장음표시 사용
181쪽
ista vigent certamina Qui eo ni , longe has fuisse majores usque sese demittere didicit, videbimus. In praelio ad Naut alteri inflectat genua, nci- vas ducenta Maurorum milis te in occasione contemnet periculum . & cervice constanti securim excipiet. Tulerit sane Religio Ethni Magnos Duces , quales fuere Caelares, Scipiones , & alii complures; at certe haud minores nobis dedit Catholica
Castellae, uti & in aliis Aragoniae. Navari se, & Lusit niae Regibus. Quae tanta animi fortitudo esse potuit, a que illa, quae in Carolo V. Imp. eminuiti Quem unquam Magnum Ducem celebravit antiquitas , cui pares , aut etiam superiores non fuerint Gonsalvus Ferdinandus de Corduba , Ferdinandus Cor-tesius , Antonius de Lieva. Ferdinandus Davatus Piscariae Marchio , Alphonias Davatus Vasti Μ arcnio, Alexander Farnesius Dux Parmensis, Andreas de oria , Alphonsus Albuquercius, Ferdinandus Alvarus de Toleto Dux Albanus , Marchiones de sancta Cruce, Comes Fontanus ,
Nare hio Spinota, Ludovicus F ardo . & alii prope innumeri tam Hispaniae, quam
Iaudati satis 1 fama. De quibus merito dici poterit id , quod Apostolus Paulus de
magnis illis Ducibus, Gedeone , Barac , Samsone . Iephthe , Daviae . di Samuele
Commemorat ; a Per fidem devicerunt Regna. Fortes facti sunt an bella, castra verterunt e
Terorum. Si Gentilium victorias conferre placuerit eum iis quas reportarunt Christia- Ila cecidere, o nostris non nisi homines visinti quinque. Hastae & fastitae hostium
tanta multitudine repertae , ut duobus diebus , quibus victor exercitus iisdem in locis haesi, lignorum usum exhibuerint excitandis ignibus ;ae ne comburi. quidem potuerint , etsi studium adhibebatur. Altero tanto plures in pugna Saladana occubuere.
desideratis Christianis solum viginti i & in illustri illa victoria navali ad Naupactum Lepantum hodie quam Ioannes Austriacus contra Tu eas obtinuit, centum & octo sinta triremes partim deme is fuerunt, partim captae.
Quas victorias non sibi tribuit Christianum pectus , secvero Domino exercituum quem veneratur & colit e Que em eaos lao es-nhos
Mais Petijιεο favis de Deos, que a gente.
Gloriosus animi . triumphus. Non minus hostem conia dit cor in Deo confidens,
Iudas Machabaeus a experimento didicit. Deus est, qui corda regit, ipse animum de vires a sum cit, ipse tribuit, re negato Mar. hist. Hisp. lib. D. La ae Camoes Lus. Cau. 3.d Manu quidem pugnanter, sed
Dominum cordibus orantes,prostrave rum non m nus triginta quinque millia, a. Μach. Is. II.
