principis ius legitimi nansciscitur, substitutum seruabimus' Mihi contrarium videtur: quia neque liberi sunt, neque in po
206쪽
testate tempore tella menti: utrumque autem hoc requiri in pupillari substitutione superius diximus. Neq; obitat, quod adfert Bartolus, de reuerso ab hostibus. Nam fictione postlimi iij intelligitur semper in multate suisse ab hostibus reuersus, siue apini hostes concepistus sit, siue in ciuitate. l. si quis filio. siue, de tutu is rupi. testam l. I. C. de capti On postl. revers. l. ab hostibus.
Quaerit Bartolus, si pupillaris substitutio sat ei, qui I
nota eli in potestate, num ad 'causam Fideicommissi trahatur λ Ego puto non trahi; cum extraneo ita substitui non possit. Quarto requirit Bartolus, ut mortuo testatore, non Isrecidat in potestatem is, cui fit pupillaris subiti tutio. Causam illam esse ait, & recte:quia is, in cuius recidit potuitatem , te ita mentum ei facere potest: quemadmodum & tutorem dare. L cum filius. demisit. rectam. l. impuberi , de admi. tui. Quod de milite impubere reca-1uro in alienam potestatem quaerit Bartolus, sine cau-I6fa quaerit: cum aetas militaris plena pubertas sit. Apudi Liuium Hannibal Scipionem in Hispaniam missum dicit vix dum aetate militari: qui tamen annorum 24. missus suerat. Idem Liuius scribit, in aerarios relatos qui secundo bello Punico annis nat. I 6. non militauerant. Nec enim summo Reipublicae tempore. artatem militarem expectare quemquam debuisse. Vopiscus in Probo Sanxit, ut veteranorum filii in Isatiria ab anno 18 ad militiam mitteremur, ne ante latrocinari, quam misitare discerent. Neque obstat Luttim C. de misit. testam. Facilius enim honores militares impuberibus mandatur, in quibus & vicarios, &adiutores habere possuntequam militiae onus imponitur. Neque obstat i seu is milites. β. autem: de excusa. tui. ubi militi impuberi veteranus curator dari dicitur. Nam Modestinus Graeco verbo scripsit quo verbo minor a s. annis significatur. Interpres autem Graecae linguae ignarus impubes vertit: ut in L nonsolum. β . libertus eod. tit. Quinto requirit, ut non deserit esse in potestate is, cui facta fuit pupiliaris substitutio. Et hoc ita verum
putat , si per emancipationem exeat filius de pote statu, Μ r Ego
207쪽
'im g Antoniῆ Goueant Comment.
x AEgo puto, siue emancipetrir, siue ante patrem moriatur filius, expirare pupillarem substitutionem. . Ouaerit de eo, qui per dignitatem exit de patria potestate . Et respondet, valere substitutivnem. Ego puto otiosam Barioli quaestionem; cum Patritiatus di-I8gnitas sper quam patria potestas soluitur. q. filius am. quib. mod. ius pals t. sol. lib. I. Instit. l. sancimus. C. de consulib. pupillo non conferatur. Ridiculum enim fit impuberem in patrem principis eligi. rit, cum per emancipationem pupillaris 1 ubi titutio rita fiat, num valeat iure fideicommitti Z cc respondet, non valere. Et quidem recte; sed rationem
re falsam & ineptam addit: quia semel valuerit rur
xo Quaerit num monasterii ingressu extinguatur impu- heri facta substitutio, quasi emancipatione. Verum ista quaestio ridicula est, cum ante I annum rei lyIO-nem nemo profiteatur. cap. a. extrὰ, de regulayibus.
