장음표시 사용
601쪽
is qua alius nemo iudex exstitit, ipsi eo mittitur , Musque arbitrio deciditur e de ita iudicium Dei in antiquis quoque legi
bus dieitur. Vid. Dup . de Prob. Gud. c. ag. a. Qua ratione dixit Lucanus . Lib. I.
Utendum est iudice besti. Et Hirtius de Brit. Alexandr. msu. ait:
Deos immoreales amn/bus casibus Mui into
recto. Quod εα praeclare d et divinus ille Homerus , cum omnibus praeliis Deos interfuisse , Iovemque imminente praelio Concilium Deorum ante habuisse, & suas cuique Deorum partes in conflictu quasi tribuisse, per totam passim Iliada fingit . Sed & Hanno recensens hellum superius Puni eum ob s eris violationem g stum , quo victi essent Poeni , inquit eu , δε quo verbis ambigebatias . υι- ρο- putas faetas rupist , νυentus belli . vetat aequus iudex . tiuis ius flabat , ei υνῶ
nam dedis . Uυ lib. 2I. cap. IO. Inde tum eventum alterias belli Punici ita a zratur : Mo Carrhaginem circumside. π Romanis legiones . duribus iisdem Diis . per quos prιου Muo νώpta faedera sum uisi. Liυ. d. cap. io Quod cum deinde ita evenisset, idque Poeni agnoscerent, increpante quoque seipione victore : Toresadibus edocti eandis DEOS, .
iurandiam esse crederent. Gυ. lib. I . cap.
37. & supplices pacem peterent , Legatis vero ideo Romam millis Senatus Romanus perfidiam ita exprobraret. Per quos Deos foedus ictiari essenι , cum eos , peruas ante /ctum esι , risulem Respo et Asdrubal legatus Poenorum I Per eo dem , qui tam i si su ι Deaera visam risus . Lis. lib. 3o. ωρ 4a. Com igitur tam memorabilibus exemplis eonstet , de gentes tam seroces , 8c barbarae quinque agnoverint , bella esse iudieium
Dei , quis eredat , hunc iustissimum iudicem . adeo quae turpia sunt abominanotem, eis victoriam, qui turpibus armis , inhonestisque mediis eam affectarunt, daturum , eoque turpitudinem rei comprobaturum esse .
Accedit, quod , si nihil virtutis in inratione vincendi , nee bellum erit , nec victoria r ut si muliere uia serte focaria pretio corrupta , potu , cibove medica
to Ducem sortissimum oceidat , nemo tribuerit stemmae vim victoriae , nemoque
inter eos certamen , quod in bello requiritur ἔ atque adeo ex certamine Ducem
a scemina victum iuisse , dixerit . Ita eum Nessus ab Hercule telis transfixus u. xoti illius Deianirae vestem suam veneno persuam donasset , persuasissetque , ei vim inesse revocandi maritum ab aliarum mulierum amoribus , quo dolo deinde Hercules in furorem actus est, M. M iam. Ita p. in M. nemo statuet . Hediculem a Nesso certamine victum sui se . sine quo bellica victoria coneipi n quid . Porro eum ideo eventas belli expecte. tur , ut per victoriam appareat , cuius musa bello superior , ae melior sit , non
potest id apparere s quis nulla hostis sui
virtute periit, sed maleficio mulierculae .
Neque hostis ei praevaluisse dici potest ,
ut poculo a vetula In toxicato , vel i diis amassinii Meultis periit ; nec alterius tauta ideo melior . vel kperior statui , quia ille turpius rem egit, quam
Quin ea lege , ae fiducia , altera pars his armis, ac mediis vincendi contra ho. stem abstinet, quod & illum ta esse ab minaturum speret, atque ita invicem eius
rei fidem habent a quam si alter fallat , non modo iniuria agit, sed & alteri paristi potestatem facit eodem iure in ipsum
utendi eaque Tatione non bella essent , non Dei iudicia, sed mutua veneficia, ELiamnia, latrocinia. Meue,A- , me. Non minus igitur sancta debent esse a
ma, quam iudicia, di quam iustitia ipsa,
cui tuendae unice , ut Iupra cistendimus , a natura permissa sunt immo maeis ,
cum causa auatur ipso Deo iudke , & iti immediato alvini illius Numinis iudiei sanctissimo, in quo turpibus . pudendisque
artibus uti, nesarium est quam maxime . Unde Romani arma sacrosancta di xare : ut
in illo Flori lib. a. e ro. qui de M. Aquilio dixit, quod samsancta Romana arma violasset. Quin totum ius bellicum , seu se tale , ut sanctissimum omnium laudat Cicero de osse. Lb. I. f. 36. quod non RXII. Tabulis petitum , sed diu ante ab aliqua geme Equicolarum quae ab aequitatis studio nomen acee it dei criptum,& saeto Fecialium eollegio commissum est , Liv. i. I. c. 32. ita ut omnes de bellia E e e e quae
602쪽
quaestiones ad eos delatae iuerint . Alex. n. Heri lib. s. cap. I. Hi ne igitur veneno in hostem uti, nullo iure gentium in bellis licitum est reum nihil in eo virtutis , nihilque sit , quo appareat , unum altero potiorem , vel superiorem esse ἰ Sc praeterea res sceda, improba, ac inter homines detestabi. Iis sit . Neque ea virorum , sed ut di.ctum, muliercularum pessimarum sunt arma ἔ non bella, sed venefici x et nulla victoria indoles, eum nulla re alteri pr.ev
luerit ; sed mera uasitii infamia . Neque vero in bellis probari potest modus , qui nullam relinquit de sensionis copiam , &omnem cavendi iacultatem ita exeludit , ut dignosti nullo modo queat, quis altero potior fit. Aliter sentit post Baldum Gmtius detur. B. P. lib. 3. e. jure naturae lieitum esse hostem veneno tollere, & solo iure Gentium secundario id saltem improbari . Nam , inquit , vem ισterficere ILeeat , eum gladio , an veneno interimas ,
mihis inroro, si ius natura res eras. Tum addit : Non deberi defentaenia sui rapiam fissi , qua mori meruit . Et denique jure Gentium voluntario inductum hoc , ait ,
ex rupectu pommunit utilitaris, ne perieuia Ia in bovis, quae crebra esse carperaut , nimium jurenderentur I . reMibio esse , aruibus id prefectum , quisum vita as mis ante alios infinditur, a veneno mi- πων , qNam aliorum tuta os , nisi risendis. tar iuris aliqua re igiam , in metu infamiae . Atque hane 4n rem allegat Bal-dum, Baldus Vegetium. Sed di idem statuit, ae iure saltem gentium secundario , uin inter Europaeos tantum , nefas Uieri , sontes hostium veneno inficere, vel
spiculis venenum illinere . Gret. d. c. a. g. I 6.
