장음표시 사용
181쪽
3 cidiam. Ex eo autem Legitimam meam portionem appellari, quae testamenti inofficiosi querelam excludit, coniici potest, quod in L quae nuper. C. de inos'. test. portio ista & Legitima,& Falcidia ab Imperatore ampellatur. Facit Nouella, unde is, eod. tit. Item ex eo, quod aucto portionis istius modo ad trientem, & semis- Iem pro filiorum numero per Nouellam, Iouissima, C. de inoffic.tectam. auctus quoque sit Falcidiae modus ad trientem,& semissem pro numero haeredum. Noueli de baered. 6M Falc.in princiρ. secundae partis. Quo in loco scribit Iustinianus, Falcidiam trientem esse, vel semissem: & si1 vulgaris interpretatio falso, Quadrantem habet. Neque est, quod Vistius causetur, in vetere Graeco exemplari scriptum se reperisse τἰταρτον : nam& Eusebius in Chronieis testatur, Falcidiam trientem essequatuor haeredibus, aut paucioribus institutis . Et Imperator in Nouel l. de immensis donat. ad trientem,&semissem auctam a se Falcidiam ait. Et necesse sand est,auctas ad eundem modum duas has quartas esse. N asi quadrante suae portionis filius institutus contentus
. esse cogitur, cur Cc eum exhaeredatum quadrans suae
portionis non submouebit 1 querela inofficiosi testa-38 menti ' Neque mouet, quod querela inofficiosi test. lege Falcidia antiquior sit. Nam ante eam legem nulla certa portio liberos a querela excludebat: post eam I gem latam coepit filium exhaeredatum ii querela rem uere ea portio, quam lex Falcidia haeredi instituto definiuit . Μultum itaque per omnem modum differt portio, quae filium a querela excludit, a portione, quae patrono debetur in bonis liberti. Atque ita responsumst ad Icὰm patronus. detest. 2. Eodem modo respondendum est ad cobaeredi. 6. cum filiae. infra eodem. quo in loco scribitur, propria bona filij haereditatem restituere 39 rogati, in fideicommissum non venire . Nam quarta, quae filium submouet a querela, non est in bonis ipsius filii: cum ab uniuersa patris successione per exhaeredationem possit submoueri. Facit parentibus: C.de inost restam ubi ex parentis iudicio quarta dicitur obtineri facit. I Papinianus. β.meminisse de inosi testam. in quo legis Falcidiae auctoritate filium rogatum restituere ,
182쪽
quartam retinere scribit Vlpian. Neque est quod quis quam dicat, duas quartas filium retinere . alteram per legem Falcidiam, hoc est, per S. C Trebellianum, alteram vero,suo iure. Nam iure ciuili duas quartas non Aoretinet filius. I. quamquam. C. ad legem Falcidiam.l cohaeredi. si cum liae. t r.eod. sed iuris canonici auctoritate .c. Fratius.detestam. extra. de quo scribemus ad l. I. adleg Falc. lam vero quod per Ll Tιtio pecuniam. β. I . de let. I. probare sibi Bartolus videtur, legitimum haeredem 61fiiij in quarta instituti, fideicommisso onerari posse , quamuis puer non possit, vehementer errat. Nam in casu illius' a filio etiam relinqui fideicommissum potest. Textum igitur afferat oportet, in quo ii filio non possit fideicommissum relinqui, a Iegitimo autem filij n aerede possit: quem nusquam reperiet: quamuisa substituto impuberis exhaeredati fideicommissum relinqui possit, si idem patri haeres extitit. Lita tamen a patre. εχ ad Trebell. I planῖ .de legat. r.vt igitur ad Barioli quaesti nem pro Bariolo respondeamus, dicendum est, hilo impuberi in legitima instituto substituere patrem directo Posse. Lex tribus unctos. C. dein ossic. rectam. Neque solum naturali filio, verum,& arroga M. Varrogator. de adopt. sed plures. β.in arrogato infra eod. quamuis aes alienuVideatur quarta arrogati l. Papinianus. q. si quis impubes. de ino . testam. Per fideicommissum autem utrique in- εἶ tra pubertatem substitui potest: post pubertatem Vero,
