장음표시 사용
421쪽
a reditatem inueniat. Λliud namque est , haereditatem alicuius habere , aliud alicui heredem existere. Ita ex contrario, si prioris pueri integra sit portio, non ideo in supremi pueri portione Falciatam omittet substitutus: cum neque iure suystitutionis, neque iure accrescendi ad substitutum primi pueri portio peruenerit. Idem dicendum est in casu d.Lqui duos. in qua legetestator ita substituerat, Caium, is Seium filios meos impuberes biseredes insituo : Caios ambo inpubertate decedent:Seio, si ambo inpubertate decedent Geuiu substituo, ruo casu legata relicta a substituto eius pueri qui priorecesserit,ad irritum recident: cum substitutioni locus non fuerit; sed duntaxat legitimis haereditatibus. Sandlegata ab ipso puero relicta frater legitimus haeres praestabit,& quidem sine ulla diminutione, quasi aes alie num . Illud prςtermittendum non est in dict. l. qui duos. 3 male Accursium legere ex uncias, pro sescunciam, quς est quadrans semissis : id quod ex u. hoc manifeste ap
Idem lib. I 3 Responsorum. OVod de bonis Iure Falcidiae contribuendu
est a debitore , cui mortis causa pacto de bitum remissum est , in factum concepta replicatione retinebitur.
I Donationes causa mortis referuntur in cumulum bonorum, is quare. a uuae proprie appelletur donatio cau ca mortis/3 Acceptilatio mortis causa fieri poteE.
Quid iuris legata debitori liberatione sit. 1 iιae dicatur tu Factam exceptis,sive replicatioq
422쪽
Ρ Andectae Florentinorum habent. Quod bonis contrisbuendum. Idem Papinianus in L Sela. .cumpater, donat. cauf. mori. Clim pater in extremis vitae constitutus, emancipato filio quaedam sine ulla reddendi conditione donasser, ac fratres, & cohaeredes eius bonis cG- tribui donationes Falcidiae causa vellent,&c. Donati gnes igitur mortis causa reseruntur in cumulum bon rum : ut inde Falcidia detrahatur. Ait Iurecons Pacto debitum remissium ese. De non petendo. Μortis autem causa pacto debitum remittitur,
cum ea conditione remittatur, ut morte donatoris non
insecuta peti debitum possit. Ea namque demum dona- alio causa mortis proprie appellatur, quae reddendi conditionem habet. d. g. cum pater, , Lubi ita, eod.titui. Si enim ita donatum sit, ut nullo casu reuocetur donatio: neque proprie mortis causa donatio est, neque Falcidia locum habet; cum inter vivos facta donatio intelligatur. Ista autem debiti remissio, causa mortis donationis instar habet, atque ideo ad legem Falcidiam pertinet . Idem dicendum est, si accepti latione mortis causa debitum remissum sit. Nam & cauta mortis dona- Iturus accepto ferre potest. Lmortis causa. a. β. I .de donat. cauit .mori. Quamuis enim accepti latio actus legitimus sit, neque diem, neque conditionem recipiat. l. actus, de reg. iur. mortis tamen causa fieri potest. Aliud enim est mortis causa accepto serre, at iud sub conditione accepto ferre.
Ouaero. quid iuris sit, terata debitori liberationes Et
hoc casu si locus Falcidiae sit, liberationem pro parte duntaxat consequetur legatarius ab haerede. Cui enim liberatio legata est,petere debet ab herede, ut liberetur. Ait Iurecons. In factum concepta replicatione. In Etum autem siue exceptio, siue replicatio appellatur, quae nomen non habet. Qua ratione, & actio in factum sappellatur. LI. depraescript.υerb. Replicatio autem hu-1ul modi est, Ni testator tibi causa mortis plus remise- .rit pacto, quam per legem Falci diam remittere potuerit. Ouae replicatio haeredi necessaria non est, legata liberatione, quae uti iam diximus, petitur ab haerede.
423쪽
Cui autem a testatore pacto remissum est, is ab haerede nihil petit: quin necesse est,ultro eum haeres conueniat&appellet de contribuendo , quod pacto ei remissum est. Qui si opponat pacti exceptionem, in factum haeres replicabit. Atque ita debitum mortis causa pacto remissum a testatore, Falcidiae causa retinebitur ab hς-
AIt Papinianus, Frater cum haeredem serois
rem scriberet, alium ab ea , cui donatum este volebat, stipulari curauit , ne Falcidia uteretur, & ut certam pecuniam, si contra feci stet, praestaret . Privatorum cautione legibus non esse refragandum constitit: & ideo sororem iure publico retentionem habituram, & actionem exstipulatu denegandam.
