장음표시 사용
831쪽
Seholia in m. CXLIV. 1 i55sos ejus conatus factum putant. Theodoretus hoc carmen in persona Iudaeorum dici existimat, quos jam de Babylono reversos gentes vicinae aggressae sunt, a C bellis atque armis opprimore conatae. Est et olius Graecus auctor, Agellio Commemoratus, qui Psalmum ad Μacca-haica tempora resert ' . Certo et bis et illis tomporibus carmen facile poterat accommodari V.
I. Sit laus et, . qui me instruit virtuto et scientia hellicatu. 'nori Chaldaena bene facians benignitatesm, et Κiiuchi 'ndri Eous gratias meas quod extat Ps. LIX, II. 18.), i. e. benefactor meus, explicavit. Sio Deus Ps. CIX, a. 'd, sed Ierem. XVII, es. Deut. X, a I.) simpliciter nuncupatur.
.m aera Et arx mcta, Pr Piignaculum meum inexpugna
munimesnt1 , ad quod hostes Pertingere non possunt. . , - 'Σ32Uri Et liberiator meus mihi, quasi proprius et
peculiaris. Κimchi: Vel pleonastico additur, majoris declarationis cauta, vel Jod Participio additum, est pa- '
et orientac P. XVlll. p. 144. seqq.
832쪽
Tagogicum, qualia Ps. CXIII, 5. 6. CXXIII, 1. in
Hii ex arab. Op rsduxit, vertunt: qui res luxit scit. coma positi a dissensionibus μ'ulum meum iuue me, sub meum imperium; alii, ut N. G. S cII nox D Est in Comm niar. do Vestitu Mulictr. p. 378., qui verba et n.' , utiliteris sibi invicem cognata, ita lignificationibus etiam congruere existimant, Iio vertunt: qui calcat s. calcavit populum meum sub mct, i. e. qui mihi imperium in populum meum contulit. Eodem significatu Schroederus id ipsum verbum Vertendum monet des. XLV, I. ''Inh- 'Νn , a ad Proculcandum coram cto gent . Calcandi figura autem subigondi, dominio alicujus fulicisndi no- tio significatur et Teliquis Verbis, calcandi gerentibus significatum, veluti ma, vid. Ps. XLIV, 6. LX, 14. CVIII. 14. , porro Iec XXV, Io. Mich. lv. II.), in Deut. XXX lII, a9. 1eL LXIII, 3. , aliis, a Schroedero adductis. Ceterum pro 'cu Iegendum ego hodie haud panei statuunt interpretes, non uno ducti argumento, Primo quidem, quod Verbum 'iar, cui subjiigandi domandique cum violentia quadam notio inest, minus aptum sit imperio Davidis in Israelitas; tum, quod PL XVIII, 48. Davides eadem fere sententia 'nrin ci'Dv 'I'a' dicit, denique, quod magna codicum a Kenni cotto et do Bostio inspoetorum copia h. I. ci νυν pro habet. Sed notatum est jamdudum a Malarethis ad a Sam. XXII, 44., nostrum 'Dν unum esse ex i. e. Vinions amhia is, quae primo intuitu lector opinetur debere vel ponso aliter legi, quum vel sensus rideatur sic postulare, vel quod alibi so legantur, nec tamen aliter legenda sunt, quam ista Iectio sit genuina. Vid. Bux mons 1r Tibs-rias L Commentari Ma resili. historio. cap. XIII. f. V. p. 145. editi in quatere. et CLDis Maseras Cap. X. p. Ω71., cujus posterioris loci Verba una cum nota Malare- ibim ad dictum Samuelis Ioc. excerpsi o Tito VRR- nauci an de Nomiun. Hobra Or. Flu L num. 3. 79. P-
833쪽
83. 84., qui de tribus illis locis, quibus pro di ovpolitum credi lio Issit si. e. Praeter nostrum ac Samuel. Itio. indicatum et Thren. III, 14. , PIuribus disputavit. Ex ejus sententia locis illis 'uv eit nomen singularia div cum suffixo piri mau personae; atque nostro quidem loco Davi-dem omnes holmines sibi lubjectos, licet ex variis nationibus constarent, PVuli fui 'uv nomine, complecti existimat, quo eodem usu collectivo idem nomen et Job. XII, 24. Jes. XLII, 5. Iegitur. Ego quidem et ipso nomen nu collectivo sensu capiendum censiso, sed additum Jod habeo pro paragogieo, ut in 'r TI Ps CX, .., in Ps. CXXIII, I. aliisque pluribus in noti. ad ea loca enumeratis. Notandum, et Alexandrinum in suo eodise legisse 'inx', vertit enim: o υποτασσων τὸν λαον μου Ar ἐμέ. Quod vero Chaldaeus reddidit, nequaquam
est argumento, eum d 'hau in suo codice reperisso; nam potuit 'Du ea, qunm indicavimus, ratione capere. Non sunt audiendi, qui 'tau peculiarem pluralis numeri iam ,
