장음표시 사용
571쪽
' Dous, an virtus, quia in boo νequisat i sq. p. a. sequitur ipse
Et tegitur hoe ipsum imitatus sapientiae nomine nobilissimus t Solon . Silῖisae cisi in rebus Fabii Maximi ir
,Σι. . i. Apud Homerum Φ Gysses viri sapientis exemplum , plenus ubique seau - . V. dium in hostem: unde Lueianus regulam elicit, u laude dignos qui hostem a muri saliunt. Nihil utilius in bello dolis, Xenophon ae dixit; & Brasidas apud , Pρph, m Thucydidem, praeclaram imprimis laudem esse ex it 3 belli furtis: &apud Plutarchum et Agesilaus, hostes decipere &justum, & licitum esse. Pol νbius. Lia...ii. Joae VI fiunt in bello minoris censenda, a quam quae ex occasione, di d ι λώ. .. lo: de ex eo Silius h Corvinum sic inducit loquentem r
M. iau. y Milo ηm es astu, levior Laus in dura deis . a i ' Atque Ita censuisse ipsos illos severos Laeonas norat PIutarchus, Cae mala d Vis. rem etiam victimam ab eo immolatam se qui deso, quam qui aperto Marre. inrem; confecisset. Idem k Lysandrum magni facit u ἀνάγ- πὸ Iroxta' δα .ina . - πολέμω, pleraque belia dolis variantem. Et in Philopoemeniq;ι,. s. laudibus ponit, e quod Cretensium disciplina institutus simplicem illum , aes tu. generosum bellandi morem dolis , ae furtis miscuitat .. Φ Ammiani f ea : κuia xvr i. e. . Io discrimine virtutis , ae doli, prosperos omnes laudari debere heuorum oventus. : ti L 3. Iurisconsulti Romani bonum dolum vocant, a si adversus hostem quis machinaret u : & alibi, b nihil interesse, vi quis, an fallacia potestarem h
ε Lisi hic Mium evalerit: 3' - δελες ου -ς, οια ςmer, ναὸς notat ad Iliados O Eu- 16. D. d. stat hius. Inter Theologos i Augustinus: eum ustum bellum fuseipitur . vi
. Sed nec detunt lententiae, quae luadere videntur partem contrariam,st quarum nonnullas insta adseremus. Quaestionis hujus definitio pendet e M
Daque, insidiaque . Ubi Servius: non ramum virtvies fia insi-δε Diaus, an 'ist- x. AEneid. 3s sive fallendo quis liostem, sive vi superet. quis ob utrumvis victorem reprehendendum
572쪽
eo, an desus 37 In genere sit semper malorum , in quibus Ioeum habet p. Mon esse iaciendum malum ut eveniat bonum s an ex iis , quae vitium non habent universaliter ex suapte natura , Φ sed quibus accidere etiam potest ut bona sint. VII. Notandum igitur, st dolum alium consistere In 33 actu negativo . alium in actu Is positivo. Doli vocem Φ etiam ad ea, quae in negativo actu consistunt, extendo, I Labeone auctore , qui ad dolum , sed non malum refert, ubi quis per dissimulationem tuetur sua , vel aliena . Haud dubie P erude nimis a Cicerone d retum ec γ est me omni vita simulationem, vissimulationemque tollandam. Nam eum nec quae scias , nec quae velis Φ omnia aperire alias tenearis, sequitur ut diis mulare quaedam apud quosdam , id est tegere, M occuItare, fas sit. Licet, inquiti Augustinus, n veritatem occultare pr 'denter , sub aliqua dissimulatione. Et m necessariam hanc Omnino, atque inevitabilem, his praefertim, quibus respublica commissa est , non uno loco
: o M Q. Mempi m .d hanc rem insigne praebet Ieremiae historia
capite XXXVIII. Is enim propheta a rege interrogatus de obsidionis eventu , apud proceres ; regιs postulatu, hoc ιpsum prudenter occultat , Φ aliam inte-
potest , quod η Abrahamus p Saram sororem, id est, eκ usitato tum loquendic 'sanguineam vocat , P matrimonium dissimulans ia. VIII. Φ Dolus, qui in actii positivo consistit, si rebus , simulatio, M in sermone, mendacium vocatur. Quidam inter haec duo hane consti tuunt differentiam, quod dicant, ' voces naturaliter sgna esse intelle tuum, Φ res non item. Sed e tra verum est , voces natura ipsa.& a. citra hominum voluntatem nihil significare , nisi sorte vox sit M consula&-qualis in dolore, quae ipsa rei magis appellatione venit 'quam ι t. t. f.