Quam vero haee Grotii sententi, falsa , Ommnoque explodenda sit , ex praedictis jam eonstat ; falsumque omnino est , nihil interesse , quem inteferre liceat , et is , an veneno , interimas r in gladii enim aeri virtus xpparet , iv veneno nulla rex illo fortitudo. & quis superior sit , &victoriae ratio dignostitur; nihil horum in altero . Da flerunt igitur eo ipso , in quo omne quaestionis momentum situm est ;stil. quod gladii , similiumque 'armoruin usus in bellis honestm sit , veneni scedissi. mus , & plane infamis: & honestum est, certare quis armis potior, M superior sit . turpissimum vero, qMs Venefetia . Rufi naum quoque interesse , vel inde patet
quia Magistratus reum , quem gladio occulere debet, veneno non potest. Nee ulla in iure naturae est auctoritas Baldi eum illi JCti juris naturae plane imperiri fuerint, & unice legibus dediti. In regetio autem , quod veneno hostem occidere liceat, nulli bl invenitur.
Sed de illud fallana quam maxime est , quod Gmtius hostem dieit mortem meruisse : nam Principes , qui bellum ge unt, de causae suae iustitia utrinque persuasi esse possunt , ae bona fide bellum gerere ; eorum vero subditi , qui judicium Prineipis sui sequuntur , omni .no insontes sunt . Hostis igitur oeeidi. tur non quasi ex flagitio capitali , quod mortem meruit , ted iure defensionis naturalis , quae aliter fieri nequit . Neque altera pars alterius est iudex, ut quid meritus sit judieam , Ac ideo poenam capitis inserre possit I S alias, s hostis mereretur poenam , omnitas utrinque m riendum esset.
Quod si vero, ut Gretius existimat , iure saltem Gentium v6luntario prohibita essent in bellis venena, nullam illud vim habiturum esset inter eos , qui bella gerunt, & neminem in terris superiorem agnoscunt , nee ab allis gentibus , sed a solo Deo leges aeeipiunt . Ius igitur illud gentium secundarium non nisi ius , ut vocant , positivum plurium gentium est, quod inter privatos obtinet , summos vero Prineipes. & populos liberos non oblinat quin ab iis mutari potest , & locis
α temporibus plurimum variat, ut apD-ret ex iis , quae esto , refra, ae mari capiuntur . Quin gentes cultiores agnoverunt potius , jure naturali 'nefas esse Mneno in hostem uti . Valerius M. lib. 6. cap. s. ait o armis belIπ, Mn υm enis geri debere; idque sensisse Romanos . Et Silius I tal. Lib. I. v. 28 I. Mitarum morem esisse, ait :
Is ipse quoque, qnem Grotius d. g. ILallegat, Salisbetientis inquit: Nec veneri , licet
603쪽
akis vid - ab infidelibus aliquando M. pagum, ut a singMam Iurat induitam lego si cestiam. Itλ de Fabricio oblata in hostem venena respuente, dixit Claudianus, de Buc. Gild. vers. 37ῖ.
--- Belia negatae . Per Dinias patrare nefas. ---
Et eum Aquili ut bellum breui, sedeor.
ruptis toxico sontibus, conseci sset, impro. bat hoc maxime, & contra fas Deum suis. se, asserit ipse Florus lis. a. c. m. Miritis , Mfas ' veneno fontibus inforem fecisv ctoriam ; nam cpurea fias Deum , mores que maiorum , medicaminabus impuris in id tempus sacrosum Romana arma vi ι-it. Ita certatim hoe in bellis nefas a. minantur Creero , Lucanus , Ovidius ,
Plinius, Livius, Tacitus, Seneca , Ambrosius, Plutarchus , Gellius, M. quos adducit Albeticus Gentilis da μν. Beli. Ita.
Quod aulem respondet Grotius in aeg. i5 Da Deum saepe tribui quoqM seri ponitu re secundaris , in eo ma n opere fallitur ἔ nee unquam per fas Deum in. tellisi rur , vel intelligi potest id jus , quou gentes inter se pro sua utilitate constituerunt. Illa vero loea , quae Gro. tius allegat sib. 2. ω' I9. g. r. nihil hue saetunt, sed loquuntur de iure legatorum , & iure sepulturae ἰ quod utrum. que verissime est ex iure Genlium prim rio, et si Grotius ad secundarium perpe
Quin immo si de eo , quod gentibus
placuit , quaerimus . plurimae earum , etiam ex Europaeis , in bello venenis msae leguntur e uti de parthis , Atthiopibus , Afris , Geris, Scythis , Calpiis ,
Heptacometis , Turcs , antiquis Seo. tis , le Gallis , aliisque prolixe refert Albericus Gentilis d. tib a. eap. 6. Itaque dicenuum esset , non quod Grotius vult , iure Gentium voluntario id vetiis tum , primario pern assum ; sed contra hoe iure interdictum, & altero magis usurpatum suisse. Ad hoe belli nefas igitur multo magis pertinet si hostium sontes , 8e aquas, ου neno hostis diluit ; vel tela , gladios , hastas , glandes , aliave missilia ea pa-ste inficit . Prius enim eo detestabilius , atque atrocius est , quo in plures eius periculum indigeotia aquarum , εο saa. tium publica communicat e alterum v ro mortem geminare videtur , & occis di hostis tum ferro , tum veneno . Quod ipsum quoque flagitium veneni hoc magis auget , quo minus ad vincen, dum , vel ius tuendum necessaria est venena accessio , sufficiente ad id seris . Quod animadvertunt Iustinus L I a. c. I .