mam, Illera di decurtatam, dicunt, qua de Opinione dictum supra p. 657. 3. π: 'n' Θιod agnoscis cum, scit . ut ei benesaeias; nosses h. I. prospicere et curam aIicujus gerere, ut Ps. XXXI, 8. Hor. ΣllI, 5. Similem praes X usum es. PLLXXVIIl, 44. CV, 28. Quod r ut is aestiuias, Erranis ejus rationem habes, ut Ies. LIII, 3. Cet. cf. PL
4. bari propr. vanum, Κimchi recte observat h. I. fgnificare halitum oris, qui momento evanescit et dissipatur, ut des. LVi I, II., ubi clam rigra componitur. Cf. I. D. III c I AEDIA Suml m. p. 49o., et Ps. XXX lX, 6. 7. I u. LXII, 1Ο. a P Sicut umbra Prasictriana, quae puncto temporis ovanescit. CL Ps. Cli, i a. Job: VIII, 9. Alv, a. Coh. Vt, tu. 5. ' Π Inclina coctios tuos, est desicctu lCoelum inclinari dicitur, quando nubes deorsum Vergunt, tit, sicut in magnis fieri solet tempestatibus, terrae vald. m. IV. A n n n n u sint
834쪽
sint propinquae, turresqaie aut montes paullo altiores vi deatitur contingere; cs. IV. XVIII, io. Evocat igitur Deum o coelo, et, ut possit expedite descendore atque adellia, jubet en in coelos sitos dimittere inclinando, nedo tam arduo descensu mora longior objiciatur, atque ita impediatuc alii di iteratur auxilium. omnis haec imago
adventantia Dei et in hostes animadvertentia deprompta esst a terribili tempestato ac terrae motu, ut Ps. XVIII, .io. seqq. Alii respici putant ad Jovae in montem Sinai
descensum, Exod. XIX. passim, praesertim Vs. 18. Montiguis, Σ' ri, nimis arguti aliqui interpretes vel reges, vel quoscunque insolenter sese esserentes opinantur significari, qui fumo rabesant, i. e. igne sint consumen di. Sed pertinent haec ad scenae, a vate instructae, Ornatum, neque in talibus ad vivum resecanda sunt omnia ac singilla.
6. Cf. Ps. XVIlI, IS. 7. Pro codices plures a Kennicotto et de Ronso commemorati in singulari legunt quod ipsum et Versiones veteres omnes exprimunt. Et Ps. CXXXVIlI, 7. Iegitur ri, Un; cf. LXXX, I 8. CXIX, 175. Star-kins et Koehlerus therani , insertam putant lai quam matrem lectionis. α'DU Clialdaeus sic e
china interpretatur On MN, hostes, eosdem- quo intolligetidos monet quos vales flatim ' a V Cat. Quem sensum et Amyrat diis paraphrasi expressit: serva me ex oluvione et inundatione hominum illorum, quin ore ingentium aquarum ex mulii ludin et Lia intumue
runt; cf., .lus. XVll, I 2. Ps. XVIII, 17. CXXIV. 3-5 Alii in uiri volnim pericula aquis profundis et rapidis similia significari existi inani; coli. Ps. XXXII, 6. LXIX, 2. I. S. I 6.' a Syrus improbos, et Arabs μυνOs, iniriuos reddiderunt. Sed retinenda Alexandrini
835쪽
et Vulgati interpretatio υἱῶν αλλοτρίων, morum alieno
rum, i. e. alienigenarum, eXterorum, qui eodem nomino Ps. XVIII, 45. 46. Nehem. IX, 2. nuncupantur; Bam ris vero, L iis, qui peregrinae sunt nationis, linguae, et religionis, omnes in genere hostes fgnificantur, vid. not. ad Ps. LIV, 5. AMYRALDUs: qui ideo, quod ni'hil eum republiea Israelitica commune habent, implaca
bile in nos odium fovent et alunt. 8. Verba Ud , quorum Os Iocutum est, L loquitur vanum, plerique interpretantur de vana virium ostentatione, de minis inanibus et Vanis, et quoiarum nihil sit eventurum, ut hic sit sensus: animadverto in barbaras istas atque immanitate esseratas gentes, 'quae Post tantas acceptas clades verba grandia et superba proferre audent, quae tamen, quum ventum erit ad rem, vana et inania reperientur. Sed qunm aliis Iocis de DrmoniBus mEndacibus fallacibusques usurpetur,vid. Ps. XII, 3. XLI, 7. Proverb. XXX, 8., nos h. l. il- Iis, quorum os vana loqutitur, gentes Esrsaeas ac fos infragas notari exillimamus, quod praeterea suadet ait tum hemistichium: , Mxtra Eorum asci tria mendacii. ,, Absu - ra, et Minchi aliique into pretes Matra hic de rohors et Potsntia, ut alibi saepe, explicant. At Tectius R. Salomo ad jusjurandum λα- tram hic refert: false juraret, divisa ictu nicts adjurandum Maetram. Confirmat hoc Arabismus, ubi Pur, dextria est, et jusjuramaeum LCf. I. D. Hic ΑΕ Lis Sumismm. P. 1O9 . IO9u.b B. Adonim etiam, a Kimchio Iaudatus, DU, 'n'N tu is 'anun in nu Io explicavit sensu iuris jurandi ex.A-
sola; veli exquisitum, vid. Ps. XXXIII, 3. XL, 4. XCVI, 1.
