장음표시 사용
141쪽
nos rabies incruduit.Rex ut uterque sibi cedat, clam ter postillat maiora se utrique daturum: prompte Paruere. Canorimis tamen inter suos dixerat,regemHanatio & rem &famam seruasse,alias omnia amissuro.Ve ba illa per occultos sermonum scrutatorcs amananum delata grauius animum militarem commouit, diem C norino dicit, disceptatum non dere, sed de calumnia. Omnibus monitis obtendet, tur famae defensio, irae oc ij praeluxius. Desperata reconciliatione rex seiunge- eos ratus,Canorinum Mani congianis ananum Arab,
bus praeficit. Laeta horum discessii Regina obtinet, ut
Hanano Pharnabazus,Canorino Batsenes succedat, horum cura praecipua Ioannem & Garamantem euertere, iamque minor eorum erat a stimatio, siue quia regem sitias veterum ministrorum coeperat, siue quia noui obsequentiores facile subrepunt. Regem quidem nona Osauero, quos nequaquam improbos este credidit, elia gentem. Nec defendero tamen, quod in optimorum copia coniugi obsecutus non sat peripectos ad shmma
uocarit. Qui praestantisiimum quemque negoci is destinat, saepe fallitur, & mediocribus contentus esse cogi tur. At qui sponte optimo, praeterit, in pessimos frequDter incidit. Nec dignus cit ministro bono fidoq;,qui oditimum,cum habere pos)t,contempsit. Ab his iudices, praesidesque non ex virtute, sed ais
j ctii lagebantur' ipsi iudiciim censores minore auetoritate, ac proinde voluntate rem agebant, quod a su minoconsilio, minus quam par esset, adiutarentur. At eorum quos nominaui cura erat, regem di moueri rebus,& per speciem seruandae maiestatis Persicum fastum induc re. Regis ex longinquo dictabant, maiorem cssercue rentiam. Indignum esse tantum fastigium querelis pruuatorum pulsari, infimis consociare sermonem. Tot laboribus non animum virum,corpusue si issicere. Minora fidis amicis confideret, ipse curandae ac tuendae valeti
dinis tempus seligeret, ne sibi, ne posteris molestias vi ribus maiores accetieret. Audicbat illa rex, & quia specie
142쪽
Doctri ciuilis. cie reprehendendi adulatio ingerebatur, minus malitia suspectabat, atque in dies aliquid de nec sario labor.
remittebat. Aderat pax & res secundum voluntatem fluentes, molliendis,eneruandisque animis nimium qui validae. Praetextu igitur maieitatis regem obsidere inceperant, alios excludere, unum hoc conati, ne aliud rex
audire posset quam ipsi vellent, nec aliud nosse quam ipsis expediret. Hinc audacius quaedam delicta perpetrabantur, latendi securitate , non sine obtrectationuvulgi Persicos mores exosi. Dolebat Garamas, Dan 'e setiam monuit, Veritus, ne Molumbi tempora redirent. Rex tum quidem iram pressit,altero die in consilio grauiter questus est, negocia non recte geri, multos regio conspectu arceri, quos audire e set operae precium. ccepitq; iterum laboriosius negociis incumbere. Hinc aemulorum pervicax in Ioannem Odium, con- Luuet spiratio, calumniae, quodque ista comitatur, eversio, si casuis
vir talis euerti poset. Virtus eius supra fortunae tela D nia in I picem extulerat,& quae damnosa sortibus accidere v, anetum. dentur, exercitamenta sunt, lucro que cedunt & honori. Consultatum veneno an serro tollerciat. Neutrum in
promptu. Fida domi, & intacta sceler bus ministeria.
Placuit ergo acutissimum inuidiae telum . calumnia. Ataphernes reginam aggreditur. Ioannem venena in vulgus spargere, traducere Persicos fastus, hominem es se publice exitiosum. pueritiam principis rexisse,nuna regnantibus dominari: tempus ese regem Jeruitio exi mere: certe iam emancipatum esse.Audendum aliquid tandem discipulo, quod magister improbet, non aliter libertatem quaeri. Regina hec eadem regis in aures quotidie ingerere, additis lacrymis & blanditi js malorum ausorum conciliatricibus. Nec in Ioannem rex tamen commouebatur,abesse aula optabat, ut se atque illum molestia liberaret.Ea nocte carmen saniosum regiae soribus appensium,quo exprobrabatur: Aethiopiis vendi Persis iustitiam auro vendi ,regem uxorium esse,redire Mosambi mores rediturum de surrum. Turbulenta &sedi.