n Abrahamus ὶ Veritatem voluit ee ιari , aeon mondaciam vici. Augustinus quaestione xxv I . In Genesin, relatus a Graiiano ducia eaula rara. quaestione 1 . e. 11.
3r In ce-ra semp/ν ma rum 3 Quae quo- Cumque loco, modo, tempore fiant, umo a lunt, uti quibus fides violatur. 38 Actia negatiυa Cum deeipimur, quia i quod R expectabamus , quoniam qui non ostenderat se ole quid esse si .
lacu . atque --ibu ve I dictis, vel factιν, opinionem secerae se iacturum elle. 4o Sι in rebus Quoties aliud ar mus :
1 In sermor in quoties aliut dicimus :aliud agimus, auet intendimus. B Catra bomznum voluntcrem Eoerius de Interpri P. 329. Oratio es vos sem -- ρι- fecundum piaritum. Idem de Syllon categor. p. 48 . Ad placitum tera , qui malium nomen aliquid per te significar . saad sonentιν ν aestum, Illud enim unaqua. que res Heuur , quod ei Naeuit , qua pri. min et pei nomen 3m ulla.
eaehinnus, rictus , sternutatio. Boeth. d. l. de Sy I. Suus vores natu alito significa. res: ut eanum latratus iras eanum signi mi, P ah ems quadam vνx ιIani seu rat sed non sene nomi . quia non sunt ad Maritum δεηιμ-es, sed natura. 44 Rιι ὶ Soni, quo potius factum, quam dictum auditur.
v. ea P. 1. 6. s. Not. s. alterius Editioni . Auctor ipse postea s. s. αεν-em In exeo Ponit, qua noci omne falsiloquium ma--, ede Putarunt. I. L
573쪽
466 L I B E R III CAPUT I. f. VIII.
ouam loeutionis . Quod si hoc dicatur, ' hominis naturam hane esse peta-liarem supra animantes caeteras, ut 's conceptus animi possit aliis indicare, Φ & ad eam rem voces repertas, Verum quidem dicitur: sed addendum est. non solis vocibus tale fieri indicium, v Φε Φ sed de q nutibus, Φ ut apud mutos. sive illi nutus aliquid habent eum resignificata Φ commune ipsa natura' si tantum ex instituto significant : quibus nutibus pares sunt ν Φ notae illae , quae non voces lingua figuratas significant, ut P Paulus ν jurisconsulto loquitur, sed res ipsas , Φ sive ex aliqua convenientia, ut notaeso hieroglyphicae, sive mero arbitratu, Φ ut apud Sinenses. 1 . Alia igitur hie adhibenda distinctio est, qualem ad Libuimus ad tot Ieniadam ambiguitatem Φ in voce juris gentium . Diximus enim , jus gentium diei Φ & quod singulis gentibus f placuit sine mutua obligatione, Φ & id. sa quod mutuam obligationem in se continet. dd Voces ergo, in nutu , di notae, quas diximus . . reperta sunt ad signjficandum is cum mutua obli gatione . quod Aristoteles s dixit καπὶ συνθο-: s Φ res aliae non item . . Hine fit q Φ ut rebus aliis uti liceat, etiamsi praevideamus futurum ut alter inde sallam eoncipiat opinionem . st Loquor de eo , quod intrinseciam est , non de eo, quod accidit. Itaque exemplum ponendum est , ubi nulIum sequitur inde nocumentum , ε aut ubi noeumentum ipsum, leposita doli consideratione, licitum est.
g. 133. Noa manus solum, sed nutus etiam declarant nostram teluntatem , is an mutis pro fer motis Iunt. O salutatιo frequenter ne voce satelligitur, arqua ascit .