836쪽
io. Canam Deo illi, lini me, Da videm, Itorem suum, ab exitio, quod ab hostibus imminuit, Iiberavit. Enallage personae eademque coii structio, quae des. XXVII l, 16. Llv, I. Ezech. XXI, 3o. CL Sion n xx Observate. p. 388. nva a ri Chaldaeus interpretatus est: Hannom,an NS': a gladio malo Goliathi. Sed non est dubium, intelligenda esse omnia in universum pericula a
gladiis adversariorum. u. Sittit, qni hoc Versu, et duobus, qui proxime. seq iuntiir, barbarorum illorum, G. 7. 8. Commemoratorum sermotios jactabundos existiment relatos, quibus res fuas florentissima' praedicent. Quod si sumas; post 'UNerit Σ , EN L 'EN, subaudiendum. Ita AIexandrinus: ων οἰ υἱρι ως νεο φυμ α τ. λ. Alii 'OH vertunt Eo quod,
quia, ut Genes. XXXI, 49. Leviti XX, 9. Cohel. IV, 9., sive quandoquidem, ut dos. XXII, 31. Nehem. II, 3., atque haec dὐ hactenus acto tempore interpretantur, ut petat, ne interri mpatur ab illatione calamitatis novae ab instibii a pri Ilina et hactenus communicatu selicitas, q. d. Num res nostrae alioquin bello se habent, ac restat tantum, ut nos usseras e manibus istorum extraneorum.. Noa
vero tantam magis idoneum nasci putamus, si 'UIN pro QN lvu γ, quo, capiatur ut Deut. IV, 4o. 'UNR, 2EU , ut hens It tibi et seliis tuis, porro Gem XI, 7. Num. XXIII, 13. et locis pluribus a NOLDio in Concordanti. Particuliam P. Iou. ed. Tyuip. recensitis , ut petat rex, Velit se. Deus e periquiis praesentibus eripere, et adversus molitiones holliu in culiodire, ut parta per ipsum pace res Israoliticae crescant Et floreant. Vertendum
igitur, ut sint stini nos ri scut Plantas scit. adolescentes, vividae. Chaldaeus pro z I Uaz posuit Pi γε ferat Plantaes diactylorum. CL Ps. LXXVIII, 3. Simili imagine
Vincit. ius usus A nrid. IX, 674. Afi liisus juvenes PG-triis Ct montibus aequos. zΑhriau dubium est, ad ci'vidia referen iam sit, an vero ad ci'ra, nam verbum dicitur non tantum de liberia, ut des. I, 2. Hoc lX, 12., Ve
837쪽
Seholia in I V. CALII rem de pIantis quo sue, vid. Jes. XLiv, I 4. Jon. Iv, Io. Ad ylantas retulit Alexandrinus, qui νεόφυτα ιδρυμ να vertit, vel, ut in aliis codicibus legitur: in νεοφrem
θρυαένα. Videtur lamen praeserendum aIternm ob Prois xiinum nomen aetatis, tin' quan qnod horninuati est, non Plantarum. Chaldaeus: lo is, Hain doctrina legis tuas G Puctrili a fuci ct cati. - nηυ
plerique angularos columnias ex Arabico . I, et Syriaco
angulus, interpretantur cs. I. I . Mic MARI Is Suvlemm. p. 5135. seqq. , Aquilam et Hieronymum s quuti, quorum illE ώς ἐπιγώνια, hic quos ianguli, vertit. Hoc certum, nouieu ri,M Zach. IX, 15. de ungulis altaria dici. Columniarum sit nititudinem vero spectare eΣ ni inant ad proceri talem rectam, sicut poeta Ps. CXXV li, 4. Iagittarum rectae proceritati comparat filios, et Cant. III, 6. puella procera assimilatur letu elationibus fumi, s. sumo COIumnae instar in altum ascendenti. Ego tamen hoc loco propter additum n auriu, i. e. artificiosidolatae, similitudinem rectius puto ad formam et speciem,' egregiumque membrorum commensum referri, hoc sensu: crescarit filiae nostrae pulchre et speciose, ut similes sint co-
