장음표시 사용
561쪽
merito institutus apppellatur. Quaerere porro heredi talem plus est, quam adire. Suus enim etsi non adit: acquirit tamen hςreditatem . erbo itaque generali usus Imperator eit, Vt utrumque exprimeret 1ubstitutionis calumquςsitς, vel non quςsitae hqreditatis: ita enim illa interpretor, si haeres e1 it, &st haeres non erit: Faequisierit, avisinon acquisierit haereditatem: non autem , si adierit, aut non adierit haereditatem. Aiunt Impp. Cum tamen fit liciter antequam Ia. ς ris annum impleuisset , verbis precari is testamento facto nonnullos ei voluerit fιbstitutos. Cum tamen, inquiunt, simpliciter, hoc est, omnino, ab omnique successore restitui voluerit hqreditatem, si puella intra pubertatem decederet. Simpliciter igitur rogat, qui neque hunc, neque illum rogat: sed qui fieri omnino velit ostendit: itaque rogare omnes videtur . Sic ergo Falco scripserat,Si puella intra pubertatem decedat,volo haereditatem illi, , illi resilui . Quo fideicommisso omnem teneri successorem in dubium non venit. Aliud iuris esset
si rogata esset nominatim . Puella enim non adeunte, vel sponte, vel prae toris imperio dccoactu : fideicommisso legitimi successiores non responderent. Porro autem longius potuit in substitutione fideicommissaria Otempus comprehendere, quhm pubertatis. Di recta is enim ultra eam aetatem frustra fit: & si sorte longius in ea tempus sit comprehensum,pubertate tamen finietur
substitutio, uti Pomponius stribit in Lin pupillari. Dig.
de vulg. Annum autem duodecimum impleuit, qui extremum duodecimi anni diem agit. Λ die namque
in diem, non a momento ad momentu annus copulatur ectis at uni, precariis tesamento facto. Verba precaria haec resert Iulius Paulus lib. sentent. q. titui. de fideicomm . Rogo, peto, volo, mando, deprecor, cupio,
iniungo, desidero, impero. Haec enim verba utile faciunt fidecommissum . Relinquo vero , & Commendo, nullam fideicommissi pariunt actionem. Substitutionem autem pupillarem testamentum dici nouum non est. Impuberi namque qui substituit, ei testamen.
tum facere dicitur e re duplex testamentum ea scriptu
ra appellatur, in qua & ubi, α filio pater scribit hς-
562쪽
cedem. Quamobrem, & fideicommissaria substitutio
quamuis in ea haeres impuberi non detur propter eam tamen assinitatem, quam cum pupillari habet substitutione, uti mox ostendemus) testamentum & ipsa appellabitur. Quae a fideicommisso eo differt, quo genus a sipecie. Si enim ita scri bas , Filium haeredem inhia suo. REgo uti cum primum poterit, Nitio baereditatem rest ruat, fideicommissum quidem est, non fideicommisitaria substitutio. Ea demum erit fideicommissaria subsitutio, quae in pupillare,& mortis Casum concipietur. Qiaam causam Imperatori fuisse puto, ut in Instituti n1sus uno capite pupillarem, & fideicommissariam . substitutionem colligeret : quia scilicet in vulgarem casum fieri non possi t fideicommissum: qui enim,si h res non sis, haereditatem restituas λ ut quod dici vulgo solet, trahi pupillarem casum ad vulgarem, in fideicommissaria substitutione locum non habeat. Quod
autem dicimus, in casum vulgarem substitutionem fideicommissaria m fieri no posse, ita erit intelligendum, si1 rogabitur institutus . Nam si ab intestato venientes rogentur, ita possis substituere, Si Titius haeres non erit, ωolo haereditatem a legitimo baerede restitui Sempronio. Sed di compendio, hoc est,neutro expresso casu, ipse rogari potest institutus, hoc modo: Si Titius, quem haeredem institu intra a s. annum decesserit,volo Sempronio haeredita tem restituat. Quod tamen fideicommissum non valebit, nisi acquirat Laereditatem Titius. Quin & venientes ab intestato rogare potuit, ut Sempronio restituerent, si Titius intra a s. annum decessisset. Sed substitioni,non adeunte instituto, locus esset adeunte autem, expirasset. Quando vero aperte nemo rogatur, t in nostro rescripto, sed omnino mortuo instituto intra certam aetatena restitui volumus haereditatem, tum ad utrumque casum trahitur fideicommissum; eoque tenebitur substitutus si acquirat: si is omittat, legitimus successor. Idque nimirum est, quod subijciunt impp. Aiunt Impp. 2 hilprohibet ideicommissumpeti, elabi jus haeredibus, vel ab iis,qui instituti bona tenent.Possiunt