naturali tantum; non etiam arrogato. argum. d. t a= ro
gator. Quo in loco scribit Iureconsultus post pubertatem filio arrogato in quarta D. Pij per fideicommissum non posse substitui, propterea quod quarta haec ars sit
alienum .' At a nobis demonstratum iam est, quartam quae filium submouet a querela , non eme aes alienum. Quid ergo, dicat aliquis,in Falcidia,& in Trebelliani 4 ca su bstituere fi lio pater potest. Et respondendum est, non possie: cum utraque haec quarta inuito testatore retineatur. l. Titia. adleg Fale. Facit lilium,quem. C. famerci c. Potest autem filius in legitima institutus,& ND ssa tu s resti tuere, mouere inossiciosi testamenti queream : nisi forte ei quarta fatua sie aliunde. Uis allegas
C.ad L Fale. Querela aute si praetermittat, & patris
183쪽
dicium agnoscat, nihil habet legitimus filii haeres,quod
quaeratur. cum mota. C. de transact. Nec enim haeredi rsed filio facta luiuria est. Querelam itaque mouere po- teli filius, ad quem ex testamento quarta non peruenit suae portionis. Quod enim quis restituit, non intelli- 6gitur ad eum peruenisse. Hodie tamen non agit dein officioso filius: sed supplementum legitimae partis petit: L omnimodo . L scimusae. de inosse. tesam. Et haec ad legem I. L. L
Vlpianus lib. 6. ad Sabinum. Μ Oribus introductum est, ut quis 'liberis
impuberibus testamentum facere possit, donec masculi ad quatuordecim annos perueniant, foeminae ad duodecim . Quod sic erit accipiendum, si sint in potestater caeterum emania 'cipatis non possumus, posthumis plane possit-mus: nepotibus etiam possumus , & deinceps, si qui non recasuri sunt in patris potestatem. Sed si eos pater praecedat, ita demum substittit eis potest, si haeredes instituti sint, vel ex haeredat itita enim post legem Velleam , succedendo non rumpunt testamentum . Nam si principale testamentum ruptum sit, & pupillare evanuit. Sed si extraneum quis impuberem haeredem scripserit, poterit ei substituere: si modo eum in locum nepotis adoptauerit, vel arrogauerit, filio praecedente .
184쪽
Definitio testamenti fecundis tabulis non conuenit. 3 Paganus directo post aetatem r . annorum impuberi βω- tira subnituit: Miles non item 6 Substitutio pubertate finitur. cui perueni se ad I annum intelligantur. 8 Cum de restitutione minoris agitur, de momento ad mom
' Momentum in Iure pro bora accipitur. 1 o Melior conditio suorum, quam emancipatorum. xi Posthumi qui proprie dicantur 'xa Post humorum diuisioprima. x3 Post bumorum altera diuisio. 1 .Auita substitutio non valet. xs In a optione fili i consensus exigitur. 16 Consilium Vlpiani adhoc, ut nepotibus ijs, quos patrer antecedunt, tutosubstituipessis. ret Ut ex formula Galli nepotespost humi instituti dicuntur, non substituti, ita eκ formula legis Velleae nepotes di- .cuntur instituti. I 8 Successio quandam speciem babet agnationis. xs uuomodo proprii' rumpi dicatur testamentum. ao uuid iurissit, rupto per querelam testamento. at Extraneo pupillaritersubstitui non potest.21 Quod ab initio non consistit, ex postfacto conualescere non potest. a 3 Dissentio auctoris cum Bartolo.