143쪽
ias Methodius editiosa vox bonos terru i t, proposito pWmio in aucto
rem inquirebatur.Eo magis es arescebat infamia. quoavideretur agnosci. Vulgus i inperantium contumeliatum,gaud bat unum dixisse, quod omnes cogitabant. Ioannem nonnulli insimulabant, non quod de viro optimo rem tam improbam crederent, verum ut territa rent: ille innocentiae fiducia, contemptu malignitatem aemulorum vindicabat. In consilio sententiam rogatus, respondit. In famium carminum editores, Christa auo
rum societate pelli, gladio puniri, etiam si in priuatos
tantia minodo conuitia spargantur, grauiore poena maiestatem regiam,& iura sancienda. Maiore autem cura
inquirendum: An quorundam errore, lapsu te publicis conuiti, ansa prsbeatur.Vnicum esse,certisiimumque famae bonae praesidium, si vitetur, quod reprehendi potest;agatur,quod laudari debet. Nunquam obtrectandisinem fore perseuerantibus causis. Famam si ex verosit, ne a regibus quidem sisti posse. licte malum quod agitando crescat, manare riuos, donec obstruantur sontes. Nunquam desere,qui regum secta occulte & possint,& velint carpere. Hanc vindictam esse miserorum per obloquia ulcisci potentes. Huic tam magno malo sufficere unius manum, &conscientiam , qui si taceret norit, a nullo prodi possit. In maledicos quidem an quirendum, at in maleficos multo seuerius: quod ab his conuitiandi occasio praebeatur, illis magna causa sit
non tacendi. iPerculerat male cons ios sita libertate, igitur Hia ba ad vim conuertitur. Tambianum ad facinus impellit , scario conducto noctem eligit, qua in horti sacel- .lo sine arbitris precari solitum nouerat, media noe homo nefarius aggreditur antistitem, latus haurire conatus, brachium transfodit, moxq; repetito in praecordia ictu, in lacrum codicem, quem tinti serie gestabat, ensem adegit,srzgitque. Ioannis Vna vox audita est. nos e Deus serienti. Ille territus per virium admini
cula in murum euadit, deinde per funem delapsus Ta
144쪽
bianum sceleris mercedem petiturus accedit, quae digna illi parata erat. Etenim conductor homicidae, cec nomo mandauerat, ut in abstrusam aedium partem se- ductum, dum pecunia numeranda occupatur, occideret Verebatur enim ne per leuitatem,aut vinu, aut sane aliud ob crimen reus secretum proderet, aut certe vivendo scelus auctori suo exprobraret. At sicarius,non ignarus quid meruisset, ita auruna accepit,Vt a capulo manum nusquam dimoueret. Tambianus iras in Oeconomum vertit,eius trepidatione euasisse sicarium indiga natus, promissis Habedorti inducit, ut Oeconomii occidat, ille etsi seruus erat non malus,non tamen par,qui domino praua iubenti resisteret, ergo cruentum miniasterium pollicetur, sesto die E sacra concione redeunti, turbatoque de homicidio audierat oratorem, & dicta voluebat Oeconomiis in illum diem tuas vices ipsi m
dat, monetque assuesceret regero familiam, ne sibi inexpertus succederet. Haec ille familiari urbanitate,nes.cius quid de se decretum esset. Habe lorus vero ita accepit, quasi a destinatae caedis constio dicerentur, magis trepidat, nec dominum monere, nec Oeconomum audebat, tandem statuit,& facinori, & domino sese sit ducere. Oeconomum tandem sui periculi admonet. Igitur conuenit, ut Oeconomus in villam negocij causa prosecturum se indicet, seruus quasi noui aliquid allaturus sequatur, ita inopinantem facile opprimi pos se. credidit Tambianus Habe loro , & probat consilium, sed eodem tempore Oeconomus sugit, Habe-dorus rem ad Garamantem , ille ad regem deserti Tambianus in carcere strangulatur , sicarius summo supplicio necatur . Hiarbas negandi constantia, tum quaestiones elusit, vindictam deinceps non eu
sit. Ioannes occasionem nactus, missionem a rege pet LXX re, inualetudinem, aetatem, inuidiam causari. rex an
ceps haerebat, egere se tanti viri opera non ignorabat, severinia tamen, α nimia libertate praegyauctu abese,