4r Siis tui nutus ὶ Sunt relliculatio exprimens, de sornians actionen . motumve limitem illi, quem sigilaticamus , ut Sueto nius refert, Datum Atellans tum hi litionem cantici cujusdam illa veris . Viae pater , vati mater. ita demonstras.. ut bibente natantemque saceret, Be exitum CIaudii, de Atrippinae signiscaret. Ner. 39. Item cumiae linatione eapitis assentimus , quassati ne negamus. Seltias Io. U41 Ex instauro More introaucto . Sc re tepto; ut in senatu eum M. Per discessionem fieret, pedibus agi in sententiam. ue in alia omnia ibant: in militia manum Proinmittebant.
4s Nota tua. qua non Ut Iuterae compulitae in syllabas.so Hieroglrphιea Sacerdotum AEgyPtio.
si Plaeuit sine mutua Ita ut ad id nemo eotatur, sed possit id jure ciuili a diquosdam Populos restringi. de abrogari. α Quia mutuam 3 Ad quod servandum
Omnes tenentur, 3e qui non servant . Pro nefariis, Fe intestabilibus habentur. 2 Cum mutua obligatione 3 Ut non a beat ei nisi uno, de nio modo xcci Pera. mi mΘ Ex constituto EIno
s e Res alia neu item Ut muis vel lie. ut facit, qui ras umes . notas . di Leotus edit, vel aliter accipere.
da Hete. ut in toto argumento isto oconserendus perpetuo PUFENDOR FIUS. De Jura Nat. se Gem. libro iv. c. v. Cum Notis nostris. ubi res adcuratius Pertracisitar, in altera Praesertim Editione . I. B. GR.
574쪽
3. Prioris exemplum est in Christo, i qui apud comites Emauntinos sε ν Dios orirmam ire longius, id est, speciem praetulit ituri longius, nisi malimus
vere quoque voluisse eum ire longius, Φ i ub conditione tamen nisi magno nisu retineretur, suomodo & Deus Φ multa velle dicitur . quae non fiunt r& alibi u Christus ipse dicitur Φ voluisse praeterire apostolos navigantes , nempe is uarinisi impense rogaretur nδvem ascendere. Alterum exemplum dari potest . in vi x. Paulo, qui Timotheum circumcidit, ae eum satis sciret, Iudaeos hoe ita ae- ae M. cepturos, quasi circumcisionis praeceptum, e quod revera abolitum iam erat, adhue obligaret Iseselis posteros, quasique ita sentirent ipsi Panius, de Timotheus: cum tamen hoc non quaereret Paulus, sed tantum familiarius cum Iudaeis versandi facultatem sibi, dc Timotheo praebere. Neque vero cireumcisio, sublata lege divina , ex instituto st amplius significabant talem necessitatem, Φ neque malum, quod inde sequebatur , erroris ad tempus, dedocendi postea, tanti erat, quanti illud bonum . quo Paulus tendebat nimirum, evangelicae veritatis insinuatio . Hane simulationem patres Graeci sepe v eant f οἰ--I-' de qua egregia exstat se nimii a Clementis Alexandrini, ν 1 sis. .
qui de viro bono agens sic ait: ἰπὶ is, πληπιων ἐφιλεία πόνουν Irma πια τι- lib. . a. α' Ουκ αν προηγουμίνως αυγω πραχθω εο ob utilitatem proximi faetet quaedam , - . s.
norum illud, et qui de capitolio 1 panem in hostium stationes jecerunt, ne x Liviussa me premi crederentur. F.c. 8. ἐq. Exemplum st posterioris est In ficta iuga, a qualem Iosue suis praecepit I ad Halum expugnandum , . & alii duces sae e. Nam hic Fs quod sequἰtur I id iis
nocumentum . licitum este ponimus ex belli iustitia, ipsa autem fuga v ex . A. instituto nihil significat, Φ quanquam hostis eam accidit ut signum pax oris, Milia quod alter cavere non tenetur, st utens sua libertate huc, vel illuc eundi , D in M& magis, minusve celeriter, dc hoc, vel illo gestu, habitu ve . Eodem re- serri debet in eorum actus, qui hostium armis , signis , vestibus , velis usi passim leguntur. . Haec enim omnia ejus sunt generis, Φ ut a quovis pro arbitrio, etiam contra consuetudinem usurpari possint, quia consuetudo ipsa εο Φ singulorum arbitrio, n8n quasi consensu communi, introducta est, . qualis consuetudo neminem Obligat.
