장음표시 사용
431쪽
1 Odiosa est uuaereta inofficiosi te flamenti.
6 Frucius rerum ipsarum partessunt.
Sententia huius β.8 Fructussub conditione verbis fideicommissi relicti, in
9 Haeres de legatis nihil debet detrahere. aliunde ei quadrans bonorum .isussis.1 Estator praedia sub conditione verbis fideicom-Ι missi reliquit: fructus, qui medio tempore per Nperentur, in fideicommissum non deduxit. Quemadmodum legatum sub conditione, vel ex die relictum in ratione Falcidiae pro puro non habetur. l. in ratione, infra eod. & fructus medio tempore percepti in Falcidiam imputantur; ita neque fideicommissum conditionale pro puro habetur: & commodum medij temporis in quartam imputatur, ita ut si fructus medii temporis ad quartam & quartae fructus sumiant, de legatis nula la fiat diminutio. Fructus autem quartae ex die mortis testatoris habere haeres debet: non autem eX tempore,
quo ratio Falcidiae poni coepit, quamuis Falcidia quartam faciat. Impleta namque conditione legati, vel fideicommissi, si existat ratio Falcidiae, a principio quarta effecta intelligitur . Ide6que ex die mortis testatoris quartae fructus apud haeredem relinqui necesse est. Fructus igitur legati, vel fideicommissi medio tempore , percepti si modo ex voluntate testatoris percipiantur, non ex fideleommissari negligentia) in quartam im-3 putantur,imulier. β.sib res, ad Trebell. Fructus autem hos satos Accursius intelligit. Ego omne commodum
medii temporis, deductis sumptibus, & impensis factis
in fructus redigendos. l. quod infructus, de Utir. In haereditatis quoque restitutione fructus medii temporis in quartam imputantur haeredibus primi gradus eXceptis. l. labemus. C. ad Trebell. In quartam item, quae testameti inossiciosi quaerelam excludit, fructus medij temporis imputantur, Papinianus. g. unde quis, de inoso testam. Neque mirum; cum odiosa sit querela testa muti inossiciosi, uti scripsimus ad i. r. Cod. dcinossic. libro r. 1 lota. var. Neque obitat Lscimus. c. de in s c. in qua im-
432쪽
perator iubet quartam filio ex patris substantia repleri. Cum enim ex fructibus repletur, ex substantia patris repletur. Fructus enim rerum , ipsarum quodammodo 6 partes sunt: ipsisque accepto serri scribit Vlpia n. in L in fideicommissiariam, ad Trebeli. Et haec sententia est β. huius, in quo dubitandum non est, quin scriptum fuerit, Fructuspraediorum sub conditione. verbis fideicommissi relictorum : fructus enim rei ictos non e sse verbis fideicommissi manifesto conuincitur ex eo,quod subiicit Iu- reconsultus, In causam eicommitini non deductos. Quid enim aliud est, verbis fideicommissi relinqui, quam in causam fidei commissi deduci δ Nam quod Accurs . ait, per consequentiam fructus relictos verbis fideicommisest, valde eli absurdum. Nam praeter id , quod repugnat per consequentiam aliquid relictum esse, & versis fideicommissi relictum esse: fassum etiam cst, praediis per fideicommissum relictis sub conditione, fructus
quoque per consequentiam relictos per fidecommissu intelligi. Venirent Anim in fideicommissi restitutio- 8Dem: tum vero ii fructus sub conditione verbis fidei commissi relinquantur, in f dccommissum non veni ut, nisi qui percipiuntur impleta conditione: Pendente sautem conditione percepti non veniunt: cum ipsius fideicommissi dies, impleta demum conditione cedat. At Iureconsultus de fructibus medio tempore perceptis loquitur, eosque ait haeredem cogi sibi accepto facere,& in quartam habere. AEquum enim est, de legatis ni- shil detrahere haeredem, sit aliunde ei quadrans bonorus aluus sit, ne contra voluntatem faciat testatoris. Huic autem ineundo scripturae breu itas causam dedit: nam genitivorum litorum extrema syllaba sic breuiter scribitur: & quae propemodum literae, S, figura est.
