장음표시 사용
341쪽
Anima est prἰmum, quo nutrimur. movemur lsentimus, intelligimus, Ece. Ergo omnia, quae lmuriiuntur , habent animam r Λtqui semina iactuata ae sermentata nutriuntur , organi Zan tur, consormantur, augmentantur, Ic. Ergo habent animam. Eue animae in guido semine deluestenti adseribo aliquas operationes non
ego solus, sed de alii Nobilissimi ae Irrestaga. biles Philosophi.
4 Secundo dieis, operationes vitales, Iieet prinei pium vivum & vitale poseant pto eaussa sua plinei pali, posse tamen proredere de effetati aliquo principiis non vivo de inanimo , tanquam a caussa sua instrumentali. In prima hu.jus dicti palle, quae de mussa sitaIis operationis prinei pali loquitur , ego uobiseum eonvenior lita enim dixi & in leavi tim saepius. Estque lveritas per se nota & evidens, de qua sine infamia ambigere & eontrovertere possit solus Aea demieus. in altera dicti vestes parie , quae de
actionis vitalis eaussa instramentali loquitur, Geile vobIstum eonvenirem, si naturalia instrumenta admitterem : omnes enim , qui natura. lia ion tu meoia admittunt. illam vestri dicti par. rem eone uni es asserunt. Uethm ego quidem instrumenta supernaturalia & voluntaria, qualia sunt omnia septem Christiana Sacramenta, tamquam vetus Catholicae Eeelesae mairis nos sanctἱmmae ae piissimae filius a/mitto; ast instrumenta naturalia dc necessaria plane abnuo ae rei ieior Adeoque hae in parte vobiseum non convenio . Quin imo eonvenio: Lieet enim Maadmittam eaussas principales di instrumentales, admitto tamen caussas principales ae minus prin
ei pales: Λdeoque dieo , quod operatio vitalis proeeἡete di esset possit a prinei pio mortuo Atananimato , tanquam 1 eaussa sua minus prinei. pali ; eaussa tamen prineipalis ἡebet semper esse vit1lis. Et proba Quia actus supersaturales, tam intellectus, quam voluntatis , quales sunt actus Fidei, spei, Charitatis: Visio item, &.u3itio sensitiva; aliiqua latenus , sunt actusve vitales r ut nemo negare potest . Atqui hi omnes actus effective Noe uni ec oriunt ut ab aliquo prinei pio non uiuo , tanquam a caua sua minus minet pali: Ergis actus vitalis prore, dere potest a prinei pio non uiuo , tanquam caussa minus prinei pali, satisque omnino est illi, ut prinelpale eius pianeipium sit vitale. Prodatur minor : Quia isti supernaturales actus essi. Eiuntur de oriuntur ab anima smul & habitu summaturali te susci: Ut, nos Catholiei habemus pro certo stii artieulo, ob definitionem Coneilii Trigent; ni, 34s. 6. Can. 4. Cuius Wos auctoritati, lieri sorte non obtemperetis , t men, ut salvem ni, obtemperare omnino debe tia : Neque enim quis speret habere Deum Patrem , qni eius Eretinam noluerit habete maet rem . Pt edunt , inquam . de oriuntur hi
actus, ab an ;ma simul de Insula habita , Ahanima quidem tanquam 1 eaussa prinei pati; ab Insu se autem habitu tanquam eaussa minus prinei pali. Displirent quippe mihi plurimum illi Theologi, quἱ animam , eiusque potentias vitales di eunt esse actuum supernaturalium eans sis instrumentales , habitum vero dirant esse
eorum eaussam prIMIpalem 1 Ten o edim fit. missi αρ, habitum non esse nisi caussam minus prinei palam. Λtqui habitus insusus est plitiei pium quoddam non vivum di inanimatum: Er. go actus isti supernaturales proeedunt ab aliquoptineipio non vivo dc inanimato , tanquam heaussa minos prinei pali: Adeoque talis provissus nequaquam repugnat actibus vitalibus. sa
tis ergo illis est , si eorum mineipium plinei. pale si . tiale. Verum de hae materia alibi ea pro se fici latius: Est enim longiori distus ione digna , estque longior distumo illi planὰ omeessalia. Λst non vaeat id modo, vaeibit semel
s. 'l Ertio dieitis, Solem, astra . ae aerem
I et eumstantem esse caussas instrumentales, animalia ex putrefactione Orientia animan tes, conformantes, ac organirantes. Imo in.
strumentalem solis esseaeiam non limitatis ad ista insecta de imperfecta animalia ; sed etiam extenditis illam ad animalia quaevis perse.ctissima , etiam ad hominem di juxta dictum Alisotelis, sol de homo generant hominem rHomo quidem prinei paliter , sol vere instrv.
mentaliter . Attamen his omnia ego nequa.
quam eredo: Dieo omnia esse fals Tma . Dieἱ-tis quidem illa esse omnia elara r At nunquid id satis Quid laudis aut gloria est, multa ala legare, de pauci aut nihil probare Mehere lapa iam admodum . Dieci ergo haee omnia esse salsissima , de nullam veritatis apparentiam habentia . Et probo illud primo in sue est Um a Quia naturalium instrumentorum esseclin non possunt poni sine instrumentis: Non potest se iae aussa prinei palis pnnete essectum sine conmissa
dc adjutorio subordinati s bi instrumenti ; sed ut in sium essectum valeat, Opus est , ut instrv. merui sui adjutorium sibi praesto habeat. Patethoe in omnibus naturalibus vulgatae opinioni instrumentis. E. g. Atti sex nequit opera artis operati sine artificialibus suis instrumentis: Pi.ctbe sine penteillo, serrator sine serta , sartor sine aeu , malleator sine malleo , miles sine selopeio ac gladio, totus inermis est, de nihil potes . Stomaehus, hepar, em, testes, cere brum sine vitali calate nequeunt chyli Mare, sanguis ea re, spiritifieare, spemati searei die. Attetiae sine spiritu vitali, museoli de sensteria sine spiritu animali quid agunt, quid inchoant Tot seunt de otio pereunte Idque quia carent naturalibus ae ordinariis s uti vulgata opini evistimat instrumentis. Causa ergo mine; lea ereatae nihil possunt sine suis naturali bos imsten ment Ix: Adeoque naturalis effectus instruis menti nequit poni sine actione instrumenti. Id que; juve plus quam merito: Quia instrumenta naturalia non sunt mussis suis ereatis instrum menta libera 3t voluntat a uti sunt Chi stiana Saeramenta respectu Chrisii aut Dei; nequa. quam Sed sunt instrumenta necessaria r Λ demque t
342쪽
re esus e ab illis depen/ene, desine ἰllis possunt omnino nihil. Ergo si sol ec asta solent naturalia animandorum de organirandorum ani. enalium instrumenta , nullum posset sne actio. ine Seone ut sta solis animal animari , organi. stari. de membranificari. Etenim da hujus com sequentiae legitimitate quis ambigat ρ Atqui multa in dies animalia animantur . eons tman. ene , de organi Eanrer sue actione Ec adjutorio solis. Ergo sol nequaquam est naturale de ordi. narium harum actionum instrumentum. Quam uete ergo dixit Aristoteles , sol d: homo gene. latit hominem λ Etenim sol vel semper generat . vel nunquam generat, neque potest albquando generare , aliquando non generarer Ita enim non stilent naturalia instrumenta
Nam, uti dixi, novi sunt instrumenta de ad. istoria libera dc uoluntaria , sed perpetua &ne eellatia . Atqui sol aliquos homines , ali.
quaque animalia non generat: Ergo nullos generat : Adeoque non est eorum inlitumentum . Probatuν salsumptum Quia tempore nocturno multa animalia animantur, multa eonformantur , ec organi tantur a praesertim longis illis meἡiiaani noctibus polaribus. Atqui tempore noctuitio nulla est solis in nos actio Ae opera.
tio; nisi quis sngat aliquem Anti-Chyntium.
nodiurnarum animationum fle eonsormationum
est de orem . uti nuper quidam pro nocturno avarum marinarum motu fingebat Anti.Cbyntiam . Ast tale figmentum alibi finge , quia mihi non ais ages . Ergo mu ita quot igie ani. mantur ae membranifieantur animalia sine ad. jutorio di actione solist Adeoque ita animantur ec eonformantur omnia . Ea confirmator Quias sol scitet omnium animationum de organ;ratio. tium universale instrumentum , tune omnes omnium animalium animationes ac eoo ma. tiones tempore diurno prooederent , tempore vero nocturno simul eum Aormiente dormientis matris utero dormiret de quaeseeret : Cessante quippe actione de in iluxu neeenarii Tnstrumen. ti, etiam cemat lc dormit actio agentis princiis palis per ta in itis tumentum neeei'ario adisti.