145쪽
11 g Methodus non moleste ferebat, fama insuper terrebat, & addita . lcoeteris secedendi causis inuidia displicebat Scilicet iam
in secretiore consilio virtutem intutam esse. nec a rotam
illam esse viri magni, sed eorum a qu bus recederet. Perii itit in sententia Praesul, regina etiam deprecatrice usus: dii ccssu suo viiijs aditum dedit, mox suga virtu
tum sanctum virum comitata est,& regnum vctus rui- na inuoluit. Persis tanta victoria elati in Garamantem lincumbebant, ut illo amoto, regem in suos mores sor- marent, regina' potcntiam augerent, cuius fructum ipsi perciperent. Unicum studium erat,regemvoluptatibus, S desidia detinere. Pharnabaetus nunc reginae valetud, dem, nunc regis labores praetendens, eum peram cenas, tuarum, illeccbro hortorum ducere, Venationes adornare,trahere immensam hominum turbam,que ii liciarum instruiarenta veheret, epulasque strueret. Nota dum tamen illecebrae animum constantem ad flagitia auctorarent, molliebant, & ad ardua curarum tardum,
fugitantemque laboris efficiebant. Et si malum aliud
non adesset, illud tamen noxium erat , quod rerum g iendarum tempora, scens, ventus, ludicra spectacula o eupabant. atque interim etia orandis egendi, templa sedeundi pri lina consuetudo intermisti. Suptu quoque
excedebatur,& luxu dum fastui uxoris nihil sit magni- ficum, auaritiae pihil sat magmun est. Damnose interim erat ministrorum rapacitas, qui postquam opum sitia; ccepisset, aut magnitudini diuitiarum suarum timebat, discrimini sese sibiluccbant,& recentibus locum ced o ibant. xxxxio. Hiarbas, Nicerinus, coeteri thie Aethiopes cum Per- Regina Osas cci nerent,regis fauorem, liberal itatem, imo potentiam in se vertere, idque malis ac perniciosis artibus, nec obsistendi sibi vires ese, taetriore consilio eos pro- ruere agg rediuntur. Persae sane qui reginae subserui bant, id agebat,ne quicquam a rege admittcretur,quod speciem violati thori haberet. erantque regis etsi nori innocentes, nondum tamea turpes aut probiosae des
146쪽
- Doctrina ciuila. Hya ciae frequentia, non genere ipsb delinquebatur. Quae cua seueritate aut corrigi aut minui posse Hiarbas disside a ret,statuit intendere. Igitur cu sociis,rege in suos quoq; hortos inuitare, cum Persis certare' deindz cum reginata' morbo detineretur, adiicere sensim cant tricu coetus, atq; alia illectas nenia libidinum:atq; ita tandem labefa-a ctum regis animii procliue erat in praecipitium dare. a Nunqua ibi vitia constitiint, Vbi coeperiit iam verso re- rum cardino una aio loco esse Hiarbas, potens apud s at cretas regia libidines,coniugis amor cesserat, formarum is habito delectu animus pollutus vinci batur, Regina vaci rio obtentu, Per a q; a regis conspectu arcebantur. H iacta in pellices, pellicumq; cognatos congesis opes,dum ta- tes a is&semper graues prouincijs per dedecus imperiun adepti.Tuni vero regina Persaeq; dolere, ipsa nunc nasse i ta ferocia furere nunc amore blandiri, odio & amore a- nimus alternabat. Pharnabazum sociosq; accusabar, tui, mariti animii dissoluissent. consueto hominu errore,quia vitiis quae induxerunt, modum statuere se posse arbitra- tur, at illa paruis primum initijs orta, impetu suo fera- tur primu ad lenocinia desiectunt, inde in praua&tur pia demumlin exitia pricipitant, at Deus peccata pecca- tis, & eorum auctores proprijs consilijs ulciscitur. Regem ae vita laboriosa, pia, sobria, a cura regni abducere: Artavasda cogitabat, ut sibi liberius regnandi potestas' esset hinc ut conatus eluderet ad incoincessas voluptates Hiarbas trahebat, reginamq; non gratia modo, sed th lamo etiam proturbat. Omnium impiorum consilio
Ataphernes postqua Acthiopas victores animaduer- iiiii di tit, Persas de tu it, sciicium iet lator & parasinis. impia M ,
, super mensa luctere, omnium rerum praeter volupta-μ - .
