Illustratio sacri patrimonij seu De bonis et possessionibus Ecclesiarum. Vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, ... Auctore Nicolao Le Maistre ..

101쪽

rimus.

positum erat antea convenire, de quidem rebas, x Lituum litis is superioribus ad tuam ne ii oniam datis , aeta s. ib. tap. nobis erat definita . praescripta) si pu vela. Quaesore nostro ,vel ab alio quopiam ea emisse vi antur, Christianis ab que a cnto, a sque 'ta repetitione pre iij, quod in illis emendis collacaverat ne omni dubitatio ne restituant' aut si qui ea ipsa loca pro munere fuissent adepti, ut ipsis Christianis quam celerrime reddant: aut qui ea , aut coemerint, aut dono rce perint, aliquid a nostra bonitate postulent, Pr fectumque , qui regioni,in ua habitant, praeci , adeant: quo ipsorum etiam a no- ira munificentia prouisio S csi a bubcipiatur. Quae Con stitutio multa illustrat. Primo ante Constantini tempora Imper tores C Eristianis infensos, non tantum iniquissimis legibus supplicia & cruces

denunciasse iis, qui Christum sequebantur, Verum etiam uniuersa eorum bona& facultates, α praesertim aedes sacras, ubi conuentus agebantur, fisco addixisse. Quare eueniebat plerumque Ut Principis fisco Praepositus, siue Quaestor, inuentas Christianorum Ecclesias iuberet euerti, locumq; sive aream nomine Principis priuatis quibusdam persenis venderct. Quapropter sic vcndita etiam a Quaestore Christianorum bona iubet restitui Constantinus. Praeterea, cum vigerct persecutio, Aulici quidam siue Prouinciales Imperatoribus gratiosi, impetrabant ab iis nomine donarij ac inmeris , quaecumque Christiani possiderent, agi os &Ecclesias atque ita freti diplomate, numque Principis, qui crudelitate in beneficem iam

102쪽

es Delonis. posse ionibus Ecclosiarum, utebatur , grassantes per prouincias, quaecumqRe Christianorum esse dicebantur , temere arripie bant. Ex horum itaque manibus extrahi quolerat ablatum,&Ecclesiae restitui iubet Coni an-.tinus: ita tamen, ut moneant regionis Praefectum sibi ereptos fructus imperatoriae beneficentiae, ut, si opus sit, Imperator pro bonis Christianorum, xlia ipsis munera impertiatur. At vix credibile est aulicos a sentatores Principum , & Omnes eos, qui caducis haereditatibus inhiant, postulasse ab ImperatoribusChrimanorum spolia &ingratiam rei bene gestae ipsorum bona stagitasse , nisi eae fuissent opes Christianis, quae ambitionem alli- acere possent , & aulicorum auarari cupidi zates

incitare.

Sed ne quisquam asserat praeter Ecclesias nil habuisse Christianos, & in sacro tantum solo ac templo eorum opes omnes fui me collocatas. Sub necto reliqua quaeConstantinus Edicto suo com licii diu b' plectitur. GAt qrionia i , inquit, Ch 'uni non ho'ε ' sit. e- seca , in quae conuenire solent , sed alia etiam ha

i , E; - O gηρ 'tor , qμα non priuatim ad singulos , sed ad totam ipsorum communitatem spectabant, singulis' qui ea pos lent , mandes , velim , P t omnia per legem q*am supra posuim , absque ulla controuersia, Chri- 'an is, id e , societati j orum Conventui reddant. Idipsum repetit Constantinus in Edicto halci ii, quod si Auelinum dirigitur. E , inopait haec nostrae

Auelino Clementiae ratio oe modus ueline honorati sime mi illazud Euse μα ad *ienum ιἀs pertinet, non solum non perturbari,

103쪽

Tiber primus. ersed etiam restitaere quam maxime clipiam s. Quare et o blbi s 1 iamres et i simul ac basce litteras ac meris uae x his Eccles. lib.