Atqui eo sequens hoe est absurdissimum: Ergo etiam absurdissimi m est istius absurdissimi
6. P eterea r omne tostumentum debet esse alicuius agentis prioeipalis institimentum rmam, ut phrasi sancti Patris mei Augustini utar, instrumentum, mi ex adoris es agens plinei- pale. ἐγώ retiraeum pendes aliunde, nee eas metipso, sed ex ea . eus eo nectita ν . udicatur . Debet ergo instrumentum esse alleurus eaussae principalis instrumentum, qua diligatur , ad .ium lue , elevetur, pe moveatur, sortificetur,cte. Ergo similiter sol, s generale omnium animationum de consormationum instrumentum solet, fore deberet instrumentum alicuius caussaeptinet palis ipsum adjuvantis, eleuantis, emborantis, promoventis, dirigentis, cte. Ergo vel est instrumentum eanta inerratae, vel ali ius caussae mea . nimirum parentum satus suos generantium ec animantium: Atqui neu trum recte de sapientet dicitura Ergo meque re,cte di sapienter hoe universalis instrumenta M.
eium soli assingitur . In peItas ergo nequit sol diei infrumenium Dei: Quia Deus in ereaturis suis nulla habet propriὸ dicta instrumenta , nisi solim Filii sui Humanitatem, dc septem ejus
Meramenta . Neque etiam diei potest instru . mentum alleuius caussae creatae : Quia eau universales nequeunt instrumentaliter ec mini. sterialiter subitet caussis particulatibus: Atquil sol, s eaussa st, est eaussa communis Ex uni. i versal; sὶ animalia vero sunt caussa speetales de partieulates: Ergo sol nequit esse Ins tumentum animalium in terra generantium de animam i lium. M ais es e ira cenινο sim; Proba erramaiον m: Quia omne in frumentum debet esse caussa suo agenti principali subordinata di Λtqui nulla eaussa universalis subordinati potest ulli ea unae particulari; sed e contra quaevis eaussa partieulatis subordinatur euiuis ea inae suae uni. ersali: Ergo nulla caussa universalis esse potest in frumentum ullius caussae partieularis. Et c firmastis εκ : Quia nulla caussa subcitdi. nata esse potest tam amplae de tam extensae acti. uitatis de emeaeiae, tae est caussa subordinans , eui suboldinatur. Patet hoe in omnibus omni oo eausis suboldinatis di subordinantibus . E. g. nullum instrumentum artis est tam amplae aetat emeae;ae , ae est ipse artifex. Nulla pote nistia , nullus habitus , neque acquisitus neque insulas, nulla speetes, nulla facultas, en tam extensae actionis, ae est anima. Nulla proprIe. tas, nullum aeetilens , nulla qualitas, est tam extensae potentia , ae est essentia aut subjectuml ejus . Et ita est in aliis omnibus omnino. Ea ejus eatis est : Quia caussae subordinatae sunt quas euitales de Omeiales stinet pis , illi subse vientes in negotiis Ec eausiis partieulatibus; unaquaeque pro suo pom dc modo . Atqui omnis eaussa universalis est amplioris actionis. quam sint eaussae particulares: Ergo nulla eaussa universalis potest tanquam instrumentum emelabo iusta ulli caussae partisulari r Agem sol nequit esse instrumenium hominum , aut aliatum an malium . Et rasio a μυνι est: Quia solis omelum est mundum illuminare de ineat . dare ; ἡ istinguere tempora , dies. menses. dc annos: Adducere nobis ver , autumnum , aesta. tem, de hyemem: At vero animalia animare aut membranifieare, id ita potest . ut . ego ponsum D. Lubertum saeti Romani Impetii Ptinet. 4pem create. Id ergo non potest ullo modo. Vib
ma etiam feri pNest ab aere eiνcumstant/. Tam id ipsum ellis prelo de cireum anu ane a Quia s eireum stans aer in an inutionis aeorgani rationis opere solet Dei aut an malium generantium instrumentum ; si . Inquam, cireum stans aer aliquorum animalium animal;onem ac organizationem instrumenta li. ter ageret, agere utique ἱllam deberet per at quam sal eonstitutivam partem , aut pet ali quam formam vel facultatem se informantem. lae sibi in etentem: Corpora quippe naturalia
343쪽
non agunt actiones suas se totis, sed per aliquam sui partem, per aliquam facultatem, aut ali quam sormam sibi inexistentem aut inhaerentem, quae stillis ratio formalis actiones istas agendiae principiandi. Atqui in aere nulla est pars, nulla saeuitas, nulla sorma, quae in nobilissimas istas actiones vel instumentaliter valeat: Ergo aer nequit actiones istas vel instrumentaliter age. Te . Probatis minore Quia in aere nihil est aliud, quam materia prima , substantialis forma illius in esse aeris eonstitutiva, summa humiditas . magnus ealor, tequἰdem in vulgata Peripate. ticorum sententia, aer est summe humigus ae intensε ealidus per spieuitas seu diaphane ita , egregia leuitas, & ab illa promanans debita l. vitatio, & variae horum omnium ubi rationes, durationes, eductiones , aliique similes multimodi. Quid enim in aere est ab his aliud λ Re
vera omnino nihil. Neque enim in aere, utpote eorpore simpliei, possunt esse variae mixtutaeae temperaturae variarum qualitatum , ptima Tum , secundatum, tertiariam, Sc. Sed in su ni
illi solummodo dum qualitates primae, videlicet humor de ea lore Calor quidem in gradu inten. so, humor vero in gradu summo : Ita enim do. eet eommunis opinio. Atqui nihil horum potest agere i nstrumentaliter animalium animatio. nem di Organt2ationem e Ergo neque aer id potest : si enim id posset, utique tatione alicujus suae partis aut sormae id posset. Minoν ιενι με - νιν inductione o ediam notione uti ortim: Primo ergo id non potest aer ratione suae materiae rQuia haee plane igna sa est, de nil nisi pondus iners, rudis , indigestaque moles . Neque ei. iam id potest ratione alleuius modi sibi inexistentis aut inhaerentis: Quia modi non sunt plus quam materia activi, sunt omnis activitatis de emeaeiae expertes, possunt informare dc effectum lsuum formalem dare ; at vero emcti ve caussare nihil possunt omnino a Uti tradunt & eiedunt passim Modalissae omnes , exoepto, quod sciam, omnino nemine. Neque etiam id potest aer ra. .ione sui ea loris a Quia id eonfitentur Marpur. genses: Dieunt enim non semel, licet tamen iis ineonstanter , quod calor gallinae instruimentaliter neque animet , neque organiret,
sed spiritus ouo inelus a ealore gals Inae evellati de impulsi. si id non possit calor gallinae vivae
Ee animatae , quomodo ia potetit ea lor Inani stati xe impersecti elementi λ Prosecto multo minus. Praeterea calor non est, nisi caussa quae dam determinata ae partieulatis 1 Est enim itis. ma quaedam aee dentium materialium speetes. Atqui eaussa aliqua partieularis nequit esse Om. nium sei me eaussarum, earumque nobilissima. tum, de quidem ad actiones nobilissimas ae emi. nentissimas , generale instrumentum 1 Nemo enim potest fluobus servire. Idque non tantum
inhumanis & moralibus, sed etiam inphysieis Et naturalibus . Equidem diversos diversa tu.
