Paradoxographi Florentini anonymi Opusculum de aquis mirabilibus : ad fidem codicum manu scriptorum editum commentario instructum

61쪽

- nem libelli.

Hanc inscription0m a libelli auctore esse praepositam, a veri- g 1. simili abhorrero videtur, immo ab alio, qui libellum in alium codicem transscripsit composita esse videtur. sed cum Photius bibl. cod.l88 189 similes inscriptiones enumerav0rit, dixerit aliquis contineri illa inscriptionem antiquiorem κρηυαι καὶ λίμνα .Quibus verbis, quae hoc libullo describantur, breviter indicatum est, cum capitibus 1-29 de fontibus praetor 2l 22, 28 do lacubus in, 30 43 do lacubus prauior 34l35 do fluviis, 40 ,υδωρ in agatur.

Sed quamquam, num haec verba ex inscriptione supersint, incertum est, tamen aliud quicquam inde apparet dignum, de quo commemoretur. nam certa quadam ratione composita esse videntur κρηναι et λίμυα , πηταὶ et ποῖα οἱ.

Sed cum χρὴVη aquae originem sive caput significet '), lantem esse intellegendum edocuerunt Grash0sq, et Schmidi' in, praecipuam significationem ut hi set illi intellegentos. 0t ro vera rerum mirabilium scriptores hoc verbo usi fontem significasse videntur, id intellegentes, quod Germanice vocatur: Q/telisee, Quella f. quod ex eo licet colligere, quod complures aquae modo κρηυαι vel fontes modo λίμυαι vel lucus Stagna appellantur. parvam aquam etiam voce λίμυη Significari concluditur e m0tris a Diodoro LII 14, 4 cf. PF. 17J indicatis.

62쪽

Born. in Liae. III 332. cf. p. 87. Athamanum lan S.

Arethusa Euhoene.

63쪽

Lusiorum fons.

Contra πητὴ cum fontem significat diversum a fuleo tum ori-k 3. yinem fluvii vel rivi ). qua de causa, quae aquae ab aliis vocantur πητα , ab aliis non vocantur lucus Vel λῖμυαι Sed rivi, amnes, fluvii, fluminu, persaepe fontes dicuntur. Sed paene numquam eadem aqua m0do Tητὴ modo ποῖα ις vocatur, cum Graeci πηIhuiluvii originem esse numquam sint obliti. quod autem Germanico vocatur , uelibuch, Luch , id Graeci πηrtu appellasse videntur ').

Aliis aquis modo κρlVη m0do πητὴ appellatis etiam alia multa g q.

exempla aquarum variis nominibus vocatarum, quae, ne longus sim, enumeratis

64쪽

Exam paeus Hypanim amarum reddens. κρηυη Hiit. IV 52. 81. Arist. met. II 3, 359 b 17. A th. II 18, 43 e. St. Byg. S. v. Ἀπαυις. Eust. Dion. 1143. πηIs Paus. IV 35, 12. fons Mela II P. Sol. 14, 1. Jord. Gel. V 46. fonticulus Vitr. VIII 3. 11. rivus Plin. n. h. XXXI 52. In opus es. p. 51 a. 4.Ἱvωπις ποταμις Δηλου Schol. Call. hymn. III 121. cf. Strab. VI 2, 4 C 271.

Epit. VI 24.

Macr. V 19, 19. Firm. Mai. math. I. Praef. 4.MA. 57. St. Byg. 496, 7. s. v. IIχλικη. PF. 8. O v. metam. V 405l6, ex P0nto II 10, 25.

Palici

65쪽

quae num huc pertineant, incertum est .

aquae narr. fab. 15, 23.

Colophon in oraculo Apollinis Clarii).πηrs Jambl. de myst. III 11, 9 sqq.

Quo autem factum sit, ut eadem aqua modo πητη m0d0 κρηνη g 5 m0do alio nomine appellaretur, intellegere difficillimum sest. Certo

multa8 aquas e terra effluentes alii, cum rivum Spectarent defluentem, πηIlv alii, cum caput tantum spectarent, χρὴV V appel-