inquiunt Imperatores, haereditatem petere fideicom
563쪽
reditate decessit : sin haereditatem non acquisiuit, te, qui legitimus iuccessior es fratris. Sed quomodo petentὸ Et Vlpianus in Institutionibus titulo de fideicom Fideicommissa noη perfo)mulam sinquitveruntur sit lega ta; sed estgnitio est Itomae quidem Cos .ailtprnetoris,qui fide,
e migrarius vocatur; 'in prouinciis verὰ prosidum prouinciarum. Intestatum autem dicunt impp. eum,Cuius ex testa mento adita haereditas non est, & 1i restituenda est: de quo mox plura dicemus. Aiunt Impp. Tunc enim locum habet, quod regulariter traditur, ea, quae in testamento relinquuntur, si ex testamen o non adeatur baereditas, non valere, cum Derbis relicta di- ectis adiri potuit haereditas. Interpetrantur Imperat res iuris regulam,quae pro Falconis fratre legitimo successbre facere videbatur, locum utique habere, cum
substitutio pupil laris verbis facta di rectis est, quae patris destituto testamento eu nescit: quemadmodum &relicta in codicillis ad testamentum factis, ut legata, Vtsdeicommissa, ut libertates. Nam & secundae quoque tabulς pars sunt paterni testamenti, cuius caput institutionem esse constat. Si ex testamento, inquiunt, non adeatur haeredit; . Si modo is sit haeres, cui ad acquirendam haereditatem aditione opus si . Adiri autem tum dicetur eη testamento haereditas, cum & institutus adit, & ex testamenti causa adit. Cum verbis inquiunt,
relicta directis. In secundis videlicet tabulis. Sed & si verbis precariis relicta haereditas sit, locum habet regula, si modo rogatus institutus sit, uti mox dicemus siri, inquiunt,potuit baerqditas , Neque adiri possit, nisi verbis relicia directis. Vix enim est adiri, ut ea dicatur haereditas, quae obliquis, ac precariis relicta verbis, recta non acquiritur, quaeque neque haerςditas proprie sit, L .F.vit. de iure cod. Dig. neque deferri dicatur, quam scilicet ab lio petere sit necesse. Omnis autem, quae aditur haereditas, delata prius fuerit oportet. Tum vero si quae ex fidpi commissi causa restituitur haereditas, adiri cicitur. Falconis demortui testamentum irritum non est, ex quo aditur haereditas. Nulla igitur adiri haereditas potest, nisi verbis relicta directis. Di recta au- Iem verba sunt, quibus aliquid alicui ita relinquitur,Vt Per
564쪽
Per manus alterius accipiendum non sit. Quae ciuilia quoque vocantur in L verbis ciuilibus, de vulg. , pupili. credo, quia obliqua, & precaria ipsis iure non valent, quo nemo cogitur, quod rogatur. Vulgaria quoque dimci possunt. Nam Africanus in Lfiquando. deleg. I. Vul garem legandi modum appellat, cum verbis directis, non precariis, legatum relinquitur: itaque eam legem intelligendam puto. Qum autem ad regulam attinet non uno casu, non adita ex testamento Greditate, debentur tamen relicta in testamento. Quid enim si iure cuiuslibet ultimae voluntatis testator valere voluerit
testamentuὸ aut si in fraude omissam ex testamento ab intestato adis haereditatem ὸ aut si ex causa praeteriti ni,, vel exhaeredationis irritae sunt institutiones ὸ aut si inductae a testatore λ aut si exceptis personis relicta I gata sint, & tu contra tabulas bonorum accipis possesesionem λ aut si cum nullo iure testamentum secerim,m deicommissa cum iurisiurandi religione prsitari voluerim Θ qua quidem casu ab instituto tantum, si idem sit legitimus successor, non a quouis legitimo successiore