varit, nec omnibus ea ussis oran a instrumentaeon veniunt. Instrumenta sunt eaussae auxiliares l& subs diarim: omnes autem eaussae principales ad quascumque suas actiones iuvari non possunt uno, eoaemque subs dio Ae auxilio. Pictor tu.
vati debet penteillo, faber malleo, seriptor ea. l
I lamo, typographus typo, sculptor dolabro, dce. Neque possunt omnes artifices uti uno eodem. que instrumento. Alio organo utitur anima ad visiones, alio ad auditiones, alio ad imagina tiones 1 Asia saeuitate utitur ad elaborandumehylum, alia ad sanguinem, alia ad lae, ali ad semen, alia ad spiritum: Alia est saeuitas attractrix, alia expultrix, alia diseretrix, alia distributrix, dce. Una ergo eaussa , una qualiatas , una facultas, aut una potentia partieulatis nequit esse generale instrumentum ac universale
subsidium plurima tum diversatum aedissidi ilium eaussarum prinei palium : Atqui ealcit est eaussa quaedam partieulatis r Quomodo ergo esse possit
generale omnium naturalium causarum instin.
mentum ae subsidium ; idque non ad unam ali. quam actionem, sed ad actiones innumeras aepropemodum instillas et Ea silue non uulgares de stelles , sed nobilissimas , eminentissimas, aeari, fetos stimas. quales sunt an Imatio , ossifiea tio, earniseatio , membrani statio , sanguifi. eatio . ae tota denique animalium membra nisi eatio ae organiratio ὸ Certe qui sta sapiunt, nihil sanum sapiunt. Neque etiam id aer potest ratione suae summae humi Aitatis. Quia s ad iam tum ae tam generale ministerium non possit pro moveri aer a suo calore, quom o eo sublevabi. tuta suo humore λ Equidem humor est qualitas longὸ debilioris ae infirmioris effractae, quamst calor. Aristoteles enim humorem non inter activas, sed inter passivas numerat qualItates Adeoque omnia argumenta militantia contra
hujusmodi genetale ministerium ae subsidium eatoris , longe sortius militant eontra tale ministerium humoris . Neque etiam id potest aer ra. tione suae levitatἱs aut levitationis i Quia Iemitas de levitatio sunt sordiae subiecti sui loeo motivae , ae motuum loealium effectivae; de quidem te i. tatio nihil est aliud, quam impulsus quidam speeio non disserens ab impulsu proiectorior Hie autem quid possit in animationes de anima. lium eonformationes ρ Quid eum his actionibus habet pioportionis y Mehercle omnino nihil. 8. Restat aeris forma substantialis . Restae
quaerere, an aer hoe generale ministerium subi. re & exerrare non queat ratione suae substantia.
lis sormae suἰ eonstitutivae ρ Et dieo id possen quaquam. Probatin; Quia activitas de emeaeia sol mae substantialis in nullo exredit activitatem de esseaeiam omnium aee identium sibi natis tum ae s bi subordinatorum . praeterquam in saleommunieatione, seu sui smilis productione. Id est, Dima substantialis nullam potest et ieero aut prineipiate actionem, nisi sui smilis gene, rationem dc actiones omnium suorum aeeidemtium, suarum saeuitatum seu potentiarum . At qui omnia activa de nativa aeris areissentia sunt humor, calor, levitas, de levitatio: Equigem ego non seio quintum, vel si sit, oro ut illud doeear. Ergo substantialis forma aeris nihil potes praeter sui smilis generationem, de horum quatuor aeeidentium actionem: Atqui nullum ex his aeeidentibus potest tamquam generale in-
frumentum animalia conformare aut animarer
Uti iam hactenus dixi. Ergo neque id potest substantialis sorma aeris i Etenim si id posset
344쪽
Ac valeret, nativorum suorum aee Idantium seu Deultatum emeaeiam exredere deheret; quod est per naturam i possibi te. In gi sevisu hoe ore..ia sunt elata praeter maiorem: hae vero est primcipium certum Et indubitatum . ae a quoeumquemlito phitasopho bene notandum . Eι patet in aeti Bara r E. g. Anima nihil potest , quam intel.
lectiones . Wolitiones , visiones . auditiones , imaginationes. nutritioses . augmentationes.& vegetationes elirere, di alias quais is aliarum suarum facultatum seu potentiarum furectiones de actiones emeete . Forma substantialis aquae nihil potest, quam in frigidare, humectare, de-stendere & gra vitare: Quae sum actio aes quatuor suorum nativorum aeeidentium . Et ita est de omnibus aliis . Generaliter erg4 substantialis sol. ma evredere non potest emeaeiam de acti vitatem suorum nati.orum auidentium, praeterquam in sui eommunieatione, seu sui similis productio. ne . Et hoc, uti dixi . est prines pIum pule, tumae hene notan/um. Rario equa es elisa di eo di Quia nativa activa aeeidentia sunt formatum subsant;al Ium Ia agendo auxilia S sabsidia : Nam , in habet vulgata definitio , Qualitas est nati umsubstantiae ornamentum ae virtutis activae eom.
plementum . Unde Arma substantialia, si τε sit viva, sive non viWa, s sit omni suo natim ae. eigente spoliata . est ad agendum ineompleta ct in expedita : Uii dixi ex sancto Augustino R. pia Cap. 2. Adeoque fine suis nati sis aee identi. ibus. sne eorum subsidio & auxilio , nihil potest i
agerer Et per eonsequens eius virtus , emeaeia , ae activitas excedere nequaquam potest virtutem, activitatem, ae meae iam omnium suorum nati.
vorum accidentium smul sumptorum, nisi in 'generatione di produe ione sui similis r Hane enim exequitur forma substantialis per se, sine saeeursu, subsidio, ae auxilio eujustumque suiaeeidentis; ut sempei suis mihi constantet v,
sum . Atqui nullum natiuum aeris areidens π.thst esse instrumentum viventia animans de eon formans: Ergo neque id esse potest aetis sorma substantialis . adeoque neque ipse aer. Perga. us modo ad quartum .
q. Uarto ergo dieitis r ova duplisem habete suae eonformationis dc organira. trinis caussam : Usam principalem , alteram subsidiariam ae instrum εntalem . Caussam huius operis prinei palem Ateitis esse animam gallinae sive presentis, sin absentis; eaussam subsidia. xum ae instumentalem dieitis non gallinae loeu.bantis, furni, fimeti, mammillae . aut axillaeaalorem . sed spiritum ovo melusum a ealore i m. pulsum & exeitatum . Utraque autem vestri di. si pars est planἡ falla. At mitor ego equitim , eur vos , eum viri docti sitis . mentis uestriplaeitum dumtaxat insinuetis , de nulli id ratiune aut irrefragabili auctoritate roboreistis δ Molia negatis, multa a me veratis : Ulata haee amplius quid ρ Nihil omnino probatis.