Item Claudianus Panet. i. in laud. Dilis.
At vero non abhorret a rationibus bellisi sontes, vel aquae non ita corrumpuntur, ut homines earum haustu pereant, sed ut bibi nequeant. Uti enim efficacissimum hoc vincendi hostis remedium est si fame , Scinedia adigatur ad deditionem, Liυ. L c. 68 : ita eadem ratio est si siti; sive id fiat aquis adversis , sive obstructis , ut a lare , L I. as bouo eis. eap. Io. sivvidenique corruptis. Grat. d. cap. q. f. 17. Uti & Iugurtha , qua venturum hostem audierat, pabulum , & aquarum sontes , quorum Penuria erat, corruperat. Sallust. G MIL Iugurth. eap. s. I ste enim modus satis est commodus ad subigenduin hostem at medicatis sontibus illi potius, qui non resistunt , 8e in quorum arbitrio deditio non est, ut infantes, seminae, dec. si aevi, ac labore occiduntur.
Sel quid si alia via iuris tuendi , &hostis vincendi non sit; uti si pars , quae laesam te put At , hoste nimis inferior sit
viribus, ac consilio, nec ulla facultas eius arcendi, veneno antem abigere eum pos
stὶ Equidem quae supra si ιτ allata sunt
momenta , fle hanc caulam sustinere . de eadem ratio , ac tuendi iuris necessitas non minus venena, quam serrum , & ignes ab iniustitia, At Vitio liberare videntur. Verum. id longe secus esse. me regulariter venena in belli ulla necessitatea vitio defendi posse, existim hinus . Quod si quis enim nullis aliis viribus confidere, E e e e a bel-
604쪽
bellamque eonficere possit , temerarium , di fatuum esset, bellum suseipere e quod di ipsin servator arguit LM . 14, vos 3 r. Si vero inscepto bello eo neeem iis redatus fuerit , ut resistere aliter non possit , quam veneficiorum abusu , pro victo habebitur , ae dedere potiusti debet . vel satisfarere hosti , quam serrum infamare veneno . Generosum est illud Sallustii r Vinei farius est , quum ma
ι. - in1-iam vineor. Idque est, quod suggerit Servaror Luc. 14, vers. II. scit.
ut qui se viri bis hosti imparem sentit .mature pacem petat . Dices : quid si pacem date hostis nolit Resp. Si o. blata satisfactione pacem dare recuset , non iam iustus hostis , sed pro praed ne , & latrone habendus est , in quem omnis necessaria inendae salutis ratio iusta est . Vιὰ f. - . seqq. Nec causari quisquam potest, nullum aliud remedium s peresse tuendi sui, is enim non a natura est deleetus, sed a propria imbecillitate , ac vitio; non enim inchoandum est tam temere bellum, sed parari debent knte vi. es, auxilia, foedera. &e. quam respubli ea in dilerimen mitti . Quod si caulam orbi manifeste probaveris , non deerunt contra invasorum, Se injuriae et emph non tam tuum, quam humanae socieram h Reui, in iei r nee bello , si omnia recte
administraveris eventus . Caeterum, non desunt casus, quibus veneno quoque se tueri fas erit. Et si enim v. gr. civitas eo usque subacta , ae devicta. ut ultra resistere nequeat , daditiones eis, quam veneno saluam se reddere beat , δερ. g. 44. quod si tamen sciant cives , via em non mansurum intra fas belli , & victoriae , & ab eo se non h s i lia , sed ultra sacros victoriae fines atrocia passuros, atque ideo herbis , ubi aliter non possunt, a suis, & eoniugum, liberorumque corporibus , malorum extrema depellant , non id in legitimum hostem, sed in sursam, praedonem , M tDrannum agitur , in quem , ut dictum f. praee. si Disp. omnis expediendae sal tis honesta ratio est. Ita Hercules Nessum Centaurum, qui, dum ille fluvium traiiceret , Deianiram coniugem ipsius transfluvium portandam receperat, sed , cum Hercules iam traiecisset, eam vitiare tentabat , spieulis Lernaeo sanguine insectis
Resere quoque rius Has meditaminis in hostem exemplum , quod etsi damne.
tur in Alberim Gentili ἀ κ' Beu. Lb. a. a 6. vix tamen est ut nimis improbandum videatur . Cum enim Amphict yon et Clist,heni siemnio expugnationem Cirrhae uria his mandassent, solon Clistheni , ut eis, eonsilio uteretur, additus eali astu urbemeepit: Aquam , quae e fluvio P isti in umbem influebat, avertit; deinde Meensa s lis ex aquae Penuria oppidanorum siti . eam aquam , sed elleboro ab Antieyti, collecto , & affatim inlecta commi m , talisque medicatam oppidanis restituit . qua avide omnes Lausta adeo profluvio ventris vexati, & menti suere, ut interim facili negotio Clisthenes urbem ceperit. Passamia Phoeiae seu lib. io. e. y7. Hoc inventum eum eo non intersecti hostes, sed tantum impediti a propugnatione murorum suerim , nemo arguet ἰ cujus auctores Am.