legata debebuntur. Quamuis enim enixae voluntatis preces ad speciem omnem successionis trahantur, non omnes tamen obligant successores; sed eos duntaxat, qui rogati sunt, siue ex testamento, siue ab intestato succedant. Atque ita intellisendum puto trem. Leg. ci pater. de let. a. Quin & ratio :nterdum pietatis facit, ut relicta in testamento valeant , quamuis ipsum non valeat testamentum. Si enim in testamento imperfecto alumnae meae libertatem, & fideicommissa a filiis institutis reliqui, non aliter eis pietatis ga me ratio constet, nisi et,quam dilexisse me sciunt,ea veluti ex causia fideicommi 1si tribuant. Quae ratio vix in alio legitimo successore locum habeat. Debentur Praeterea in testamento relicta , non adita ex testamento haereditate, si ab institutis poenae nomine aufertur haereditas: sorte quia testari libere demortuum Prohibuerint , aut quia indigni haereditate sint : viroque namque casu fiscus legata, & fidei commissa prae- . stabit, in quibus libertates comprehendo: substituto tamennihil tribuet,cui milituti poena prode se non debet Lia uti
565쪽
ves ex Papiniano 1cribit Martianus in L. sequensad S.C.
. Claudi. Debentur item relicta in secundo testamento, quod te falso deceptum rumore feci si e constat Debentur postremo, quae a legitimis successoribus relinquuntur, licet institutus haereditatem non acquirat: qui casus est rescripti nostri.
Aiunt Impp. 2 on cum ea ipsasio data est, ut esset ab imnsato Uuccestoribus postulanda Sic legendus locus est, non ut vulgo legitur,ab intestat osuccessoribus : itaq; habent veteres libri manuscripti , & nonnulli etiam impressi. Tum inquiunt, locum utique habet regula,cum verbis directis substitutio facta pupillo est . V erbis autem precariis cum fit, ita locum habet, solus si rogetur
institutus, non si venientes etiam ab intestato. Quemadmodum naque in principio posuimus , quod sine ha, redis institutione fieri potest , institutione destituta vitiari non oportet. Tria tamen nostrς huic decisioni videntur obstare . Primum, quod huiusmodi scriptura neque ut testamentum, neque ut codicilli valere posse videatur. Tum vero quia in l.Titia. de ino .ctestam. Dig. rogantur etiam aperte legitimi iuccetares: neque tamen praestantur legata. Illud postremo,quod subiti tutis imputandu videatur, qu&l puel lli adire no coegerint. Ad quae tria eo, quo proposuimus, ordine respondeamus . Scripturam igitur , cuius destituitur instit tio, iure testamenti non valere intelligi ex eo potest, quod intestatus dicitur decessisse, cuius ex testamento non acquiritur haereditas . Sed neque ut codicilli valere ea scriptura possit, quam testamentum esse voluisti, auctore Papiniano in Leobaeredi. s.cii filiae. de vulg Θρυ-
pili. si quidem ipso iure nullum fuit, sorte fi anstitutus
is erat , cum quo factio non erat testamenti : aut si is scripserat cui testamenti ius non erat, ut seruus,ut impubes, ut deportatus. Aliud tamen dicendum videtur, si imperfectum sit testamentum . Uti enim scribit VI-pianus in L miles. de militari tectamento : Im perfectum testamentum nemo negauerit esse codicillos. Quid ergos solus rogetur institutus, & is omittat haereditatem Θpeteturne tanquam ex codicillis fideicommissumὸ
minimu: neque enim est, a quo peti possit. Tum igitur ad
566쪽
ad ius , causamque codicillorum trahetur scriptura, cum rogati fuerint venientes ab intestato : qui omnes fideicommisso tenebuntur , nisi ab uno gradu petitum fuerit: quo repudiante haereditatem, sequens gradus fideicommisso respondere non cogetur. cruod ad i. Titia. attinet , in qua repetita 1 legitimo successore legata non debentur, facilis responsio est : eo scilicet non deinberi; quia cuius mos iosum testamentum constat , tanquam dementis,suprema omnia iudicia condemnatiar, idque in Scsuolam Serbidium Paulus notauit, re
apud eundem nisi fallor Scquolam Claudius lib. I S.D.