Probationes vestrae sunt . Est luee merigiana elatiar veritas, experientia id docet, patet ad oeulum , dee. Impugnationes veris vestrae sunt. Consequentia est ridieula, etegat Iudaeus Aper la , Anima ovi nauseat, die. Hae non sunt probationes aut impugnationes; sed sunt irrisones, subsan nationes, ae cavillationes. Non ita ageteo potiebat viros doctos de qualificatos, quales vos ego suspieio, veneror de honoro. Vetum ivit
ita Ptimo ergo, subsidiarias ae instrumen. lis ovi eonformator nequaquam est in lusus ovo spiritus. Ratio as : Quia spiritus, qui non est . non potest eonformare de organietaret Equidem non entis si eut nulla est ementia, ita nulla est
actio de emaeia. Atqui nullus est ovo inelusas spiritus: Quum quippe est totum frigidum de gelidum; adeoque calido spiritui ineptum d miellium, Uti dixi latius supta Cap. 8. Ergo
ovum nequaquam potes eonformati a spiritu imira se oesuscitanquam 1 prineipio suae eonlae. mationis subsidiati . Adstipulabimini fortasse Antonio Poneto Sancta Crur l. d. renae tu PDIUUI. duνeg. 2. eoutra opinionem Dactsi FD-ni, direntes eum illor Ia j-ιmbas feιδημὶ solatis inseriris, ιn oma , sa piscibas , eme Ius Et soaειν Diri assas . Ibidem matutio , u vim is oris spuetur ι nisa sa coatrartam, fi . ueris . Uerum proba tu, tu enim obligatis: Nam meum dictum est pura negatiua; at tuum vero est quaedam amemativa pune meae negativae t n. tradictoria r Atqui pura negativa a nemine pro bati debet, quia per naturam probari non potest; At vero quaeeumque assirmativa purae Magativae eontradictoria probati omnino debeti niali talis fuerit, ut pro illa Iuris aliqua praesiimptio steterit. Quae omnia bene novistis. si alterutrius eodiem ttitis .el modice logistis. Elgi allegan Aarum obligatio probationum in eum bit non mi hi , sed tibi . Interim tam ea quod mihi non imis ponebat obligationis neeessitas, suast, de ut niseetem esseeit opinionis de amiti mel νerhase Probavi enim meum Hictum supi, C p. 8 Αs da in stramentaria ae subsidiaria hujus siminei spἰt, tus , in consormationis Opus effemia dieam alias adhue plura. i. Neque etiam ea um hujus operis mineIN-lis esse potest gallinae ineubantis anima . Rar ses: Quia animalis in hantis anima ovo nihil confert amplius, quam illi eonferat ealidus furanus . t epigum hypoeaustum, pingue fi metum, a villa aut mammilla humana . aut aliud quod eis
simile oui lamentum: Nam ab illo, a quo sequi.
tur par effectus. etiam datur par i-fluxus. At qui ista omnia non conserunt ovo influxum suae organimionis priueipalem ἔ imo neque influis xum instrumentalem r Conserunt enim solam eatissae prinei pal ter influentis ae organirantis alba ationem , sotionem , quas sopita fle gor. mientis exeitationem. At ag opus suum inehoan dum de eonsummangum invitationem ae impulissionem : Uti eon redunt etiam DD. Marpurgenses. Elgd is ipsum dumtaxat , di nihil aliud
praestat ovo anima ovi pari animalis ovum Avenistis , de incubatu suo eateiae entis. Pν terra a Sigallina ineubans solet prineipalis hujus operis
345쪽
eatissa, debetent semper in ovo progue; organa ratia . qualia sum gallinae ineubantis de organa ista stinet paliter caussantis: Etenim Omnis caussa prinei palis intendit sibi assimilate passum, de
passum informate talibus sormis, qualibus in. sol mala est ipsa. Atqui id nequaquam sti Nam organa ovi non assimilantur organis gallinae in.
cubantis, sed gallinae ovum patientis , illique animam impii mentis . Eadem quippe gallina
uno , eogemque ineu batu ex uno ovo exelu.
dii gallinam sibi similem , ex alio anserem,
ex alio ciconiam, ex alio perdicem , ex alio turdum , ex alio passerem , dce. Ergo gallina incubans nequaquam ess harum organizationum prineipalis caussa . Quomodo enim eadem speeie avis unci , eodemque ineu M. tu produceret tam diversas, tamque dissimiles organirationes λ Hoe verδ est in eo neeptibile. Gallina ad summum produeere posset organa gallinaeea; at verra passerina, anserina , e cinxiarum , turdotum, perdieum, non potest ullo modo . Singula ista organa requirunt diversa temperamenta . diversa membra , diversam fi .guram . diversum ordinem, diversas ac repugnantes qualitates; uti eonsideranti ne tu pate.
hit: Quomodo ergo his omnia seri possint ab
una, eademque caussa λ Est certi ineoneeptibile. Die ergo singulas lingulorum ovorum animas , quamque pro sua qualitate di eonditione suam emeere organitationem, & omnes has disseultates eqaseris, de vetam ac genuinam Drga.
nietationis caussam sne dubio invenetis. Nam organietatio non potest provenire de foris a eiussa aliqua semini eonformato exit in ea . Idque jure meritissimo a Nam organizatio non est nu. da seminis figuratio; sed est insuper nutritio, augmentatio, ossi fieatio, earniseatio, plumi, seatio. &e. Uno verbo, est aggregatum quod dam innumerarum ae ser8 in saltatum actionum .italium. Atqui nullitio & a tetio, aliaeque id genus vitales actiones non possunt advenire destitis a eaussa aliqua extrinseca, qualis est gallinae incubantis animar Uti a nemine potest ne. gati. Ergo neque ita advenire potest organi M.tici Ac eonformatio Ovorum i Ergo provenire debet ab aliqua eaussa interna de init in ea. Haee autem non in alia, quam informans de inhaerens
I 2. Et cans manta ν hise omnia r Quia si galli na ineuians solet eaussa minet paliter organi.
ratio, nequaquam esse posset actio continua, sed is oret quam saepissimὸ interrupta e Consequens absur/um est i Elgo dc antecedens . Pνabatuν sequela majoris : Quia gallina non semper ineu-hi tui .aeat; sed aliquando etiam suo pastui, aliquando uolatui . aliquango distut sui r Uii meum est ex quotidiana experientia . Ergo si gallina ineubans laret eaussa prinei paliter orga.
nitans, organitatio nequaquam sciret actio eon.
tinua , sed quam sepissime intereupta 1 Nimi
rum toties, quoties gallina ab ineuiatu turgeret, & ad passum , volatum , aut spatiatum tenderet. PMet bae consequear a: Quia eessante influxu eaussae mine; palis, etiam cessare debet effectus; uti est indubitatum: Caussa enim pri n. et palis est primum movens, a quo omnia instru-
menta , aliaque omnIa agent; a suborginata imetraditur, impelluntur , diriguntur , adjuvan. turr Cessanie autem eo, quod primo movet. rassant & cessate debent omnia , quae moventur
ab illo . Atqui dum gallina ab ineuhatu surgit.
tune etiam suum insuxum suspendit: Elgo si gallina ineubans sciret principaliter organirans , toties organietatio interpolationem subiret, quoties gallina ab incubatu spaeiatum abiret. Pra. hortiν misis: Quia caussa toties influxum suum suspendit de in teipolat, quoties a passo suo saausett AE absentat: Neque enim in dissans , a sens , dc remotum insuete A agere potis est. Ergo quoties gallina spatiatum surgit , toties ab ovo suum influxum interpolat de suspengit. D Inde r Oua sepe non excluduntur per incuba
tum eiusdem a. is, sed per aves planέ Aissimile, ae diversas a Diversi temperamenti , diverse
speeiei , ἡ iuersarum qualitatum , diversorum membrorum & organorum, Ece. Quomodo eo go hae , s sirent prinei pales consor matrices. non saeetent difforme monstrum omogo eandem conformationem suae plane dissimilemae dissentaneam possent continuare ae consum.
mare Id sanὰ ego non ea pio. Valeat ergo ineuis hans gallina, de vivat ovi anima . a Dieunt Marpurgenses organitationem esse omnino continuam, neque unquam interpo.
latam aut interruptam . Nam licet gallina spaeia. tum vadat, non ideo tamen ineli atam organi. rationem interpolate Illam enim potest conti. nuare non minus absens, quam praesens 1 Imis potest absens non tantum illam iam inchoatam eontinuare, sed etiam inehoate de eonsummate. Lieet enim si quandoque absens eorpore, nunquam tamen est absens emeaeia dc virtute iRelinquit quippe post se visi Mum in ovo spiri.