a Naturales non possunt institui, nisi ex formula legis
Velleae .as doptiui ante adoptionem institui vulgari modo posse ivt. . α 6 Generaliter nepos, quem pater antecessit, nisi ex formula legis Veneae, institui non potest. 27 Corollarium ex praecedentibus. ag m nepoti simpliciter adoptato obstet filius ab inte-Dato fa9 in contextu legis mutandum. 3o Adoptio fit per magistratum: Arrogatio per principem. 3 r Hodie adoptati non utique transeunt in adoptantium potestatem. Ait
185쪽
Aix iureconsuli. moribus. In ueterata consuetudine populi consensu tacito approbata . Ιte senim Mores definiuit Vlpian. Et ea conluetudo legis vim habet l. de quibus. de leg. ω S. C is longa. cir . Nam lex Ia. tab. qua iura teitamentorum constituta sunt, de substitutione pupillari nihil cauet.Cauet enim,etui quisi: egassit filiae rei,ita ius esse. At
ui pupillo substituit, bonis pupilli sistituit: uti iam
uperius diximus. Inueterata consuetudo lege rΣ. tabul. antiquior reperitur in I. I. de curat. fur. , ac &C. Ait Iureconsul. Int1 oductum est. Ne ista aetas alienis
fraudibus obnoxia , propinquorum insidijs appeteretur. 1 Ait Iureconfult. Vt quis, non uuae: Nam mulier in potestate liberos non habet. I. illud. g. ad te amenta. de
3 Ait Iureconsuli. Liberis impuberibus, quos diximus
pupillos appellari in L vlt. b.vis. de verb.oblig. Λit Iureconsuli. Testamentrurifacere possit, haeredem dare. Nam definitio testamenti , qua ponitur in I. a. detestam. Secundis tabulis non conuenit. 1 Ait Iure consul t.ad Ia . ann. perueniant. Post eam aetatem frustra impuberi substituit Paganus directo. l. verbis. infra eod. Miles non frustra. Nam ab eo facta poli pubertatem pupillaris substitutio ad causam fidei commissi trahitur. l. precibus, in secunda parte. C de impubs aliis. de quo plura ad L Centurio. infra eod. Quod si Iongius tempus comprehensium sit in pupillari 1bbstitutione, finitur nihilominus pubertate substitutio l. in pu-ν pupillari, infra eod. Perveni sic autem ad I . annum intelliguntur & qui non excesserunt. l. - .etate, de temsiam. si ita legatum, de te . I. neque a momento ad I mentum pol tremum in hac parte iuris annum computamus , sed ciuiliter ad totum diem postremum: vi in 8 I. anniculus. a.de verbAgn. Cum autem de restitutione , m inoris agitur, de momento ad momentum an nrim computamus, ut restitui in integrum possit, qui non excessi it annum a l. donique. β. minore , de minoribus. 9 Momentum autem pro hora accipi in iure: ut ιna. l. anniculas , i f. minor c. Scripsimus lib. I. ad. variartim
186쪽
Ait Iureconsul. Sisint in potestate. Neque requiritur, ut sint sui: de quo mox plura dicemus.
Ait Iureconruit. Caeterum emancipatis non poss. In hoc Iosuorum, qu1m emancipatorum, melior conditio est: quamuis in quibusdam iuris partibus sui, quam emancipati deterior sit coditio. Papinianus. g. quarta. de inofflestam.
Ait Iurecons. Plane posebumispo sumus. Et si pupilli non sunt. Lpupillus non est, de verbor. lanis. Sed perindet oithum is substituitur, ac si ia in pote thate essent. Post-II
tu mi autem proprie dicuntur, qui post mortem testatoris nascuntur. posthumi.de inium, rupi.te fiam. Improprie autem, qui post testamentum in vita te1tatori nascuntur, ad quos pertinet prius caput legis Velleae. Sed& ijs, qui loco povhumorum esse dicuntur hoc est, ij qui in locum suorum succedunt isosthumorum.de iniusto. rupi tes in substitui potest: uti mox scri bit Iurecons.Post- II humorum diuisio una ponitur in L posthumus. de inofffissam. ut quidam sint sui, quidam legitimi , quidam cognati. Quae diuisio eorum post humorum est, qui de inofficioso agere possunt. Altera elegantior diuisio po- I nitur in ρ ρ tbumo. de leg. lib. a. innit. Non omnibus auteposthumis substituere possumus pupillariter ; sed duntaxat suis, vel nepotibus, vel alijs deinceps . Et posthumis, eorumque ditarenti js seripsimus ad LGalius. Ait Iureconf.Si recasuri non sunt. in parentum I recidunt potestatem , parentes ipsi testamenta facere
possunt: ideoque substitutio auita non valet. Ait Iurecons. Sed si eos pater ρraecedat. Ut in eorum potestatem recidere possint. Patrem autem non solum naturalem, verum & adoptiuum accipere debemus. Naquem nepotis loco adopto, quasi ex filio, mortuo me,
tu filij recidit potestatem, eique hqres fit. Qua de cau- ssa in eiusmodi adoptione filii consensus exigitur; ne ei
inuito haeres detur. l. cum nepos. de adop. facit LItis, qui eod.tit. ubi nepos iste legitimus,quasi ex filio adoptatus, iura consanguinitatis consequitur cum naturali bus nepotibus ex eodem filio.
