장음표시 사용
591쪽
i'. Erit. melis . Tale illud apud Xenophontem, r socios jam iam adfore, & Tulli. ' Hostilii, i suo iussu circumduci Albanum exercitum: re Quinctii consulis. si .εki,. t ut historiae loquuntur, salubre mendacium, hostes ab altero cornu fustere: nasi I. Φ ae similia passim apud historicos. Notandum autem est, s7 Φ lapsionemi 34 judicii in hoc enere eo minoris esse, quia ferme momentanea est, pam . ' loque post aperitur veritas. - XV. i. Quartum , & e superiori assine est , quoties h qui habet νη juxs L . bio, lupereminens in omnia jura alterius, st' eo iure '' in bono ipsius sive proprio,iabro i. e. sive publico utitur. Et hoc maxime i pectasse videtur ' ρ Plato, v qui im- perium habentibus concedit talium dicere . Idem cum i νον η medicis modo i dare videatur, modo adimere, distrinaen hoc adhibendum videtur. Φ ut prioreti ii ι. δε loco medicos intelligat publice ad hoc vocatos, posteriore eos , Φ qui privatim Reg. t. id sibi arrogant. . Deo tamen . quanquam jus summum in homines habenti, 3 s B. non convenire mendacium , recte agnoscit st idem Plato, quia infirmitatis nota est, ad talia confugere.. D. 1. Ρ Εκemplum krte inculpatae salsiloquentiae, laudante etiam v Philone . f. . dari poterit m . in Iosepho, qui regia vice imperans fratres primum quasi o. es explora-
sed is liber non est Cassiariri. 6 avi ad bonam ε', id viso est mes
Potius ad tempus salsum credere . quod uti iale, neque inhonestum est, quam verum scire, quos nocet. ςν Lasonom ja. ei. 3 Dissimulationem inua judiciunt alteri de sementia nostra eri
- na ipsius γ Ad id. quod ei utile est, lave in ipsius persona , live quatenus Pars est corporis, cui utile est. roo Plato. q. amperium' de. Republ-
592쪽
3 Splendide mendax, ct in omne bilis aevum .
XU.--XVII. Quantum in bello Iiceat. s s
exploratores, deinde quasi lares, ficte, nec ita sentiens accusat . . Et in is Solomone, ae qui sapientiae divinitus datae specimen dedit, cum apud mulie- iii .is.'res de partu litigantes voces eas protulit, quae Voluntatem scindendi infantis νsignificarent, cum animus ei longissime a tali voluntate abesset , dc vere matri suum partum attribuere vellet . Quinctiliani est ' dictum: in atiquan- , 'i' do exigit communis, ut etiam falsa defendantur. Biarm. XVI. Quintum esse potest, Π Φ quoties vita innocentis , aut par aliquid α Narat. aliter servari, Ac alter ab improbi iacinoris persectione aliter averti non po- test: quale suit tactum Hypermnestrae, quae hoc nomine laudari solet et , -
XVII. Φ Latius, quam quae iam diximus, patet . quod passim statuunt
lapientes, apud hostem salio sermone uti licere. Φ Sic regulae de non men- o. iv. tiendo exceptionem nisi adversus hostes addit a Plato, b Φ Xenophon, philo sacro c. i. c inter Iudaeos, p inter Christianos d Chrysostomus. Quo sorte non male si reseras, quod in sacris literis extat , e Φ Iabelitarum in obsidione mendacium,
& sactum non dissimile s Prophetae l Elisaei: & Valerii Laevini , qui Pyrrhum gg ὶ a se interemtum jactabat a mo de
ipse , ut solet, varians , ad Consentium P contra mendacium e. t s. Tostatus negat in eo peceatum. Haesitane Au Minus lib. ii. , quaestione 1uper Exodum, c cap. i. γ N. 4ι - .
mas x. a. quaestione cx. art. 4. resp. ad 4.
