장음표시 사용
141쪽
tem, uus nascetur. Et haec sententia est j quid si is. in
quo verba illa, vel etiam adhuc illis vivis, interpretis verba sunt,& quidem parum acuti. Natus enim pol thumus, auo vivo, ad formulam legis Velleae pertinet. Sand si nascatur patre adhuc vivo apud hostes, non reuerso postea patre, ad Galli sormulam pertineret. Potest ergo nepos posthumus ad formulam Galli pertinere, dcti vivo patre nascatur. Si autem vivo auo, pertinere non potest. Tum vero ubi legitur; qui voceretur, alij legunt, aut nasceretur: sed ego nihil muto: multis enim in locis legis huius ita loquitur Iurecons in quibus omnibus subintelligendum est, .Aui: Nec enim
Aquilij formula ad alios pertinet, quam qui post auorugo mortem nascuntur. Sane de nepote,qui in ciuitate conceptus, natus apud hostes vivo auo, & patre, utrisque autem mortuis reuertitur, sed patre ante avum: de illo, inquam, nepote instituto dubitatur, an ex iure antiquo, & ciuili institutus videatur, hoc est, ex sormula Galli Λqui iij, quae iuri antiquo& Ciuili Congruit, ut
iam diximus, an vero ex lege Vellea institutus videatur. Ad ius antiquum pertinere haec institutio videtur, eo quoil qui ab hostibus auo mortuo reuertitur, nasci auo mortuo videtur. Rursum, quia reuersus nunquam apud hostes suisse intelligitur, natus vivo auo dici pD-test. Idem quaerendum est, si iam mortuo filio, pronepotem quis ex nepote instituat, & pronepos conceptus in ciuitate, apud hostes natus. mortuo patre, deinde proauo ab hostibus reuertatur. Sed hanc quae sitionem istamquam superuacaneam relinquit Iureconsultus indecisiam: cum vel ex iure antiquo, vel ex lege Vellea , posthumus hic recte instituatur. Recte autem institu-tuy testamentum rumpere non possit: quod faceret, sigi recte non esset institutus. Et haec sententia est j.st eius,
qui filium, in quo ius antiquum , & Ciui te a lege Vel lea
1eparatur: quia omnes leges, praeter leges XII. Tati nouum ius dicuntur. LI.de petit.hiser. Itaque lex Iulia de adulterilis, ex qua cond ictio na sci tur, lex noua a ppel latur. l. et visa, de conditi. ex θσe. Et in S. C. Orficiano verba illa, ius antiquum esto: de iure XII. Tab. dc ciuili
intelliguntur. l. ad S. C. Osc. Sane si quis ita scribat; Filius
142쪽
Filius haeres esto. 1 filius me vivo decedat,qui mihi ex eo post
mortem nepos nicetur, haeres ecto. N ato autem hoc nepote vivo auo post testamentum, auus ex eo pronep
tem instituat, dubitatur, valetine haec pronepotis institutio. Dubitandi causa, quoniam eius pater non rectd sit institutus. Recto autem non esse institutum , quia sin eum casum est insititutus,qui non eueniimatus enim est vivo auo, qui post aut mortem erat institutus. Quod si in filio eueniat, rumpitur sine dubio testamentum . i. commodissime. de lib. , posth. Quod in hoc nepote eX- pauescendum non est, qui ante patrem suum decessit. Ex quo pronepos qui nalcitur, post patris, aut, & pro aut mortem, recte videtur institutus: nam &suus nascitur proauo, & post proaui mortem nascitur. Ita a
tem qui nascuntur, ex formula Galli Aquilii recte instituuntur, admittunturque ex ea institutione prone potes ex nepotibus vivo fi lio natis post testamentum .
Qui tamen instituti erant, Si nascerentur post mortem
tellatoris: admittuntur, inquam, ex ea institutione, ac
si testator emancipatum pronepotem in locum silis adoptatum, haeredem instituat, eius patre praeterito. Et haec sententia est s.forsitan. in quo extremo transpo sita quaedam verba sunt, quae ita sunt restituenda, &reponenda suo loco: Ergo is sic pronepos admittetur eπnepote, qui natus erit postea vivo filio, atque si ex eo natus, esset adoptatus . Ille autem articulus sto Da, post testamen tu accipi debet. Et haec de Galli sormula,eiusq; n-silio, & mente Scaeuolae sufficiant. Sequitur, de lege Vellea videamus. Cuius lator qui fuerit, & quo tem 33sore lata sit, certum non habeo. Eius duo capita sunt.