S. 7 AIt Papinianus, Fidei commisium , portionis
lapplendae gratia , pro qua matrcm si ius
lite redem instituit, eidem matri datum ratione
Falcidite minuetur: tacana pccuniam mater se pra
433쪽
4oa Antonij Gotyeani Comment. quartam suae portionis percipiet. S v M M A I I v M.
a Aliud in Iure Inctitutio uis relinquere: aliud Iure de commissi adsupplendamportionem institutionis. Ilius matrem ex semisse haeredem instituit,Titium L ex semisse, ac inter eos sua bona diuisit. Et cum non satis aequam se diuistone' fecisse arbitraretur, v luit matri Titium supplere, quod deesset ad semissem. Quamuis ha redum quoque legata minuere Falcidiata soleat, id tamen, quod ad supplendam portionem institutionis relictum erat, extra Falcidiam esse videbatur: quae non de Portionibuscohaeredum, sed de legatis, &fidei commisiis detrahitur. Verum in contrarium Pa- pinianus respondit: aliud enim esse iure institutionis relinquere aliud iure fidei commisἔi ad suptendam portionem institutionis Cui consequens est, fideicommis sum hoc in Falcidiam matri non imputari, si sorte cum legatariis poni rationem contingat. Nam legata, dc fideicommissa extra quartam esse constat. l. in quartam, hoc tiI. nisi in casul. quod autem, hoc tit. In fideicommisi
saria vero haereditatis restitutione, & legata , & sdeicommissa pro iis partibus imputantur, quas haeres h se capere intelligitur. De quo plene dicemus ad Lin qua m. Quod aute posuimus haeredu legata ad lege Falcidiam reuocari , non perpetuo verum est. l. 'Nesennius, infra eod.
g. 8.AIt Papinianus, Qt arta quae per lcgem Falciis
diam retinetur,aestimatione, quam testatoriccerit, non magis minui potest, quam auferri. IVre enim publico ab haerede retinetur. Hodie ' auferri, α lannui rotuit. 2 puta. de hiser. Pale. Illud
434쪽
certe consequi testator potest, ut de certis legatis Falcidia deducatur. I. ita, Θ, cflis,m quadroginta, infr.eod.
L. I 6. Scaeuola libro tertio ronum.
SI ex pluribus rebus legatis haeres quaedam
soluerit; ex reliquis Falcidiam plenam per coli exceptionem retinere potest, etia ira pro ii S, quae iam data sunt Sed & si una res sit legata, cuius pars soluta sit, ex reliquo potest plena Falcidia retineri,
i Sententia . a Ipso iure Falcidia legata omnia minuit.
SI ex pluribus rebus uni legatis quaedam sine diminutione praestitae sint, aliarum retineri Falcidia potest. Neque obstat Nouel l. de haere f. is Falci I. g. no ἰ:tem, ubi praetermissa aduersus quosdam legatarios Falcidia, aduersus alios non inducitur. Quin & plena retineri Falcidia potest in rebus iis,quae praestitς non lunt, hoc est, etiam pro iis rebus, quae solutae sunt sine diminutione: non quidem ipso iure, sed doli mali opposita exceptione, si legatarius pro rebus praestitis nomine. . Falcidiar haeredi satisfacere recuset. Nam ipso iure legata omnia Falcidia diminuit: &interesse legatarii potest plenam Falcidiam in una aliqua re non pati. Quid enim si Falcidia fundum totum exempli causa adlumat. neque legatario sucido carere expediat λ Quae ratio cum in annuis legatis cesset, praeli itis sine diminutione primi,&secudi anni pes ionibus, in pensione anni terti j plena Falcidia retinebitur,& quidem sine ope PY-ceptionis. Quae lententia est g. non iacDcὰ I. quod de bonisdigra eod. Idem dicendum, si rei legatae portio prae-
435쪽
sita sit sine diminutione. Nam in altera plenam Falcidiam, opposita doli mali exceptione, seruabit haeres,n, si pro parte praestita a legatario Falcidiae nomine fatis
Scaeuola libro sexto gaesionum: SI post missionem faciat codicillos miles, &
intra annum decedat: ex testamento, quod in militia iure militari fecit, plena legata: e X codicillis habita Falcidiae ratione praestari debere dicitur . Sed res ita expedietur et si cum quadringenta haberet,iestamento quadringeta, codicillis Centum legauerit: ex quinta parte id est , octoginta, quae ad legatarium ex codicillis peruenitent, si Falcidiam non pateretur quartam, id est, iviginti haeres retinebit. s v M M A U M.