I Fructra testator illudstipulatur ab haerede, ad quem ius stipulationis transmittit. a Cum poena adiicitur Itipulationi, certa,inutilis reddi tursipulatio facti. 3 Transactiones legibus prohibitae vim nullam habent. AIt Iureconstantum ab ea qui donatum esse Volebat.
tus Codex, lium ab eo. Et sane legatario non videtur pomae persecutio deneganda commissa stipulatione. Nam si simpliciter spondeat haeres Falcidiam se non deducturum, de legato nihil deducet. quod iu-fria eod. Lest. C.eod. Alius autem , quam legatarius stipulando nihil aliud, quam legibus refragatur, cum eius non intersit. Alium qua legatarium sti putatum ex eo , coniici potest, quod testator curauerit, ut stipularetur, in quod poenam stipulatus est ab haerede, si contra face- ret, sine qua inanis prorsus esset stipulatio: cum, uti di-AimuS, eius non interesset. Lquoties, de verb.oblig. Ceres
424쪽
ipse testator frustra istud stipuletur ab haerede, ad quem sius stipulationis transmittit. Ait Iureconi Actionem ex Histulatu denegandam.Cum poena stipulationi adiicitur, certa, & utilis redditur fa- 3cti stipulatio. l. cumpoenam,de verb.oblig. EX eo autem , quod Iureconsait, denegandam poenae persecutionem ex stipulatu, intelligimus ipso iure competere . Quare dicedum est,cautionem i stam prohibitam lege Falcidia non esse. Si enim lege Falcidia esset prohibita,nulla sex ea cautione actio nasceretur. LIsse uter. q. a. de verb. oblig. Nam neque transactiones legibus prohibitae vim 3 vllam habent. De quibus intelligenda est l. C.aee t fac I. quemadmodum scripsimus. lib.a. sedi. va
AIt Papinianus. Non idcirco minus Falcidiae rationem in caeteris annuis legatis admitti visum est, otiod primo, ac secundo anno sine ulla detractione fuisset legatario soluta. S v M M A RI U M.t citomodo annua legata relinquanturpa De quibus legatis β.hic intelligatur.3 Pluribus Kummis eidem personae te eatis, in una seruari Falcidia potest A Nnua legata aut ita reliquuntur Abnua dena aut xita, centum annua bima trima die. Cum annua dena relicta sunt, quia plura legata sunt, & annorum sequentium conditionalia, exacta cautione Praetoria pe- sones sine ulla diminutione interea soluuntur,donec ad eum annum peruenitur, quo Falcidia existit. Tunc enim retro pensiones diminuuntur per legem Falcidia. Ilex Falcidia voc tit. De quibus legatis paragraphus hic intelligi non potest. Quae enim dubitationis ratio sir, cum primae pensiones ita praestitae sint, uti eas praestari oportueritὸ De altero igitur genere annui legati debet a locus
425쪽
Iocus hic inteIligi. Centum enim annua bima trima die legatis, primorum annorum pensionibus plene si lutis, merito dubitauerit quis, num depensione anniterisi possit haeres detrahere Balcidiam. Ratio dubita tionis illa est, quia de omnibus pensionibus hoc casu Falcidia detrahitur, neque annus ultimus expectatur. Ipaenales. β annua UM eod. Itaque primis annis praetermissa Falcidia, de pensione anni tertij videtur non posih se pro superioribus annis retineri. Ratio vero decisio' nis in contrarium, quod pluribus summis eidem personae legatis, in una seruari Falcidia potest, etiam pro iis, yae datae, solutaeque sunt: cum legatarii non intersit. luribus autem rebus legatis, in una re plena Falcidia non retinetur, nisi per dot i exceptionem. lsi ex pluribus. infra eod. Interesse namque potest lega tari j, non pati in una re plenam Falcidiam . Quid enim si Falcidia rem totam absumat, quae legatarius carere nolit λ ΛdLI .C.de fideicomm. non respondeo, quia nihil ad sentemtiam β. huius attinet.