. Οὐ μά- sie hane vocandam . non ἄπασουν id est fraudem. ait Chrysostomiar indicato jim libro primo de Sacerdotio . Tomo. vi. HE. ν. Idem 3. ad Corin
quod erat, pra D f rens, agens talia . seu non ex stati animi proposito . pag. 383. Hue reserti potest simulatus invidis furor.
ineribat se consecururum tonuersand cum Iudaei a
575쪽
I X. r. Gravior est disputatio Φ de illis εδ notis, Prae, ut Ita dieam , iis eommercio hominum versantur, st in quo genere proprie mendacium situm in. ω Multa enim sunt contra mendacium in sacris literis. Verbum meis is odia habebit νUM , id est , vir bonuι. Proverb. Xι II, 3. IUMmentiam , iis .erbam mendax amove a me. Proverb. XXX, 8. Per ι Ioquentes mendaeitim. Psal. U, Ne mentimini aster alteri CO Oss. ΙΙΙ, 9. Et hanc partem strid. euetur Φ Augustinus: & sunt etiam inter philosophos, re poetas , qui eum eo seruire videantur. Notum illud Homeri, Illia . IX, 3ra , sis. Iue mihi invisus pariter eum faucibus orei, Ccus mens aliud condit, quam Iisgua profatur. FFraim. Sophoeles b, Tagia Aliena vero pretiqui nanquam deretr ct .era cretam si cui pestem ferμη ,
Huie danda venia est fi facit quod nos derat
e Et, se Mendaeium odit gussiquis animitas sapit.
'ui. Φ Aristoteles dixit, e καν' αυ- τὸ μέν φαύλM b dixisν, is δἰ άληNe καλε, b ἐπα-τόν. per D mendacium turpes argue Tiι perabiae , veritas puLου de Rep. ebra, ae laudabilis. a. tamen deest in alteram quoque partem auctoritas: primum iae A . . sacris literis exempla laudatorum hominum sine reprehensionis notaravi. 1. . deinde veterum Christianorum pronuntiata , Origenis, Clementis, Tertulli 36.i . ni , in Lactantii , Chrysostomi, Hieronymi, Cassiani , imo bene omnium. PII, ut ipse saretur Augustinus, Φ ita dissentiens, ut tamen magnam quaesti-em, Iatebrosam tractationem, disputationem si I inter doctos alternantem haee enim contra. Omnia ipsius verba sunt agnoseat.
ἀια pag. 3. Anter philosophos aperte hinc stant Socrates , & disripuli ejus d Φ Plato, oss ios. Ne nophon e , & alicubi Cieero, & si Plutarcho, f ae Ouinctiliano a cre-ς - : dimus, Stoici, qui inter sapientis dotes ponunt mentiri ai , dc quomodo', ' oportet: neque videtur disseruire aliquot in locis Aristotelas. b cujus illud
t Notis . qua ta commere o De voci- in , de illis signis. quibus instituta homi muni di longum tempus defiaitain, 2 Pet Petuo eandem sitnifieatisnem imposue
ολ Sive νυν Musi is Mea ' Ne ob id quidem quod mentiti fuisse videntur , reprehensorum , aut nomorum . t Adeoque suspicor heie in verbis Auctoris nostri .Poit fiomiuum excidisse . mena cis aerea r-- , aut quid simile. I. B. 163 μιρο aoctos aIte nantem Contrariis sententiis, re argumentis ehementer axi ea tam . t Locus Aut tini est in libro de Moricis . tap. l. 364 Και-. ano ν xx. r. s 'c re 'λύδνα δἐ μπῶ πῶς σοφος αἰ χρ πιι π.Hoe etiam ex STOBAEO. sed qui Menan. p. non claudulo, tribuit. I. B. GRO
576쪽
γ' αὐέ, quod diximus, exponi potest communiter , sive re spectata a 6 sepositis cireum stantiis. Interpres autem ejus Andronicus t Rhodius ευ de . Para. medico apud aegrotum mentiente sic ait: απαῶ πιο , ματεων ἔς οὐκ . r. Etώ- decipit quidem, at dereptor non est e Caulain addit : ὐ γάρ νιλις εχω αδε - άπάτην - νοσοῦντος, α μα νην σωτηρίαν ' non enim propositum sibi babet decipere, i, . ' sed servare aegrotum. . Quinctilianus, k quem dixi, ' hane ipsam partem defendens, pleraque esse, ait, quae εν non tam lactis, quam causis eorum vel honesta fiant , εμ vel turpia . Diphilus I, orat.xis.