66쪽

laverunt. quod apparet etiam e Psell. de chaldaicis praeceptis

etis δὶ μετὰ τα0tα οχεzο , τὰ δὲ μετ' ἐκεῖ α jε δ ρα. Tamen temporibus recenti0ribus, quae verbis πηIl et κρὴγη significentur, Grauci in dies obliviscentes videntur permiscuisse nomina adeo, ut Suid. S. v. κρηυη eandem rem κρ/Vηυ et ΠηIlv esse dicat. Sed num, qui composuit libelli inscriptionem Florentini, eas significati0nos discreverit, minime certum eSt, cum etiam, quo tempore fuerit, nesciamus. certe voces κρὴVη et λίμυη in hoc libello creberrime adhibitae sunt, πητὴ et ποῖα ις rariSSime, unde elucet nulla re impediri, ne temporibus inferioribus, inscriptione ab auctore libelli praemissa alia vel nulla, hanc inscriptionem compositam eSSecenseatur; sed etiam a verisimili eum non plane aberrare, qui antiquioris inscripti0nis superesse aliquid existimet. De aliis autem aquarum nominibus his: κρηυἱῖ OV, Gχετις, abzzημα, pcαρ et φρεάτ sv, λάκκος v. p. 140. 143. 146. 147. 140 1. g 6. Instruxi autem commentarium ita, ut praemissis singul0rum capitum testimoniis ex aliorum auctorum libris descriptis, quom0do, quae referuntur, inter se cohaereant, et quae similia mirabilia ab aliis relata sint, breviter exponam. quae de Sermone disserenda sunt, in appendice I conscripsi.

ad PF. 1. Interpol. Servii ad Vorg. Georg. III 268 Serv. ed. Thilo Hagen g 7. III 1 Gluueus Sisyphi filius, cum ad gymnicum ceriumen quadrigam duceret, adplicuit ad fleum Boeotiae Potnias et equus potum ad fontem sacrum per ignorantium dumit, unde qui bibissent, in furorem agi solebunt. itaque illum equae, furore eae vitatae, tu ipso certamine curru ejudisse ac morsibus luntasse dicuntur.

67쪽

disputandum sed quaerendum est, utrum, quae de fonte Potniensi tradantur, Glaucorum fabulis inserta sint an e Glauci fabulis mirabilium studii causa excerpta. quod magis verisimile esse videtur. Quae apud Strabonem leguntur, decurtata eSSe elucet e narratione copiosiore, cuius aliud excerptum diliguntius descriptum videtur servatum esse ab auctore incerto Vergilii commentarii codice Vatic. 33 17 perscripti, quem Servii interpolatorem vocant. quo intercedente, quae narrat Strabo, cum ceteris fragmentis cohaerent, quibus totius narrationis partem eam tantum decerptam e88e, quae ad aquam illam mirabilem pertineant, apparet. Servii 0nim interpolator ille et Pausanias Straboque equas memorant, Aelianus vero et auctor Florentinus neglegentius de maribus equis memorant. de Glauci autem fabula sicut Pausanias tacent. quos Sc. Aelianum et auctorem Florentinum

ex communi fonte hausis Se a vero non videtur abhorrere.

Aelianum verisimile est, quase de fonto illo Boeotio tradit, alio sex libr0 depr0mpsisse quam, quae de Cossinite refert fluvio, cum verbis λιτος ἔχει ut τι Zt αυtξ φασι divorsis auctoribus ea deberi indicasse videatur, quae vel ipse vel eius auctor coniunXerit. sed num Isig0num Aeliani auct0rem fuisse censendum sit, dubium videtur. et quamquam cum Aeliano Florentinum arte cohaerere et ab ali0rum sententiis aliena non trudere constat, tamen neque fabulae originem indicare neque componere licet quasi teStimoniorum Stemma, quo accuratius explicetur, quomodo inter Se cohaereant.

cs. Unger, Thebana Parad0Xa p. 138. Ut melius perspiciatur, quomodo de Cia Zomeniorum fonte re ad PF. 2. ferentes auct0r incertus Florentinus ut Vitruvius inter se cohaereant, gaccuratius oportet considerare hanc Vitruvii enumerationem:

de arch. VIII 3, 14. Sunt enim in Boeotia fluminu Cephisos et Melus, Lucania Crathis, Troiub Xanthus inque ureris Clazomeniorum et Erythraeorum et Laodicensium fontes. ad ea flumina, cum secora suis temporibus renni ν/runtur ad conceptionem partus, per id temfus adiguntur cotidie fotum,

68쪽

eoq/le quamvis sint ut bu froereunt aliis locis leucophaea, aliis locis pulla, aliis coracino colore. N0n inepte Rusoli 38 a Vitruvio ipso haec esse compilata censuisse videtur, cum haec mirabilia nullo alio loco coniuncta legantur ot 110nnullis Vitruvius videatur erraSSe. g 10. Cephisus unim set Molas fluvii a coturis auctoribus non pulla vel nigra partuum a pecoribus candidis natorum vellera reddere dicebantur, sed Melani solo fuscandi vim inesse, propterennigro nominato, credebant, Cephisi autem aqua effici contraria, et qui alii de hac re commemoraverunt, non partuum vellera Sed lanam

ipsam pecorum bibentium tingi dix0runt: Sen. n. q. III 25, 4 5 et Varro ap. Sol. 7, 27 suminum nominibus omissis. Varroni deberi videntur etiam, quae narrant Plin. n. h. II 220 et Prisc. perieg. 428 431 cf. Ruseli 4S et James Yatses, TeXtr. ant. I, 1843,

p. 140, R. in .g11. De Crathi, quem doinde memorat Lucaniae fluvium Vitruvius, Graecorum quoque testimonia exstant. Vitruvius autem colorem indicans errasse videtur. tradunt enim ceteri auctores haec:

His autem locis non falso bibere pro lavare Scriptum est, Sed auctor ille, quem hi adhibuerant, narrasso videtur copiosius de tincta pecorum bibentium lana; qui autem de coloribus tantum commemoraVerunt, neglegentius auctores inspeXerant.