poste ioni us , quae ad Catholi am christianorum Ee-

do quidem animo ii, lituimui, eti ea E P ae 4ntea po Heront a it artim ius denlio reustriae, tur. Ita Eu- .sebius Ecclesiasticae inlloriae libro decimo, cap. s. Ex quibus apparet iam ante Constantini tempora Ecclesiam fuasse praediis & ruribus instructam, nec tantum communes domos aut templa habuisse. 'in quibus conuentus & synaxes fierent, sed otiam fundos de villas, quarum fructus Epistopi, Pres ' byteri caeteraque e clero caperent, SI in viduarum

ac pupillarum solatia expenderent. Quod si prae- - ter haec argumenta e gestis Imperatorum petita, ,

alia quoque requiruntur , quibus Ecclesiam αEpiscopos illo tempore bonis non caruisse osten Cyprianus si lota magesima sexta ad Puppia

- num de obtrectatoribus. 'Te inquit, si is, te ad ij n am mari ris sublimitatem prouexit ' me autem pro criptionis on ore depr sit: cὴm phblice lege τι tar i quis tenet et post cir sie bonus Caecili, C pria: su ni Christianorum Episcopi, proscribatur, ut

104쪽

Dia Olo crederent, Episcopum proscribentis At ea bona' non fuisse Ecclesiae, sed Cypriani patrimonium, fortasse aliquis dicet : proindeque non recte imferri Ecclesiam iis temporibus, censibus & facultatibus fuisse dotatam. Verum huic opinioni obsi

ponitu, in stit quod scribit Pontius in eius vita: nimirum Cyprianum,etiam antequam ad Baptumum peruenisset, omnes suas facultates & fortunas exuisse, &alendis pauperibus consecrasse. Nondum, inquit, secunda natiuitas nouum hominem Plendore toto diuinae lucis induerat, iam veteres ac pri linas tenebras sinlucis paratura etincebatnc. cu tota praedia propria di en-

ans, duo bona si maliunxit,ut 6 ambitionemseculis erneret , qua pernitiosius nihil est, oe misericordiam quam Deus etiam sacrificiis suis prςtulit, quam nec ille qui legis omnia mandata strua e se dixerat, fecit, impleret, Vnde vero constabant sportulae menstruae, quas viritim Clericis & Presbyteris diuidebat Cyprianusi unde quotidianus victus decerta pensio, nisi ex ruribus, prς diis, villisque aliquibus, quas Ecclesia possideret. Neque enim ex oblationibus

aut collatilia tantum pecunia poterant ea omnia, quae ad vitam necessaria erant , comparari At

sportulas solitas dari Clericis per menses singulos, disportulantium seu eorum qui sportulis donabantur, certum ac constitutum fuisse numerum, docet Cyprianus epistola i . ad Presbyteros, Dia-D. conos & plebem Furnis consistentes. Huae nunetiistis. e tio, inquit, in Clero tenetur, Qt qui in Eccssia D primus, minι ordinatione Clericali promouenIur , in nullo ab a ministratiora

105쪽

Liber primus. fyministratione diuingauocentur : sed in honore orti lan- , . ' rium fratrum, tanquam decimas ex se Albin accipi ntes, ab Altari acrificiis non ri cedin .

illas vero sportulas&stipendia, quibus Clerici

Deo militantes fruebamur, Episcopisiuo nutu atarbitrio diuidebant Vberiores ac pin iores Spψοῦ 'muniandulgebant, quam alteri: prout nempe SH- pii pii ch,gradus,ordinis, &rei bene gestae ratio postularet. Cuius oeconomiae insigne exemplum extat apud eundem Cyprianum Epistola εα. in qua Aurelium & eleri nuna propter insignem constan tiam, qua Tyrannorum feritati non semel illuse rant, ait se Presbyteros designas se, iisque interim pares cum Presbyteris sportulas decreuisse: propterea, quod in ipsiis, virtus ordinem supplebat merit 6que Sacerdotes censebantur, qui seipsos immolandos generoso consilio deuouerant. C,te- Cypriam r m Presbytei I honorem di gnasse nos illis iam seriistis,it η' O Jortulis iisdem cum Presisteris ianoremur Gisiones mensi/rae, aequatis quantitatibres Partiantur, &c. Earundem sportularum ac stipendiorvin me

minit Epistola quinquagesima quinta, ubi quod Cypyi sibi obtigerat stipendiorum, in alendos pauperes, y' ' fiubet expendi. CPeregrinis, inquit, si qui sunt indi gentes, sumptin suggeratis de quantitate mea propria. Ea vero stipenuia, quae statis diebus, per mentes lingulos, Clericis dabantur, unde colligi poterant, nisi ex agris,ptaediis depossessionibus Eccle- Ecclesiami rum 3 Quomodo enim Grtuitae obuentiones Azzz si oblationes fidelium inter sacra mysteria col-

106쪽

naui mar. iis per Pontium eius Diaco

so De bonis in posse,sionibus Ecclesiuirum.