uod pro salute dieitur mendacium Iudice habere nil potes incommodi.
Quaerenti apud Sophoclem Neoptolemo, Pbluctet. veri. Io Non tibi videtur turpe Diploquens iat Responde t Ulysses,
rion, si salus raseatur ex mendacio . Cui simi lia ex Pisandro , & Euripide adseruntur . Et apud Quincti irinum
lego: minam ἐν mendacium disere etiam sapienti aliquando concessum es. m M. Eustathius Metropolita Thessa Ionicensis ad secundum Odysseae r 4εσσε ι u O t. i vam καιρὸν ἡ σπος. mentietur sapiens.re urgente: ubi & eκ n Herodoto , ct tr. Isocrate testimonia adfert. . . m. X. r. Tam dissidentium sententiarum Φ cone illatio sorte aliqua reperire po- 'tetit o ex largiore, aut strictiore mendacii acceptione. Neque enim nic men- o N. 11.dacium sumimus x st quatenus de imprudenti accidit , quomodo Φ mendacium qΜ. rio
dicere, & mentiri, apud p Gellium dii cernuntur: Φ led de eo agimus, quod lcienter profertur cum significatione, quae mentis ε' conceptui, sive in i . c. itelligendo ,
ess . non fallis ipsa, fea fallitών. Sunt haec Augustia ι , de verois Apostoli sermone
48 Non eam factis In nudus non t1m opus ipsen , quam intentio. 8c hnia cipeiaris. vel laudem. vel viis Perationem mereiatur, mine ιι. instit. Q. i. cs . sic itidie estriaqua esse, qua nam tam Iactis . otia me sis eorum ιιι 1onsa fiant. vel luvia . Nam si homin/m oecidera ope virιtis . lusia ros necβνε notinianquam stile h/rrimum Ul per ara quaάam adhue Hira , si eo tinia utilitas exuisit faciti concedatur : ne Asequidem nudum ess an Mandum, qualem eau. sam viis ιontis , sed etiam quare . . quam/n a defendat. 69 Coneopitii sivi Ἀρ/lletendo Coritationi, vel quantum ad judicium . de OPinionem , vel quantum ad voluntatem , de
577쪽
telligendo, sive in volendo, disconveniat . Nam quod τ' primo b διιω-
vel bis, ec similibus notis indicatur, sunt 73 mentis conceptus ζ Φ ideoque non mentitur qui dicit rem salsam, quam veram existimat, sed qui dieit rem veram quidem, Φ sed quam salsam putat, mentitur. 7 st Significationis ergo salsitas id est, quod ad communem mendacii naturam requirimus. Φ Cui c-- sequens est, eum voκ aliqua , aut T 3 sermonis complexio est πολυσκme , id est, plures uno significatus admittit, . sive ex vulgi usu, sive ex artis consuetudine, sive ex figura aliqua intelligibili, tunc si animi conceptus uni istarum fgnificationum congruat, γ' - non admitti mendacium, γ Φ etiamsi putetur is, qui audit, in aliam partem id accepturus. a. Verum quidem est, talem locutionem usurpatam temere non probandam: Φ sed potest eκ accedentibus causis honestari: puta si id pertineat Φ ad erudiendum eum, qui curae nostrae est traditus, Φ aut ad evitandam 7s iniquam interrogationem. Prioris generis exemplum ipse Cbristus dedit , eum ' I diceret, q Lazarus amiem nos r Φ dormit , quod apostoli accipiebant tanquam de dormitione somni diceretur. Et quod Φ de ν templo instaurando ipse dii, Ii. xerat, intelligens hoc de suo corpore, Iudaeos sciebat accipere de templos Liae. proprie dicto . Sic & cum apostolis ad instar τε Phylarcharum s apud Hebraeos t. 3 . sedes eximias, & regi proximas duodecim promitteret , Φ & alibi t vini novi pytationem in patris regno, ε satis scivisse videtur non aliter hoc ab illis ac-- Ab. t. cipi. , suam de regno aliquo huius