A. ibi Caberantis . Vide si vacat de inciriae eneomio Erasmum. 5e domismum Masiam ad Iosuam ii. c. Velia CHRYSOsrO
eamur, aut proximo consulendo moramur .
libro de Pudicitia inter delicia quotidianae incursationis, quibus omnes sumus obj cti , Ponit, necessitate mentiri. c cap. rs. o Spl/ndiu. mendax in Ubi scholis sies . 'deeenseν : latriam es enim , pro 1ustitiam/atari. simile in illud ChνUostomi de Ra-
et Eldai 3 Eiusdem Elisaei alterum simile
est at. Rettim v . io. ita ut legunt Ma
foretae. id est, secundum'. quod sequitur latins vulgata versio.
i Atrristiora mellae 3 Ita Caesar sima hostilium copiarum perterritos milites non negando, minuendoue, sed insuper ampli scando, ementiendoque confirmabat . Suet. o6. x Faeriam H3permnes Quae promiserat patri, se intellectura su patruelem maritum, quem servavit, Ovid. in ep. Heroid. a a spl/ηdi Gloriose, cum laude.
sig) Habet hoc Auctor sine dubio e FRONTINO,
593쪽
Σ. . Ad tertiam, e quartam st δέ quintam obserVationum earum , quaste Cap. 6. iam posuimus, pertineL Eustraxit Me ropolitae Nicensis locus ad se κtum . Nicomachiorum : . ετ βουλευρμεπς,. π αναχχης . ἀληθεύω, ... '
utique oe verum dieit. Fieri enim potest ut quis recte eo uuans bae in inconsultet , quo pacto de industria mentiatur, aut bin i v eum fallat, aut amit. tit eum a mala liberet: quarum rerum exemplis plena sunt bisoriae. Et Quin-- ctilianus, b si ab homine occidendo grassator. a Vertendus sit, aut hostis pio salute patriae sallendus, quod alias Φ in servis reprehendendum sit . fore, ait, in ipso sapiente laudandum.. N. 3. Non placent haec s scholae actorum paulo ante faeculorum , i ut quae . . , se unum ex veteribus Τ Φ Augustinum serme in omnibus sequendum sibi dele- s. sari xerit. Sed eadem schola tam ab omni usu abhorrentes Φ admittit interpret in p. tiones tacitas, ut dubitari pollit, an non satius sit adversus quosdam s sal quamvi3 si loquium admittere Φ in iis, quos diximus, casbus, e aut eorum aliquibus, . . 'ipe nihil enim definiendum hic sumo γ st quam ista a falsiloquio tam indi Dki .iscix. crete e Ximore: ut cum dicunt, nescio, Φ intelligi posse nescio ut dicam; sta. d. st non habeo, intelligi poste ut tibi dem; dc id genus alia , Φ quae sensus Iustitin, communis repudiat, dc quae si admittantur, jam nihil obstabit Φ quominus - Τ - qui quid affirmat, id ipsum negare. qui negat, assimare dicatur,m Gis q. Verissimum quippe est , nullam omnino esse vocem, ' quae non ambiis
iv. e.M. um recipiat, eum Omnes Praeter V significatum, quem vocant primae no- lib. v. e. tionis, alterum habeant 3 secundae , eumque varium secundum varias '. L F. artes, tum vero alios quoque eκ translatione, ac similibus figuris . Neque - magis eorum commentum probo, qui, quas vocem , non rem exhorrelze-ὸI.zArent, jDea Vocant ea, quap vultu, ae pronuntiatione maxime seria proseo. 'runtur.
TINO, sed qui illo modo rem refert, Et non satis ad rem faciat: VALERIUS IDE. VINUS inquit adversus Epirotarum
q. n. s. vide PLUTARCHUM, 't. Hrνώ. Pag. 3 3. E. F. Aprilis fui flet exemplum n. ι o. sequ. ubi Iugurtha falso Maratim a se interemtum jactat : de quo vide SALLUaSTIUM, Lal I. Iug. cap. io . Ed. v UMLI. B.