Icctae, laruis sumptibus lassicere potuissent 3 praesertim eo tempore, quo sime periculo Christiani conuenire non poterant, cogebanturque diu alia quando a coetibus habendis abstinere. Adde quod ea aetate non modo Ecclesiae censu vivebant Clerici, verum &impensis eiusdem at bantur pauperes: in tutelam Christi ac cliente lam Sacerdotij cooptabantur viduae ac pupilli: de nique quos infidelium nefanda crudelitas carce ribus & hypogaeis conclusisset, eos Diaconi &Ministri, furtivo pietatis ossicio adibant, & ne cessariis vitae subsidiis solabantur itaque ut lim omnia stato ordine & tempore fierent, necesse fuit in Ecclesia certos esse reditus , nec omnia ex casu & fortuita obuentione penderC. Subjungamus aliud argumentum, quo probe nir clarissime Ecclesiam illis temporibus agris &possessionibus non omnino caruisse. istud vero - Acta Cypriani martyris sit bministrant. Cum enim Beatus Athleta multos dies in exilio transegisset, tandem reuersus dicitur habitasse in hortis suis. At horti in quos se recepit Cyprianus, non erant proprij,gentilitii seu patrimoniales. Nam ut ait Pontius in eius vita , Christianam disciplinam sic aggressus est, ut initium ducent ab opum & diuitiarum contemptu, suaque omnia in sustentandos pauperes erogaret. Cum ergo patrimonium Cyprianus, in gratiam pauperum, longe antea diastraxisset, concludendum hortos, in quibus latuit

Cyprianus, non ipsius fuisse, sed Ecclesia.

107쪽

Liber primi .. VTandem generosus Martyr in procinctu mortis suae, aliquid induciarii postulauit a tortoribus, eotantum consilio, ut rebus Ecclesiae prospiceret&de eius bonis ac facultatibus' statueret: erat etago eius Ecclesia bonis aliquibus instructa. Id au. tem refert Pontius eius Diaconus hoc pacto. Tilationem petit in crastinum cum de passionis sententia

cogitaretur, postulans ut res suas , die illo quo impetraue- rat , o inaret, &c. Dilationis autem petendae ratio de ordinatione rerum oede ooluntatis di 'ositione veniebat. Quae mero res isti aut quae voluntas ordinanda, nisi Ecclesiastici status. Summa idcirco accepta dilatio est, ut qui quid circa pauperum fouendorum suprema iudicia distonendum uertat, ordinaretur, σ puto propter nil aliud, imo vero propter hoc tantum , etiam indulgentia ab his qui oecerant , oe qui occisuri erant admissa est, ut prinfenso praesentes pauperes nouissimae di 'ensationis exiremis , Smiplenius dixerim,tatis sumptibus releuaret

108쪽

' De bonis possessionibus Ecclesiarum CAPUT XIII.

in partibus potissimum Ecclesia primis temporibus possessiones habuerit :D Gallia, Tungris . Treueris

opes Ecclesiae quales: I reueris Galbae Guitas: Primae Decimae biflutae: Astiberia Fccbsiae Romanae: Locus Theodori Lectoris explicatur. Catabulum quid sit, oeta

NIl certius ac constantius dici potest, quam

Ecclesiam,dum irrigua sanguine Martyrum cresceret, & splendorem tuum ab infamia ordiretur, non eodem modo sese in omnibus locis acre gionibus habuisse : Ubi enim Imperatores Romani sedem fixerant vigebatque maxime Leua eorum auctoritas , ibi periculosius degebat Christiana Religio illic bonis omnibus & fortου nis interclusia, praeter tenuem censum & angustos reditus nil habebat, quos, ubi Qu flore, Imperiales, seu potius praedones publici inuenissent, confestim populabantur. At ubi pax erat,&fauebant Alcyonia, illic luculentiores erant Ecclesiarum fortunae : quod in Galliis maxime euenisse comperi. Nam in Treu

rensi , Tungrensi,&Coloniensi territorio quas sedes Deus ad pacem Ecclesiae secreuerat in altero post Christum seculo res Christianae in tantum