phie 'ones eravissimum illud communia Graeciae concilium γ, & inventor Solon , summus Graeciae Philosephus , fuerunt , quodque inter strategemata sua bellica
eum Frontinus L I. c. 7. N 6. tum Polyenus ι.ε. c. II. n. l. & metito retulerunt, qui
pe quod plenum quoquae fuit consilii , ae solertiae: estque id simile et , quod sapix g. 3st traditum. Sequitur, an im G pereussore hostem occidere liceat Grotius da I. B. P. Iib. 3. c. s. g. IR d Iemnen adhibet , &percussorem, qui hosti fidem debet , non posse immitti . putat, quod iacto perfidi inlit; qui non debet , posse , quia nihil intersit quot sint qui hostem invadant, &cum plures possint, magis paucioribus id
permissum sit. At Mihil horum verae rationi consenta neum est . Inpriirnis vero a percussoribus separandi sunt qui, eum ipsi hostes sint , soli in castra hostium tranIeunt , hostem que vi, vel consilio, adeoque virtute adia oriuntur hoc enim & gloriosum . & h micum est maxime. Iude magnum decvx hoe Metia retulit Scaevola Porsennam ita
adortus. ut hac virtute & suis , & hosti admiraricini esset , iactans : hostis hostem
in vitia Popire. e. 26. Ita Ionathan solux eum armigero in hostes seliciter irruit. sam. I 4. Theodotus Etolus eum duobus vii Iam hostile Resis Ptolemaei ingressus re
gem petiit, sed in periona, ut Scaevola,
605쪽
quia mimis prudenter , & ei reum specterem aggressius suerat , ut postea arguitur γ , ted haud parum virili audacia sa.ctum, ait Polybius lib. s. resor. eap. 8 I. Pipinus Ckroli M. pater eum uno satel. lite trajecto Rheno hostem in cubiculo imter secit ; quod ex Pauli Warna redi lib. L affert Gror. a. rix. 4. I. I 8. Quae hemicae sortitudinis exempla nisi quid se te in Theodoto merito culpandum sit 3 , omni a noxa, ac infamia absolvimus. Atque his casibus procedunt argumenta Gratii , ut eum hostibus decorum sit si magno numero hostem adorti occidant , etsi se ipsos ante noa prodiderint , sed serie amicos tatulaverint , multo magis peregregium videatur si unus , vel pauci idem ausi suerint. Procul vero ab his exemplis distant infamia illa, & detestanda latrocinia, cum percussor emitur, qui ex occulto, & ex insidiis hostem feriat. Etsi enim ille nulla fide hosti devinetus sit, id tamen non
minus , quam venena , -ft u foedi simum esse , iisdem rationibus ostenditur e nam nec minus id turpe , ae foedum , nec plus in eo virtutis est, quam in venenos& utrobique perinde sublata est mutuae desen nis copia , quae in bellis non m sis, quam in udiciis, tolli in universum pol est. Ita Icetas pereussores in Timoleontemduhi sacris vacabat, immisit, Plut. in υλω Iιmol. eap. aῖ. & Perseus tres Macedonas Sicarios in Eumenem. Lλ. lib. 42. cap. I s. ita G ispar Colinius Ammiratios
Franciae d. 2 a. Aug. ι 72. cum e regi
conlilio domum rediret, ex clatrata tenestra velo obducta duabus glandibus aereis
eoque ad id paratis ictus est . Quod
sae rius ut omnes boni execrati fuerint , ut Rex inse se id acerrime vindicaturum saepius, & lancte deieravit , ut tamen econtrario Colinii memoria deinde damnara fuerit, pluribus narrat Thuanus His L 2.. ιib. sῖ. - ρrme. Eodem modo dirus
reutar ab Hispan is emtus Wilhelmum rincipem Araunoriensem Colinii generum
domi ipsius glande trajeeit . Gνε t. Ann.FI. b. 4. ςtraa. M Beu. Neig. lib. I, p. 34'. conseruique deinde Sicarius est , promi Diani sibi hoe iis o ectu in , persuasusque se id iam meruisse. TMμn. Hist. lib. s. ad
a. Is . Quali Deus T. O. M. qui nutu omnia temperat , eo iam angustiaruar redactus sit, ut sui cultum verum, suam. que ecclesiam , per immanissimis quoque gentibus detinanda scelera, assaminia, parti eid a, latrocinia asserere , atque ad id miserrimi hominis assassini ope uti oporteat , de quali pro maximo beneficio sibi raestito venale scidissimis flagitiis celum
Haec immania scelera gentes absque discrimine , an percussor fidem hosti debeat nec ne , detestatae sunt maxime . F estum Persei ante memoratum . qui scarios miserat in Eumenem, perinde ut v neficia ejus, adeo improbarunt Romani , ut ideo bellum intulerint : uti Dux Romanus hane belli causam ei exponat , &inde sinistrum belli exitum ominatur: ex probrat enim ei veneseia , caedes , latrocinio nefando petitum Etimenem ς ea omnia , addit , quam Diis quoque invisa essent, Ienμνum in exitu rerum Dinum ἰ favere raram piseari mos , C e. uti praedixerat , ita respondit exitus , & Perseus amisso regno captus , & cum tribus filiis in triumphum ductus miserrime periit. Liυ. ib. or 4s. Idem Liυ. Ita. 4a. cap. 18. hostem eum iudicatum, ait; quippe quem ΝΛ. non iustum apparare bellum regio an mo , sed per omnιa m. Handest na grassari scelera NB. Iarrociniorum , ac veneficio
Sic Alexander M. negat, Darium Per eussores sellieitantem justum hostem , &eum eo ius belli esse ἰ & ad interneci nem , est , mrει persequendus es , mn uti us ε sis , sed Ar pereumr venemus . Curi. 65 4. ωρ. II. Quin adeo exprobrat Dario pereussores , ut ideo causam tuam meliorem , & Deos a partibus suis esse , glorietur: Impia, inquit, bella sum ris, in eum habeoris arma , licitamini hinium capita. Et deinde. Percussorem in me emere se istis : Diis uitaν pro meliore floribus causa, reaegi, me. Curi. d. ι. q. cap. I. Idem Ennius dixit.. Non cauponandum bellum , sed bello.
