장음표시 사용
481쪽
esse audiebant, in ejus castra perfugere catervatim non intermittunt. Quorum ex numero electis hominibus illustrioribus Gaetulis', et literis ad suos cives datis, cohortatus , uti manu facta se suosque defenderent, et ne suis inimicis adversariisque dicto audientes essent, mutae
XXXIII. Dum haec ad Ruspinam fiunt, legati ex Achilla', civitate libera, etiam undique ad Caesarem veniunt, Seque paratos', quaecumque imperasset, et libenti animo
facturos pollicentur Mantum orare, et petere ab eo, ut
sibi praesidium daret, quo tutius id et sine periculo facere
amita erat uxor majoris arii, dum bellum gereret adversus Iugurtham umidias regem. 3. Euetis hom illustri Gaetuli3. Verbum ultimum deleverim. nino codd. et edd. multum variant, veluti qui pro ablativis semel exhibent a usativum, aut eleems homines, aut Mustres Gaetulos, ut id,
quod vidit Oudend. syntaxi succurrerent Lectio, a viro illo docto recepta est in tribus codd. bonis. Vide quoque B. G. VII, 4. CAP. XXXIII. T. Aehula. Ν - quam hujus nominis civitas apparet
in Amea. Non ergo dubitant domi esse Ae iam Strab. i. ora,P. 8 333,
Livii xxxxv, 48 Stephani,ineodem
iit e sitam, quo Ruspina Leptis, Thapsus Accedit, quod et Straho ἐλευΦερα -i dicit ouar. In quihusdam edd. est Aeaea Guiachar
vel T. xx, p. 3o4 ex ipsa re ac ratione itineris, quod Considius hoc aptis Adrumeto Achillam feeisse dicitur, negat, illam Acho lam Strabonis posse h. l. intellio. Apparet etiam e cap. 43 , Achillam et Adrumetum longe dissitas fuisse, et Ainillam in vicinia Thapsi quaeri non posse M. Ni fallor, succurrit hic Plinius V, 4, ' procul a Thapso in Mugitana triaginta liberis oppidis adcenset Aeo-sitaniam Fuerit ergo duplex Ae, a seu Aehilla nam et apud Livium legebatur Aeria, et apud Steph. Dua , altera Strationis Livii, Stephani in Syrtica et Bymoena; altera Caesaris et Plinii in ratio-tana ista in sitorea hae in interiore Plaga Haec erit, qua deserta per Regnum Iubae Adrumetum se recepisse Considius sexibitur e 43. Etiam undisve Nimis laxe hoe
dictum videtur Phil. Rubenis neci. I, 4ὶ nee vivit Ursini
eodex, in quo et jam legitur, rem explieat. Quapropter conjicit mhenius, et immuni legendum Cinari Prohat iure Oudendo ius.
a. Paratos Placet Davisit -- lectura, Parato, ut ad animo res Tatur M. Perperam teste demd. omnes codd. hahenim los Planius certe fuerit a M. Sed istius etiam B. G. VITI, 3 hahet animo parati et B. M. 4s,paratior animis: et inis c. I , mrinum eris anim sorsan in nostro Ioeo conjunctio
482쪽
possent se et frumentum, et quaecumque re eis Suppeteret, communis salutis gratia subministraturos. Quibus
rebus facile a Caesare impetratis, praesidioque dato, C. Messium aedilitis sunctum potestate, Achillam jubet proficisci. Quibus rebus cognitis, Considius Longus, qui Adrumeti cum II legionibus et equitibus DCC praeerat, celeriter, ibi parte praesidii relicta, cum VII cohortibus
ad Achillam ire contendit. Μessius, celerius itinere On- secto prior Achillam cum cohortibus pervenit Considius interim, quum ad urbem cum copiis accessisset, et animadvertisset, praesidium Caesaris ibi esse, non ausus periculum suorum facere , nulla re gesta pro multitudine hominum, rursus Adrumetum se recipit deinde, paucis post diebus equestribus copiis a Labieno adductis, rursus Achiuitanos, castris positis, obsidere coepit.