vitae , cujus spe u ad ipsum momentum 6. Christi ad coelum ascensuri pleni erant. Idem alibi Φ per fabularum ambage qxMatth. populum alloquitur, ae ne audientes ipsum intelligerent, Φ nisi icilicet animi I. attentionem talem, ac docilitatem afferrent, qualem afferri par erat. Φ Posterioris uius exemplum e V prosana historia dari potest in L. Vitellio, a cui, 2.ha. . Narcissus instabat, ' aperiret ambages, & veri copiam saceret: sed non ideo pervicit, st quin suspensa, & quo ducerentur inclinatura rei ponsteret A
v Etiamsi putetur is , qui audιt, ina mp rtem id aerepturus Quomodo Abraham captiose loquebatur eum ter vulis , ita iudieante, & probante Amόνψs . t De Alν A. e. s. quem sequitur Graisanias post e. siquatalol, duti ea a xx M. quas . l. c. 2 . Plus est in hoc exemplo . quam Auctor putat. Sed de eo susius agendi locus ibat in Notis nostris Gallidis. I. B. JE amn suspensa, quo aviteran tir inia elιuarti νa ν pondeνee ) Idem mortis histopiarum ti t. c cap. 3. Inrοι disseruat .
t Mentis eone plus 3 Quod cogitatur . quod sentit animus.
3 Sermonus eomplexio sententia. γ4 Non admitta mendario a Mentis, de orationis discordiam requirit mendacium ad Daudandum eum, cui de mente nostra cotidiare debet Ergo ratio . etiam. si accepturus est eam secus . qui audit si non Peccat in honorem Dei . amorem proximi reverentiam superiorum . vacat crimine mendacii. rs Iniquam inr/ννota ianem 4 Ad quam si respondeamus simpliciter, aut nobis, aut alias innocentibus periculum immineat. νώ Pώγιaνe hastrum diu haberentur Proprincipibus tribuum. I suspensa , o qtio dia jν κιών Passura talem Interpretationem in hane . aut illam Partem , qualem eis aptares . Adde exemplum elegans apud Pirarium lib. I. ep. I
578쪽
X. XL Quamum in bello liceat, e.
Dictum Hebraeorum huc pertinet: u V R Non, α ri Inv ακplim ν ΜΠ κ' si quis norit uti perpuxiuq io, recte: D minas, taceat. l. in Contra accidere potest, ut tali loquendi genere uti non modo illau dabile sit, ted & improbum , , puta cum Dei honos, ς aut amor proximo
debitus, Φ aut reverenti .i adversus iuperiorem, st aut rei, quae agitur, natura exigunt, ut quod animo cogitatur omnino patefiat: sicut τε ineontractibus, divimus, id aperiendum , quod natura comractus intelligitur exigere quo sentu non incommode accipi potest Ciceronis illud, et tollandum elis ex .ebti, MD Oscontrabendis . omne mendacium, desumtum ex veteri lege a Atti ea 7s καα H, Uri αγοραν αψευδῶν. quibus in locis mendacii Voκ videtur Φ ita laxe aeeipi , ut 3: et etiam obscuram locutionem includat . . At non proprie loquendo a mendacii Lepti- notione id ipsum Iam exclusimus . ne. XI. r. communem ergo mendacii notionem requiritur. ut e quod dieitur, scribitur, notatur, innuitur , ' intelligi aliter nequeat, quam in eum sensum , qui a mente proserentis discrepet. Huic autem notioni laxiori Φ stri . qua naturaliter inicitum est, significatio differentiam aliquam quae , recte res ani piciatur, Φ saltem secundum communem gentium existimationem, nulla videtur alia dari posse o Φ nraeter
tio ἡ ἡ;, uti .m Τη 'φη ς γ ῆς in δε nente ejus , ad quem sermo , aut si neminem mentiri, ut maxime fallum proserat ,