182쪽
. mb. 6. SYMB. Pnegat victorias. Impostoris
notam incurreret, atque a malitia & fraude excusati non posset, si ei adesset potius au- Nilio, qui falsum colit Numen . & impiis saerificiis sibi pzopitium reddere satagit. Quod si etiam interdum iis largiatur victorias, id non invocationi, sed caussis aliis occultis Providentiae divina aliaribendum. In siti illa, qua
exercitus Romanus laborabat in bello Marcomannico, placari haud potuit Deus sacrifieiis re preeibus Legionum Gentilium, donec tamdem Legio Christianorum decima ejus imploraret auxi- Iium et tunc enim copiosissimum iis imbrem imperti Vit ,& fulmina in hostium direxit aciem , ut facili negotio victores evaderent; unde Leinio illa postea Fulminatrix icta est. Si viva semper esset fidueia illa ae fides, eosdem
ctus; at enim , quia aut ista desunt, aut propter alios Oc cultos fines permittit Deus, ut bello subisantur etiam ii, qui verum ea cultum des Iunt e quod dum fit, non triumphantium praemium est, sed eorum, qui vincuntur, c Rigatio ac poena. Semperiis e in Prineipum manibusveLillum Crucis sublime v Iitet : significatum per ensem illum , quem Ieremias Iudae Machabaeo porrexit, ut hORes suos fugaret; sumant item
allum ignem . qui Persarum Reges anteibat, symbolum
alterius incircumseripti, a quo radios suos Sol accipit. Haec vera Religio est, quam milites adorabant, quoties provom luti in genua venerabantur vexillum, quod Labarum Constantini Imperatoris V eabatur. Cum enim Crux quaedam lueis splendore in coelo efformata eum instriaptione : In hae signo vinees, victoriam illi contra Maxen tium promitteret, vexillum
ista forma fieri praecepit, quam praesenti Emblemate exhibeo, supeme eum literisb X & P. charactere nominis Christi, de literis Graecis Αlpha & omega , quae Dei sunt Symbolum , ς principii & fi
nis rerum omnium. d vexillo ut hoe usi sunt deinceps
Imperatores usque ad tempora Iuliani Apostatae. Ioan
nes quoque Austriaeus in omnibus suis signis Crueem efformari jussit, eum isto temmate r e Bis armis vici Turcas.
Constantinianae in alio qu dam posuit vexillo , quod intemplo ovetano postea obtulit: & iis ipsis uti placuit, sicut& Iabaro Constantini pro
praesenti Emblemate , ad iminprimendam Principum an mis fidue iam illam. qua V xillum Religionis contra ho Res suos plantare eos oportet. f In praelio ad Navas C nonicus quida Toletanus, Decanus postea,Paschasius nomi
ne ab Euseb. l. s. h st. c.yae S. λα h. epist. 29.
183쪽
ne . Crucem quam Roderico Archi-Praesuli de more prae ferebat , per hostium cuneos semel atque iterum circum tulit, & evasit incolumis, tametsi omnium telis peteretur. multaeque Maurorum sagittar hastili infixae haererent. latera vexilli istius spi litus coelestes Ripare solet. Gemini Angeli equi, candidis vecti in Prima acie pugnare visi sunt, quando a1 Septi maneas Rex Ramirus II. MauroS devicit. In alio item praelio ad Clavigirim temporibu SRegis Ramiti Primi, uti & in alio ad Meridam temporibus Regis Alphonsi I X. divinum illud fulmen , filius tonitrui sanctus Iacobus Patronus Hispaniae , in equo albo vexillum praeferre Visus est , quod rubrae Crucis figura distinctum erat. b Nullus vobis res.
fere poterit dicebat Iosue ad Principes Israel, iam jam e
EDRAE SImb. 2ς. ovita discessurus si in Deo spem & fiduciam collocaveri
tis. c Vnus e vobis persequetur hostium mille viros e Oura Dominus Deus veser pro vobis ipse
pugnabit. Plenae sunt sacrae paginae isti usinodi divinis subsidiis. Contra Chananaeos stellas u ipsas Deus in acie disposuit; coni ra Αinori haeos Elementae armavit, & lapiades e coelo depluit. Nec opus fuit alio creaturarum mini sterio in fidelium favorem adversus Madianitas , f Immisit
Domintis gladism in omnibus ea stris , o mutua se eade trunca bant. In semetipsum ultionem
Provocat, quisquis Dei inimicus est. e Ios. ibid.
d De eoelo dimicatMm est eontra esse stella manentes in ordine suo , adve sis. Sisaram pugnaverunt. Iud. cap.