Sexto requirit Bartolus, ut pater sibi faciat testamentum, eXcepto milite. l. miles, de malit. test. , bacao l.moribus. Notat,sibi prius patrem debere facere testamentum , deinde filio. In quo reprehensum IuHanum stripsimus ad β. prius . . ar Ouaerit, si testamentum patris minus Iolemne lit, num pupillaris valeat substitutio λ Et respondet, non valere, per Lbae eonfultissime. g. ex imperfecto. C. de testament. Ego respondeo valere per Nouel quodsue , eoa. tit. Etenim si in testamento imperfecto .essata, α Iibertates relinqui possunt, quare non dc substitui pupillariter' cum praesertim legato filius Oneretur: lubitis
a a Septimo requirit Bartolus, ut impubes, cui pupillaris substitutio fit, initituatur, vel exhaeredetur: alio-ovin nullum , inquit , erit testamentum: quasi iberorum omnium praeteritio iniustum faciat tella mentum. Addere, meo iudicio, debuit, vel agnatione, IDccei Londive rumpetur . Nam & posthumis, & nepotibus impuberibus pupillariter substituitur. Ouaerit Bartolus, quid iuris iit rupto testamento per' bonorum potassionem contra tabulas Et quaestionem
208쪽
Istam rei icit in se Et si contrὰ, infra eod. Quaerit, num quod dicitur, exhaeredato impuberi, substitui posse, correctum sit per L si quis in suo.C. dein-osso. tectam. ubi filios impuberes a matre exhaeredari vetat Imperator. Et correctum putat. Excipit tamen pupillum proximum pubertati: is enim doli capax est. Sed mihi exceptio ista non placet. Cur enim nos distinguamus, quod lex non distinguit λ Cum praesertim odiosa sit exhaeredatio: neque sit distinctione nostrata adiuuanda. l. cum quidam, de liber. γρωbum. Tum vero, i quis infuo. de iis loquitur, qui mala mente filios
impuberes exhaeredant: multi autem non notae causa, sed bona id mente faciunt. multi, de libe. posthu. l. patronus testamento. β.siquis. l. Paulus respondit, debon. liber t. Poltremo, nepotes etiam propter delicta parentum exhaeredantur l. non tantum. β. st emancipatus,
de bon posses . contra tab. Dicendum igitur est, impuberibus exhaeredatis siue bona mente, siue mala substitui pupillariter posse. Contraria enim sententia eorum utilitatem impugnat. Filium emancipaui: nepotem sex eo in potestate retinui: quaerit Bar. Possitne subsiti tui nepoti pupillariter, quamuis neque haeres, neque cxhaeres sciptus sit λ Et respondet, huic nepoti neque instituto, nequae exheredato substitui posse pupillariter . Et casum istum nouum esse ait. Idem scribit ad LGallus. β. quidsi tantum. Mihi aliud iudicium est. Nepos enim iste praeteritus successione rumpit aut testamentum, d. L Gallus. β.sequente. Iposthumorum. de iniust. testam. l. posthumi eod. tit. q. posthliniorum de exbaer. lib libr. a. dictit. neque obstat L meminimus. C. de legit. haered. per quam legem non fit, ut ab intestato filius emancipatus nepoti retento in potestate obstet quod falso Bariolus existimauit sed illud tantum, ut una cum nepote suo filius emancipatus 'ad patris luccessionem legitimam admittatur:neque tam nium bonorum possessor, sed & haeres fiat. Vnde sequitur , falsum esse, quod idem Bariolus scribit tittrium de coniungendis cum emane0. &c. hodie superuacaneum est
quamuis enim emancipatus per meminimas. ab intestato una cum suis ad legitimam haereditatem admittatur tamen praeteriri potest: neeque iure ciuili tua ba-
209쪽
bit parentis testamentum: quo casu necessarium erit ei remedium bonorum possessionis contra tabulas. l. illud ultim. bonorso ses. contra tabul. In qua bonorum polsessione cum liberis suis in aui familia relictis iungetur neque nepotibus obstabit quasi filius: neque . ei nepotes iure potestatis. Nam neque in bonorum possessione unde liberi obstat emancipatus filius nepoti l. post ea quam I si qui si liumoi rab. tes i. nullae extab. ubi
filius emancipatus,adoptatus rursu no in locum filii,non obstat nepoti bus ex eo, quia non quasi naturalis, sed quasi adoptiuus sit in potesstate. Vnde apparet, eos λ-los filios obstare nepotibus, qui sunt in potesitate.