r AMM num Contra cuius posteri xem in hae re sententiam scripsit Rupertu
eua non ambiguum poeisiae Id Clio-sppus defendit apud Gellitim libro xt, C. 32. Et Seneca de Benefieris secundo. cap te 34. Ivens est eos, a remm sine nomine. snon propriis appellat ovibus notamus . s alienis . eommodatssique . t Alterum habeant feeunda Auruuιη ut de Maelitror nullaem nos signum comper,sse . quod Asn au er eatera , qua significat, se quo
u Setundum varias a res V de quae .su. Pra notata ad Paragraphum decimum is
In semia reprehend/mdum Mendacium. Se furtum . Propria servorum vitia dicebant Meteres. i. q. a . n. t. , sMota Theologis sit periorum are lum. nui kare' νυχην schola thici voeantur. 6 Falsiloqu/um admittera i Loqui aliter. ac sentias. mendacium non esse .' Significatum μι- notronis 3 Quem Homicιtium proprιum appellat Cicero i6. E-
s Semnἐa Quas migrationes in ali
594쪽
XVIII. Selandum vero, st quae de falsiloquio diximus, ad s asserentem Termonem, Φ & quidem talem , qui nulli nisi publico hosti noceat, α ε non ad promittentem, reserenda. Nam promissione, ρ ut iam modo dicere estpimus, in jus speciale , ac novum consertur ei, evi fit promission idque inter hostes etiam locum habere, st sine ulla hostilitatis tum existentis excepistione, neque tantum in promissis expressis, ρ sed & in tacitis , ut in eoiadoquii postulatione ostendemus, eum ad eam partem, Φ quae de fide in hello
Φ XIX. Illud quoque ex superiori. , quae de iureiurando fuit , differt tione repetendum est, st sive id assertivum sit , sive promissivum vim habere. excludendi omnes exceptiones, st quae ex persona ejus, quicum agi inmus, peti possent, st quia non cum homine tantum, sed & cum Deo res est, Φ cui per iusjurandum obligamur, in etiamsi homini jus nullum nasci possit. Φ . Ibidem de illud diximus. , Φ non sicut in alio sermone, ita in jurato, ut a mendacio excusemur, admitti interpretationes verborum quasvis non plane inusitatas: sed omnino veritatem requiri P eo in sensu, quem homo exaudiens intellwere fide. optima existimatui: ut plane detestanda sit illorum impietas, qui M pueros talis, ita viros jurejurando fallendos asserere non dubitabant.. XX. I Scimus etiam, fraudium, quas concessas naturaliter diximus, genera quaedam Φ a populis, aut hominibus nonnullis repudiata: sed id non accidit ob injusti irae opinionem, Φ sed ob eximiam quandam animi celsi tudinem, Φ interdum de vir iam fiduciam. Exstat s apud AElianum dictum
Pythagorae, duabus rebus hominem ad Deum proxime accedere, Φ' vera
hh semper loquendo, ' de bene iaciendo aliis ζ dc apud Iamblichum h p .fisc
Agesilaus . εc eum eo P taresus e
m est , qua diaptieea sunt . atqu/ μι-ιae 3, eos .ltaberatis, δενυιtisque innami vocare solent. Locus Plutarchi exsiae in lib. de Edue, taber. pag. Edit. echo Tomo t. I. B. Tomo III. o Arsinentem sermonem Quo tantummodo ali 4uid pronuntiatar esse, vel non osse et non etiam promittitur , aut adstrin titur. io Sina exceptione 3 me praetextu, quod hosti omnibus modis noeere liceat, irritum fieri .ri De jurejurando a. 13. ix Sι- id adsertivum Sive eons aetateo aliquid tanquam verum ι sive Promittitur tanquam praeliandum.
33 Ut pueros rati3 3 Lysandri Laeonis ἰsue Philippi Maeedonis. AElian. r. is,3 4 Ob iniustitia Non quod illas nullo modo licitas putareno, sed quod sese indignas . εc inferiores .
595쪽
. - . . eundem n Alexander: ὐ χρη- τὸν βασιλεα αλο τι η ἀληθε ιν πρὸς νωπή, . , - non debreo regem apud subditos aliud , quam veram eιοqxi. Mamertinus . . pan. de Iulianor mira est yn principe nostro mentis , hnguaeque coxeordia . N. αg3ν. IMI. Modo Minitis, θ' parvi animi, sed O' ferviis vitium scit esse mendae tam, O Hre eum mendaces homines auν inopia , aus timor faciat , munitudinem De r Pax. tunae fuse imperator , quι mentitur, νύποrat. Laudatur Plutarcho p Aristidῖhaiy. O. νύσις Προι In ε, βεβαώ v, πρὸς το δὲ καιεν δεινὸς , ψει δει r ili' ἰ, ωὰ δε- πόπω προσιεμέ . ingenium morum costantia praeditum , oe iusti tenax ,ε Corm mendaci. etiam in Joeo fugiens. De Epaminonda e Probus : adeo veritatis με φῖ diastens, ut ne ioco quidem mentiretur. a. Quod profecto . Christianis eo magis observandum est, ii quia i sis non simplicitas tantum imperata est, st Matth. X, i s. sed & vanilo. quentia interdicta , ' Matth. XII, 36. dc is in exemplum propositus, incur . Petri jus ore r dolus inventus non est. Lactantius e s Itaque viator His verus , *- ae Justus non dicet Hlud Lucitianum:
,ε Homini amico, de familiari non est mentiri meum. Da etiam inimico, atque ignoto existimabit non esse mentiri suum : nee Hiquam committet, ut Iinrua interpret animi a sensu , is euitatione discordet. Talis est in Philoctete Sophoclis Neoptolemus .περβάv- άπλονντι i, εὐγροεία , generosa simplicitate excellens, ut recte notavit Dion t Prusaeensis, qui Ulyssi
ii se, ad dolos horranti sic respondet. Philoctet. vers. 3 1, σ seqq. λ
Ego audiens qster doleo, Laerta fare, Impure factis ederim multo ma is :Nam si nee ego sum natur stt 1 alueias Secte , nee olim genitor, ut perbibent, me νοῦ Et sum paratus vi mera, non fravdibus Pertrahere raptum.