tes c temptor. rex primum quasi per ludibrium ii cciso arridebax, tensim verisimilia iudicabat, demum quasi meliora nesciret, bis veluti iucundis attinebatur. Ad a , ima primum mouenda Ma laurum praesidem Nubjjue cinum iniuria accivit: alui vi in occationem intentis ra-
147쪽
II. - Methoiuscem praetulit. Arsinoem sitam in regio G3marceo forma moribusque celebrem habebat, potenti Nubiorum dynaitae desponsam . eam Atapharnes conciliare regi, aggres us, cum expugnare non pollet animu pudicum, fefellit. Nam regem uni coniugi non est e obligatum, eamque proinde posse legitimo eius matrimonio po- tiri persuasit. Nec ilia dubitauis, magnum nomen Atmplaemae opinio sanctitatis. Clam virgo euocatur, testes, tabul conuiuium, alia nuptiarum selita peraguntur, nec diu reginam sesellit, sagax amor,& sceminae in suo regno fida ni in istcria:ergo quarnuissuror, ira me-
tem praecipitarent,ordine tamen solerterq; iniurias vlta eil. magna noctis pars regi per temulentiam traducebatur, dum Arsinoe a male sobrijs sella gestatoria ad . regium conclaue desertur , regina eam per dispositos intercepit, tenebrae, &lasciuia cuncta lati dijs secerant
obnoxia. Ataphernem etiam captum, mala sua non sentientem in carcerem coniecit. Neque res curae erant
rcgi, siue veritus uxorem, siue nihilaris te ominatus in alia delabcbatur. Artavasda contumelia ardens coram Atapherne Arsinoem strangulari iussit . ipsum diris supplici js excruciauit, visens, oculos pascens, & cclerem mortem oranti insultans. Nec enim facile saei iitruem reperias, quae iram sceminae laesb thalamo iurentis exaequet. Hinc in historiae monumentis tot stinera maritorum. Nec mirum,ctarn enim in tu e R. da Uxorum pudicitia mariti sint diligentes, in vindicanda seueri, non debent ipsi sibi permittere, quod in consorte atrociter
xxxxv. Paulo antequam haec agerentur, Melii a defecerat,
Rς cam. Abis inocinitas nutrix, & iuuentutis eius erudi uix cultrixque. Maharbal illi praesectus erat, dignita-
, i. tem sororis lenocinio adeptus, cumque tirones & clas sena in potestate habcret,inare piratica infestum reddi derat, in eadem culpa primores ciuitates erant,nauium prae fccti. Missus ad inquirendum Ancaxus minabatur, di tributa acerbe exigebat, metu ex iiij Maharbal cum
148쪽
Doctriniciuili . ' uisocijs popillum insolita tributi sagitatione commotum ad rebellionem concitant, Ancaxum in mare prae cipitant, res illius diripiunt. Sollicitum regem habebat illa desectio , 'quod eaedem in coetcris prouinciis caris,. Sed neque ex vero magnitudo periculi nunciabatur, assentatoresque vera ac talsa iuxta narrando cura dia elevabant. Hinc dum spes ignavo inijcitur, reme dia differuntur. At delicias ociumque Madaurus ex
cussit. Ille pro rege palam delectus habebat , occulte ela Nubijs aliisque militem colligebat, tribunos ¢uriones clientes suos, aut ex aliqua iniuria regi implacabiles elegerat. Cener ei nuper destinatus furens Nubios accendebat. Poti quam proiectionem indixerat, satisque per contubernia milites incitarat, publice in oencionem prodit. Arma, inquit, culmus contra Mes indam, longum iter facturi. at mihi gerenda pro rege,proque nobis vidciatur. Melindam ad ulti onem exacuit Ancaxus praedo. Ille meritas poenas, nos urbem opprimere fas non est, ne nos ali) pari modo op primant. Regem homines improbj, decoctores, ebriosi, lenones Obsident, virorum sortium praemia libi