e Dominu. misit super eos lapides
diuturna multorum an norum oppugnatio adversus
Troiam essicere potuit, dolus tandem obtinuit sub specie Religionis, inserentibus in urbem Graecis arma sua intra alvum equi lignei abdita, tamquam si voti, quod Deae Paliniadi fecissent, iei essent. Μirum dictu i neque interior armorum concussio de sonitus neque advertentia prudentiOrum civium; neque quod opus foret, dirutis moenibus eum in urbem inducere , mOκ posteaquam Graecorum nases solvissent e littore; neque
ri deberet, Populo sussicere potuit, ut fraudes agnosceret: tanta Religionis vi, est. Ea opportune usi sunt Scipio Africanus, Lucius Sylla, Qin tus SertoriuS. Minos, Pisistratus, Lycurgus, & alii, ut actionibus suis & legibus
conciliarent auctoritatem, re Populo imponerent. Phoeni ee, in Hispaniam ingressi, eo loco, tibi nunc Μedina Sido nia cernitur , templum arci forma construxerunt Herculi
184쪽
tem si e tutas se esse. ered ἔ-
derunt Hispani , divinum esse eultum,quod stratagema erat; esse pietatem. qui colus fuἰt ratque ita Phoenices sub Religionis praetextu , quo nihil ad speciem fallacius, oppressos deinde loci istius incolas bonis omnibus di fortunis si olIarunt. Alterius Item heminpli' beneficio in promonto rio Dianeo ubi nune est De nia incolae Insulae Zalynthi machinationes suas clam habuerunt, eum Hispaniam sibi subjicere molirentur. Reκ Sisenandus Suinthisam regno expulerat , atque ut domi.
185쪽
nationem suam magis stabiliret, Concilium Provinci Ie septuaginta eiret ter Praesii-lum convocavit , sub specie quidem Ecclesiasticae disciplinae , quae vitio temporum collapsa erat, novis legibus astringendae; sed revera praecipua ejus cura erat, ut condemnato Patrum sententiis Sui nihil a , sibi deinde corona adjudiearetur. & populus in concordiam rediret et quo eodem artificio etiam Et vigius electionem suam & abdicationem Regis V vambae confirmare miduit. Non ignorat Malitia, quantum apud hominum animos valeat Religio , quare hac potissimum utitur ad exercendas
suas technas, quibus simplicem populum facillime decipit, qui eum fines illius omnes penetrare nequeat. sibi persuadet ista solum tendere ad Deum reddendum propitium , ut bona sorturiet tem- 'poralia, & aeterna postea praemia conferat. Et quaeso, in quas non impulit fraudes Nationes plurimas Relisionis foecies , dum sese superκitio-os cultibus misere dederent PQuam serviles de truculentos
Inores ii non introduXerunt , cum libertatis, fortunarum
blicae , hoc praesertim tempore , quando Politica larvam P etatis induit. neque facile amittant illos Religionis equos, qui non civitates solum . sed integras etiam pisvincias , & regna funditus devastarunr. Mod s sub illius titulo ambitio irrepat , α cupiditas, & oneretur gra-
V. ter populus, suave Dei ju-ium fastidiet, ob damma Metrimenta rerum tempoἴalium , quae patitur. & sensim in. animum suum inducet, legem naturalem ac divinam Religionis ad rationem natus pertinere; Principes vero sub specie illius sita coritegere artificia, quibus subdito S contineant in ossicio . &fortunis suis expolient. Pcr- pendant itaque apud te Principes eum omni diligeritia , num quod de novo introducitur, Religionis causta siciari praetextus solum , in auctoritatis de potestatis illius piaejudicrum . aut iniuriamlubditorum , aut contra tranquillitatem publicam e id quod ex fine, quem sibi novitas ista piopositum habet, perspicere poterunt; examinando quo spectent tales innovationes , an ad emolumentum proprium , aut am-