x In militis testamento Falcidiae non ect Deus. a di on sunt proroganda priuilegia, quibus ius commvns
3 Musoniis tria sunt genera. N militis testamento legi Falcidiae locus non est I r. g. in quibusdam, Tit seq. l. I. f. denique ad TrebelLLin militis. C. de misit.testam. In codicillis autem post misi sonem factis, etiam testamento militari confirmatis, legi Falcidiae locus est, L si certarum. β. vlt. de misit. test. Neque enim proroganda sunt priuilegia, quibus ius commune impugnatur. Si igitur utraque legata dodratem haereditatis excedant, ita res expedietur; ut si miles, qui in bonis ducenta habebat, centum in testamento,dccentu in codicillis legauerit, centum testamento relicta solida praestentur: centum autem relicta codi-
436쪽
clIIis sectis post missionem , cum diminutione legis Falcidiae. Quod si in testamento ducenta legauerit,
ct in codicillis centum, principio detrahemus id,quod ultra patrimoni j vires legauit; ex ducentis, quae super . sunt, tertiam partem codicillis legatam intelligemus, unde quadrans iure Falcidiae retinebitur. Idem dicemus, si cum in bonis quadringenta haberet mile lites Mmento quadringenta legasset,& codicilliscentummam dedactis centum, quae ultra patrimonium legavit,qua dringentorum parte quintam codicillis legasse intellisitur: ea autem erit octoginta: unde viginti retentis pro alcidia, sexaginta legatariis erogabuntur. l. ver), demitit. testam. Missionum porro tria sunt genera. Quaeda Ienim causaria est, ut cum miles morbi causa mittitur. Quaedam est ignominiosa, cum propter. delictum miles mittitur. Quaedam est honesta, ut cum milites emeritis stipendiis mittuntur, aut bello consecto. Eora qui ignominiosδ missi sunt, testamenta iure militari non valent, L testamenta, de misit. testam. & ad legern Falcidiam pertinent. Eorum vero, qui vel honeste, veIex causia missi sunt, testamenta intra annum missionis militari iure valent. d. l. testamenta. Sano veteranorum testamenta tute communi censentur, & ad legem FaI-cidiam reuocantur. l. ad veterani, infra eod.
Idem libro undecimo maestionum
FIliusfamilias, qui militauerat, decedens pa
tris sui fidei commisit codicillis , υt peculium suum castrense Titio post mortem restitueret. Qnae rebatur an ut haeres quartam deducere possies Dixi legem Falcidiam inductam esse a Diuo Pio etiam in intestatorum successionibus, propter fidei commissa: sed in proposito nec licere ditatem s
437쪽
esse, quamuis placeret mihi, extraneo haerede i stituto, fieri hqreditatem eius aditione. Nam cum apud patrem remanet, ius pristinum durat, & pe. cultu inest. Nec huic contrarium est, quod in testamento eius , qui apud hostes decessit, exercetur
Falcidia. Nam fictio legis Cornelis & haereditatem, & haeredem facit. Sed nemo dubitat, quinta, debeat hic quoque indulgeri legis beneficium i siquidem quali patrisfamilias bona restituere cogitur, & haeres scriptus omissa ex testamento aditione, exemplo edicti, legatorum nomine conuenietur. His consequens eiit, ut si ex fructibus medio tempore quartam, & quartae fructus habuerit pater, etiam Trebellianum Senatusconsultum inducamus & utiles actiones exerceri possint, fiatque haereditas post restitutionem .
I Peculium Castrense quid λa . n haeres kuartam deducere possit ex peculio castren p3 legis Falcidiae verba ad testamentarias pertinet succes
ΑΙt Iurecons. Qiιimilitauetat. Facti enim limilite , codicilli ad legem Falcidiam non pertinent. Ait Iurecons. Vt peculium livum castrense. Peculium castrense definitur in L castrensidemculca b.in I. I.eod. titan libro ra. C. Quod autem de peculio castrensi quaeritur,quaeri etiam potest de peculio quasi castrensi,quod ab Imperatore definitur in I. vlt. de inostes. Ait Iurecons. suaerebatur an haeres quartam deducere pessit. Ratio dubitationis, quia peculium castrense filii intestati apud patrem remanserat iure peculii, &quidem pagani, non quasi haereditas: lex autem Falcidia ad haereditates pertinet. Quamuis enim in peculio castrensi neque proprietas, neque us fructus Patri
438쪽
quaeratur iure potestatis. l. cum opyrtet. β. excemis de bonis, quae liber. l. errat. de peculcastr. lib. I a. C. ' amen
iure potestatis retinetur quasi peculium quini libet paganum, si1 filius iure suo non utatur. l. paterfamilias, de castrσecul. Ideoque pater,apud quem remansit castrense intestati filij peculium, intra annum duntaxat de speculio conuenitur , ac si paganum peculium retinuimet.
Ait Iurecons Disi legem Falcidiam inductam esse , &c
Nam legis Falcidiae verba ad testamontarias duntaxat 2 suCCessiones pertinent. Ait Iurecons Propter deicommio. Propter fideicommissa tam uniuersialia, quam particularia, quae ab intestato relinqui possunt. Ex quo intelligimus, Senatus consultum Pagasianum ad fideicommissa testamentaria duntaxat pertinuisse. Ait Iureconi. Sed in proposto neque baereditatem esse. Haec ratio dubitationis est. Quamobrem autem in pro-Posito casta haereditas non sit, iam diximus. Ait Iurecons. Quamlus placeret mihi, extraneo, &c. Ad hoc ut peculium castrense iure haereditatis censeatur, non est satis de peculio filium esse testatum : necesse is Praeterea est adeatur ex testamento haereditas, qua non adita, remanet,uti diximus, peculium apud patrem iure peculii pagani.