tum. suae virtutis ae emeaeiae viearium . suaque
actionis in ova derivativum. verum gallinam
nobis elegantem de mearem narrant 2 Λliae caussae non solent, neque valent caussare absenistes, quomodo id ergo valeant gallin Pro .cto id non possunt. Ratis es : Quia eaussa primeipalis debet vere agere, essectumque illum, cujus est eaussa pinei palis verἡ ptineipiale de eaussare : Vou quippe Mincipatu vocem caussa neque diminuit, neque alienat, sed restringit. speei-fieat, attollit, ae nobilitat. Atqui gallina abseas. aut etiam mortua, non potest oeti a se absentisti temoti organirationem veia agere, aut minei piare : Ergo nequit istius organi rationis e
se vera eaussa . At s non eaussa vera, quomindo prinei palis Ac primaria δ Vox videritis. Pro
batus minaν : Quia actionem conformat ivam v
tἡ agete de Gustate, est illam ἡ sua entitate emit. tete, eamque a sua entitate exeuntem & Aepenadentem habere a Atqui actio eonlamativa n. quaquam exit, neque exire potest, non egro.
ditur, non dependet ab anima gallinae mortuae aut absentis : Qui enim actio facta de exereita hie in Belgio taeat, egrediatur, aut dependeata gallina existente alicubi in orbe novo st Ergo anima gallinae absentis nequaquam ver8 agit aut
346쪽
xaminata Deatiis auram est . Rursus more suo affirmant, arguunt, culpant; verum
nihil rationis adserunt, nihil probant. GHω-
mationem qued a linei , Conformalionem vera es actionem eo virmativam ex sua entitate emmna.
rauibus pre emanat ovem , non pre transminatimam, tit in auditisne , Usse, o ipsa quoque conformationa, quae is ipsa actis Abas aeneris o ;sa paret. Sed profecto erratis. Propositio mea
est quam uni .ersalissi, veta : Noti in soli, actionibus emanativis , sed etiam in omnibus omnino transmutativis. Et quare quaeso in illis proeederet, in his vero elaudiearet Nullum uideo fundamentum. Vos quidem id asseveratis; seg iterum more vestro nulla ratione aut auctori- ltate probatis . Dieo ergo generaliter e Agere lquaeumque actione , sive emanativa , si τe trans mutativa , id palam refert, nihil est omnino laliud, quam ahionem ex sua entitate emittere, irimque i sua enti tale dependentem di exeuntem habere. Ralla est: Quia actio 3e essectus debent ab agente de effetente veth depen/ere : Hoeenim illis quadrat ex genetali ratione effectus. Ergi, debent dependere vel per informationem aut inhaelicinem, vel per reciptionem aut subje.ctationem, vel pee finalirationem aut tractionem, vel per exitum de praeessionem : Ego enim nestio alium dependendi modum. Atqui non dependent per informaticnem aut inhaesionem rQuia hue proprium est effectus Mimalis. Neque
etiam per reeeptionem aut subiectationem: Quia hoe quadrat soli essiectis materiali. Neque etiam per finali rationem aut tractionem : Quia hoe
proprium est effectui finali. Erad dependere de.
bent per exitum de proeemonem : Hoe enimrroprium est effectui eaussae e meientis. Adeoque
agere nihil potest esse aliud , quam actionem de
Mectum ex sua entitate emitteta, eumque sept edendo di Meundo dependentem; dc dependendo exeuntem de proredentem habere. Ego me castor non video. quid sciret, aut sore posset aliud . Et Id magis uetum est in amonibus transmutativis, quam emanativis. Quod patet ex usitatIs ae ea non ἰratu de hae actione loquendi formulis. Dieimus enim de eaussa transmutan.
te: Quod actionem suam diffundat per totam suam sphaeram . Quod derivet illam per passa viciniora in remotiora i Quod det ad imprimat il- Iam istius de esseae ilis vicinioribus, quam remotioribus, Quod illam reverberet. reflectat, restingat, die. Atqui actionem difffundere. deri. vare , gare, imptimere; re erberare, reflecte. re. refrangere, δα. Quid, inquam. hase sunt aliud, quam actionem Ese, aut ὰ sua emitate emittere Sunt quidem alia nomina, verum unale eadem res signifieata. Ergo actione transmu. tativa agere nihil est omnino aliud , quam actio. nem ex sua entitate emitteret Ergo liret haee mea propositio male negeret de omni actione; peius tamen negatur de transmutativa, quam
Pti meae propositioni tertiam adhibent Mamur.
enses responsionem, his verbis I Tntio ras
a priue pisti communicasa aru . Responsio haee etiam merat in multis. Primo ergo anima gallinae absentis nequit agere ex ptinet piare actici. nem eonformativam per inelusum ovo semi.
neum ae proliseum spiritum a Quia talis spiritus nullus ovo inest , uti jam dixi saepitu. Deinde. talis spiritus sit, non sit; nihil ad Am faeit. Quomodo enim gallina absens per impressum
se prolis eum spiritum possit actionem eonforma. tivam ea utare, dc quidem eaussare prineipalitet Eteo;m si solummodo per spiritum intermedium agit, solummodo mediat/ agit . Λt si solam mediat/, quomodo verἡ λ Si non veia, quom ἡρ pritiei paliterλ illud eratὸ ego non capio. Nam caussa minet palis debet actionem, cujus est eausisa prinei palis, vere agere: Debet enim illam
prinei liter . proprio marte, propriaque virtu. te agere . At vero hae Omnia epitheta signifiea. tionem voeia uer/ nequaquam impropriant, non diminuunt, noti distrahunt, non aliena t. sed ἡ eontra attollunt, nobilitant, eique quamdam emphasim de antonomasiam donant . Caussa ergo ptineipaliter agens debet agere vetἡr Atqui eapssa mediatὰ agens nequaquam agit vere Neque
enim mediatὸ agere est ver8 agere . Ergo gallina. ut eonformationis opus verὰ agat, non satis est . ut illud mediate agat, at opus est, ut agat illud provi, de immediat8. Λtqui gallina absens ne, quit illud attingere de agere proxime Ex imme diater Quomodo eigo possit illud agere priori.
Quia si caussa mediatὰ agens de mediat ἡ eaussansverὰ ageret. vereque ea utaret, si mediatὰ agetati mussare solet veta agere, vereque caussare , jam avus meus me verἡ eausasset: Imo non solus avus meus, sed de meus abavus , proavus, atavus, tritauus. de ipse denique primus Parens Adam me verὸ egisset, vereque in genere eaussae meientis eausasset: Λdeoque homines caussa
renide agerent non tantum eo tempore, quo vivunt , seg etiam eratum, milla, bis mille annos post suam mortem : Etenim tam diu media damni per caussas intermedias a se proredentes de derivatas, quibus Wirtutem caussiandi dederunt
de impresserunt. Quam philosophiam, si vos votam ae legitimam eredatis, oro obnix/ ut illam in Hassia vestris Cattis retineatis: Nos Belgae, homines sumus, adeoque delieatiores Sunt enim haee omnia lono absurdissimar Ergo etiam tale est eorum anteeedens: Λdeoque mediatὸ age. re nequaquam est ueia agere. Ea νatio apriori es a Quia ver agere est actionem Hia E sua entitate emittere . Aiffundere , derivare seu elaeulara,
eamque habere a sua emitate vese depengentem,
347쪽
ν reque preeedentem. Est, Inquam , illam hahere a sua entitate procedendo dependentem, ecdependendo proeedentem. Hoe est prineipium
certissimum de a nemine negandum e Quod qui
negat , ne io an Philosophus vocati queat. Atqui mediate agere, seu e sua entitate acticiis nem mediath emittere, eamque a sua entitate
media iὸ Noeedentem di dependentem habere, nequaquam est illam habere 1 se dependentem
dc plocedentem vet/. V. g. mea generatio non dependet neque protegit vete a meo auo 1 Neque
organietatio ovi facta hie Lom, uti in Blabantia dependet aut procedit vetἡ a gallina exissente Mat purgi in Hama , Pratae in Bohemia , aut Viennae in Imperiali Austria . Ergo mediate
agere nequaquam est uer8 agere: Adeoque or- sanietationem . quam gallina solum mediate agit, nς aquam veth agit . . At si non veia, quomodo mineipaliter λ id voa vigaritia. Er ra. rio mihorti est : Quia generatio mea exiti solum modo ab essectu mei avi, nimirum a patre meo vel a matre mea , de quo statim infra o Similiter conso matio ovi hie Lovanti existentis exit G. Iummo/o ab effectu gallinae hine Lo uanio Mat. purgum deportatae, nimirum ab ejus semineo aeriosi fico spiti tu i Ita enim vos dieitis. Atqui effectus mei Avi nequaquam ess meus avus: Item empus gallinae nequaquam est ipsa gallina ruis enim tantum 1 sano deviet ρ Ergo neque mea generatio ueri exit a meo avo, nave organi ratio ovi euisentis hie uanii a gallina exi.