latis constat . . Ius hic intelligo non quodvis, dc rei extrinsecum, sed quod proprium sit huic negotio, atque cognatum. Id autem nihil eli aliud , quam Φ iudicandi libertas, quam homines colloquentes his , quibus colloquuntur, debere, quasi pructo quodam tacito, intelliguntur . . Haec enim nee alia est mutua illa obligatio, quam homines introduci voluerant, simul, atque
Ptexe D. Mi boni eausa . Citat doctissimus Manasses Be Iseael in suo conciliatore , quaestione x xxvii. CADommvis i. de sa
go pratιν νε- aariam Quod adimat ei, qui audit , justim , Ee debitam facultatem stituendi , & eoeno endi de animo ,& proposito ejus, quem audit. si IAd eanda Lhereas a Ut eertio1 sam de consilio, di voluntate alterius , de pro eo dicam . asamve quod mihi commodum
579쪽
que sermone, notisque similibus uti instituerunt , st nam sine tali obligati
L ne inane fuisset tale repertum. a. Desideramus autem, v et quo tempore termo hi, us illud subsistat, ae maneat: e fieri enim potest ut jus quidem fuerit , sed lublatum sit, aue tollatur ex alio iure superveniente, st ficut debitum 33 accepti latione, Φ aut conditionis tessatione . Tum vero requiritur, ' ut jus, quod laeditur, ejus sit, qui cum loquimur, νε non alterius Φ sicut & in contractibus iniustitia non nascitur, nisi ex laeta iure contrahentium. Hue sorte non male referas, ὼ L l .de ε quod veriloquium ad justitiam refert post Simonidem 6 Plato , Φ & quod re m mendacium, . illud vetitum, sacrae literae saepe describunt falso T ) testi monio, sive elocutione adversus proximum , ct quod ipse Augustinus in me dacii natura constituenda ponit φ Φ sallendi voluntatem . Et Cicero e quaeis e Da Osf. stionem de veritate eloquenda Φ referri vult ad iustitiae sundamenta. . io 3. Tolli autem videtur posse Φ jus, quod diximus, sicut Q consensu ejus, qui cum agimus, expres , st ut si quis praedixerit se salsa dicturum . de alter permiserit, ita & Φ tacito, aequave ratione praesumto, Φ aut 3π opis positione juris alterius, quod communi omnium judicio multo plus valeat. . Haec recte intellecta multas nobis suppeditabunt illationes , quae ad concilianda sententiarum supra designatarnm diis dia non parum valitulae sint. XII. Primum est, etiamsi quid dicatur quod sallam habeat significationem insanti, aut amenti, Φ in eo mendacii culpam non esse . Videatur enim com-ἀ Lut, t. muni omnium hominum permissum esse d,
σνL938. In Φ puerorum aetas improvJda Iud Metuν ..e dist. Et Quinctilianus de pueris locutus: e . utiluatis, inquit, eorum grairq multa V mas . Ratio proxima est , Φ quia eum insantibus, Ac amentibus non sit judicis libertas, non potest eis circa eam libertatem iniuria fieri. XIII. i. Secundum est, ' quoties sermo ad eum dirigitur, 33 qui non des ei pitur ,
rai de animo nostro certior seri omnino debeat: neque enim sicario sese quemquam
83 Aeeamiιatione ) si quia se aee.pisse ἰquod ei debebatur, debitori caverit . aut si non existat conditio . lub qua debeo. 84 atieritis ) Tertii , qui sorte auscultat , aut verba inter alios iacta clepte uribus, vel per indicem qualemcumque coenoscit. 8s Pradiaerela s. salis 3 Ut cima O-. Hus io. Me t. ro1. Dεspe in sat πιιέι parsa fides , nee eredite factum. 86 Alreν --finis a Ue eum Augustus
Parricidii reum De interrogaret : ter te Da trem tuum non ore idisti Mimal. s. r. τώ tantum acermast ego te les ιδε putabo .