Ait Iurecons. Ita demum substitui eis potest. Consulit sVIpjanus, quemadmodum nepotibua ijs, quos patres
187쪽
antecedunt, substitui tuto possit. hoc est, ita substitu ,ut non euenescat pupillaris substitutio. Institui igitur eos ait oportere, vel exhaeredari; ne in locum suorum succedentes quo uno casu effectum habet substitutio)praeteriti rumpant testamentum : &per consequens extimmatur pupillaris substitutio . Inititui autem oportere ex sormula legis Velleae: neque enim aliter possunt,utpote quibus pater obstat. De quo scripsimus ad I. Gallus. Ita igitur testari debet, qui nepoti, quem pater antecedit, substituere vult pupillariter. Filius baeres esto: sisitius, me vivo, suus haeres esse de nat; tum qui mihi ex eo nepos est, haeres enio: si nepos haeres erit inpubertate decedet, Seius haeres esto. quae nepotis institutio fit ex secundo cap. legis Velleς, uti stribit Scς- uola in LGallus. g. sequente parte, is in L posthumorum. de iniusto, rupi testam. Ita enim post legem Uelleam. Ante legem Velleam nepotes superstites institui quidem p
terant e sed quemadmodum instituerentur, ignorabatur , utpotd quos patres antecederent: itaque eueniebat ut praeteriti nepotes successione rumperent necessario Ir auorum testamenta.d. LGallus. g. ille casus. Notandum insuperest, quemadmodum in formula Galli nepotes posinum i instituti dicuntur,non substituti , ita &in formula legis Velleae nepotes iuperstites dici institutos, contra Barioli, & Λccursij sententiam. Λit Iurecons. Succedendo. Non patri,sed in locum patris quomodo n5 sectis,quam agnatione rumpitur a Prei 3 terito testametum. Et quia successio speciem quandam habet agnationis d. l. postbumorum. ideo Iureconsuli. in LI.de intust. rupi. test. de successione tacuit : fatisque ha-i; buit dixisse, agnatione suorum rumpi testamenta. Pr prie autem rumpi dicitur vel agnatione, vel successito. De testamentum. Nam superstites filii praeteriti ini
situm faciunt, ae post bumi , ut rumpi nihil sit necesse. io Quaerit hoc loco Accursius, rupto testamento Perquerelam quid iuris sit λ De qua quaestione diximus ad
LI. Ruptio autem per bonorum polsessionem contra tabulas, quid lubstitutione pupillari fiat, dicemus ad L is si contra, infra eodem.
Ait iurecons Sed si extra eum. Quidam libri habent,
188쪽
sedes in t addere aliquid Iurecosad superiora videatur. Mihi veterum codicil lectio placet,leo. Cum enim in
s. proximo superiore docuisset Iureconsuli. nepote, que pater antecedit, institui oportere: ne succedendo praeteritus rumpat testamentum: institui, inquam, ex so
mula legis Velleae: aliter enim institutum haberi pro
Praeterito: subiicit, extraneum formula legis Velleae institui nihil necesse esse: & succedentem extraneum in locum sui non rupturum testamentum. Quae est sententia leg. filio. g. vlt. de lib. bpondi Neque hoc loco il-I ud quaeritur praecederene debeat subititutio arrogationem an contra arrogatio substitutionem : sed illud
duntaxat, quemadmodum extraneus institui possit,ne succedens in locum sui rumpat testametum: extraneus, inquari tempore institutionis,non substitutioriis. Nam aetextraneo pupillariter subititui non potest. I. vltis punii. substit. lib. a. ostit. facit i. alienum. I. in extraneis, de bezred. infiit. facit vulgaris iuris regula, Quod ab initio non a aconisistit, expost fasto conua cere non potest. Quin & ipse Ulpianus non obscvrd fignificat, praecedere oportere adoptionem. Ita enim scribit,' Poterit eisubstituere, eum in locum nepotis adoptauerit. Itaque non assentior a IBartolo, qui post Accursium scripssit ex hoc . probari, satis esse ad pupillarem substitutionem, si in potestate tempore mortis reperiatur is, cui facta pupillaris sub- titutio est. Ut autem locus hic planius intelligatur, aulo altius rem repetemus. Quemadmodum filium,abens, nepoti ex eo impuberi substituere potest pupillariter: ita & filium habens potest nepotibus adoptatis pupillariter substituere: utrique autem nepotestam adoptiui, quam naturales institui debent, vel