Et de eo, qui pereussoribus utitur, ait Valerius Max. lib. s. eap. 7. Mes ora amnos meruit , sed emit. In hornm nullo ratio resertur d fidei debitae violationem
606쪽
uili ne quidem casus est in omnibus ,
Q emtionem minutaris e non erum
illi hostes sunt, sed affassi natores & assaiasini: non bella , sed assassima , ac latra
cinia . Taceo surialem istam immanitatem, qua Mithridates omnes per A siam Romλnos ,& Siculi per Sicilim Gallos immissis percussoribus trucidarunt . Sed omnium immanitatem longe superat laniena ista , qua Galli Galas Lutetiae mactarunt: cui reliquas inpriniis cum tunc in peregrinos saevitum suerit, Lutetiae vero in proprios cives ne comparandas quidem es-ie, nec si de exemplum ab orbe eondito in tota antiquuate evolutis gentIum annalibus inveniri, testatur Thuanus L s I.
Illud vero ab studum maxime est, quod Grotius d. lib. I. cap. 4. g. 18. in fin. tradere haud erubuerit ρ nugorum QMm tautum in bello fumi , in , o prohibe.ri , extra bellum vera flense haberi itire senDωm pro lictio . Nam contra , in bello non iusto minus licitum est , quam in iusto . & solenni di in illo ne quidem ius est illius hominis interficiendi , eum id ius non nisi ex justa , & necessaria sui , rerumque suarum de sensione comperat , ut ostensiim est suo. g. i I. adeo; veomnes intersectiones ibi vera hontiaciduerimina sunt . Tantum igitur abest , in bellis non justis licere percutare immisso hominem occidere, ut contrα nullum sit miis ius occidendi hominis, quod est in belbio iusto. Quod si igitur bellum v. gr. eivilest . vel eum subditis , constat , ne ius
praedae quidem , aut captivitatis , nedum mortis ius in vacem esse . lib. El. f. I. lib. 24. δεε. a7. f eia ea . . Posti. Unde haec bella nec finiuntur pace , sed tantum pacto , ut iniuriarum obliviost , atque adeo nihil jure factum in iis ereditur . sed ometia iniuria ὶ quod
amnestiae pactum dieitur . Viae Disi. m. stram de Postlim. in pace. Neque vero cum austum, ac verum bellum non est belli iura esse possitnt . Et si igitur indubium sit , magistratum in subditos suos rebel. lex suppliciis quoq'ie animadvertere posse , id tamen verum est si causa suoje.cta esse possit hominum imperi O nam v. gr. conscientia, Eli anima , non sunt cib-Kctum imperii humani. Mat . IO. M. 28.
Ita si manifestum sit , lines regni suta mentales convelli , sta mque publicum . qui tuendus . non destruenaus magistrarui permissus est, subrui, eumqua tueri veste ipse populus quem mλjor pars refert iam duae partes erunt, quae inter se eon. tendunt & si altera pars venenis , aut scariis immissis in alteram grassetur, pes sinum in se exemplum statuit . talionis. que iacultatem alteri quoque concedit . sed etsi privati essent qui opprimi se prutant , non illico veneficis , aut sicariis exponendi sunt , sed eausa inprimis o gnosti debet , idque a Iudice non suspe-elo : quae omnia jure naturae manifesta sunt; adeo ut cum Hamilcar proditor , sed inauditus . a Poenis damnatus esset , per iniuriam damnatus dieatur. Ius n. tib.
Caeterum, quod Grotius din eap. 4. q. t 8. m. 4. docet , si quis eo percussore in hostem utatur , qui fide ei obstrictus
est , utrumque peccare : orsi in aliis rebus , qui malorum opera in hostem tititur , peceare censea in via D no , non sere πιιum ς in eo plurima notanda es.sent . Nam & malorum opera in r
iusta uti licet , & aliud est opera malorum , quae & bona esse pote i , aliud opera mala . Si quas vero in re injusta
utitur Opera aliorum, etsi bonorum, Omnino uterque omni iure delinquit : ut
deo ire his verbis nihil vel concludat, vel veri sit c Uti in pereutare distinximus , ira &in seminis , si per eas sorte hostis oecidatur , distinguendum . Seil. si facto vir. tus inest , si eo generosias aliqua, sortitudoque , Riit consilium . ac prudentIa i signis λppareu, non minor, quin maior, quam in viris eius erit admiratio: i. ri in iaci a Iudith ae , siὐe mera sabula , sive R. liquid in eo veri sit . nup. Sem lib. 2. Hιsi. Saer. p. Io8. Item in Iaale, J-. 4. N. 2 i. aliisque viraginibuς ; et si id ina probet Albericus gentilis lib. r. M I. Beu. e. S. M vero nulla virtute , sed in fami assassinio, aliove malo more pereax hostis oeciditur , non id ius belli, sed tur. re erit, ac illicitum. Uti Augustus . ia- basee me lain Romae prisca morum d. sciplina Cleopλtram multis . repetitisque pollicitationiblis instigare voluit in necem Antonii mariti lul. .Dio Casi. lib. I i. c. 24 cap. 4. Γλοῦ
607쪽
Hug. Grex. Lib. III. Cap. I. sol
Legitur quoque, hostem scorix , eaque sermosi lima , sed lue , vel peste insecta
emississe in eastra hostilam, ut harum mulierum consuetudine , & eontagione perirent. Factum hoc ab Hispanis in obsidione Napolitana ex Fallo pio Medieo, cujus pater ibi militaverat . refert Aldi Gent. d. tract. IV. a. cap. 6. Uti Madianitae sit. mili propemodum is Ela acerrimam divini Numinis vindielam & in se , & in He. braeos excitarunt . Num. as. Quin in dicta obsidione Hispani alios quoque peste laborantes homines ex urbe in castra Gal. Iorum , 8e hae ratione mitem exerei tui Gallorum inimisisse dicuntur . Guiretinae Hist. lib. I p. Area med. Quod sine dubio infame ust, & arationibus iusti belli maxime abhorret.