109쪽

sorebant, & alta pace fruebantur, ut gradus &ordines Clericorum omnes distincti essent,&seorsim suis muneribus iungerentur. Illic Paroeciae eertis erant limitibus definitae, ciuitates integrae Christum colebant: Adeoque publice Decimae dc Primitiae in iis partibus primum cepere persolui. Ita enim habet Harigerus Abbas in vita sancti Hirigenis Materni Treuerensis, Tungrensiis & Coloniensis ii s Mi .ia Episcopi, his enim tribus ciuitatibus unicus pri ' 'P in mum praefuit Episcopus. ὶ Hic, inquit id est pam te Materni contra infideles paganae superstitionis, My- mi pVgnantis , prodigiorsim , signorumque cod filium Jlendor: donec pondere deritatis attrita etsi eluitus fit L . Dratis, ut non olum reciperet signa militiae Christianae, sed con egerit quoque signa fallacis idololatriae. Instruebantur Tungrenses iugum Domini ferre , qui conbueuerant inferre. Facta est ciuiuas Decimis oe oblationibus Christo tributaria , quae tributa prouinciarum exegerat*WH . temeraria:Et paulo pbst, Danatur cultura Iostis ivno nisque ac Veneris , cmundantur delubra daemonum, ded cantur Eecisiae Sancto que 'ad numerum si tuaginta duarum Congre ationum. Haec de Materno, cuius

o bitus inc Iditan annum centesimum trige1imum. anno

Ex quibus patet eo tempore apud Gallias Ecclesiam multis ceptam opibus ornari & latifundiis ditescere. Nam cum tantus Ecclesiarum nume rus Christiana pietate consurgeret, ac de nouo fundaretur, oportuit necessario concedi Ecclesiar fortunas non mediocres, quibus Ecclesiarum

Clerici alerentur. & sacra Christi familia victita,

Primae Des

110쪽

illicanae

9ι De bonis Spo pessionibus Ecclesiarum, ret. Quippe templa & aedes sacras sine dote fundari Ecclesiae disciplina perpetuo interdixit.' Merito itaque Gallia antiquitatem Religionis Christiana: sibi vendicat, & Primogenitae praerogativa gloriatur. Nam ante alias regiones Chri stum complexa, Ecclesiam insigni opum ac diuitiarum prouentu ornauit, cum ipsa in aliis terrarum partibus vix spirare sineretur.

Hinc primores. illi Christianae Religionis vin- Miήula dices scriptis suis Galliarum Ecclesias commen-' - dant, &earu aut horitate doctrinam Catholicam, haereticorum contumacia arietatam defendunt. Irenaeus i. i. Irenaeus Ecclesii arum quae apud Gallos sunt me-- P '' nainit lib. 1. cap. 3. aduersus haereses. Nam inquit

O si in mundo laqueia di limites te sed tamen Pirtus

truditionis υna b eadem est: Et neque hae quae in Germania fundatae sunt Ecclesiae, aliter creont, aut aliter tra . T dunt, neque hae quae in Iberia, ne*ue hae quae in Celtis , neque hae tu e in Oriinte. Caeterum Tungros&Tre -- ueros inter ciuitates Galliae, Belgicae, numerant

Plinius lib. s I. cap. L. Caesar lib. 1. de Bello Galli- . p. i. c co , Ausonius in Epigrammate de Trevirorum lassi; λ urbe. Ipse etiam Tertullianus, ut Messiae impe- ' R '' rio gentes paruisse ostendat Galliarum memini quae in Christi fidem iampridem repudiata superstitione commearant. Etiam, inquit, Vetulor

pigri

aduersusIu- varietates Maurorum multi sines, uillaniarum omnes ' termini oe Uassiarum diuerta nationes m Tritannorum

inaccessa Romanis loca Christo Abdita. Neque ab hoc studio Christianae Religionis