exhaeredari r ne succedentes in locum filiorum, vivis adhuc auis, praeteriti rumpant testamentum: itaque
extinguatur pupillaris substitutio. Sed naturales nisi a ex sormula legis Uelleae institui non possunt. Adop-astiui vero ante adoptionem institui vulgari modo possunt: eaque institutio lassiciet, ne successione, quassi Praeteriti rumpant. d. l. lio, de liber. puto. Sane post adoptionem institui ex formula legis Velleae debent, non secus, quam naturales: & nisi ex dictae legis for-
189쪽
as mula instituti, praeteriti censent Lar.arg.d. Alio. Vt enim generaliter definiamus, nepos, quem pater antecedit, nisi ex formula legis Velleae institui non potest: de quo scripsimus ad L Gallus. Quae autem dicta sunt de extraneis in locum nepotum adoptatis. qui & ipsi ne succedendo rumpant. institui debent, ante adoptionem vulgariter , post adoptionem ex formula legis Velleae, im telligenda sunt, si quasi ex filio adoptati sint. Nams simpliciter in locum ne potis, filius illis non obstabit, quo minus haeredes ex testamento esse possi ni, & instrutui vulgari modo, etiam post adoptionem. Certum enim est, in filiorum potestatem recidere eoS dunta Nat nepotes qui quasi ex ipsis in locum nepotum ado lati sunt. Ιj enim filiis sui haeredes fiunt, & consangui-27nei nepotibus ex eodem filio d. l. si quis , de adopt. Eκ quibus illud quoque sequitur, factam nepoti simplici- citer adoptato, non quasi ex filio, substitutionem, valere, etiam filio superstite: in cuius, uti iam dictum est, potestatem non recidit mortuo avo ; dc per conse- tquens, &bona, ct haeredem habere potest. Quaeret aliquis . num huiusmodi nepoti simpliciter adoptato Obstet filius ab intestato λ Et puto obstare, ut in hon rum possessione, unde liberi. Non est igitur necesse , suum esse eum, cui fit pupillaris substitutior fatis est esse in potestate. Utrique autem &qui quasi ex filio, di qui simpliciter adoptantur, decedentibus filiis vivo auo, in filiorum locum succedunt: neque enim filio 29 succedunt: sed in locum filij . Nihil igitur in contextu mutandum censeo ; sunt enim qui leguntfilio prinecedente: sunt qui legunt, vel arrogauerit praecedentes. Ait Iu reconi it . . doptauerit, vel arrogauerit. 3o Adopxio fit per magistratum, arrogatio per Princiapem. 9. I . de adopt. lib. I Instit. l. gene Iiteris .eod. olim per pHpulum fiebat arrogatio, ut scribit Gellius lib. s.ca. 19. & Marc. Tullius in orat.pro domosua. Et quia I opolo rogato fiebat, dictam arrogationem idem Gelius scribit . quamuis Caius in d. I generaliter. aliam raωtionem adserat huius nominis. Quid autem ad arrogati subitauium perueniat, scribit Iureconlult. in L fea
δ' plures p. in ara etaio, infri eod. Illud Acte Accursus
190쪽
notat, adoptatos non utique hodie transire in adoptantium potestatem. β. a. de adopt. lib. r. Instit. & per conse quens iis demum substitui hodie pupillariter posse, qui h naturalibus parentibus adoptantur. I. I.
AIt Alpianus, Quisquis autem impuberite
stamentum facit, sibi quoque debet facere . Caeterum soli filio non poterit: nisi forte miles sit. Adeo autem nisi sibi quoque fecerit, non valet: vi nisi adita quoque patris haereditas sit, Pupillare testamentum evanescat. Plane si ominis causa principalis testamenti, ab intestato possideatur haereditas: dicendum est di pupillo substitutum seruandum. s V M M A RI V M.
x Pupillares tabulae valent, quas appendix is particula paterni testamenti. a Intestatus dicitur, cuius ex testamento adita non est hinreditas. 3 Adita baereditas late accipitur pro quaesita eκ tecta
pupillare ubi it titiones .r Seruari dicitur 1seruo libertas a praetore, quae ipso iure
AIt Iureconis Sibi quoque debet facere. Vti enim Iiam diximus pupillares tabulae valent , quasi appedix,& particula paterni testamenti. Porro autem necesse non est, separatim filio haere-L 1 dem