XXXIV. Per id tempus C. Sallustius Crispus, quem
paucis ante diebus missum a Caesare cum cla se demonstravimus' Cercinam pervenit. Cujus adventu C. Deci
mius, quaestorius, qui ibi cum grandi familiae suae praesidio
praeerat commeatui, parvulum navigium nactus conscendit, ac se sugae commendat. Sallustius interim praetor a Cercinatibus receptus, magno numero frumenti inVento, naves onerarias, quarum ibi satis magna copia fuit, complet, atque in castra ad Caesarem mittit. Allienus interim
3. Aehillam. Alii , ad Alliam; mus. Vid. c. 8. - C. Decimius Alii ut B. G. I, 6, a Gem m. Decumius, metus. Dein post απι- 4. Considius Longus.Md. c. 3. torius addunt quidam . Non opus. s. Periculiam suorum facere Vulis Familiae suinpraesidiis servo suos sata, periculo suo rem facere, eo militiam facere iusserat, ut Cato nequit. Μ. Emendavit Oude . e servom dilectum habuit cap. 36, codd. Vid. c. 79. - Achillitanos et saepenumero his temporibus is Si codd. et edd. veit Plinio eo tum est. ΜOR. urarii dieendi apud Grut. p. 5.x , a Ceretnitanis. Sic M. PetaV. occurrunt Aquillitarii, forsan iidem nam Cercina minor dicta Cerrinitis. Cum nostris. V. Plin. V, 7 Vulgo Carrinaltibus. CAP. XXXIV. a. Demonstrari Noster eod. R. 764, omnifanis. Djsj1jgsui QOO Ie
483쪽
proconsul Lilybaeo in naves onerarias imponit legiones XIII et XIV, et equites Gallos DCCC, fiinditorum s
gittariorumque mille, ac secundum commeatum in Africam mittit ad Caesarem; quae naVes, Ventum secundum nactae, quarto die in portum ad Ruspinam, ubi Caesar castra habuerat, incolumes pervenerunt. Ita Caesar, daplici laetitia ac Voluptate uno tempore auctus, frumento auxiliisque, tandem suis exhilaratis annonaque levata, sollicitudinem
deponit, legiones equitesque ' ex navibus egressos, jubet ex languore nauseaque reficeres dimissos in castella munitionesque disponit. XXXV. Quibus rebus Scipio, quique cum eo erant
comites, mirari et requirereri C. Caesarem, qui inmconsuesset bellum inserre ac lacessere praelio, subito commutatum non sine magno consilio sus cabantur. Itaque ex ejus patientia in magnum timorem conjecti ex Gaetulis duos, quos arbitrabantur suis rebus amicissimos, magnis
3. Eienas proe&nsul Sed C. , dictus est praetor. Ergo ex compendio scribendi R. videtur per
errorem ortum esse verbum m- consul. Μ. -- Secundaran commeatum.
que. Sic misius edidit, secutus auum codicem, in quo haec ipsa leguntur, rareerquam quod ibi
hilaratus, et areno Nae time sontaei dia exstat. Vae ala lectio fuit: tandem suis eaehi ratis, anno N-
leuata soliis udine, damni lamones, equitesque, etc. Sed, quod et Oudend. monuit, temone demisere quiderit' Μ. Noster quoque cod. 768 a
Prima manu, tandem suis hilaratus, ann uinque emta soEicitiaisa, Ponit legiones squitesque. ..jubet, et ἔ- eam lectionein solam genuinam
opinor Ou M. Petit quid istia Ponere legiones. At satis id intellis,
tur ex praecedentibus secundum ventiam nactae .... incolumes Perpenerunt,
et sequentibus equitesque eae πανδαιενυμ- - Reficere. Iurisius prae mitti vult se. CLP. XXXV. . Comites, mirari.