Iumnis angulorum, qliae . exquisito opere eIaboratae in aedi- solis magni scis collocari solent. Alexandrinus κεκαλ πι- σμέναι vertit, exqtie eo Vulgatus Ornctas, Syrusquel Ati, ornataes. A quibu non mullum Chaldaeus discrepat, qui , i Dudi mreddidit. Qui omnes vocis Hebraeae explicationem Petierunt ex Chaldaico 'r, i Dudor, fulgor, et Arabico
Ornaυit, unde babitus, sorma. ab. Anguli nosti, i. o. aliguli aedium nostra-xum, s. horrea, Promi uaria riolira, ut veteres omnes reddiderunt; cs. MIou ARI. Is Sumismm. P. 597. Pleni sint, omni sui I. genere honorum, ut DEvt. VI, ai. Neh. IX, 25. 2 u ΝΣ Ω'H,U ci'na'. - 'p'IU Mirct j -
838쪽
cisntes de verbo pta cf. not. ad Ps. CXL, 9.), i. e. Pros Tentes, effundentes, suppedituntes omnis generis opes. Non male Alexandrinus ἐξερευγομενα scit. τα is Eae J , Vulgat eructantia, Hieronymus fuere undontia. 3 At scis ad Deciem, i. e. unum genus edulium post alte- Tum, summa varietate et copia. Similem constructionem, quae abundantiam et continuitatem inseri, vid. PL LXXXI 8. XCvI, I. Jeret n. IX, 2. Cf. GLΛsa II PHlolog. S. P. 448. ed. Dath. ii oscism notare videtur, ut Aramaeumri et Sio Genes. I, 24 pro Hebraeo Onhelos piat, posuit. Alii ad , alctrct, cibarct reserunt, ut idem sigili sicet quod rio, alimentum, Genes. XLV, IJ. x Paxat. XI, uo. Sed tum cum Cameg, ly, scribe dum fuissol. Veteres interpretes ly putabant idem esse, quod n), hic, sere ut Chaldaei ex nr Hebraeorum, Zain in Dalath mutato, et Jod adjecto, in faciunt.
Hinc Alexandrinus: ἐξερευγομενα ἐκ τουτου εἰς τουτο. Vulgatus: eructantia sae hoc in illud: Hieronγmus:
ofundontia hoc in illud: Syrus:
offusa tinum in altorum: hi omnes ita dictum intelligentes, ut unius promtuarii opes in alterum sint transserendae propter abundantiam. At Chaldaeus: in li Punquas promtuaria) fumoditant uecessaria ex anno in ranis num p proprie ex hoc scit. anno in illiam. HGraves sane auctores, inquit I. D. MI cIIAEI. Is in Sumismm. P. 635. , ,,sed displicet pronomen non nisi semel obvium, Bybridum, forma Chaldaicum, litera Hebraicum. Oυes ninras s. greges ovilli cs. not. ad Ps. VIlI, 8. sint miliocantes, i. o. Tecte explicante Iarchio, Perchiliados Destisicantes. Chaldaeus: N:AbN Pari-tes multa. Alexandrinus πολυτοκα, Vulgatus ubstes stu. multiparae; milis enim synecdochice pro inultis, ni PsL, IO. XCI, 7. n zz V lino in myriadra auctas, vel multiplicatae. CL nomen PL IlI, 7. XCI, 7. Chaldaeus: Nn'I' Pupto mutiplicantos myriadas. Alexandrinus:
839쪽
επληθυνοντα. - 'n ShriI si vicis s. plateis nostris, ut, cum ogrediuntur, veI ingrediuntur, plateae illis resertae sint.