Generosus animus hostibas Iartim necem Inferre nescit. s. Sic Alexander ρ surari negabat u se velle victoriam . Et Achaeos abhorruisse ab omni in hostes fraude, narrat , Φ Polybius, ideo quod eam demum firmam censeret victoriam, quae, ut s Claudiani verbis sensus ejus e pri
Sed molam eapris grain . Et quae sequuntur . ubi scholiastes dicit . Ath,unis nihιι fraude , sed sempeν palam Mnutis sidue a ocimWasO . Nota illud viris rasis νώσιε , quod optime convehit cum iis, quae nos hujus Paragraphi initio in tex
stiana ultra id, quod Lege Naturae sancitur. Diximus plura in Notis nostris Gai litis. I. B. GRO.
596쪽
me in P Romanis proUria est virtus, aeon per astus, σ vafritum g Molia 31. Dictoria. Unde cum 37 Perseus Macedonum reκ deceptus esset spe pacis , negabant veteres senatorum , se agnoscere Romanas artes, majores nunquam ut astu magis, quam virtute gloriarentur bella gessisse: non versutiis Punicis, non calliditate Graeca, apud quos sallere hostem, quam vi iuperare, gloriosus seret. Tum illud addebant: interdum in praesens tempus plus proseidolo , quam virtute, sed eius demum animum in perpetuum visior , eui confessio expresa esset , se neque arte , neque easu, sed eolutis eominus viribus iusto,ae pro bello esse fueratum. Φ Etiam serius apud Tacitum a legimus : non a --. I. fraude, neqγe oeculte, seu striam, D' armatum . populum Romanum hostes It .e. 33. fuos ulcisci. Tales etiam Tibarent; b Φ qui praelii quoque locum, & tem-β re pus condicebant. Quod & de Graecis sui temporis apud Herodotum lik prodit Mardonius o l . . . ρ XXI. Ad modum agendi de illud pertinet, quod Φ quicquid alicui sa- Mad. cere non licet, ad id eum impellere, aut sollicitare non liceat. Pro exemplo versicia sint haec; Φ regem suum oceidere subdito non licet, Φ nec oppida sine comsilio publico dedere, nec spoliare cives . Ad haec ergo subditum, s Φ qui talis maneat. Φ permovere non licet. Semper enim sui alteri peccandi cauissam dat, peccat & ipse. Φ Nec est quod regerat qui iquam, ipsi, qui talem hominem ad faeinus impellit, actum talem, puta hostis interfectionem , esse Iieitum. Licet enim id ei sacere . sed non eo modo. Bene Augustinus : enibiI interess utrum ipse feeIur admittas, an alium propter te admittere velis. se XXII. Aliud est in si quis opera sponte, nec suo impulsa peccantis ad rem E EIsbi licitam utatur : quod iniquum non eme, b Φ Dei ipsius exemplo alibi pro- Cati . e. havimus. Φ Transfugam Jure belli recismus , inquit d Celsus, id est. ς Φ contra Sy 3us belli non est, ut eum admittamus, qui deserta hostium parte nostram eligit.
a QMidquid alicui facero nan Iirae, ad id eum ampellere . aut tolluitare non laeeae 3 Ita docet & Maim iris in II II I in
e Contνa ius belli non est , ut eam adis mittam.3. qui deserta hostium parta nostram alvu ὶ Neque reddendi tales , nisi paeeςonvenerit, ut pace cum Philippo . AEtolis, Antiocho. Po6ιιus in excerptis lega
ri mim t x. xxviii. xxxv. Menander Prore
ι idem nos docet . L pag. Edιt. No eh. In conditionibus Foederis inter Iusti manum. in L fraen. 16 Usque ad bolli Punia. s. undi Inio usque ad initium tertii. Sallust. lib. i. histora Ir Perseus Macedonum rex Gυ. 42. r. 18 Loeum, O tempus rilani hostibus denuntiabant, ubi , di quando eos aggredi eonstituissent. 9 talis manaar Qui patriam , de civitatem non mutavit. λχ Locus est Libro vi i. eap. 9. Sed ubi id reperit Auctor noster , quod ver Graeca, recte expcusa, non Prae se serunt. I. B.