Sed videamus ne in tritia. ab ea tantum rore, quae dei ossicioso obtinuit, non debeantur: ad instituta autem pro portione debeantur. Quod dicendum videtur,cum pro parte tantum rescissum sit testamentum. Equum autem non videatur, cui haereditatis semis adimitur, legata ab eo solida exigi . Libertates tamen puto in tercidi non oportere. Argumento illud fuerit,quod scribit Papinianus in Lota pater. .cia exictimaret.Dig. leg.
respodisse se pluribus eiusde gradus inuetis,&edicti perinpetui exemplo, & rationibus, mulierem pro parte releuandam, a qua pluribus fideicommi ssa testator dederat, existimans ad eam solam sua bona peruentura: ll-hertates tamen damni causa intercidi, durum videri. Illud erat postremum, imputandum esse substitutis, quod puellam adire non me: issent. Quod vix admittendum sit. Tum namque se Pr tor interponit, cum fidei commissario colli aliter non potest. At ubi rogati venientes sunt ab intestato,nihil ,uti iam diximus,opus est adiri ex testamento haereditatem. Aiunt Impp. Quod rescripsimus sequentes asseveratio nem tuam, quasi puella iure non fuerit adoptata. Uroposuerat in libello Falco puellam non suisse iure fi fratre suo adoptatam, libertam sorte alienam; aut non aeud prae side, ne videretur in eius bona nullo iure inuasisse, qui domi suum haeredem reliquerat, qui non aditam etiam haereditatem transmittit ad haeredem. Tuam hanc,in quiunt Imperatores, sequimur asseverationem. Si enim iure esset puella adoptata, sua, ac propria statris tui
haeres si modo emancipata non suit adhaeredes hae-
567쪽
reditatem cum suo onere transmitteret: itaque non tu,
jed ipsius puellae haeredes fideicommisso responderent. Nunc quia iures uti proponis adoptata non fuit, nihil
ex haereditate, quam non adiit,ad haered es transmittit: tu ad successionem vocaris: tu rogatus es restituere r. tu
restitues: hoc scilicet est, quod sequitur. Aiunt Impp. Alioquin sin familia relicta baeres facta
decesserit , consequenter ipsius haeredespetitioni de commissi resipondere coguntur. Nam si iure adoptata suit neque postea emancipata , si neque exhaeredata,neque praeterita suit, ii, ad quos haereditate transmisit, fideicommisso tenentur: id quod & Papinianus in Lcohaeredi. eo, quem iam antea citauimus, decidit . Quod si inquit) haeredem filium pater rogauerit, si impubes ciem suum obierit,Titio haereditatem suam restituere: legitimum haeredem fili j , salua Falcidia , cogendum patris haereditatem, ut ab impubere fidei commisso post
mortem eius dato, restituere placuit. Nec aliud serua p- dum est, cum substitutionis conditio puberem aetatem verbis precariis egreditur. Generaliter autem definiri potest,haeredem sui haeredis utique fideicommisso teneri . haeredis autem non sui ita demum, si is, cuius haeres est, adiit haereditatem neque enim haeredis haeres adire cogitur. Porro autem articulus hic, alioquin, non uno loco iuris nostri valet ; caeterum in L in concubinatu. de concub. Dig. in L militis, de milita. testamento. Dig. in Lmoediis. de legat. in L si quis reum. de liber.leg.Dig. in I u