Sed & vari aes , insolitasque belluas in hostem effusas suisse , memoria proditum est . Ita Annibal serpentes venenatas , &vasis fictilibus inclusas in classem Eumenis
conjecit, eoque modo eum fugavit. Com. p. in vita Hannib. 23. eap. I . . II. Cum Severus Atrenorum urbem Arras in Asia obsideret , ei ves vasa fictilia parvis iat venenatis bestiolis volucribus implera Proiecerunt, quae ora militum Severi , tiqua parte corporis nudi erant , involarunt ut sol pere locum o dione compulsus sit . Haerodiam tib 3. in Sever. Gala dinns .gyptius obsessa a Christianis Ptolemaide paravit aso. Scorpiones , & Plurima vancula igne Graeco plena ἰ quin & in ea-veolis venenatas serpentes : quae omnia magnae navi cum eommeatu imposuit, ut in Christianos dirae hae pestes emitterentur : sed navis ante oppreta est , quam eo veniret. P. AEmia. ι. 6. in Philip. a. R. 4 l. μ 377. Hoc quoque nefandum prorsus armorum genus esse, non dubitamus ; nam ει haec venena sunt, quibus saera armorum,& Belli iura temerari non debent , ut supra g. 7 . G seq. ostendimus . Sed nec in eo quiequam virtutis , eoque nec victoria est , Iv. f. 36. Quam vero in sestum hoc serpentum genus iis in locis sit , ex histor,a Mosis apparet , qui eum mercitum Pharaonis in Athiopes per de serta harum Set pentum ista dueeret , mea iis inimicis , ibes, laeum tulit , Rrque m eas imm sit , & dum illae pugnant , exercitum traducit. Iosep6. Any g.
Quin & tauros , leones , apros , in praelia duxisse veteres . antiquus Poeta Geretius lib. I. circa fio. ita test,
& deinceps , ut hae helluae hostes ante , & retro adortae , & passim per aciem v gatae ordines turbaverint , equos terrum rint , homines prostratos misere laniaverint , gra Phice depingit . Canes quoque reduxiste Garamantum Regem ab exilio , praeliatos adversus perduelles , fingitur . Plin. Hs. nat. M. S. e. 4o. Nee deruisse . traditur, qui canibus serocibus, & eanum cohortibus in prima quoque acie usi suerint . Uti haee diligenter collegit . AU. Gem. de Iuri belL DA a, c. 7. Sed & hoe bellandi genus iure naturali licitum esse, pernegamus . Nam non ho4minum in ea re virtus est, sed beluarum& ab his, non ab hoste hostis vine itur .
Et quid aliud id est, quam bestiis obii ei
quae eum sit ipsa illa non nisi in servos , ac viles per nas, nec nisi in at ocissimiseriminibus statui olim solita pςtia retram mssima, non debet in lesitimum hostem exereeri; inprimis cum sequentium temporum mansuetudo totum hoc genus poenae abominata suerit. Repugnat quoque modus hie praeliandi renulae supra g. I . traditae; non esse iv. sta arma , nisi quatenus ad tuendum ius nostrum sunt necessaria . Atqui hominum vis alia vi hominum opposita propulsari potest ς quae proinde ad vincendum sumiscit , nec belluarum crudelissimarum usus natura ad id necessarius est . Nee dices , antra esse hosti copias , ut parem vim hominum opponere non possis , eoque neeesse habeas belluarum ope id supplere . Nam ea necessitas non a natura est,
sed a tua imbecillitate , quae hoste in se. riorem re , & victum iacit e adeoque non MIlo Ubi eongrediendum , sed obi
608쪽
ta vel infirmi: a- et heressitate jus naturς non di s talia haec sunt, quae ad nocen- -notius , quam ad vincendum Perti-::t, α almeitatis potius, quam iustae vi Horiae argument x sunt s qualia in bellis permissa non esse, itidem probavimus supra g. m. Quin res ea plena desperationis est, cum hae belluae praelio rursus esseratae regi non possint, sed in utramque partem aeque promiscue saeviant . Unde Lucretius d. ι . ait, nequiequam eis ductores armatos addi,
Atque hine doctissimus ille Poet mox morem hune immanem ex hac ipsa ratione his verbis damnate
-- Sed viae ad tor. ut ante Non quserint animo Wasent e , atque vi
Quam eammuae maIum fumi , fardumque istinum a
Ruam dare quod gemarent hostis, NS. ipsi.
2ωι numero dissidebant , armisque vaea-
Neque movere debet, quod iisdem rationibus Elephantorum quoque usus in praeliis iure gemium interdictus videa. tur . Nam I. aliud longe est eum bel- tuis pugnare , aIiud cum hominibus , qui bellua vehuntur : pugna cum bestia uti , plane non est actus belli , vel victoriae ;ua nee belli ius inde esse potest, est autem, cum quis ex Elephanto pugnat, ac vincit, uti eum ex equo, vel curru. Nec refert, quod cum iptis Elephantis quoque pngnandum sit , ne vel proboseide lae . dant , vel pedibus , aut corpore opprimant . Nam ita accidere quoque potest ut quis equorum vel corpore prosterna. tur, vel pedibus conculcetur : Lec enim
aerenda Commentarius propria ratio bellorum est , ut virorum pugnam sequantur haec pericula , quibus.