praeteritionis, saluae sint pupillares substitutionesὸ De qua quaestione superisis diximus. Item quaerit,approbato tella mento a filio praeterito, ut in filio.de iniusto,rupto, &c. valeantne pupillares suhsitutiones & de hac quoque quaestione superius diximus ν clauo, & postremo requirit Bartol. ut patris adeatur haereditas, praeterquam militis. l. miles ita, .vltim.demisit.testam. cuius haereditate non adita, valent tamen
tabulae pupillares. Ratio illa est, quia miles soli filio hςredem dare potest. Interdum, & Praetor pupillo scr-εῖ uat substitutos per edictum, Si quis omissa causa testamenti, possessa ab intestato haereditate. Quςrit Bartol. num existentia sui haeredis confirmet tabulas pupilla res. Et putat confirmare, per L paterfamilias de priuil. cred. Ego in alia sententia sium neque aliter valere pupillares substitutiones existimo, quam quae sitaeκ principali testamento haereditate. quemadmodum superius scripsimus Lapud Iulianum. g. idem Iulianus. ad Trebel Cur enim& legata non confirmat nudum nomen sui haeredis Θ Hanc enim Bariolum arbitror dicere exi
stentiam sui haeredis. Neque obstat paterfamilias cum& post immistionem abstinere pupillus possit: quae immistio sussicit confirmandis tabulis pupillaribus; suus
enim institutus si se immisceat,ex testamento haeres ei-
se videtur. l. I. I quisunt quis omi .ccus testam. Idem Ad ire pupillsis. respondendum. N eque enim existimandum
210쪽
dum est, filium institutum necessario fieri haeredem ex testamento. Qui enim esset, vel iuris accrescendi, veIvulgaribus substitutionibus locus filio institutoὸQuemadmodum porro causam testamenti omittere filius possit institutusὸ Postremo omissia ab eo institutione, cur tuitione duntaxat Prςtoris legata valent λOuaerit postremo Bariolus; num aditione ex tacita diri vulgari confirmentur tabulae pupillares st Et distinguit, ut si solus pupillus haeres sit institutus, existentia sui haeredis susticiat ad confirmationem tabularum p pilli; sin cohaeredem pupillus habeat, cohaerede non srepudiante, nihil obstet, quo minus per aditionem ex
tacita vulgari confirmentur tabulae secundae. Μihi aliter videtur. In primis enim superius demonstravimus, fals5 Bariolum existimare, nudo nomine sui haeredis pupillares tabulas confirmari . Tum vero, cohaerede non repudiante, quid est necesse ad eonfirmandas tabolas secundas, adiri ex vulgari tacita haereditatem : cum
sufficiat haeredis aditio λ l. ita tamen. q. qui1Dspectam, ad Trebell. Postremo quod putet aditione ex tacita vulga ri confirmari tabulas pupillares toto,quod aiunt, coelo errat. N1 per vulgare tacitam istam pupillo, non patri succedi iam superius docuimus. Pupillo autem succedi non potest, nisi prius patri sit successum. Cum testa- metitariae successiones non incipiant ab impuberis i
Tertia e sexquςstionibus a Bariolo initio propositis at illa erat, quotuplex sit pupillaris substitutio. Et ex iis,
cimae iam dicta sunt, constat, aliam esse expressam , alia a lege intellectam . Quam eandem fecimus vulgaris substitutionis diuisionem. Et quae contra diuisionem
vulgaris disputata sunt, contra diuisionem pupillaris dici possunt. Quarta Barioli quaestio erat, Quibus verbis sat pu- gapii laris substitutio λ Et hae fere proditae formulae 1unt
pupillaris substitutionis: Si baeres erit, O, intra pubertatem decesserit: &si intra pubertatem decedet i Titium)kbstituo. Quo modo subitituere etiam exhaeredato pos