S. 3. AIt Papinianus , Quod auus ex causa tutelae
nepoti debuit, cum auo nepos solus haeres extitisset, ratio Falcidiae si poneretur, in aere alieno bonis deducendum respondi. Nec ad rem pertinere , quod haeredem auus, idemque tutor rogauerit, ut si sine liberis ante certam aetatem decederet, tam haereditaria bona, quam propria restitueret . Non enim ex eo haereditasem debito compensatam viderit cum vel ideo maxime dein claretur non esse eompensationem factam, quo
niam haeredem suum habere propria bona defunctus ostenderit. Plane si conditio fidei commissi fuerit impleta, fructus haereditatis post mortem Rui percepti , pari pecunia debito tutelae compe sabun
426쪽
sabuntur e sed quartam haeres nepotis de bonis duntaxat, quae moriens auus reliquit, retinebit.
x Paragraphus hic dicitur o curus. a uuid iuris ; ubi tentator hac lege haeredem instituit, uti exissente conditione, bona tam biser editaria,quam propria re tituat λ3 Fructus imputantur in uuartam ; quia augent Meredi
PAragraphus hic in paucis obscurus numerari potest. IAuus nepotem, cui eκ tutelae administratione centum debebat, haeredem instituit, ac rogauit, ut si intra certam diem vita sine liberis decederet, bona tam haereditaria, quam propria Titio restitueret. Cum inratione Falcidiae ponenda suum creditum cum reliquo aere alieno vellet nepos deducere, factam debiti cum haereditate compensationem legatarij contendebant, neque ullam eo nomine fieri oportere deductionem . Verum Papinianus respondit, nullam factam compensationem videri. Neque obstare, quod existente conditione fide icommissi nepos bonorum propriorum fideicommisso teneatur, quatenus ad eum ex iudicio testatoris peruenisset. Nam & isto casu non cum haereditate, sed cum fructibus pendente conditione perceptis debitum compensari : & quidem ita, ut si par quantitas fructuum,& debiti sit, totum debitum extinguatur; sin
vero maior debiti quantitas sit, concurrentes duntaxat quantitates compensentur. Quod si fructuum maior sit quantitas, quam debiti,quod amplius est,tucrari haeredem , neque ei in Trebellianicam imputari :&de ijs duntaxat bonis,quae auus moriens reliquit,haeredem nepotis quartam retinere. Quaero, quamobrem fideicommisso bonorum propriorum nepos teneatur pro quantitate duntaxat fructuum λ Et respondeo, quia nihil praeter fructus nepoti auus relinquere Videtur. Nam quartam bonorum ipsius aut ex Senaturconsulto
427쪽
capit: fructus pendente conditione perceptos,ex iudicio testatorisImulier, si haeres,ad Treb. Sane si testator haereditatem cum debito compensatam voluit,ipsiain Guo- Re quartam in compensationem venire, β.ρroxsequaapinianus respondet. Quid ergo si testator hac lege haeredem instituat, ut existente conditione bona thmia, haeredi taria, quam propria restituat λ Eteo casu quantulacumque quarta compensationi sussicit. l. cum pater,
F. Titio,is leg. a. Quid si plus in fructibus sit, quam in debito λ quamobrem quod plus est, in quartam hoc casu
haeredi non imputatur, cum fructus regulariter imputentur. l. in deicommissariam, ad Trebel . Et dici possit, voluntate id fieri testatoris, qui cum fructus haeredi relinqueret , quem de propriis bonis restituendis rogaue rat, non pluris eos videtur aestimasse,quam quod haere-g dem restituere rogabat . Quamobrem nepotis haeres de bonisduntaxat, quae is moriens reliquit, quartam , retinebit: neque in eam imputabuntur fructus, qui postea percepti lunt. Sane fructus, de quibus superius dii ximus,ad Lin lege Falcidia. imputabuntur in quartam: augent enim haereditatem Quaero, quid iuris sit, si testator haeredem roget de bonis tΙm haereditariis, quam propriis statim restituendis λ Et eo casu propriorum bonorum fideicommisso haeres non tenetur, ne pro quantitate quidem Falcidiae, quam de bonis retinet testat ris : nisi ea lege proponatur institutus, uti iam diximus. Bona autem testatoris detracta quarta restituet . Illud animaduersione dignu est Paninianu de casibus duobus respondere , qui euenire simul non possunt. Nam si aduersus legatarios Falcidiam nepos inducat, certum est, bonorum propriorum haeredi fideicommissum expirare, cui 1 testatore nihil sit relictum. Quin & bonorum quoq; ipsius testatoris fideicommissum evanescit, cum Falcidiae portio in fideicommissum non veniat.