I l. Plurimum quoque interest inter has bestias/Elephanto nullum brutum masis docile. Et aptum est regi , 8e obsequi ;caeteris nullum minus. Neque Elephantes eleutati iacile interficiunt hominem nisi impulsi; at leones, M. si emittantur, mox ad ingenium redeunt. Denique, non ut cinterae serae praedictae, ita Elephanti saeviunt nullo discrimine in utramque partem, sed masti stri sui ductum ultro sequuntur in
hostem ζ nec in .suos ordines irrumpunt , nisi vulnerum doloribus, ac pavore nimium turbati . III. Porro nee Elephantorum usum inodistincte probamus , supra g. 29. uti nec tum , cum in bellis suis hostes ante iis ms non sunt , quia 3c illi plurimum ultra tuendi sui necessitatem , & sere tam m. eendi , quam de sendendi causa adhiben.
tur . Via. Ctire. lib. 8. eap. 48. Si vero modus ille ex Elephantis pugnandi inter gentes. ut inter populos Orientis , receptus est, adeoque mos ille invicem probatur , neutra pars conqueri potest si inter se bellum gerant . Sed li extraneus eos invadat, ut Alexander M. fecit, con-eedi potest, suo bellorum ritu eos se tueri posse; quia eo solo pugnare docti sunt,
nec, si aliis, quibus assueti non sunt, praeliandi rationibus uteientur . defensio ipsis
saeeederet. Quod si vero illi alios inv dunt , uti Pyrrhus Romanos aggressus
est , & iam vincentes inusitata ante uel tu rem forma sustavit, Iust. ιib. I 8. c. I. Flor. I. I. ev. I di mellius v:detur hoc indulgendum : verum , eum de illi causaqpossint, non aliam vincendi rationem sibi constare, neque adeo alia praeliorum speeie jus suum asserere se posse , tolerarunt eo facilius morem istum gemes, quia brevi apparuit, iacile vasta naee eorpora vina
et , vel evitari posse. Him de Beli. Aio. c. p. Quemadmodum Sc in bello Pyrrhi ta
lephanti boves Lueae olim dicti Ro.
manis primo praelio terrori fuerunt, dei ceps ludibrio. FDr. d. c. I 8.
Caeterum , etsi Scipionis fi lius, qui eum Caesare bella gessit, magno numero eos in praelio habuerit , Hira. de Beli. Akπ. a. I. I. Romanis tamen hoe genus bellandi probatum non fuit ; neque ipsi eos , etiam in Asia, de Africa cum militatent, in acie
609쪽
dueere soliti sunt , nisi sorte sociorum , qui isti pugnandi generi Mileti erant , OPer uterentur . Et Lucretius eos
inter alia saevitiae exempla improbat , d. lib. I
Et sane excedit manifestos iustor uni armorum fines , cum tantum immittuntur ut
cum iis, non ut ex iis pugnetur . Hodie vero Indiarum Reges iis adhue in bellis uti,doeent tum historiae navigationum , quibus ante duo laeula Lusit ais repetitae illae ter. rae , & varia bella eum a s gesta sunt ;tum edita pridem historia Magni Mogolis , cujus quatuor filii in patrem. & in invicem armati , deinde victor Aureng Zebea suis nuper filiis iusto talionis fato eademiare perpessus est, quae in parentem patra
Denique ab artibus Magicis quoque prae sdraim quandoque sibi quaerunt bellatores:& famosi ideo sunt ultimi septentrionis P puli, Finni , Lappi , &e. Vid. Oiai Maeni Hisor. Gen . Sept eu r. lib. s. cap. IS. e. Ea arte usus est Maxentius , SUM. in vita Const. Γb. I. cap. 36. allique.' At eiat. de FV. cert. eap. 37. m. a. Et vulgi
sabula est, esse qui se ferro impenetrabiles reddere queunt : Ves machen. Qualis Caeneus suisse , atque id beneficium a Neptuno accepisse , tingitur . Oυiae Metam. I a. fab. S. Ubi inprimis quaerendum esset , an in his aliquid veri , & anne potius omnia vana, illusiones , & vel vitia imaginatio nis , vel fraudes snt. Curtius putat esse sanissimi cuiusque ludibria, lib. 7. cf. 4. &Aventinus appellat artem hanc vanitatem magicam , ω artium frauduisurusmam . Annal. Bo . I. a. IDI. 71. Mullem pleraque
falsa esse, & fraude fieri, dubitandum non est: an omnia, quis certo definietὶ Nesti. mus qui sint fines potentiae Daemonum :at magnam esse, sacra pagina evincit. Ita existimamus : et si quis artis masticae usus in bellis esset, Id tamen non nisi in eos, qui superstitioni huie dediti sunt, vim habere posse; in alios vero , qui animum , corpusque virtute , & recti studio muni.
ctum, quo Decii se devoverunt pro exedici tu , Alciatus d. L ad magicas artes ἰae Cotta apud Ciceronem ιδ. g.
Nat. Deor. eirea mine. ad strategemata reis
serte quasi id fecerint confisi, milites Ducem in hostes incitato equo ruentem , omni vi inseeuturos esse ἔ quod & evenit. Qualiacunqne autem sint, a bello equi- procul ea esse debent, neque sacrumhoe Dei iudicium ulla turpi , nedum mR.gica arte violari, aut profanari . Uti Alberieus Gentilis is Itir. ben. lib. a. cap. 6. in fin. concludit, quod Muum , eo tem-ris hominum , fiat ter has artes inmentio Daemoniam . Minime omnium vero his
belli, vel victoriae ratio inest ἔ omniaque, quibus hactenus armorum iustitiam , &sanctimoniam asseruimus , nihil magis , quam magicas impietates inde excludunt. Hoc sensere Angli, qui Iohannam Viraginem Lotharingieam bello eaptam , hoc praetextu, quod magicis artibus usa suisset, igne cremarunt; etsi ex rebus ipsius fortiter gellis mhu hujus inferri posset romula enim manu, & eonsilio strenue gre. sit, nisi quod divino instinctu impulsam se
Reb. gest. Frime. ιῶ. p. in lib. Reg. 33. fol. I 27. Nec adeo mirum , quod per eam res Galli ea subito in melius muta. a sit e eum Carolus initio impar satis sortissimis Anglorum . & adversae partis ducibus esset, nec tum gnaviter res bellica procuraretur , ut queritur Serranus d. L hoe vero puellae exemplo accensa ,& excitata sint omnium strusia. Quid autem valeant sceminae ab ineunte aetate
laboribus , bellisque assuetae . pluribus exemplis patet . praeserrim Ulastae , seu valistae hemicae , eiusque puella
riae Puteolanae , &α Masson. d. lib. pag.