I4. Ια vocis explicatione discrepant interpretes. Quum 3Id Portars, Bajulars onus significet cui Genes. XLIX, i5. des. LIII, 4. II.) , pauci ouuseos scit. carne et pinguedine intellexerunt. Ita Alexandrinus, qui Hieronymus, qui Pinguess, et Vulgatus, qui crassos vertit. Alii ad sortitudinem boum retulerunt, bajulare onera aptorum. Sic Chaldaeus: h dira '' pro pr. domini onctris, i. e. hajulationi apti; Κimchiusquo in Lexico sed et alteram explicationem adserens): fomισε, si qui ferrs Possunt Onera. Eodem redire videtur Syri
. robusti, fortos; nisi Alexandrini Primero voluerit. Cui interpretalioni I. D. MicDAEras tu SVPωmm. IIII. recte opposuit, bovem non esse bajula lo-xium animal. Neque tamen magis pi obandum nobis videtur, quod ipse adfert: fovos rio tri cressuut, seu adole-
icunt, ex Arabico cresυit, adolesvit. Nullus enim est V. T. locus, cui haec notio congruat, ut jare meritoque dubitandum sit, Hebraeis illam usitatam suisse. Nequo Chaldaico, Sya Iaco, aut Samaritano ea significatio ita. est. Rectius Bo cuanetus in Iricroz. P. I. L. II. Cap. XXX. p. 295. nostrum ci ,Σqu Onus utori gessantes, id est foetas, . 'vidas explicavit . quemadmodum Arabum o , ferro, ' mr inrct, et in utero gesserares signi sicat, et 'praegnans mulier id est Onusia dicitur. Romanis quoque gravidae boves sordias a furesndo dictae. ex
eoru a Dominum, quae Grammatici micoena dicunt, numero es. Sion nri observati. p. 89. ScDItoEDERI SyntiaqReg. XX L), ut plura alia animalium nomina, heic ut ad Reminam reseratur, locus postulat, ut Deu l. VII, 35. est eius τaccarum tuarum. Proximo antea noster rogaverat, ut oves millecti piis foetibus augerentur,
840쪽
3 uno etiam armentis exoptat eandem foecum dilathm. Non minus variani interpretes in iis, quae sequuntur, eXPli Cari
dis. Et primo quidem vorba γ' B-Κimchiva sic in loris prelatur: si nobis est in pecudistis ursiris nulla se orba ;nam signiscat orbitatom. Id vero probat ex eo, quod Uetae orbatio, I eu clades vocatur u Sam. VI, 8. Eundem sensum sorsan spectavit Syrus, qui
, nec sit in eis fictrilis. Buchartus I. c. interpretatur: ns At abortus in armentis nostris). Existimat T s, quod nomen proprie violesntam eri Ptionρm signifi- 'cat vid. v Sain. V, 2 o. Job. XXV illi 4. Hos. t V, M. , recte
nominari, quod abortus sine violenta ex utero eruptione non sat; addit quo do fotitii ex utero erumpente Verbum . 's Genes. XXXVIII, 29. usurpari. Quo loco tamen minime de ab ortu, sed de maturo ac Fivido foetu, ex utero matris non sino singulari vigore erumpente ferino est. Onodsi vero ad abortum verba tiostra referre velis, ea cum iis quae proxime sequuntur, rin X ' i'N', sic essent vertenda: noti sit ruρtura uteri intempestiva, nequc Haictus, immaturus Pa
tua, coli. ad hoc posterius Dcut. X VIII, 57. Nimium tamen hoc modo extrinsecus textui insertur. Iarchius, cuiti. I. non sutat Boves, sed Princ es, quomodo ' NGenes. XXXVI, 15. II. et saepius usurpatur, principes m neri putat, ut inferiores serant, qui vici Isim eis obsequanis
tur, ne sat yns, di Diso in populo. Parum pro to nP- posite. Aliqui y s de caularum ruptura in te Mintur,
ita ut seris bestiis et furibus aditus pateat ac tarmenta. Ita Alexandrinus: οὐκ ἔστι καταπτωμα φραγμου, et I ulgatus: nora est ruiuia maceriact. Aheu Esra r turam tu muris urbium h. I. putat Iignificari, de qua nomen I ax Reg. XI, 27. Alii in uisiversum riuiturae nomine in mlunium intelligendum putant, quo se licitatis integritas la-- ceretur. Alii: non est irrrUtio vel perruptio hostium, perruptis scit. praelidita vel ordinibus nostris, sed omnia apud nos pacata et bene composita sunt, coli. a Sam.