597쪽
IN omni bello tria sunt : I. personae
gerentes bellum, quae sunt summae potestates P a. causa, propter quam bellum geritur: g. modus proceaenisi . Hi ne tri
pliei modo bellum justum diei potest trum ratione personarum , si stilicet bellum gerentes sunt lum mae potestates e tum ratione causae, si summae potest res ex ium causa bellum inchoant :tum ratione procestis, si scilicet serma procedendi, ac ritus iuris naturalis rite ob. servantur. Ubi notandum , quod triori, & posteriori sensu bellum utrinque lustum dati possit, non vero intuitu causae.
Idem igitur in bello obvenit, quod in eausis, & litibus privatorum ; ibi enim
pariter considerantur l. personae litigam
νυ , an personam standi in iudieio habeant: a. eaus , qua contro erritur in iudicio, & quae terminari debet per sententiam, uti causa belli per ultimam victoriam: 3. processus, qui non nisi juxta certas regulas instrui potest. De priori membro γctum est L. I. c. 3. 4. in s. De altero libro secundo per totum. De υνιio agetur hoc libro tertio. Auctor processum belli tribus regulis expedire conatur. Prima est , licere in bello quae ad finem sunt necessaria . D- eunda, ius non tantum ex principio, sed fle eausis in bello subnascentibus spectari. Tertiπ, quaedam consequi sine injuria , quae ex proposito non licerent . Vid. h. c. I. g. a. 3. 4. Cum vero haee obscura sint, nostra principia praemittere liceλt,
B Ilum id demum lisitum es, quodetem dis ad reparationem seris myi.
Supra iam demonstratum est, vim alis teri inferre non licere nisi ex necessita te, & si aliud medium recupet vidi iurix non supersit. Vid. t. I. c. a. pr. Additio . se praeter loca ex dissertationibus B ,, Parentis icto cap. a. allegata, inserereis hic liceat excerpta quaedam ex ejus, , Disput. de σrmis istietur, ubi de iure,, bellandi g. I a. usque ad s. II. itari disserit : . Primum vero se tendum est, omne bellum sola necessitate defendendi iuris sui excusari . Iure enim naturari nullum ius est homini in hominem , nisi quod parentum , vel legitimi magisti tus est nedum ius inserendi vim , vel laedendi alterum . Et si igitur iniuriam sibi factam quispiam putet, non tamen
vi propria quicquam , sed per legitimi
iudieii tramitex repetendum est : nam nemo est qui in re propria quod aequum est alteri vel cernat, vel eupiat; sed ita
homines sui studio ducuntur , ut suae causae conniveant . Praeesare Cicero, orat. pro Reg. Deior. evite 2. Nemo , ait ,
est , qui sui peristiti judex , non sibi se
598쪽
aequiorem quam reo praebeat . Et cum parti alteri tantundem iuris foret , non duae partes , sed duo iudices essent in sua causa invicem contradicentes , & secum rixantes r neque possent tum lites alio , num eaedium exitu finiri ; nec hominum illa fodietas, sed serarum congressuq esset, qualis suit in prisca illa hominum seritate, etsi nee tum judiciorum species desuerit , nee ipsi latronum coetus earere iis possint,
Inde vero excipitur certo iure ea ν ille, eum quis aliter , quam vi ius suum tueri nequit; sei l. si neque iudicis copia, neque homini aliud remedium a natura datum, permissiamve est ; proindeque vis illa inevitabilis , ae de sensio per vim , plane necessaria est . Haee enim est illa necessaria naturae defenso , quam magna eum facundia commendat Cicero pro Milone suo : illa , inquit', non scripta, sed
nata lex, quam non didicimus , aecepimus, is muν, venum ex natura i a arripuimus , hausimus expressimus : ad quam nou docti , sed facti , non institutι , sed imbuti
fumus , oee. Et deinde e me ratio doctis , oe meustas barbaris , m mox geuribus , m feris natura ipsa 'rior sit ,
ut omnem semPer vim , Dacunque ope DF sene, a remore, V capite , a visa sua '
pulsarent. Tum ad iudices conversus effi-eacissima ratione id ita probat. Nou pote sit, hoe faetuus improbum iudieare . Min ut iudiretis , omnibus , qtii in latrones Miderint I aue ituram telis , aut vestris sententiis esse pereundum . Quod & Perleus Romanis respondet apud Liv. M. 44.