Ex his igitur manifestum est, licet, ubi alia ratio ruendi iuris sui non est . belli ' jure homines interfici possint, tamen pi rimum interesse in modo; nec fieri id posse nisi medio honello. & eui virtutis ratio , ac certamen inest , ut stiri possit, euius causa melior , ae superior sit : secusae G totius dixit A. lib. s. cf. 4. f. 13. Fs f n. I.
610쪽
U . I. nihil interesse si ius naturae respicias. Quanto sanius est illud Ciceronis , lib. a. λ χμ. ωρ. 22. Magnum dedecus,
rem labrare, eum viritiae esset debet . Quod latius persequitur Glotius λ Iia id tentatum metinia. Quibus ante disputatis Beti. . P. IV. q. cf. I. g. 6. 7. ω 8. Nos ita conelugit Erasmus : Quos q Λιtim vero ratione Quoque id demonstramns memenii β in modo . tia factum p. Cum enim in bello hoste in ferro Oeeidere au- Aiatieram feres , non υenena , Aeet licet, multo magis licitum dolo vincere ;oceioere : non hosem meaeno , non matis hoc enim longe minus , ac mitius est .
innutis , me. Uti haec eius verba reseri Cui igitur permittitur quod durius , er Albetieus Gentilis δε μα MII. lib. a. vius, atque atrocius est , suis stil. renu- P. 6. merorum hominum sanguine se tueri , ei magis lirebit quod lenius, mitius, & be. Additis. nignius est; sine sanguine , ae strage hominum vincere . Et ingenii quoque , s is Nostram de armis , quatenus illieita tertiaeque laus, ac certamen, indeque vi. iunt, sententiam exposuimus in Dissere. etori a est non minus, quam ex virium pe-prom. XII. g. 7 a. riculo. Sic Caesar de beιι. Ciυ. ιib. t. cap. Is . Non minus, inquit, I Wών-re', eo P RO POS IT I O IV. ssis vincere , quam gladdo . Id ostendant tot strat agemata bellis familiarissima , adeo Non uisin iustum remeatam est si mirim ut vix illustrior v laria obtenta sit , quae, quam armis, via oblineri r Maria po- non solertiae potius Ducis , quam ma- , , sciliere famm, mendacio , simul τιοno , nui militum afferta iuerit e uti exem. c. plis eorum strategem tum eonstat , quae integris tractatibus α Frontino , Pollaeno,
DEMONSTRATIO . aliisque eolliata sunt. Et hinc est , quod
gentes bellis tres mos , quasi tres virtu- Si igitur pluribus mediis obtineri res tes, olim praesererint: Martem, qui vi ;atest , tenenda regula e Media in se li- Palladem, quae prudentia; & Mercurium ta praeserenda esse mediis , quae in se , qui astutia res bellieas perseiat : uti id extra statum belli illicita sunt , etsi exponit Iulianus v- ratiam contra JMi. rte plus difficultatis habeant . Media iab. I. an. I. lim per se illieita non alia ratione in Quin non licitum tantum, sed Ee mul-dillis licita sunt , quam quia sunt uni- to praeelarius, & gloriosius est , ingenio , ina, de necessarium remedium iuris no- quam vi vincere; vis enim communis estri tuendi. Secus ergo si aliud in prom brutis, quin ea parte bruta saepe in imi sit, quo, licet paulo dissicilius, repa. menium nos superant; ingenium aurem tio iuris obtineri possit, non si, ei, quod mini proprium, quo solo ipse ante brux :e se licitum est , coniunetam sit proba- esse illa corporis . haec animae v Irtus, I se periculum , quod frustrari eventum que victoria . eoque longe excellentior ,γssit. atque pMehrior est. Illa corporis caduca, ac morbis. mate, casibus fluxa, ham ani- additio. mi , At aeterea virtus est . Illa laso sanguine, & taedibus peragirer , & eum h is Plenius haec explicantur a B. Patente minam strage, rerum vastitate . Omnium
ius naturae respi- gatumqne est illud Virgilii ex Homero de illud Ciceronis , turniam :Additis. is Nostram de armis , quatenus illieitais lam, sententiam exposuimus in Dissere. is pragm. Mi. g. 74M
Non igitur iustam remediam est si mul
ri, quam armis, via obtineri re arario po-res , sciliere fame, mendacis , seu rione ,
Si igitur pluribus mediis obtineri res potest , tenenda regula e Media in se licita praeserenda esse mediis , quae in se ,& extra statum belli illicita sunt , etsi forte plus dimeultatis habeant . Media enim per se illieita non alia ratione in bellis licita sunt , quam quia sunt unicum , de necessarium remedium iuris nosti tuendi. Secus ergo si aliud in promtu sit, quo, licet paulo dissicilius , repa, Tatio iuris obtineri possit. non si ei, quod per se lieitum est , eontiin m sit prob vite periculum , quod frustrari eventum possit. Additis.,,-Di p. de ammis illitatis , g. a. Din. ,, Uerba haee sunt Superest ut de altero genere armorum videamus, cum hostis constio , dolo , ac prudentia seperatur . Nam dolis quoque cireumveniri hostem posse , constat ; vul- permcie coniuncta est: haee hoste quoque ineolumi , & re salva exerem Porest . Quanto maior vero ipsus Ducis gloria est, qui si ingenio vineit, ea ipsius solius laus, ae victoria est : fi vi, eommunis militi . Hinc Corvinus eum moneret , ne Ham niux