'riore eorum nepotum institutio permittitur, qui Viuis nobis post testamentum nascentur: Ait Iurecons Micde lege Vellea videamus, quae toluit, vivis nobis natos similiter non rumpere. Et videtur primum caput ad eos spe-ἶἶctare, qui cum nascerentur, sui haeredes futuri essent. Verba legis haec sunt. Dui tenamentum faciet, is omnis Oirilis exus, qui eisuus haeres futurus erit, cum nascetur, instituendi necessario potestatem habeat, etiamsi paret te vivo nascatur. Quemadmodum nepotum, qui post mortem nascerentur, institutio iure ciuili recepta est: non
143쪽
autem eorum, qui vivis nobis nascerentur, propter ea causam, quam superius diximus: Possunt enim sibi consulere testatores, mutareque testamentum . deniq; cauere ne intestati decedant quibus vivis liberi naucuntur. Ita quia interdum eueniebat, ut testandi facultatem quis non haberet,uti iam antesi diYimus, lex Vellea primo capite eorum quoque institutiones induxit, qui vivis nobis nascerentur, si modo nascerentur sui. Neque refert quo tempore instituuntur, alia eos persena antecedat, an non: Illud enim satis est, nasci suos. Nam & lex de eo tempore loquitur, quo nascuntur, non quo instituuntur. Et quia de iis loquitur, qui sui nascuntur, ad roeminas non pertinet, quae suum haeredem non habent. Quod autem lex ait, infituendi necessario: sic accipiendum est, ut haeredes necessarij sant, qui instituuntur. Haeredes autem necessari j cur dicantur, seripsimus. lib. D. terit variar. in commentario ad ritu de Uust..pust. Et haec sententia est β. nunc de leg. Cuius extrema verba sunt; Parente vivo nascantur. Perperam enim in libris nostris . distinguuntur. Quo
autem in loco legitur; Vt nonfolim illud primo capite notauerit,si nepos eo tempore innituatur, quo Mius udnsit morumetia vivo patre nascatur nemo non videt legendum sic esse, Grumetiam sit diuo patre instituatur, mortuo 3 autem nascatur. Nisi malis verbum, Nascatur auferre, quod & in quibusdam exemplaribus non habetur. Se cundum autem legis Velleae caput ad eos pertinet, qui loco posthumorum sunt, hoc est, ad eos, qui succedendo, non agnascendo, rumpere testamenta possent: qui cum tempore teli amenti nati sint, non permittitur Iege Vellea eorum institutio cum ipso iure institui posisint: Sed duntaxat, quemadmodum institui possint, praescribitur, quibus prior gradus obstare videbatur. Eo autem necesse est eos institui, qui succedere in locum suorum possunt, ne serte successione, uti iam diximus, rumpant testamentum. Et cum verba legis generalia sint,& ad omnes gradus pertineant, i nterpretatio iacit,
Vt non nepoteS modo,verum etiam pronepotes hoc mindo instituantur. Itaque filium, nepotem, & pronu PO
tem habens, scribere ita potest: Si Ditis, , nepos me vivo
144쪽
decedan pronep.haeres esto. Vt enim Galli formulam supplere necesse est, ita secundum caput legis Velleae
satis est interpretari. Uerba namque legis generalia is
sunt,siquis ex suis heredibus uus haeres esse defierit. Cuautem ita pronepos instituitur, nepotem ante patrem decedere oportet, ne successione rumpat 'testamentum, aut certθ institutum esseἰ, vel exhaeredatum . Et haec
sententia est β.sequenteparte. in quo ubi legitur; Vecfolumsinepos vivo patre decedat, nec succedens pronepos auo mortuo rumpat. ita mihi legendum videtur: Neesolum si nepos vivo patre decedat, ne succedens patri nepυ, auo mortuo rumpat. Quoniam autem in lege nihil additur de tempore, quo praecedens per na suus haeres esse desinat, an vivo testatore, an vero mortuo , Videndum est, an per interpretationem possit induci, ut si filium apud hostes habens, nepotem ex eo instituas: Si filius suus haeres esse desierit, nepos succedendo non rumpat.