Pro his duobus verbis legendum est e codd. quibusdam et edd. anticommi Mi. . Quidni sequamur codices Oudend. et hoc visam, etsi non Meperit: in in id nomis plane estis iosum; nec obstat, quo alibi non legatur. Egregium sane et Μαλον verbum est Iurisius velit eommoti, ut e s7. m. Quam nostri eoad et alii permulti exhibeam os aes m rari, hanc lecti nem revocavimus ea enii a caesariano stylo non ab aeret. Djψjtjgsui QOO J Ie
484쪽
praemiis pollicitationibusque propositis, pro perfugis speculandi gratia in Caesaris castra Munnt. Qui sinini ad eum sunt dedueti, petierunt, ut sibi liceret sine periculo verba proloqui Potestate facta', a saepenumero, inquiunt, imperator, complures Gaetuli, qui sumus clientes C. arii, et propemodum omnes cives romani, qui sunt in legione ΙVet VI, ad te voluimus in tuaque praesidia coniugere; sed custodiis equitum Numidarum, quo id sine periculo minus saceremus, impediebamur. Nunc data facultate, pro speculatoribus missi a Scipione , ad te cupidissime
VenimuS, ut perspiceremus, num quae fossae aut insidis elephantis ante castra portasque valli saetae essent, simulque consilia vestra contra easdem hestias comparationemque pugnae cognosceremus, atque ei renuntiaremus.
Qui collaudati a Caesare, stipendioque damati, ad reliquos perfugas ded cuntur. Quorum orationem celeriter veritas comprobavit': namque postero die ex legionibus iis, quas Gaetuli nominaverunt, milites legionarii eomplures a Scipione in castra Caesaris perfugerenti XXXVI. Dum haec ad Ruspinam geruntur, M. Cato', qui Uticae praeerat, dilectus quotidie libertinorum, Α-- Tum SerVorum denique, et cujusquemodi generis hominum, qui modo per aetatem amna Drre poterant, habere, atque sub manum Scipionis in castra submittere non intermittit. Legati interim ex oppido isdrae', in quo tritici modium millia CCC comportata fuerant a negotiatoribus Italicis aratoribusque ad Caesarem venere, quantaque
a Potestate facta est Tota haec eriter Vid. Sueton. Aug. 49. M. narratio suspecta est uischardo. Alii hic et apud Sueton submanu, ut 3. Ab Scipione. Sic frequenter apud Cic. ad stim x, 3; requen-VM. c. as, et passim. tius tamen dicitur ad manum. m. 4. Veritas comprobaνit Daris. I. Tisdrin Alii TDdm. In quo. inaum exitus sed et B. G. v, 38, ni in quod. Dein pro modium allim
fortuna eo robae dia per appositionem, vel sobaudito
485쪽
copia frumenti apud se sit, docent simulque orant, ut sibi praesidium mittat, quo facilius et Bumentum et copiae suae conserventur. Quibus Caesar in praesentia gratias agit, praesidiumque brevi tempore se missurum dixit cohortatusque ad suos cives ubet proficisci. P. Silius interim, cum copiis Numidiae fines ingressus, castellum, in monte
loco munito locatum, in quod Iuba belli gerendi gratia
et frumentum et res ceteras, quae ad bellum usui solent esse, ComportaVerat, i expugnando est potitus.
XXXVII. Caesar postquam legionibus Veteranis ΙΙ,
equitatu, levique armatura, copias suas e secundo ommeatu auxerat, naves Lonerarias statim jubet Lilybaeum ad reliquum exercitum transportandum proficisci : ipse Iaal sebr'. circiter vigilia prima imperat, speculatores apparitoresque omnes ut sibi praesto essent. Iraique omnibus insciis neque suspicantibus, igilia tertia jubet omnes legiones ex castris educi, atque se consequi ad oppidum Ruspinam versus, in quo ipse praesidium habuit, et quod primum ad amicitiam ejus accessit Inde parvulam proclivitatem digressus, sinistra parte campi propter mare
legiones ducit. Hic campus mirabili planitie patet millia
passuum XV; quem jugum ingens, a mari ortum, neque ita praealtum, velut theatri essicit speciem. In hoc jugo colles sunt excelsi pauci; in quibus singulae turres specu
Vid. c. Io. - Copiae suae, commea inlati orum coneursus Codd. nos-
tua, cibaria. Vid. B. Gall. I. I, cap. tri lectionem Oudendo lanam e 3IPII , cap. IO; IV cap. 4. hibent. 3. Sirius. Vid. cap. s. ias CAP. XXXVII. D. VL M. Febr. tellum .... locatum .... est Potitus. Sic Is est sextus Novembris dies, mo- codd. honici vulgo, casteuo locato, nente Usserio in Annal. loco eis. ex emendatione non necessaria. PO ad. I. Μ. Sic etGuischard Vol Π, tiri aliquid, tralatilium est. Utrum P a 27.Verum in Hem. it. P. 388, in monte, an in montis Deo serinen Ostendit, intelligendum esse XXIXduin sit, dubium est per codices. Novembris. qui sere montes habent vinus. In a Parmiam proelio tem. An, vulgata lectione durus nimium est per a Nam melisitatem Μ.