Enimvero frustra Deus homini ius eon. stituisset , nisi remedium permisisset eius exercendi , 8c expediendi : quod si igitur non nisi unica ejus ruendi ratio, scit. Vis , homini reliqua est , necessario vel vis illa iusta erit , vel ius illud frustra datum , tum tamen nihil sapientissima natura seu
stra secerit. Et eum 'omnium rerum arbiater , qua est iustitia . Ac sanctitate , iis inter homines defendi, iniuriam vero tolli voluerit , non potest non permissam quoque velle , & probare vim , quoties fine illa ius defendi, ae iniuria arceri non potest: eum enim non nisi unicum reme drum consequendi bene fieti relictum est , istud qui aufert bene fietum aufert . Et quemadmodum qui alium ad metam de-
currere iubet, viam aurem , qda sola de currere potest , praecludir , illum eo pervenire non vult s ita eum nihil nisi visjuri tuendo, iniuriaeque propulsandae superest, illam qui non permittir, iniuriae licentiam esse vult: quod cum sanctitate , Se iustitia summi judicis pugnat.
Haec eadem gentium , etiam barb1ra rum, ac magnorum belli Ducum sententia est , nihil in belloe , nisi ex neeessit te tuendi iuris lieitum esse. Is, quem ante' memoravimus, Dux samnitium Pontias , quem primum bellatorem , Ducem que laudat Livius, ad milites ait: Iustum es bellum , Samniter , qtiibus nece farium. pia arma , quibus nulla nisi in armis relinquitur spes . Liv. lib. p. cap. r. Et Cicero concinne ait : Cum duo sint genera decertaudi , dinum teν disceptationem , alteram per vim, ramque illis prepriam sit hominis, /se seminum, confugiendum est ad ροφονι, δε non lis p uri Dperiore. Cic. deo e. I. r. r. II. Idem Meuit Augustin. Epist. ros. Pacem habere debee voluntas, ben/um neresstar e tit liberer Deus a nereditate, eo serint in pare.
Certum vitur est, nihil eius, quod homo in hominem vi, armisve facit, p ter vim legitimi magistratus in subiectos ljure narunae , ae gentium valere posse , niti quatenus neces lirate defendendi iuri extulatur . His finibus omnium bellorum justitia, ae licentia coereetur , non belli tantum defensivi, ut vocant, sed & osse sivi ; nain de libe non aliter justum esse potest , nis quatenus est de sensi vulniuris , ita ut alia ejus tuendi ratio non sit . Non modo enim ille , qui a se, jure tuo adhue integro , & intacto , vim imminentem vi propulsat, sed & qui ius sibi ereptum vi repetit , ius suum desen de te recte dicitur, & si alia via non sir, licite potest : ut adeo omnia iustae bella rationibus rite subductis, non sint nisi defensiva.
In botio id liritum es, Fine quo iusta victeria obtineri mequit.
Alia ergo quaestio est, quodnam bellum licitum sit λ alia, quidnam in bello iii stoliceat & die imus, omnia licere, sine quzb
599쪽
sunt: uti si globis plumbeis , qui ex va- tes, salces, testitudines ad subruendos mu iii, instrumentis bellicis emitti solent, aes, ros, de quibus 'gra. lib. 4. de re mι- vel serrum Ita miseea rur , ut aculei pari. iit. cap. 13. G seqq. Iosep b. do Beli. Jud. endo dolori , & ne sit eximendi iterum , lib. 3. cap. 9. Ammian. ιib. 2 3. cap.