Et D ,ti, falsa ere la/ara fruar. 8ν Ου, Gione 1tiris 3 si ei, qui loquitur. ius est contrarium, per quod alterum po in sententiae suae expertem lubere. 38'asi non d/tipiιών 3 Qui quos ego dico intelligit . aut utcumque intelligat. nua lam inde iacturam sentit.
ni Edd. excidit, & necessariam Omnino esse, vel nonum Deruceptum Decalogi , --
nites,itu secit cuivia. I. B. ERO .
580쪽
eipitur, etiamsi tertius inde falsam hauriat persuasionem , nullum esse mendae ium: Φ Non ratione ejus, ad quem sermo est: quia illi libertas manet inis regra, plane ut illis, st quibus id intelligentibus sabula narratur , aut apud quos profertur sermo figuratus, κατ' εἰρων - , aut Μαω-, suae figura, ut Seneca s ait, ' ad verum mendaeio venit : & Quinctiliano ementiens superjectio dicitur. st Neque ratione ejus, qui obiter id audit :quia cum eo non agitur, 'ideoque nulla est ad illum obligatio. Immo Φ si ipse sibi sa opinionem informat de eo , quod non ipsi, sed alteri dicitur , ω habet quod sibi, non alteri rem imputet . Quippe , si recte judicare volumus , in illius rei pectu sermo γ3 non sermo e st , sed res , quae signiticare quidlibet potest . a. Nihil ergo peccavh aut Cato Censorius, e qui sociis auxilia salio est pollicitus, Φ aut Flaccus, , qui hostium urbem ab aemilio expugnatam aliis narravit, Φ quanquam eo hostes decepti sunt, Φ cui rei similem de Agesilao narrat i Plutarchus. Φ Nihil enim hie dictum hostibus: Φ nocumentum autem , quod inde secutum est , extrinsecum quid est, de in per se non illicitum optari, aut γ' procurari. . Ad hoc genus g Chrysostomus h , & Hieronymus retulerunt Pauli sermonem , quo Antiochiae petrum I ut nimium judaiaantem reprehendit . . Censent enim, Petrum latis intellexisse , non id serio fieri :
interim vero consultum infirmitati adllantium. Φ XIV. I. Tertium est, quoties s I certum est, eum, ad quem sermo est,st libertatis suae in judieando laesionem non aegre laturum , st immo gratias habiturum eo nomine, Φ ob commodum aliquod , quod inde assequitur , Φtunc quoque in mendacium stricte dictum , id est injuriosum, non committi , Φ sicut furtum non perpetraret qui ex praesumta domini voluntate rem ipsius exiguam consumeret, ut inde magnam eidem utilitatem pararet. In his enim, quae adeo certa sunt, ' praetumia voluntas pro expressa habetur. Φ Uolenti autem , constat, injuria non heri. Sic ergo videt ar non peccare . st quia aut aegrotantem amicum perluasione non vera solatur , Φ ut Arria Paetum filio mortuo, quae historia est j in Plinii Epistolis: aut in praelio periclitanti Φ ex alta nuntio animum addit, quo incitatus victoriam , di salutem sibi pariat,st ac sic deceptus non capiatur, quemadmodum Lucretius m loquitur.
89 Ad vertim manuaeio vehie 3 so . quod non est, pro tendo, vel adversum . vel nrix tinum. minuituime , quod est . si .gaincatu
gunt, decens opstinctis . Uide quae inus in Notis Gallicis. I. B. si Esus, qua os ire a Tertii , ad quem
92 Oomonem informat 3 Falsum sibi per suadet. 93-s-- Non expositio eert e rei. sed sonus sorte accidens, quem interpreta ri tuo periculo pessis : si male interpreteris, neminem praeter . temet ipse aecusanis duci haruras. s. Procurari strui . eomparari. Licere nim hosti & male velle, de nocere., Cιrtum est, eum ὶ Non aufertur ali eui iacultas illa , sed dissertur hono eius . tque is postea laudaturus est, quod ad tempus id capienda mente nos ra frustratus habitus ruerat.