sente Marpurgir Adeoque neque meus a Uus,
neque is a gallina sunt istarum actionum eiu
vetae dc principales . r. Huie argumento respondent Marpurgensese Respondeo primo, neque hae inremea 6-us ad Nis
I as In fere. U Ummentum unis separatum , dum m.due a diuem in Iopa. Haee ille . Vide , quanti illum Ruvium , ut; que Monaehum de hominem Catholieum, faetant; eius auctorita tem nobis pro ea non e fle regula allegant . 3. At responso nihil sieit ad tere . Nam mi.
nor, quam negant. non suit haee, Distis in ra. mentum actititare se νarum , aut instrumentum B in rate separatam potes ageνe fine amesi coacu
su 2 is utaria eatissae primipisti, ; sed minor a me assumpta di ab illis negata es haee, Neae se una stea es teri agere. Ad huius autem propofitionis salsseationem quid facit divisci in frumenti in
coniunctum ae separatum Revera gmnino nihil. Nam sive detur, sue non delut instrumere tum acti et irate separatum, adhue verum manet,
quod megia te agere non sit Mia agere ι eum m diate agere non sat actionem vere principiate. tia sua entitate in passum derivare, quod tamen ad vere agendum est planὰ ae omnino ne si rin m. Et illi enim, qui instrumentum acti vita. te separatum defendunt, etiam quDd mediato agere non sit vere agere dieunt: Quin imo illidi eunt id quam maxime, magis quam ego . vel si id doti dieunt , sbi omnino contradicunt. Nam caussam prinei palem, quae emctum suum solum mediatὰ per instrumentum agit, di eunt simplieiter de absolute non agere : Ergo di eunt non ve agere. Nam qui mussam aliquam dieitsmplieitet de absolutἡ non agere, qua sonis illam direret vere agere Prosecto non nisi sto
te estonti. Ergo Aleunt mediate agere non esse vetὸ agere. Paret autem darecedens a Quia i strumenti activitate separati defensores Hi euntemctum agi, moduei, dc attingi 1 solo in strii.
mento, per actionem, eoactionem , suceursum, auxilium , aut assissentiam ea ussi minet palis nequaquam adjuto: Dieunt infrumentum agere se solo, caussa prineipali neque adiuvante, neque coagente, neque eon eurrente: in hoe enim est punctum nostrae controverss ; isti hoe aiis. mant, ego autem nego. Ergd dieunt effectum, eaussa plinei pali smplicer non agi; adeoque dieunt eaussam prinei palem simpliciter non age. re. At s smplieiter non agit, quomodo vere
agit λ san8 nequaquam. Debuissent ergo Mat. pu genses ad rem loeuti suisti , dc propontionem, me assumptam firma ratione oppugnavisse: Hoe enim ego avide audirem . Verum de hae
i actiostare separaιam in ramentam. Verum est,
i id diuistis; ast non vet8 dikistis. Nam rei noni exissenti magnam emeaeiam attribuistis. Nun. i quid erg4 rem praeclaram gessissis ρ Nolite trium. t phare : Certὸ, ut triumphetis , opus est, ut magis strenu/ pugnetis . Aereutis quidam i pro
titulo hoc, quem aeceptale neque volo , neque ualeo, summas vestrae benevolentiae , bonaeque
vestra. quam de me indigno formatis, existi. mationi gratias habeo. Ego enim Philosophiae minei pibus de Hereulibus non me eoaequo , D . que in eonvivio Domini mei superiorem loeum
t eligo, sed plaeita illi humilitate ipsi deser. ite
348쪽
u rotis ira. Et adhue vanior sne lepore dc sundamento iactantia. Audumvis illum. Et nos a u.
diemus vos. Iaia , inquit, In Τνtimentum non potes effectum predurere se IOD ; sed debet afutri ,
elevari , mvideri, ae per totam Iaam actionem duelvi eatissa prive pes Instrumentum enim agere debes in virtute catilli principalis . Eud mlium dari pa. to instrumentum ab Maisti resperatione suis cisti σμια pHis separarum . Hate verba sunt serme mea. Λudiamus Responsum. Respondeo od eon.
sequentiam, L In genere loquatur , falsis es. Hem quo tempore eonsequentiae caeperunt esse falsae. Dum ego Logi eam distebam , dc doeebam , eon. sequentiae erant bonae vel malae, Ieg;t Imae vel il- legitimae ; veritas vero di salsitas quidem ineranteonsequentibus, consequentiis vero nequaquam.
At video, vel tempora rem hane antiquam mu .ltaverunt, vel Marpurgenses turpIter erraverunt. Ruvia enim expν69 distingvit intra instrumeηtum conjunctum o separarum. At Ruvio etiam ex .
presse dixit, Esse uni eam, sanctam, Catholi. cam , ae Apostolieam Eeelesam i Eius eaput esse Romanum Episeopum i Esse in Eeele sapotestatem dandi Indulgentia si Corpus Christi
esse vere in Saeramento Eueharistiae; non tamen
esse ubique: Non fieri in Eueharistia impa natiorem, seil panis in eorpus Domini eonversionem, fle alia similia multa. Miror ego san , eur illum in his omnibus eontemnatis, in isto vero puncto dubio ae probabilitet salso illius auctoritatem
nulla ratione firmatam tamquam certam regu lam ae infallibilem veritatis canonem nobis ob
Σ. Negatis erg/ meam eonsequentiam. Ast pessimἡ . Pνobo euὸ tium: Quia instrumentum ex ratione generali instrumenti non potest eaussae prineipalis effectum produeere se solo; sed debet eaussa nitiei pali adiuvari, elevati, ae
ab illa per totam actionem moveri ae diligi. Hoe vos eo needitis; ad misso enim antecedente negatis consequentiam. Et quidni conredere. tis λ Nam omne instrumentum debet agete s 1pta propriam virtutem , supra propriam capacita. tem fle esse ae iam 1 quomodo autem supra nati vam innatae suae virtutis e meae iam agere postit,
nisi ab aliquo potent;oti & principaliori asente
supra suam emeaeiam extollatur, elevetur, &dirigatur Videtis, quod nullo modo. Atqui
instrumentum non potest attolli, elevati, ad. iuvari , moveti, ac per totam actionem girigia eaussa minet pali non existenti, aut ad mille milliaria absenti: Diligi enim, moveri, & ele. vati solummosso potest eaussa praesent; dc sibi actualiter asissenti . Qui enim tu ex ἱuena in Hassia, in aliqua actione ineboanda de consum.
manda adjuvares me existentem in Arabantia λProfecto non est tibi tam lata, neque tam ex. tensa virtutis activae emeaeia. Ergo nullum dari potest instrumentum ab actuali eaussae suae plin. cipalis praesentia , directione di eooperatione
separatum . Patet m κω : Quia instrumentum juvare, elevare, movere,ae per totam actionem diligere est simul eum instrumento agere.