S. q. AIt Papinianus, Cum fidei commissum ex vo
luntate matris a patre moriente debitum
428쪽
esset filio r pater haereditatem suam , quam in filium conferebat, compensari voluit cum eo quod filio deberetur. Si ratio Falcidiae poni coeperit: fini quadrantis, quem ex bonis patris cum esse fui percepit , compensabitur: atque ita superfluum aris alieni dodranti tantum detrahetur.
x Sententia lectionis huius β.a Explicatio verborum β.3 Aliud est Rogari haeredem, ut compenset haereditatem cum debito, aliud ne reputet suum creditum. Locus hic aliter in PandeistisFlorgtinorum , aliter in rvulgatis codicibus legitur. Sed utriusque lectionis
adem sententia est. Uxor maritum haeredem institutum rogauit, ut post mortem filiocomuni haereditatem restitueret. Pater moriens filium haeredem instituit, ac rogauit, ut suam haereditatem cum debito compensaret. Et ab eodem filio legata reliquit supra dodrantem haereditatis. Quaesitum est, num tota haereditas in compensationem veniret , cum ex asse filius esset institutus an vero ea pars haeredi tatis, quae cum essestu ad filium peruenerat,hoc est, quarta, cuiuSper legem Falcidiam haeres retentionem haberet λ Et respondit Papinianus, hanc duntaxat partem in compensati nem venire. Nam dodrantem legatis erogatum non
videri ad filium peruenisse. Quare si Falcidia debito
non sussiciat, superfluum aeris huius alieni de reliquo dodrante detrahendum. Quaero, quae vis illorum verborum sit, Si ratio Fale, sdiae poni coeperitὸ Et re*ondeo, Si ratio Falcidiae non
ponatur,compensationem non esse necessariam ' cum haeres suum creditum tum demum deducat,cum Falcidia locum habet: compensationem porro tum ei Oppo oni,cum deducere suum creditum parat.Quaero,quam -brem hoc calu Falcidia compentationi no iussiciat,hoc est
429쪽
est, quamobrem vel minima Falcidia totum debitum non extinguat λ Et respondeo, quia facta sit 1 te1tatore
compensatio,quae eatenus facta videtur, quatenus cum effectu ad haeredem perueniret. Sane si testator creditorem haeredem institutum roget, ne creditum suum reputet legatariis, dicendum eis, quantulam Cumqui Falcidiam compensationi sufficere, opposita doli mali 3 exceptione. I s debitor,supra eod. Λliud enim esse, rogari haeredem ut compenset haereditatem Cum debito, aliud, ne reputet suum creditum. Ad cpater,supra eod. ab Accursio hoc loco citatam
eo non respondeo, quia nihil ad sententiam legis huius attinet, in qua scilicet neque pater filiae, neque filia patri quicquam debet.
AIt Papinianus, Ex donationibus in uxorem
collatis, quod haeres eius reddere viro coingitur , in bonis mulieris non erit: nam ita fit locupletior, ut tanto pauperior esse videatur. quod autem haeres inde minuit, viro non perit.
et Ouibus ex causis donatione ni permissae inter virum, uxorempa Isatio dνbitationis β.3 Ratio decisionis eiusdem ΙNter virum, & uxorem donationes ex iis sere causis permistae sunt, mortis, diuortij , exiiij, manumissionis, dignitatis adipiscendae. Extra has causas inter virum , & uxorem prohibitae donationes sunt morte tamen mariti confirmantur, i cum hic fiatus, de don. inter vi=, uxor. Praemoriente vero uxore, ad virum res illicit donatae reuertuntur. Itaque mulieris haereS in , ponenda ratione legis Falcidiae, cum reliquo aere alie
430쪽
lio istas quoq; donationes deducit. Ratio dubitationis; a quia cum mulier facta locupletior videatur hae namque demum inter virum, & uxorem donationes prohibitae sunt, ex quibus qui accipit, locupletior sit, qui dat, pauperior, t si constante matrimonio, aedon. inter vir. γvxor. in patrimonio uxoris donationes istae videntur Computandae. Ratio vero decidendi in contrarium quia 3 mulier ita locupletior fit, ut tanto fieri pauperior videatur: cuius scilicet haeredem re1tituere marito supersiti res donatas oporteat. Si quid tamen mulier de rebus donatis diminuit, id marito perit. l. id, quod don tum, de donatio. causa mori. Quod vero haeres diminuit, farcire marito cogitur.
S. 6. AIt Papinianus, Fructus praediorum sub conis ditione verbis fidei commissi relictos, in
causam fidei commissi non deductos, haeres in ratione Falcidiae sic accepto facere sibi cogitur, ut quartam , 5 quartae fructus ex die mortis bonorum, quae mortis tempore fuerunt, habeat. Nec ad rem pertinet, quando Falcidia lex admissa sit. Nam & si maxime post impletam conditionem a fidei commissorum locum habere coeperit; tamen ex die mortis fructus quadrantis apud haeredem relinqui neceste est. S v M M M.