Apparet enim et auctores hoc fere modo errasse et vorbo ζαυθος non candidi sed fusci contrarium color0m ab auct0ribus Graecis intellectum esse, Vitruvium autem in latinum transferentem erra Sse ).g12. Porro enim traditur:

1 in quis vel quid tingatur, non indicant Thphr. Nymphod. Sehol.

Ther. V 15.2ὶ quum colorem Erythraeorum fontes efficere credebantur, fortiusse ex Plin. n. h. VIII 191 colligere licet ovium Erythraeorum lanam rutilam vocante; de

La0dicensium autem aquis nemo alius commemoravit.

69쪽

Crathisn candorem facere . . . butus ac pecori . . . tradit Thphr. ap. Plin. n. h. XXXI 13. Plinium apparet Theophrastea brevius enarrasse quam Aelianum idum significantem. homines autem Crathis aqua permutari tradunt: Thphr. ap. Plin. n. h. XXXI 14 qui e Crathi bibunt eundidiores mollioresque esse ac porrecta coma. Strab. VI, 1, 13 C 263. etους ἀυ pGπους ζαυθοτριχεῖυ καὶ λευκοτριχερυ ποιεῖ λουομέVOυς. Inde fluxerunt, quae narrant Eust. ad Dion. 373. Prisc. Sol.

errasse manifeStum est.

Sed cum Ernesto Gras Leipgigor Studien gur class. Phil0logie VIII, 1885, 37 sqq. in de his auctorum sententiis disserente non

consentio). Iurene autem Xanthum sive Scamandrum cum ceteris g 14. fluviis coniunxerit Vitruvius), licet dubitare, cum fluvium contrarium quicquam efficientem nullus auctor cum illo contulerit et, quid auc-t0res verbo ξ α υ θ ο ς significare voluerint, e testimoniis colorem contrarium non indicantibus certo colligi non possit.

De e0, quod Xanthi aqua efficiatur, tradunt haec: 1. zα σῶμαῖα et ou λουομέυωυ ' χους καρποbς ζαvd ζε . Schol. B Il. Υ 74.2. capillos tingi ceteri res urunt, fortasse Crathidis vim mirabilem repetentes: ΡV. 11. Schol. Town. Il. Z 4. Schol. B et Τ Il. Φ 2. EM. 610, 19 20. 715, 37-39. EG. 413, 33-34. cf. Schol. Eur. Tro. 228.

70쪽

mum est, cum de Xantho referat de aliis amnibus hac sententia locutus. quod an ab ipso Aristotele compositum sit, hic non disserendum, cum appareat haec Aristotelica et Antigoni verba ex eodem fonte copiosius rem narrante hausta esse. Vitruvium autem auctore Similia eorum referente usum non solum do Xantho sed otium dualiis aquis commemorasse sicut eadem efficientibus sexistimari non oportet, cum a verisimili abhorrere non videatur a vulgatis diversa auctorem aliquem ei obtuli880 de illis aquis conscripta, quod ex eo licet colligere; quod maxime varia de amnibus Nel00 et Corona tradita sunt haec: g 16. Refert Antigonus ipse cum narrationibus ab Aristotele traditis coniuncta do his amnibus set alii multi de iis commemorunt, v. tabulam I p. 59. quae hac tabula conScripta Sunt, magnam partem Congruunt, sed erravit Plinius non solum colores ex contrario indicans sod etiam Euboicam Hestis eotidem cum Thessalica confudit, qu0s errores num apud ipsius auct0rem legerit, adhuc dubium est. Sed alii duo auctores de hac re commemoraverunt, V. tabulam II p. 59. unde apparet Plinium et colorum permutationem et narrationis finem, quo de variis effectis traditur, e fonte suo hausisse. tamen alii hoc auctore usi alia referunt.

Callimachus sicut Aristoteles v. supra i partos tingi tradit et

cum apud Antigonum haec cum Arist0telicis iuncta legantur, eum puto auctoris sententiam servasse. quo sit, ut quae apud Aristotelem legantur, recte sed non omnibus exemplis adhibitis tradita ess0