convalescendique facultas , emineant . sed & currus istos falcatos, dirum motii Qualis malitia & Barbarorum quorundam genus, usus veterum probavit . Curt. lib. suisse dicitur , qui spiculorum suorum cun a. cap. Ia. Quin naves incendiauas , glopides pari uncorum fraude , ad augendos bos ignitos, vel pulvere oppletos, ae unumiserorum cruciatus , armasse deprehensi stragem gerentes, vel ingentia ore incen- sunt. dia vomentes machinas mos hodiernus
Idem dicendum de ingentibus illis machinis bellieis, quae non expugnandis, &occupandis oppidis , & munimentis, sed
tantum concutiendis , & evertendis e rum aedificiis admoventur 2 vulgo Bomba diren dicitur, & voce , & re nova . Non enim apparet, gentes, etiam maxime barbaras . ejusmodi immanitate tantum ad
nocendum usas in bellis suisse . Nec quic. quam magis a rxtionibus justorum arm rum, justaeque victoriae remotum est, cum neque spes, neque animus lit expugnandae urbis, Ied exsatiandae vindictae , explendique odii. Adeo igitur hoc ne ad victorias quidem, nedum ad auris tuitionem neee L sarium est, ut ne quidem vincendi, iuri que tuendi anima, sed nocendi , & ulciscendi causa fiat .
Estque id adeo a prisco gentium ritu ,
ac more .alienum , ut ne tum quidem ,
cum infamis ille abusus gentes invasisset . ut bello capti fierent servi , & in servosius vitae , & necis emi , talis inter eos consuetudo in bellis fuerit . E contrario tam easte habita tum suit disti plina belli.
ea , ut populariones quoque agrorum, quae tantum populandi causa fierent , nec ad vincendum hostem necessariae essent , improbaverint ; cum enim Veientes in agrum
Romanorum excurrerent , praedaque ab
cta Veios rediissent , ait Livius : Eos p pulabunaos magis, quam iussi more helli id
fecisse Lιυ. lio. i. e. Is Et tamen multo plus momenti ad vincendum hostem affert populatio agrorum , quam tectorum aliquotan u be destructio et nulla enim re iacilius quoque commendat: aliaque atrociter ingeniola in hostium perniciem instrumenta noviter quoque excogitantur , nulla ipsius partis adverta reprehensione. Eqnidem tam humano generi dirum, triste , ae detestabale , quam stygio humani generis hosti laetum , iucundumque est , tantis homines inter se certare o. diis , adeoque omnem humanitatis sen. sum plus , qua in bel uina , averna lique immanitate mutasse , ut, si quod in vo.
tis est possent , quicquid est an sernalium
furiarum , & ipsas pice torrontes , at R. que voragine ripM , alter in alterum es funderent . atque immitterent . Verum ,
hujus immanitatis non illa pars obnoxia est, quae aliter ins suum tueri , ac recu. perari nequit , sed in illum , cujus inju.ria necessitati tam execrabili causam de .dit, eius vindicta recidit , & illius caput tot innoeeatium hominum sanguini eoni crat: ac ille, non alter , qui ius suum Iuetur, tot malorum intolerabilium pinas manibus miserorum , qui ea passi iunt ,
pendet; ut in simili specie loquitur Iusti
Ex quo iselle iudieium sertur de prodigiosa illa maehina riderici Iambelli Hispani, qu Antwerpienses anno Iso . pon. tem ab Hispanis Scaldi impositum , pr beque munitum, destruxerunt. Cum enim ab Hispanis obles si essent: nee auxilia ponis te obiee o accedere possent, stupenda , &immanis machina quatuor ma3oribus , ε tredecim minoribus navibus , utero suo
exitium , & incredibilem tempestatum , subigi hi sis potest, quam inedia publica, quae incensis agris inducitur e Destructio
autem aliquor aedium nunquam idonea visa est Ioel deuendi causa. E contrario vero si haee via necessaria visa suerit ad subigendum hostem , vel non alia tuendi iuris, loci ve ratio fuerit, nihil hujusmodi machinarum ab exercitio belli alienum erit. Unde non modo arie ae fulminum vim gestantibus , m Ira arte
a Iambello fabricata , & noetu ponti immissa adeo in pontem, ipsumque fluvium saeviit, ut Scaldiis prodigiose deburens fum
machinam describit Famaan. Strada debet.