etiam si post mortem aut filius apud hostes decedat. Sed cum filius hic, qui apud hostes decedit, quamuis post
mortem patris, vivo patre decessisse intelligatur: quia prima hora ca ptiuitatis mortuus fingitur: qui nepotem ex eo instituit, si filius se vivo moriatur, nepos eX e institutus, decedente apud hostes filio , quamuis post mortem patris, proprie institutus videtur, ut ad interpretationem recurrere nihil sit necesse. Λd aucter enim dicere possumus,filium uiuo patre, suum haeredem esse desiisse. Et hςc sententia est videndum est. in quo verbG possis, aut verbum Licet, superfluum videtur. Ille casus sand di mellis est; Si situ habeas, & nepote nondu natu ex eo instituas, neposque vivo te, & patre suo nascatur, at mox te vivo pater decedat. Neque facile dici potest,
an ad legem Velleam casus hic pertineat.Prius enim caput legis ad eos pertinet, qui sui nascuntur. Hic autem, qui vivo patre suo natus est,ius natus non est. sterius caput ad eos pertinet, qui tempore testamentinati iam sunt, quos non permittit lex institui. Sed ne succedendo rumpant, cauet, & quemadmodum succedendo non rumpant, docet. inop Vt procedat,hoc est, ut succedendo non rumpant, utiliter, recteque debent institui. At nepos tempore testamenti nondum natus,
145쪽
natus postea vivo patre, nul lo iure institui potuit. Iure enim ciuili, qui post mortem nostram nascuntur, insti ut possunt. At hic utroque parente vivo natus est. Ex lege autem Vellea, qui 1 ut post testamentum na icuntur , institui permittuntur. Quare hic nepos,quasi non recte institutus, rumpere videtur testamentum in t upatris succedens. Sed Iulianus commistis duobus legis capitibus, in hoc quoque casu prouidisse legem exiit i-mat, ne rumperetur testamentum. Hic enim nepos quamuis suus non nascitur, post testamentum tamen nascitur, & auo uiuo nascitur . Itaque ea ratione ad
prius caput legis Vel leae videtur pertinere 1 Et quia Patre uiuo natus est, & vivente avo patri succedit , ad caput secundum spectare videtur. Itaque casus, qui ad Vnum solum caput non pertinet, ad utrumque coniun Etum pertinere videtur. Cum igitur Iuliani recepta sit sententia, ut ad eum, qui non nascitur suus, lex Vellea pertineat capitibus commistis, quaerendum est, Si nepos hic vivo patre natus ab auo emancipatur, mortuo postea patre haeres sit voluntarius, an necessariuS. Cum enim nullo alio iure, qu1m legis Velleae, haeres sit hic nepos natas vivo patre, necessario haeres sit oportet,aut non sit haeres. Verum quia emancipatione suus haeres fieri non potest hic nepos,quamquam ex lege Vellea haeres sit, voluntarius tamen haeres erit. Et haec sententia est. β. ille casus. in quo inter caetera Iureconsait, nondum natum nullo iure institui potuisse. Neque distinguit in utero sit, vel non: quare neque nos discinguere debemus. Neque obstat, quod qui in utero sunt, 36pro natis habentur. l. qui in utero.deflatu hom. Hactenus enim pro natis habentur, ut legitimae haereditates natis restituantur. Lqui in utero. Itaque si fratris posthumum, qui in utero erat, instituebas,is non fiebat ex te ita mento haeres , sed legitima ei haereditas restituebatur a sequente gradu, qui haereditatem occupabat. Si autem Titi j posthumum, qui in utero erat, instituisses, nihil ex ea institutione consequebatur posthumuS, neque , pro nato habebatur, neque magis pronato habebatur, quam si in utero non fuisset.
146쪽
Ad Titulum de VulgarLo Pupillari
s v M M A v M. et Substitutio est secundi haeredis appellatio. a Muciorissupra Bariolum ad Obieationem cum Iureeons responsio. 3 2 On omnis substitutio, secunda infiitutio em DBitutio, in fideicommis ivroprie non dicitur. s Verbi, Substituo, alia significatio, quam putet Lam.