486쪽
laeque singulae perveteres erant collocatae quarum apud
ultimam praesidium et statio fili Scipionis, XXXVIII. Postquam Caesar ad jugum, de quo docui,
adscendit, atque in unumquemque collem turres castellaque sacere coepit, atque ea minus semihora effecit' et
postquam non ita longe ab ultimo colle turrique fuit, quae proxima ruit castris adversariorum , in qua docui esse praesidium stationemque Numidarum; paullisper commoratus, perspectaque natura loci equitatu in statione disposito, legionibus opus attribuit, brachiumque medio jugo ab eo loco, ad quem per enerat, usque ad eum, unde egressus erat, jubet dirigi ac amitari Quod postquam Scipio Labienusque animadverterunt equitatu omni ex
castris educto, acieque equestri inStructa, a suis munitionibus circiter passus mille progrediuntur, pedestremque copiam in secunda acie, minus passus CD a castris Suis constituunt.
3. Colloeaeae. Editio en pra mittit ante. CAP. XXXVIII. . Atquae intinum Vocem atque hila notare statim, ut alias nonnunquam vid. B. C. 11 4a , putat Davis. H deseri jubet, falsus eo, quod non attendit, προτασι continuis ad verba mulsisPer commoratus. OB. 2. Atque ea minus semihora eo xv. Hoc propemodum incredibile est, etiamsi singula castella singulis semihoris effecta dicamus, etiam- a Perveteres turres, quae jamjam aderant, quodammodo reaedificatas amatasque Putemus. Stasinardus Mem militairus Vol Π, P. 228, Vel T. I, p. 314 vae vecta censet adsuta, non modo propter difficultatem efficiendorum hujusmodi ope-min; sed et ideo . quia hoc spatione ad collem quidem perveniri potuerit, nedum tanta opera perfici. M. Quum autem omnes codd. haec verba habeant, nil propter rationes allatas mutandum judicavimus.
3. Castris ad nariorum. Hie castra sensu latiori sumi vult Guis-chard. Mem mil. Vol M, P. aras', pro toto ambitu terrarum ab hostibus occupatarum, et speciatim ea parte, quae proxima fuit Caesari. -- 4. Brachium Brachium est genus munitionis V. g. aggeris, Ossae, ut plurimum reliquae munitioni superadditum , ita conjungens inter se locos, ut ab uno Procurrat transversim ad alterum. Vide Beli. l. e. 3o; Lipsium Poliorc. Π a; Dr-ken rch ad Uy. ΣΠ, 5 a. s. Ped eo iam Sic Virg. . n. M,564; Silius II, 67. Pedestris via ;numeruscertus,multitudo peditum.