600쪽
r in D; δε Coccen Commentariuria amplius necessitate errestri possit. nullo iure permissa videri potest . stipe. D. Dio. g. εἶ. 14. Is. 16. omin vis hostilis in eaptos nihil inplius
. t M tintelam juris nostri , ves ad Victo buz eommemorat. Q.omodo deinceps quo- riam, cum victi iam sim, eonserre m. que alias huiusnodi machinas in pontem test . Quod prudentes viri, Et magni Da. reiectum immisere . Nec quicquam ho- ces quoque in medio illo gentium ab usu . rem, cum nulla alia arcessendi auxilii , quo in captos, & victos , ius plenum vi-eommeatuique via appareret , nisi destrii. tae , & necis , eoque in res eorum ploelo ponte munitissimo , improbandum vi. num sibi dominium arrogabant, senserunt detur: in primis in bello, quod pro liber. & hunc gentium excessum improtarunt..tate animorum, de conscientiae, susceptum ut exemplis gentilium ostendit Gνορ. d. I. serebatur. B. . P. M. I. cap. I l. 3. 4. ω sere. Sed & in eum hostem qui talibus Msque - ril. cff. I 2. g. a. eap. I armis promiscue , ae citra uecessitatem f. I. juris sui suendi utitur , vieissim eadem NHae movet , quod ipse Deus permi arma , eademque bellandi ratio pet mi D serit Haebraeis intersieere masculos urbissa est , ut in eum quoque paria ma- c ptae , o res diripere . Deat. 2o. verschinarum monstra , ac furiae , etsi tan. I t. I4. Nam id jure talionis ilicitum tum ad nocendum , & ulciscendum para- eu, quoniam gentes pro eo , qui tumeta sint , iusta talionis lege immitti pos. suit . abusu , in Hebmos , & inter se . ni. Haee enim iustissima illa, ti omni eo iure utebantur. Id vero non imp iure, ae apud omnes gentes probata lex dit , quin di qui sint in captis, vel victis est , quam ab aequitate sua naturali adeo qui quid iniuria in bellis commiserunt ..commendat JCtus in sib. r. prine. F. ve I alias deliquerent, via si actores belli,
κώ utra ue rur. in at . quod summam aut seditionis luerunt , a victore pro mo. hiseat aequitatem , in sine mosqtiam indi- do reatus puniri , & coerceri possint ; u- gnation iusta sit: Quis enim, addit, aspem ii & hoe pluribus exequitur . Grat. d. nabitur idem ναι Hi diei, quod 'se aliis eap. II. .g. i. add. Lis. lib. 26. cap. 16.
dixit . Quo sensu i& M Mareellus Dux in nostra- de iuri Vict. Quemadmo- manu , cum Siculi nimiae in bello si dum & a nobis capti , victique , si suo vitiae ipsum Romae postularent, respondit: facto , dicet intra ius belli , damni quid
uis passos esse εο - , eam sererim, indi- dederunt , ad eius restitutionem in pace gnarur' Lim lib. 26. e. ri. Et hane l. quoque, & bello finito , ubi in potest gem adeo gentes probarunt , ut ad eius tem sorte nostram pervenerunt , compelli rationes post mortem Regum iustissimas possunt; nisi per amoestiae pactum memo-oenas ., M praemia apud a nseros exigere ria damnorum, ac iniuriarum plane ab
nxermi . Via. Diis. nostram δε ροσανα lita fuerit . Vid. Disp. nostram αν μυωω. furt. Ο I p. g. 6. Eaque Deum quoque . Amnest. Isti sum apud Hebraeos , patebit infra h. Atque haec hactenus arma iniusta , &Misp. d. armis illitatis In senere igitur ipso iure naturali ideo prohibit sunt , quoties armis illicitis hostis injuria utitur quia M. ius tuendum , vel recuperandum eadem reciproce ipsi optimo iure inistri non sunt necessaria.
posse, constat. Sequitur iam, an , quando alia tutan- Ex dictis quoque sequnur. nunquam di ita tutis ratii non apparet, quam vis, jus armorum , ae hostium in eos esse , etiam iis v -ς ni mediis uti liceat, quae qui .rmis iam canti , Vel victi sunt : alias turpia, & minus honesta habentur , cum omnis cesset saeviendi in eos neeese ira ut necessitas reddat ea licita , masios , qui iam sunt in nostra potesta- eulamque omnem iis detergat λ Et negate , Rique Rego iuri nostro tuendo , vel mus , ulla arma , vel vincendi media , recupera b nullum amplius impedimen. in quibus nulla ratio virtutis est , sed tum inferre pollunt . In eos igitur quae quae turpia, Vel inbonesta sunt , iure na- exercetur . vel interficiendo eos , vel di. turali in bellis esse permissa. Nam L be,
ripiendo res eorum , erudelitas, cum nul. tum est verissime Dei judicium, quoeeausa.