6 diton probatur Auctoris responsio ad I quaerebatur. de milit.testam. Cui secundo loco ex testamento defertur haereditas , is substitutus est. 8 Substitutionum genera sex ex Accuso. 9 Πὰplex substitutionis diuisio. 1 o Vulgaris quaestio quae dicatur. II Mais directa quae appelletur λIa Vulgaris Substitutio quare sic appellata λr 3 Pupillaris Subctitutio quare introducta fli ε Pupillarii Subsilutio quare o appellata p
147쪽
rue Vularis Substitutionis species tres. x6 Vagaris Substitutionis melior, is rectior diuisio. x Vulgaris Substitutionis efectus quinque,Φprimus. x8 Num itaJemper haeredem dominum faciat seruus inm- tutus, ut substituto nunquam locus it λr; si mretnr in integru restitutio, cesset Substitutiostao uuis praeferatur, haerede instituto ante bisei edιtatem aditam decedente,baeredisne haeresinn Substitutus λat reum monacho haerede institisto, eo recusante adire, Coenobium adire post λaa κιm sibi restudiatio noceat patri, ita ut patri praeferatur Subctitutus λa 3 7 um deicommissarius praeferatur vulgari Substituto a Si indignus haeres institutus haereditatem non adeat, F ficusne, an Substitutus admittatur λas 'Num institutus, OH Substitutus aliquo casu simul admittantur λ Et secundus Efectus vulgarissubctitutionis. 26 . u Substitutus admittatur, si primo gradu institutus haeres quidem esse ρ sit, I ed non eo modo, quo de functus voluit qa7 .m mortuo filio diuo patre, admittatur Substitutus ex tacita vulgari Pag Num Substitutus postbumo insecundum casum, non nato post5umo admittatur ex tacita Ῥulgari λas Vulgaris substitutionis tertius efectus. 3o 2 um si mater in medio sit, vulgaris ad pupillarem trabatur λ3s 2ζιm expressa vulgarisfacta iurios, contineat tacitam
3a Vulgaris S ub titutionis quartus Efectus. 3 I ri umper vulgat em expressam,quae continet pupillarem, succedat ur ρα illo δ3 m vulgaris, que in expressa pupillari continetur, ad bona νι illi crabrtur λ3 s Vtrum tacita vulgaris noceat matri p36 Num per adition 'm, quaerit ex tacita vulgari,confirmetur e re a Dunii , is δ3 um ex Substitutione vulgari, artim expressa, partim
tacita, mater in ca/ῖm non e respum admittatur δ38 V Iaris Substitutionis quintus, ac postremus EmectuI.
148쪽
a; NE pluressint haeredes instituti, aditione unius, Sum
situriones omnes vulgares extinguantur e o Sitne lustreri tuffiititio locus, aduersus aditionem biser ditatis restituto minore λ
r ex sentia sui haeredis impediat vulgare, ub i-
a 23 ums quis, posset haereditatem adire etdi bonoram possessionem, fecerit locu ubstituto λΜNIS Substitutionum questio ijs
capitibus continetur: Quid sit substitutior Quot, & quae eius species: Qui effectus cuiusque speciei: Quibus modis quaeque finiatur. Substi- δtutio igitur, auctore Cato t. a. Infiit. est si cundi haeredis appellatio: auctore Paulo in Lexfacto. . Lucius.hoc tit. est inititutio secundi haeredis . Accursius,secundam institutionem definiuit, cui definitioni opponit Bartolus Lmoribus. β.sed si quis ita. infra eod. Quo in loco institutionem praecedit substitutio, hoc modo : Si fibus haeres non erit eius esto, filius hae, es esto. Ad quam obiectionem Bartolus, ne philosophos ignorare videatur, respondet, ordinem intellectus, non scripturae siectandum : intelligi namque utique praecedere inuituti nem, quoque tandem loco fiat. Potuit, meo iudicio i- lucidi iis cum Iurisconsulto eodem isto loco respondisse, ordinem successionis, non scriptiirae attendi oportere, eumque institutum dici, cui primo loco haereuitas ex testa mento defertur: cui secundo,uel tertio loco substitutum . Post Bariolum Lance lotus Politus Λccursit definitionem acrius, vehementiusq; oppugnauit Nam neq; recurrere cum definito desinitionem videre, cum neque omnis substitutio secunda st institutior nec vi- Cinam, omnis secunda institutio, substitutio: & fideicommissariam substitutionem dici. quae tamen institutio non sit: postremo, tertio, & quarto gradibus substitui posse, non solum iecundo. Non eme autem omnem 3 substitutionem secundam institutionem ex eo apparere, quod in legatis,fideicommissis, α donationibus cau-
149쪽
ra et Antoni= Goueant Comment.