bitionem ς an ad bonum spirituale conducant , necne ; aut num hoc ipsum non mediis aliis, quae minus ad serant praejudicii , procurari queat. In istiusmodi casibus. minori eum periculo damnum praecavetur, quam eidem postea paretur remedium, non dando locum eiusmodi praeteκtibus & abussibus. Si tamen introducti jam fuerint, magna cum suavitate eorrigi eos oportet , non via facti, nee cum violentia lectandalo . nec jure extremo
potcstatis, praesertim si sub Prine ipis iurisdictio' em casu, isti non eadant; sed singulari cum solertia, re habita
personarum ratione . per manum illius, ad cuju, forum
186쪽
M pertinent, edocendo illum sncere de rei veritate . deque damnis & incommodis. Etenim si Princeps faeeularis id
facere vi attentaverit, & abusus isti apud Plebem inveteraverint , haec illud impietati tribuet, do sacerdotibus ob te perabit potius, quam Principi e contra vero, si Populum inter & Sacerdotes non omnino optime convenerit, &ille viderit auctoritatem Ecclesiasti eam & secularem inter se diuidere, obedientiam abjiciet, di contra ipsam insurget Religionem, declarata Principis voluntate jam factus audacior, & paulatim in eam veniet opinionem , damna ejustraodi contentionum ad substantiam Religionis pertianere o quo fiet, ut facili nemintio animum pariter, & illam immutet. Atque edi ratione, si Princeps litibus & controve cis eum Magistratu Ecclesi Rico; Populus vero novitate opinionum implicatus fuerit, nullus porro rebus saeris habebitur honos,& graves oborientur errores. confusa illa divina luce, quae collustrabat animos,& uniebat: unde multorum Pt incipum interitus. &Statuum , immutationes nasci vidimus: Magna prudentia opus est, ad recte gubernanda in talibus materii, multitudinem, nam pari facilitate , aut
eas spernit, & impia est ; aut leviter credit 3e se peistitiosa est; quod postremum sequentius accidit; ipsa enim tanquam imperitior specie retia
giosi eultus & opinionum ri vitate continuo eapitur, ante etiam quam recta ratio ista omnia ad examen Vocet. Quare plurimum refert, omnem illi paulatim ruinae occasonem praecidere, eas cum
primis , quae oriri solent exinanibus diseeptatiunculis de materiis quibusdam . btilioribus , quaeve ad Religionem nihil omnino aut parum s eiunt , non permittendo , ut aut defendantur, aut typis imprimantur; alias enim multitudo in diversa trahetur studia , & opinionem suam , tanquam de fide esset, tuebitur mordicus. Quae res non minores turbas ciere posset,
quam ipsa Religionum dive sitas, aut iis antam dare. Eo dem perieulo territus Tibeiarius concedere noluit, ut liabri Sibyllini e inspieerentur, quorum vaticinia tumultus concitare poterant i di in actis d Apostolorum legimus, libros igni fuisse traditos , qui
vanas curiositates eontine rant.
I. Solet Populus sub specie pietatis misere decipi , α coeco quodam impetu sese deis dere cultibus quibusdam la- perstitiosis cum submissione
prorsus muliebri , quae ho minem me-ncholicum reddunt & timidum , & imaginationum strarum vile mancipium . quae animum simul
187쪽
ει spiritum opprimunt, faciuntque eum otiosum sodalitia obire, de vacare peregrinationibus , ubi multi saepe ab sus committuntur, & vitia. Imperitae plebeculae infirmitas illa est, neque parum periculosa veritati Religionis,
di saluti publicae. & nisi principiis quis obstet , gravissima creat incommoda &pericula; nam stultitiae genus est, quae sub specie boni temere praecipitat, & novas consectatur Religionis opiniones, & artes diabolicas.