487쪽
XXXIX. Caesar in opere milites amoriari meque ax versariorum copiis moVeri Quum jam non amplius a suum, inter hostium aciem suasque munitiones esse animadvertisset, intellexissetque ad impediendos milites suos, et ab opere depellendos hostem propius accedere, necesseque haberet, legiones a munitionibus deducere; imperat turmae Hispanorum, ad proximum collem prepere adcurrerent', praesidiumque inde deturbarent, locumque caperent; eodemque jubet levis armatum paucos com sequi subsidio. Qui missi celeriter, Numidas adorti, partim vivos capiunt, nonnullos equites iugientes convulneraverunt, locoque sunt potiti. Postquam id Labienus animadvertit, quo celerius iis auxilium ferret, ex acie instructa equitatus sui prope totum dextrum cornu Vertit, atque suis fugientibus suppetias ire contendit. Quod ubi Cissarconspexit, Labienum ab suis copiis longius jam abscessisse'; equitatus sui alam sinistram ad intercludendos hostes immisit. XL. Erat in eo campo, ubi ea res gerebatur, villa permagna, IV turribus exstructa', quae Labieni prospectum impediebat, he posset animadvertere, ab equitatu Caesarisse intercludi. Itaque non prius Vidit turmas Iulianas, quana
suos caedi a tergo sensit. Ex qua re subito in terroiam converso equitatu Numidarum recta in castra fugere contendit Galli Germanique, qui restiterant, ex superiore loco et post tergum circumventi, sortiterque resistentes
conciduntur universi. Quod ubi legiones Scipionis, quae
pro castris erant instructae, animadVerterunt metu e
Cis XXXIX. I. Adproae. collem CAP. XL. a. - .... area spro . adcurrerent. Vulgo ut ad Sed exstrueta. Inde Actum est, ut 6 eonjunetis in eodd. Mai. et Leid. x, novi domus, in qua essent nudineu Vid. B. G. l. o e. 6. Pro Plures e turres ad Prospiciendum, adcurrerent, alii Oeeurrerent ipsa quoque turris diceretur. V. m. Iam abseessisse. O . id jam ad init. Tinulli et 8, s. Ernesti addidit eoodd. Nostri quoque habent. Sueton Neron. e. 3s M. Djsj1jgsui QOO Ie
488쪽
terrore obcaeeatae, omnibus portis in sua castra iugere coeperunt. Postea Scipione ejusque copiis eampo collibusque exturbatis, atque in castra compulsis, quum receptui Caesar cani jussisset, equitatumque omnem intra suas munitiones recepisset, campo purgato, animadvertit miserisca corpora Gallorum Germanorumque, qui partim ejus auctoritatem erant ex Gallia secuti, partim pretio pollicitationibusque adducti ad eum se contulerant; nonnulli, qui ex Curionis praelio capti consereatique parem gratiam in fide partienda praestare voluerant. Horum corpora, mirifica specie amplitudineque, caesa toto campo ac prostrata diverse jacebant. XLI. His rebus estis, postero die Caesar ex omnibus praesidiis cohortes eduxit, atque omnes suas copias in campo instruxit Scipio, suis male aeceptis, occisis,
cocivulneratisque intra suas continere se munitiones coepit Caesar, instruet acie secundum infimas jugi radices, propias munitiones leniter accessit. Iamque minus mille passuum ab oppido Uzita, quod Scipio tenebat, aberant legiones Iulianae, quum Scipio, Veritus , ne oppidum
amitteret, unde aquari reliquisque rebus sublevari jus exercitus consuerat, eductis omnibus copiis, quadrupliciarie instructa ex instituto suo, prima equestri turmatim directa , elephantisque turritis interpositis armatisque suppetias ire contendit. Quod ubi Caesar animadvertit, arbitratus, Scipionem ad dimicandum paratum ad se certo
animo venire in eo loco, quo paullo ante Ommemoravi, ante oppidum constitit, suamque aciem mediam eoa.. ionisρ-IB.Vid.B C. II, 4 mmamorari. Alii, urim vel νως 3. Hae partienda. Parti intur si sed boni codd. quo per Graecam dein, quia Mnea Curioni, de me antiptosin euium exempla dant paetabus Caesaeis, nunc Scipioni, Sanct et Perigon inminere. xv adeoque --peianis se addixerant. x . Unum addo ex Plaut. Cum LII,
CAP. MI. I. Paratum cera animo. 49. Istum quem quinyis, eo sum.