in L quamuis. β. infans. de acquirend. vel omιit. possesC. in Leum post. .patrona. de iur.dot. in L υθ.deseruitvt. rusticor. praedio. illud praeterea obseruam,tantam inter duas has voces, caeteram, is, alioquin, esse affinitatem,ut caeterum, etiam in absurdo ponatur in Lysed , , is. s. maxime . de Carbo edicto. Dig. & in L a diuo Pio. g. sed ν emptor. de re iii . Dig. , t quod dicitur.de impen. in rem dot.fac. In familia , inquiunt, rencta. Aliud enim iuris in emancipata constitueretur. Haereditatem enim nisi aditam non transmisisset, etiamsi naturalis esset. Quanto igitur minus au optiua, quam post emancipationem neq;
id sciuile agnoscit, neque ad iuuat praetor P Emancipati, ut
568쪽
it, ut de potestate, ita dc de fami lia exeunt e non quidem ita,ut nomen familiae, ac gentis deponant; quod faciunt ii , clui in adoptionem dati sunt in sed quia in familia patris esse non videantur, qui ipsi patres sunt sa- milias letacti. Haeres , inquiunt Irripp. facta decesserit Qui enim rogari possit, vel praeterita, vel exhaeredata pQuid si testamentum non fecit demortuus, sed in codicissis rogauit, ut si intra pubertatem decederet,restitueret; an non eius haeredes fideicommisso teneantur st Et dicendum est, teneri . Quamobrem verba illa, meres facta, ira sunt intelligenda .neque exhaeredata,neque .
N Vlla toto Codice magis vexata constitutio est.
Patrona Impp. huiusmodi libet Io consuluit;D mini Impp. maritus meus quondam miles filium communem impuberem, quem in potestate habebat haere dem instituit, eique substituite substitutionis casus nota extitit; rogo, putetisne debere me ad filis admitti haereditatem P In quo libello mulier exprimere debuit,quem in casum facta esset substitutio, primum ne,an in secundum. Si enim ita substituit, Si lius bae, es non emi;fillus autem haeres fuit: quamquam ex constitutione D. Marci in casu altero utrumque inesse interpretemur. tamen in militis testamento eam constitutionem l cum non habere. Sed videamus quemadmodum 1 Iustiniano in Lolt.de institutionibus, εω substitutionibus. Ω- ,ra addubitetur, quod Di Ietianus ,& Maxim Ianus Impp. certi, & confessi iuris esse multo antὰ scripserinr.5t dicendum videtur aliud in Lilla tu. dubitari, aliud 1ic decidi. Illic enim quaeri illud videtur, an cum filio impuberi instituto mater datur cohaeres, re in casum vulgarem substitutus, interpretari ex lege debeamus, testatorem voluisse in casum etiam pupillarem admitti substitutum. Quod absurdum videtur. Cui enim honorum tuorum partem testamento reliquisti, non videris Iuctuosa ui filii haereditatem adimgre volui me .