Quid enim esset aliud λ Numquid equum intractione adjuvare est smul eum equo trahere vel ditis. Lum opera Tom. XII
sori E pellere aut trudere Nunquid extorem in ea lensione adjuvare in s mul eum illo ea leti. eere Est sane id ipsum . Λtqui nullum prinei.
pale agens potest smul agere eum instrument absenti Uti vos mecum , evidentia veritatis eompellente , fatemini . Ergo nullum agens minei pale potest instrumentum absens ad uila.
re, Atrigere, aut eleva terrige que neque ui.
tum instrumentum potest a caussa plineipali a
setiti, multo minus 1 non existenti, moveri,
adjuvari , diligi , aut elevari: Adeoque non est ullum in si umentum ab actuali eoneursu suae eaussae principalis separatum, sed omne omnino isti actuali cone ut sui est , ct esse debet semper 8c ubique conjunctum . Eι confirmaruν 1 Quias daretur ullum instrumentum ab activitate de actuali eooperatione suae eausa prinei palis separatum , illud deberet essectum eaustae plineipalis producere se solo . Hoe elarum est: Etenim si essectum non produeeret se solo , sed eum actuali eaussae principalis adjutorio , iam non solet inst tumentum a eooperatione separatum, sed illi eoniunctum. Atqui nullum instrumen. tum potest eaussae principalis estectum produe te se solo : Hoe eoneessistis. Ergd nullum dari potest instrumentum ab activitate de actuali sitae eaussae principalia concursu separatum. 3. Pergunt Marpulenses , de dieunt 1 se.
etinra exempla reclamant. Ut ferrum Igmtum suissam accendens. De hoe exemplo dieam statim . volo enim prius de sendere principalem caussalutatem impulsus , ratione eommodioris eonne. xionis. Globus / bombarda rei ti*ti lacomes . .. . Tertia elavistia instrum ηιι est dum . Aha s octuatis ct m,nuatis: De securis morionem , δι- νectionem, praesentiam, Θ in enliam eontina meatissis sae principat, reqvijit. Alia in subjici si oclua instrumentum a sua ea sis μιηι pati per metuis
rem communicatam aptum ad operandum posts --
nibus requistis νeddorum est. Hoc modo sp,Hrtia ad rimetationem et vari 2 directa δεχι. Hos quisdem inclusos ovo spiritus jam dudum inelamastis; verum elamare Aebetis altius: Non enim vos audiunt, quid habere velitis non capiunt:
Nee enim in rerum natura existunt. Ut ergo reis
perlatis separatum activitate instrumentum, stu-stia de in vanum in voeatis hune ovi spirἰtum . 4. Deinde duplicem eaussarum elevationem, set Leet actualem de habitualem, libenter admitio . Utramque enim hane elevationis speciem semper ego domi de defendi. Attamen non siis eut vos. Nam elevatio habitualis non habet lovi eum inraussis instrumentalibus , neque elevat
adesse a substantiales r Habet loeum in soliueaussis prineipalibus, elevatque eas ad solos es- sectus aecidentales. At vero elevatio, de qua hie agimus, est elevatio instrumenti, item est eleeatio ad actionem, imo ad plurimas actiones substantiales. Est enim elevatio ad organi Eationem de eonformationem, quae est aggregatum quodHam ex innumeris ae sere ins nitis actio nibus, partim substantialibus, partim aeeiden. talibus . Adeoque elevatio habitualis nihil nete ad praesentem easum. Et quamvis neeret, ni hil tamen pro vobis saceret : Nam etiam eaussa habitu aliter elevata non potest ab actuali
349쪽
cooperatione, Ex eo ne uisa eausti habituat; ierelevantis esse separata r Adeoque quantumvis semen , aut semineus vester spiritus foret eaussa habitualiter elevata , nequaquam tamen foret caussa ab actuali mussat habitualiter elevantis concursu separata . Hoe autem est punctum, quod vos quaeritis. Vetum de tota hae materia
Impulsus Deo mollius non es lonum eae iam im ramenti activirate separati.
. A Ggrediamur modo vestra exempla , quae
o nobis obtruditis ad defendensa & de.
monstranda vestra separata quoad activitatem
di actionem instrumenta. primo addueitis ita
Pulsum Ioeo-motivum , a proiiciente, pellente, trudente , aut vehente , eorporibus prosectis, pulsis, trusis , aut vectis impresiam . Et equi' dem miror id ego : Et quidem vehementer.
Nam, etiam iuxta vos, ct juxta me, di iuxta
rei veritatem , Omne instrumentum debet esse caussa ele .ata : Ergo etiam impulsus loe mo. tivus, si instrumentum foret, deberet esse caussa elevata. Ergo deberet esse caussa elevata vel eleetatione actuali , vel elevatione habituali: Neque enim datur tertius elevandi, aut eleva ticinia mogus: Uti dieci non ego solus, sed duvos mecum vel bis expressis ex evidentibus. At. qui impulsus Ioeo motivus nequit esse caussa ele. vata , neque hae, neque illa elevationer Elgo nequit absolute esse caussa elevata r Etenim quod neutram ex adaequat divisivis partiei patgenetis spretem, quomodo partiei pabit genus λNullo pto secti modo. At si non sit eaussa et vata, quom go erit instrumentum λ Nequaquam et it. Quod vem impulsus non sit eaussa eleuata elevatione actuali, es plantim o claram. Nam
omnis eatissa . quae actuali elevatione elevatur, est eaussa actuali eaussa actualiter elevantis eo .perationi conjuncta: Uti eo neegitis etiam vos . Atqui vos praetenditis impulsum esse instrumentum activitate separatum: Ergo nequaquam Aicere potestis, quod sit agens actuali elevatione elevatum. Sed neque est agens elevatum eleva. tione habituali. Ratio es clara : Quia agens elevatione habituali elevatum est agens in se reei
siens habitum sui ad actionem sibi nimis emi.
nentem elevativum r Ita norunt omnes , qui terminos norunt. Atqui impulsus non est agens
reeipiens habitum siti ad nimis eminentem actionem elevativum ; sed ipse est habitus, aut certe qualitas habitui smilis, lapidi impressus, in eo. que motionis loealis mussativus o Uti per se manifestum est . Ergo impulsus etiam nequit
esse agens elevatione habituali elevatum o Adeo. que non est agens ulla elevatione eleratum, ex per eonsequens non est absolute agens elevatum. Λt si non si agens elevatum, quomodo est in. tumentum P Non est ullatenus. Et tantum abest , ut impulsus h Ie si instrumentum, aut agens elevatum, ut sit potius agens elevans. Nam ha.
hitus subjectum suum ad actionem aliquam pim poritonans est potius agens elevans , quam agens
elevatum: uti notum est . Atqui Id saest Imptibias: Ergo est potius agens elevans, quam eleva. tum i Λtqui ages elevans nequaquam esse potest instrumentum: Quis enim tantum desipiat, uehoe asserat λ Ergo impulsus nequaquam esse mintest instrumentum. Miror ergo , id vos adeo eonstanter, de quidem sine ulla probatione, asseruisse. Non dieo tamen impulsum esse caussam elevantem; nequaquam: id enim si dieerem. salsum dieerem. Dico ergo dumtaxat, quod si potius mussa elevans, quam elevata: Sive quod majorem apparentiam de propollionem habeat
eum caussa elevante, quam cum caussa elevata a
Adeoque quod nullam habeat apparentiam ςumeaussa instrumentali.ε. Ea re emaruνr omnis caussa, quae esse.
ctum se ignobiliorem produeit propria sua vidi tute , est eaussa prinei palis. Quid enim ad pila.
et palitatem illi deesset λ Nam omne instrumentum debet virtute aliena producere effectum prooptia sua virtute superiorem ae eminentiorem.