Vid. not. ad O. 33. suo . ainis Vide et Paroum in Lex Plautino et
489쪽
oppido texit dextrum sinistrumque cornu, ubi elephanti erant, in conspectu patenti adversariorum constituit. XLII. Quum jam prope solis occasum Caesar exspectavisset, neque ex eo loco, quo constiterat, Scipionem progredi propius se animadvertisset, locoque se magis defendere, si res coegisset, quam in campo cominus comsistere audere non est Visa ratio propius accedendi eo
die ad oppidum, quoniam ibi praesidium grande Numi
darum esse cognoVerat, hostesque mediam aciem suam
oppido texisse sibique dissicile factu esse intellexit, simul
et oppidum uno tempore oppugnare, et in acie in cornu' dextro ac sinistro ex iniquiore loco pugnare, praesertim quum milites a mane diei jejuni sub armis stetissent des, tigati. Itaque reductis suis copiis in castra, postero die propius eorum aciem instituit exporrigere munitiones. XLIII. Interim Considias', qui Achillam octo cohortibus stipendiariis Numidis Gaetulisque obsidebat, ubi C. Μessius cohortibus praeerat, diu multumque expertus,
not. mox ad e. 96. Μ. - Ante omidum constitit, non Caesar, sed Scipio: Vid. c. 4, Est ergo scriptoris negligentia, quod non satis distinxit, nominibus addendis, de quo quidque diceretur. Sed talia plura sunt et in hoc libro et alibi Lacunam suppleri jubet Clarrius sic at ille
in eo loco. Rectius, litterula mutata Oudend. is eo Deo. Sic vitium non Hirtii, sed librariorum esse videtur, et logus erit sanatus. B. CAP. XLII. . In ornu Alii cornu Mox Pro ex iniquiore alii atiniq. vel et Liniquiore. CAP. XLIII. . Conaidius. Vide cap. 33, unde patebit, vulgo male legi, Aehilum et octo cohortes st*em diarias. . Correxit Davis e codd. Furin Putat. leg cohortibus et uia pendiariis Nostri codd. Vulgatam exhibent. Nec video qua de causa
cap. 33, Considius dicatur Achillam
cum octo cohortibus ire contenis
disse, nihil impedit quin h. I. Μει-
sius Pariter Octo cohortes stimiaiarias secum habuerit ad uinem dinsendendam. Qua propter nil mutarem. - Ubi C. Messius cohortatis praeerat Leg. ubi C. Messius prae
additur, est interpolatio : additur autem sic, ut vel tibi C. Messias -- hortibus r. vel ubi C. Messius Paris Caes. More. Praeerat praestrio missis, vel tibi C. Messius qui coli. erat, legatur. Comparetur inodo P. 33, et apparebit, illa esse adsumenta interpretantium marginalia. - . Djψjtjgsui QOO J Ie
490쪽
magnisque operibus saepe admotis, et iis ab oppidanis
incensis, quum proficeret nihil subito nuntio de equestri praelio allato commotus, Bumento, cujus in castris copiam habuerat, incenso, vino oleo, ceterisque rebus, quae ad Victum parari solent, corruptis Achillam quam obsidebat deseruit'; atque itinere per regnum Iubae facto, copias cum Scipione partitus Adrumetum se recepit. XLIV. Interea ex secundo commeatu, quem a Sicilia miserat Allienus', navis una, in qua fuerat Q. Cominius, et L. icida eques romanus, ab residua classe quum erraVisset, delataque esset vento ad hapsum a Virgilio scaphis naviculisque actuariis excepta est, et ad Scipionem deducta. Item altera navis trieris ex eadem classe, errabunda, ac tempestate ad Egimurum delata, a classe
Vari et . Octavii est capta, in qua milites veterani eum
uno centurione, et nonnulli tirones fuerunt: quos Varus, Esservatos sine contumelia, deducendos curavit ad Scipionem. Qui postquam ad eum pervenerunt, et ante suggestum ejus constiterunt, Non Vestra, inquit, Sponte Vos,
certo scio, sed illius scelerati vestri imperatoris impulsu et imperio coactos, cives et optimum quemque nefariheonsectari Quos quoniam fortuna in nostram detulit potestatem, si id quod facere debetis, rempublicam cum optimo quoque defendetis, certum est, vobis vitam et
a. Aehillam .... deseruit. Vid ad Procedente tempore ad Plehem coucap. 33. Μ. - ReeFit Alii, reeipit lata, ac rursus per Divum Iulium CLν XLIV. a. Avienus. Vide in Patricium ordinem translata me. 34 Μ et supr. c. a. - Vimilius. rum Heberrimus fuit Cn. Ο Vid. cap. 28. VIus N. F. CN. . qui propraetora. Triaris sic eod. vet. Vulgo classi Romanae praepositus Praecla- triremis Codd. nostri trieris. Bene ram Operam navavit L. Paulo Mini- ex Voce graeca τριχρης. lio adversus Perseum,acedonum3. M. Oetaoii. Divi Augusti pa regem,ideoque cum suo duce trium- tris Is erat e gente Octavia oriun Phavit an s86 , ut testantur,ardus, patricia primum, et inter Bo mora Capitia. me nostro autem manas gentes allecta in senatum nullum extat monumentum.