Ait IureconL. Iam cum apud patrem remanet. Retro enim censetur peculium paganum fuisse. l. proponebatur, is, Lseruum, deleg. r. Neque nouo ullo iure patri opus est ad peculium retinendum . Ait Iurecons Neque huic contra tum est. Respondet Iureconsultus tacitae obiectioni. Quamuis enim captivus ipso iure haeredem non habeat, utpote capite mi nutus: tamen per legem Corneliam eius, qui apud laostes decessit, haeredem, & haereditatem fieri. De quo Plene diximus ad i. I. huius tit. O, ad L lex Cornelia de Uust. Oo ρvili. Ait Iurecons Sed nemo dubitat. Melius Pandectae Florent. Sed me non dubitare. Quae verba reseruntur ad Verbum, Dixi, quod in principio posuit. Frustra enim decideretur, de quo nemo dubitaret.
439쪽
Ait Iurecons cuin debeat hic quoque indiugeri legis beneficium. legis Falcidiae a D. Pio inductae in successionibus intestatorum. Quamuis enim pater peculium flucastrense retineat quasi peculium, & non quasi haereditatem: restituere tamen cogitur quasi haereditatem : naquasi peculium non restitueret. Cum igitur quasi haeres legitimus si ij restituat, merito quasi haeredi legitimo legis Falcidiae beneficium indulgebimqs. Ait Iurecons. Et haeres scri us omissa ex tectamento,&c. Si filius in peculio castrensi patrem haeredem instituat: siue adeat pater ex ipsis institutione, siue testameti causiam omittat, & ab intestato peculium si ij possideat, a legatariis nihilominus conuenitur ex illa parte edicti, Si quis omissa causa testamenti. In quo quasi haeres legitimus filii censetur. Lsicertarum. g. vltim. de milit.te sam. I. paterfamilias. β vltim. de casersecutriit Ιurecons. His consequens erit. Si ex fructibus me- dij temporis quartam, & quartae fructus pater percipit; quia Falcidia locum non habet, restituitur ex Trebelliano haereditas,& actiones transferuntur. Si falcidiae locus esset, Pegasianum induceretur. De quo plura dicemus ad i. acceptis, infra eod. Si igitur pater quartam, & quartae fructus percepit: ex fructibus medii temporis
haereditatem ex Trebelliano restituet, ex transferet
actiones utiles in fideicommissarium , quasi haereditate restituta ex Trebelliano. Nam filij peculium quasi haereditas restituitur: & hoc est, quod ait Iureconsultus, haereditatem fieri post restitutionem. . L. I9.
SI dignum decem fundum damnetur ii res
quinque vendere, sine dubio quinque erunt imputanda Falcidiae . S V M M RI V M.
x Legatum est utile. bar effundum quo pretio vendere
440쪽
a Ea, quae haerespraetu loco accepit, In Falcidiam impu
SI haeres fundum aequo praetio vendere damnetur,le- ηgatum utile eit. L saequopretio, delet. I. Interesse namque potest legatarij sundum emptum nabere, put, confinem, vel a maioribus relictum, cuius ei haeres c mercium non faceret, nisi a testatore iussus. De hoc tamen legato puto Falcidiam non deduci; cum de suo nihil testator eroget. De quo plene diximus ad i. I .I.s creditori. Quare per huiusimodi legatum cetera non diminuentur. Quod si fundum dignum decem, vendere is quinque haeres iussus sit, quinque legata intelliguntur. I. in ratione. q. Pendere. l. qui fundum. infra eod. Vnde, ut de caeteris legatis, Falcidia detrahetur. d. v. lendere Quinque autem, quae pretii loco haeres accipit, in Fal- ciniam imputantur: neque enim conditionis implendae Causa dantur. l. in ratione. q. tametsi autem, infra eod. Ideo autem pretium in Falcidiam imputatur, quia loco rei cedit. Idem dicendum, si rem dignam quinque iussus sit haeres decem emere. Nam quinque duntaxat legata intelliguntur. d. g. Oen aere. Aliud iuris es , si acceptis quinque fundum haeres dare iubeatur: hic enim totus
fundus legatur ,& de toto Falcidia detrahitur, & quinque extra quartam accipiuntur mortis causa. l. ad veterani, infra eod. Sane si quaeramus quatenus fideicommisso onerari legatarius possit, cui fundus sub conditione, si quinque det, legatus est, non totum ex legati causa fundum accepisse intelligitur, sed deducitur, quod ex causia haeredi dat. l. non amplius, is l. riuitatibus. q. vlt. de Pe. r. Quid ergo si decem legata sint hac conditione , s decem legatarius dederit ρ & hoc legatum inutile est,&ridiculum, Lybundus, infra eod. cum inter pares quantitates nihil interfit.
SI a seruo meo haerede instituto mihi legetur,& mihi acquiratur haereditas: Negat M tia-