sa mortis fieri dicantur subiti tutiones. L unica. q. autem. C. de caduc.toll. Lut Mered. infra de seg. a. l. ei, cui. de don. causa mori. l. cim pater. te peto. de leg. a. R ursum non omnem secundam institutionem, esse substitutio
nem ex eo intelligi,quod si quis ita scribit, Lucius Meresecto, Seius haeres esto, non sit Seius substitutus, quamuis
secundo loco haeres institutus. Tum vero, militem unum ad tempus,alium ex tempore haeredem i nstituere. l quaerebatur. de mihi. te iam. Neque tamen substitutum dici ex tempore institutum. Ad primum illud delegatis, fideicommissis, & donationibus causa mortis, in quibus subiti tutiones fiunt, respondet idem Lance- lotus, veras institutiones in legatis, fideicommissis, &donationibus causa mortis ς eri , quemadmodum &substitutiones, idque ex propria vi, & significatione , verbi. Neque mirum id nobis videri vult, cum ocactiones dicantur institutae, & obligationes institutae. I. a.de orgine tur. Lex hoc iure. de iust. Θ, iure. & fullonicae institutae. l. apud.de aqua pluu.arc. Μihi longe aliud iu-
dictum est. Nam institutionem in fideicommissis propriis non dici intelligimus ex Lea, quae decond. in iit. In fideicommissis quoque ait Iurecons. J oportebit eos, qui de fideicommissis cognoscunt,subsequi pretoris edictum: Nihil autem necesse sit edictum Praetoris sub equi,si in fideicommissis proprie dicitur substitutio Qui ricum isto eodem loco scri bat Iurecons per tinere edictu
de conditionibus institutionum, ad legata, & donationes causa mortis,significat non obscure in legatis,& donationibus causa mortis institutiones non proprie di Cl. Quid enim necesse sit admonere, ad legata quoque Per tinere titulum de cond. instit. si quemadmodum haeredis, ita & legatari j proprie dicitur institutio λ Vlpia . in Isi quis pecuniam, quis omiss . causa test. Quamquam
de haeredibus instituendis videatur Praetor loqui, attamen etiam ad alios, quam haeredes haec res serpit, ut 11 sit legatarius, a quo fidei commissum relictum est ; αs hic quidem egisset, ut omittat rem. Iam vero verbi, Si bstituo, long alia significatio est, quam Lancelotias existimauit. Ponere namque, & collocare, instituo significat. Ita dixit Terent. in animo instituere. ita MarC. Tull.
150쪽
Tuli. ad Atticum. in loco illo inaugurato Uectium instituit, ut quem e vita emigrantes,in iuris nostri, & patrimoni j locum ponimus, dicatur institutus. Adeo ut per se instituere haeredem scribere significet.leam,quam C. de deic. Unde fit, yt testatoris, & haeredis eadem persona sit, & quae testatori, & in testatorem, eadem haeredi, & in haeredem actiones competant. Neque smouet quod interdu subititutio in legatis fieri dicatur . Verbum enim substituo, subrogare etiam, & summittere significat. Ita sumitur in Larbores, in L inutilium. de . r. in L I. de alis.iud.mutand.causa ad .int grege leg. deleg. I. Ad secundam obiectionem idem Lance lotus respondet, fideicommissariam institutionem dici quemadmodum, & substitutionem. quaerebatur. demini. testam. Quinimo ait Iurecons. dc si codicillos ante secerat, poterit eos per testamentum sequens cauendo in potestatem inititutionis redigere, & essicere directam,
uae erat precaria. Qus ex loco liquido mihi colligi vietur, precariam institutionem non eme, cum redigi
dicatur ad potestatem institutionis. Tum vero,qui per alienas manus capit, quomodo institutus dici potest Cui igitur restitui haereditas iubetur , is non simpliciter dicetur iubstitutus,sed per fideicommistam substitutus: de quo scripsimus lib. r. lect .variar. Accursij autem definitio, eius substitutionis est, quae simpliciter, propridq; dicitur substitutio , & ex qua seri quis haeres potest. Nam,&Caius, uti iam diximus, secundi haeredis appellationem substitutionem definiuit, & Paulus institutionem secundi haeredis. Fideicommissarium autem accepta haereditate haeredem non feri constat: cum qui semel haeres extitit,semper haeres maneat. l. ait praetor. si sed quod Papinianus. de minor. Itaque in fidei cominissarium utiles,&obliquae duntaxat dantur actiones. I. r. ad Trebell. Tum vero, haeres dominum significat. g. vltim.de haered.quai. diff. lib. a. Instit.arg. Ullis verbis. de haered. instit. ubi recto illa institutio fieri dicitur. Dι-tius haereditatis meae dominus esto. Dominium autem iustum non transferri ex causa fideicommissi , intelligi potest ex Lqui usu ructum,si UsUrpetat. in qua rationem illam dubitandi eme alibi scripsimus , quod cui