569쪽
Hic autem certi iuris esse scribunt Iinpp. sactam a milite in vulgarem casum impuberi substituti nem ad pupillarem casum non trahi. Itaque ad impu- heris silis successionem matrem admitti, & omnimodo admitti , ita ut ne testatoris quidem bona , veluti eκ causa fideicommissi restituere substituto teneatur. Hoc igitur iuris est, quando a milite in vulgarem C isum impuberi datus substitutus est, isque hςres extitit. Quod si in casum secundum facta sit substitutio, distim eguendum videtur. Λut enim a pagano fit, aut a mili te substitutio: a pagano intra pubertatem fit, & si longius tempus comprehensum fuerit, finietur tamen
substitutio pubertate, auctore Pomponio in I. in pupillari , de vulg., pup. A milite autem ultra etiam pubertatem , idque aut expressa post pubertatem aetate ce
ta, Ut in l. centurio. hoc modo, Si intra 23. aetatis annum decesserit: aut compendio, hoc est, aetate certa spost pubertatem non expressa, hoc modo, Si filius imr pubertatem, posteave decesserit. Sive autem certa post pubertatem expressa aetas est,siue minime, filiusq; intra pubertatem moriatur, substitutus iure commu- . ni ad uniuersiam haereditatem admittetur: si post pubertatem legitimus admittetur haeres, a quo velut ex causa fideicommissi bona testatoris, & bonorum inta haereditate inuentos fructus capiet substitutus, quae est sententia L centurio. Quae rationem hanc habet. Μiles namque ex priuilegio post pubertatem substituit. Qua- recum principis beneficium iniquum esse non debeat, alterique nocere, ipsius quidem militis bona capiet substitutusmeque in id etiam valebit priuilegium, via. 1egitimus fili j naeres priuetur si ij successione. Lex ergo, quae rectam militis voluntatem seruare non potest,
ad precariam, & fideicommissariam inflectit. Secas in pagano e st, cui quia post pubertatem substituere directo non licet,nec ad causam quidem fideicommissi illicita proficeret scriptura .Quς aute ad fideicommissum trahi deber voluntas, expressa sit, oportet. Illud unum superest videamus, an legitimus filij haeres quartam
retineat. Et in militis testamento certi iuris est, neque
Falcidiam neque Trebellianicam locum habere. Item millin
570쪽
militis testamentum ut inossiciosum non accusatur, L
Ad nihil eommune. L naturaliter. I a. de acquireta. vel amittend. possess. Digesit.
Minus hic locus habet dissicultatis, quam superior.
famae , ac nominis non minus ἰ idemue pra termittendum non putauimus. Qui in possessione tum habatur,ignarus iuris ac fori, vendicatione agere coepit, quemmemori minime conueniens erat. Respuit tandem, & interdictum utipositaetis a praetore postulauit.
Quaesitum est, audiendus ne a praetore emetὸ Μ ebat, quod possessioni videbatur rem vindicando renuntia sese; cum rei vindicatione non agat is, qui possidet. ος ficium namque iudicis in hac actione est inspicere an reus possideat, quemadmodum idem Ulp. scribit in Lofficium, de rei visdff. Qui ergo cum interdicto uti possidetis retinendae possessionis causa comparato uti posis et, maluit rei agere vindicatione, quae ad proprietatem pertinet, possessionem repudiata, itaque amisis se videbatur. Liquidi namq;iuris est, animo etiam solo amitti possiemonem : quemadmodum idem scribit Vlpian. hoc eod. tit. in II quis in differentia. & Paulus in L possideri β. in amittenda. Non ergo in retinenda possessione adiuuandum a praetore quis existimasset eum, qui possessionem amisi me videbatur. Sed Vlpianus adiuuandum respondit. Nam neque eiusdem rei duas eum actiones postulare; cum rei vindicatio ad proprietatem: interdictum uti possidetis ad possessionem conseruandam pertineat. Neque videri renuntias se possessioni, qui coepit agere rei vindicatione: retinere enim possessionem miserum voluime. sed non satis vidi me, qua id facere ratione possiet. AEquum autem non esse ei, qui in actione edenda laberrauerit, aliam
ei a praetore denegari. De quaestione huius β. & alijscripserunt, & nos scribemus aliquando.