Religiosa quaedam subjectio utilis est , sed sine supeistiatione abjecta & humili : t lis scilicet, quae virtutem in pretio habeat, re pei horrescat xitium , quae statuat laborem diobedientiam majoris esse apud Deum & Principem me riti , quam societateS & pereri nationes, quando eju O-i pietatem eonvivia, choreae & lusus comitantur, quo
modo Populus Israeliticus in dedieatione vituli a factit
s. quod si forte coeperit multitudo in. rebus ad Rel
gionem pertinentibus, ni mium suae tribuere opinioni, de novitates in illam voluerit introducere, eXtemplo parandum est remedium , & mala sementis radicitus evellenda, priusquam erescat, &serpat longius, ut coalescat in corpus potentius ipso Principe . contra quem dein do, si ejus se opinioni accommodare noluerit , perniciosam regiminis mutationem machinari
. audeat. Tametsi vero intelligendi vis in eo genere libera sit. & salva sua liber
tate , ad credendum cogi nequeat , adeoque Dei solius es-le videatur, eum corrigere ,
qui secus de ipso e sentit . ac
oportet; gravissima tamen i de nascerentur incommoda ,
si decisio de altissimis fidei mysteriis coecae & imperitae
plebeculae committeretur Iatque ideo valde convenit obligare subditos, ut quemadmodum veteres Germani Q-lebant, sanctius ac reverentius ducant; et edere res d dia vinas , quam scire. Qui S e ror tam insanus aut foedus, in quem non incideti regnum aliis
quod, si de rebus Religionis illi dijudieare liceati Hine
tanta cura caverunt olim Romani , ne qui nisi Romani
Dei , nee quo Hio more , quam patria Glerentur. Et Cla
dius graviter eum Senatu conquestus fuit , quod e ternae silperstitiones e intro ducerentur. Attamen si jam Malitia pedem fixerit, neque correctio adversus mulin. titu h Eοι vero qui in divinis aliquid
188쪽
titudinem vim ae robur ha here potuerit, Prudentia operetur necesse est, quod alias ferrum & flamma debuissente meere : nam augescit interdum delictorum pertinacia, s remedia adhibeantur intem pestiva, & plus aequo violemta ; neque semper vi cedit ratio. Reccaredus ReX magna cum solertia , tempori tantisper cedendum ratus , nunc aissimulando, nunc blandiendo , sensim effecit, ut subditi ejus omnes Arriana perfidia ab dieata ad Eetlesse C tholicae eastra commigrarent. s. Magni heroes olim usi
sunt superstitione I ut diκimus ut legibus suis auctoritatem parerent, atque animos
adderent Populo, magisque eum in submissione & ossicio continerent, in hunc mnem somnia fingebant divinitus sibi immissa, conversationes secretas & familiarita tes cum Diis; α Iieet hae a res apud simplicem plebecu Iam plurimum valeant, utpote cujus ingenium superstitiosum rebus ejusmodi, quae suis
tum Prudentia est, absque hae illae in vitia degenerant. Eam ob rem in mente sedem suam habet, sicut virtutes reliquae in appetitu et illinc enim omnibus praesidet. M gnam Deitatem illam vocat Agatho. Haec virtus est, quae tres Reipublicae formas constituit, Monarehiam, Aristocratiam , & Democratiam ;iisque fingulis suas tribuit par- ις navurae subditor nn con . LITICA.pra naturam esse videntur . facile capitur: non est tamen Principibus licitum , eam
ementitis miraculis, & falsa Religionis specie deludere.
Ad quid umbra , ubi luce ipsa frui possumus Ad quid prodigia illa de coelo fictilia , si
tot ae tanta iis suppetant, ut vidimus , qui firma cum fiduineia ea praestolantur a Provi dentia divina quomodo j stissimus Deus ejusmodi artibus successum bonum largiri oterit, quae curam ipsius acollicitudinem in xerum harumce inferiorum subernatione incusant, quae ipsis pote tiam falso eonfingunt, qua que illi tribuuot, cujus ipse auctor non est y Quam ce titudinem in Religione sbi pollicebitur Populus . si eam ad fines Principum particul res,detorqueti videat, eo quod
sit, quo suas cooperiant frat des , & veritatem mendacii arguant Non est secura P liti ea , quae dolis sese vestit, nec firma ratio status , quae technis nititur.