Omnis itaque eausa, quae effectum se ignobiliorem produeit propria virtute , est indubiectum plineipalis. Atqui impulsus loe motivus lapidi impressus modueit in lapide essectum se ignobiliorem propria sua virtute: El4 est eauma vere priret palis: Ergo, fieri se eaussa ab actuali pro Aelentia eooperatione & eo neursu separata ; nequaquam tamen est separatum illius instrumentum . Quod impulsus produeat in la. pige effectum se ignobiliorem , es evirias 2 ma. hi festim : Nam effectus, quem in lapJde pliau. eit impulsus, est nova lapidis ubi eatio. Ne di
eas motum localemr Nam motus localis nequa.
quam est is ius impulsus effectus aut terminus, sed est caussa litas eius: Est enim actio ubi eatio. nis productiva. Atqui ubieatio lapidis est eos impulsu loco motivo longὸ ignobilius di Etenim impulsus est soliflaae activa qualitas; ubiratio vero non est nisi tenuis, debilis, infirmus, ae iners modus. Ergo impulsus in lapide produeit
effectum ae terminum se longὰ ignobiliorem. Quod produeat effectum illum virtute sua pro pria , est aeque manifestum: Nam effectus virtutis proptiae est effectus propriae virtuti, rativaeque alleuius agentis activitati de emeaeia: aeeommo. datus ae proportionatus: Uti notum est ex tet. minis. Atqui sicut calor est effectus bene ae
eommogatus ae proportionatus propriae virtuti,
dativaeque activitati de emeaeiae ealotis; Ita quo. que ubieatio est effectus bene proportionatus aeaeeommodatus propriae virtuti, nativaeque essi-eaeiae ae activitati qualitat Is impulsivae: Etenim Mut ealor ex intrinsee sua natura, nativaque sua emeaeia est qualitas effectiva ealoris ae eat factionis, ita quoque impulsus est ex nativa sua emeaei a qualitas effectiva motus de ubieationis. Elgo impulsus hie, dum ubieationem effeti, effectum propriae virtutis emeit: Adeoque agit
propria virtute. Quomogo ergo instrument aliis ter agit Nequaquam. Λgit omnino prineipalitera . Huie argumento respondent Marpurgem ses: Respondeo, si ills maelcra es, O misι M. eaina est. Hane phrasm ego non intelligo. N
i seio quid velitis. Negatis eoas quearia. Λst mala
350쪽
ne; tis. Nam omnes illi tres Suel logismi sunt sor. maliter boni , ct quidem perfecti, ae directi in
prima figura : Cujustumque ergo eonsequentiam negaveritis , male egeritis . Audiamus tamen etiam eorum insantiam . caere ex premia nata sua cati mea moducis calorem: Euone se revir ute propria ρ ins paret is ferro ignito, nega-rur . Eι ira etiam is Mus polen/iis. in quibus quaeso Quis unquam ita philosophatus fuit , ut
potentias actuum suorum ea ustis instrumentales
diistit Franei seus Suarea id quidem affirmavit de potentiis respectu actuum supernaturalium; at vero respectu actuum naturalium, nullus un. quam At nemo. Si vos primi esse velitis, non potestis illud supponere , sed de iis proba ter Etenim sententia ii via eommuni exothi.tans nunquam ess supponenda, sed firmissimisae emeaeissi s rationibus probanda. Quis unquam calorem ditiit respectu alietius ealoris esse caussam instrumentalem λ Seio , dixerunt id liqui Thom Issae: At nimis mali. Nam eureator est minus plineipalis eaussa caloris, quam homo hominis, aut brutum btuti λ Id ego non video. Tanta enim , imo omnino eadem est proportio inter ealorem dc ea lorem, quae est in. ter hominem dc hominem . inter brutum de btu. tum r Nam ubique est proportio similis ad smi. te. Atqui proportio reperta Inter hominem de hominem, aut inter equum de equum, sundat eausalitatem pridei palem: Ergo idem faeit pro. portio reperta inter ealorem dc ea lotem . si ergo reperire aveatis separatum activitate instrumen. tum , ad dueere debetis aliud aliquod, ae magis
que e ιν ferra eand/nti in Istens es separatum ammiriste infumentum. 8 A Treee, adducunt nobἱs aliu/ exemplum. TI Nimitum , ea lorem serti eandentis, qui in stupa sibi applieata produeit formam su stantialem ignis r Non ut eaussa principalis, est enim substantiali ista sorma, eum sit purumaeei deos, ignobiliore Ergo ut eaussa instrumen. talis: Producit, inquam , sormam istam substan. tialem tamquam instrumentum, non quidem serri praesentis, sed ignis absentis, ae sibi ad ictam istius substantialis formar proguctionem nequa. quam eooperantis a Est ergo ealor iste in steti. mentum activitate separatum . Verum nequa. quam ita est. An calor emctive attingat , eo modo quo attingere solent instrumenta, su stantialem substantialis sormae productionem, nolo discutere aut examinare. Attingat, non attingat: id parum refert. Si tamen attingat, non attingit tamquam instrumentum ae i. itate separatum , sed tamquam instrumentum eum sua prinei pali eausa quoad activitatem de actio, nem omnino coniunctum. Attingit enim illam, non tamquam instrumentum ferri, neque tam. quam instrumentum ignis absentis; sed tam qum instrumentum igneae substantialis formae in eandenti ferro existentis de informantis. In eandenti quippe ferro omnino est ignis S ignea substan. his. Lapi opera Tem. XII.
tialis forma, quae in I Is productione aestum
insammatione calorem ut gratuito eoneedamus illum ad has actiones neurrere adiuvet, eleisset, dirigat , sortiscet , Ece. Adeoque neque hie calor est commodum separati quoad acti .ita. tem instrumenti exemplum.
9 Ast quomodo de qualiter Ignis ae fornis substantialis eius existit in candenti serto λ Hoe opus, hie labor est. Ignem ibi veri exissere. non dubito, neque rationabiliter dubitari po-iὸst ; ast modus existentiae huius non est nego. tium adeo saei se . Aliqui diverunt ignem ex iudire in ferro per intimam penetrationemr Ita ut totum serrum a toto igne , ct totus ignis 1 toto penetretur serto . Neque des uris raris: Quia ignis traiieitur per sertum. non illud dirumpen do aut eone idendo, sed totum pervadendo de implendo: Atqui traiiei per aliquod corpus, non illud eoneidendo de dirumpendo , sed totum pervadendo de implendo, est illud penetrare: Uti tradit S. Augustinus I. 7. Confesse. I. Ergo ignis evistit in eandenti ferro per intimam praesentiam ae penetrationem. M 1Is ego non is semnise Etenim, licet credam naturalem penetrationem eorporum supposito identi steatotum,
non credo tamen naturalem penetrationem eor
porum supposito distinctorum, qualia sunt set. tum & ignis. De quo latissimὸ Intrao. mea da
fissimus Thomas Fienus, di solog. comra fama Crtia, si s . er seqq. Putat ignem, seu potius igne itatem esse aecidens, uti sunt ea lor, tib gus, lumen, color, de alia id genus. Adeoque se ut corpora sunt ab hisee qualitatibus naturaliter penetrabilia i ita quoque putat esse naturaliter pervia dc penetrabilia ab igneitate. Attame Clitissimo huie Philosopho non possum hane ha. te fidem. Credere non possum igneitatem esse aeeidens : Credo eam esse formam substantia. lem elementi ignis, quod veria substantia est . De quo alibi ex professis. Vide tamen Clarissi. mum D. Plem pium , I. 2. defundam. e. x fol.
i . o seqq. Ubi Reaismum hune examinat de
c. s. q. 4. art. I alia ingreditur via. Negat intra serrum eandens eontineri ignem: Amrmat eomtineti solum ea lorem. Qui, quia in materia vat. de densa valde intensus en, putatur esse ignis rEst igni in sortitudine aequalis e Non minus, quam ignis, amburit. Αst hoe nequaquam ad mittἱ potesti Etenim nimium favet Marpurgensibus o Dεbet longissim eliminati. Et quid ni eliminetur ρ Repugnat enim communi Philoso. phorum sensui: putant quippe di affirmant eom. munitet philosophi, intra sertum eandens eonistineri vetum substantialem ignem . Et sauet experientia : Quia sertum eandens non sollimealet & eandet; sed etiam sagiat lcflammati Etenim modieae favillae, non tantum seintillie, sed etiam modiis favillat ex illo erumpere dc eum lare cernuntur. Atqui savillae istae non sunt λ. lus ealor ; sed sunt veia substantialis ignis. Hoequis neget λ Etenim calor non potest erumpere. neque evolate extra suum iubiectum: Sed quod