Venientes , intentos semper habens oculos in conservatonem eorundem , & finem principalem felicitatis politicae. Anchora statuum Pr dentia est; acus nautica Principis. Deficiente hac virture , anima gubernationis deficit. a Ca sa i verba sunt Alphons Regis saete ver las
189쪽
- ense. Virtus est Princia Pum a propria , & quae m Nime facit excellere hominem, adeoqtae parce eam Natura dispensat. Multis magna dedit ingenia , magnam Pru a recta di ponere, recteque s-i νομ', Μ es Pr Ψεις Imperiali. Hi ad dentiam oppido paueis. Ab
que illa, quo quique caeteris dignitate magis eminent, e maJori tum periculo praesunt aliis: Deile enim ratronis transiliunt limites, di pes umeunt; & in eo , qui aliis im- Perat , judicio claro opus est,
190쪽
Dinb. 28. s Y M B. in se dispiciat , & singula suis
rite ponderare momentis noverit. Examen hoc magni in Principibus momenti est . &multum in eo potest Natura , plus tamen ipla rerum usus alaque experientis. g. Ea prudentiae virtus multis constat partibus , quae ad tria capita reduci possunt; memoria -scnicet praeteriti, intelligentia praesentis , di providentia futuri. Omnes astas temporis differentias in Emblemate praesenti Serpens Iepraesentat: Prudentiae Sumbolum , supra elepsydram arenariam, quae praesentis currentisque temporis est hieroglyphicum, seeptrum spiris suis ambiens , & contemplans sese in duplici speculo
praeteriti temporis & futuri; pro lemmate vero ponitur illud Homeri carmen a Virgi- Iio traductum , quod omnia tria complectitur tempora: a sua sint , qua fuerint, qua
nisae ventum trahantur. In quae
intuem Providentia suas moderatur actiones.
Tria ista tempora speculum sunt gubernationis , in quo maculas, & errores Pra terit S parite . ac praesentes observando . sese ornat &expolit, adjuta experientia propria , di ipso rerum usu comparata. De propria ago alibi et Quae comparatur, aut eommunicatione eum aliis, aut eκ Historiis acquiritur. Communicatio eum aliis per
quam utilis est. etsi restrictior: nam facilius compre . henditur, & abunde magis satisfacit dubiis omnibus ac quaestionibus , unde Princiapem melius instiuit. Histo- a vitii.
ria omnes quasi mundi aetates subjicit oculis, illiusque
beneficio memoria vitam Ma torum vivit. Errata eorum , qui fuerunt aliquando , eos . qui nune sunt , erudiunt. Quare necessum est , ut Princeps amicos fideles & vera CeSconquirat, qui sincere illum de veritate edoceant In omnibus tam praeteritis,quam
piaesentibus ; & quoniam isti, ut solebat dicere Riphon sua Neapolis & Aragoniae Rex, libri quasi sunt ni storici , qui neque adulantur , neque celant aut diminmutant veritatem , eos potissimum in consilium aethibeat, observando negligentias & culpas Antecessorum i fraudes , quibus circumventi fuerunt; attes aulicas; in te 'stina di externa res norum
mala , & circumspieiat dili- senter , num sibi quoque ab isdem aliquod periculum sit. Optimus Principum Magi
Rqr, tempus est. Sate uia praeterita veluti Nosocomia quaedam sunt, ubi cadavera Rerum publicarum, & M narchiarum , quae aliqua do floruerunt, incidendo in spiciunt & rimantur. An tomici , ut praesenteS tanto
curent melius. Chartae nauticae sunt, in quibus eum alienis tempestatibus , & n vigationibus seeundis inve Rigantur littora , bolide e plorantur maria, brevia dein teguntur , deprehenduntur scopuli. & regnandi linere