dinum administris cedunt, inter comesationes de nobis iudicant, ii super Persei velut hirundines patriae sim,
guinem hauriunt '. Captiuum igi ur regem liberemus, malorum auctores bello petamus, nos ipsi iam armorum potentes in libertate vi as ramus. An aequum est nos in discrimina animas mittere, at interim patriam a lenonibus regia vi atque auctoritate praedantibus expilarit Nos procul domo, agnatis, amicis, coniugii, is liberisque intor host tum tela , sib tentoria
vitam trahemus , ut olia patriae aulici epulones possideant , nos viles ans mas proijciemus, ne metus aliquis delicias regiae conturbet. Qui si pullus si viri tumus . tyrannid s admitas ros E medio tolla mus . rectaque in regiam scelerum altricem profici scamur . Rex nisi improbis confii toribus a actis saluus esse non potest. Acclamatum , duceret,
149쪽
732 Methodis quo vellet.iter deinde magna celeritate conficit, & per diuersa legiones ducit, ut commeatus superesset, pli
re sque commoueret: nam ire se regi auxilio iactabat, ultionem improbis, remedium omnium malis allas rum. benevole excipiebatur, viris, armis, annona iuuabatur , odium praesentium ad sutura animos erex
Yxxvi. Occurrentem cum subito exercitu regem facile su- insitur dit. l raetoria cohors de aula delicijs insueta vix fremi-
in tum praelii sustinuere: plerique in fuga aut e latcbris e t acti foeda morte perie e. Nihil ad artem luxuriae, beluia . . latores. Diutissime rex substitit, donec ab omnibus d
sertus fugere, quam capi maluit, ac tum primum sensit fortunae illam,non suam turbam sui se. Fugientem Mais daurus equitatum insequi, & comprehendere iussit. Verum Abissinus ex fuga equitem suum colligens, a que ad pugnandum hortatu Maut sane seruatis ordinibus cedendum, agimen claudebat. Tum memorabili casu
sane claruit , quam nihil in periculis praesidij regibus conserant illi, qui per Voluptatum ministeria gratiam
tenuerunt. Regis & Nicerint: equus eodem tempore sauciabantur, Vnus ex illis supererat, qui more regioduccbantur, in eum rex insilire conatus a Nicerimo retrahitur, nec enim ulla iam nisi in suga salus. Tum vero Abis sinus exardescens, ut crat manu promptus, Nice
rinum gladio ferit, celerique cursu hostem euadit, Nicerinus obteritur. Regem oppri mere Madaurus pote rat, si pertinacius insequi voluisset, scdoctio reginae, ac thesaurortim cupiditate auferebatur, quo praeda inesse eatum militem si si deuinciret. urbem ergo sine ceri mine capit, reginam e fuga retrahit, in filiae cubiculo vivaria exurit. Neque diu tamen tanto scelere laetatus est .Malorum enim facinorum, etsi aliquando successus optatus, tristis est tamcn semper exitus. Madaurus nefando exemplo delicta regum ultus, documento fuit, principes etsa errantes, subiectis nihilo minus esse opo tere sacrosanctos. Par Eunuchorunx,quod magno su
150쪽
Doctrina ciuilis. srat apud reginam in precio, ad insima ministeria deie-
cerat, ad contumeliam seruilis animus exavit, coenantem ex improuiso adorti in turba ministrantium occudere. Tormentis admoti aliam facinoris causam non
dixere, quam quod indigna seruitute prςmi nollent, scruili igitur semiuirorum manu cecidit, docuitque lubricam esse hominum sic licitatem, nisi numinis fauore
ac potentia firmetur: cum sortissimo cuique periculum sit ab inualiὸo, & multa timentibus vis inopina vitam auferat Tunuchos constantia, qua extrema tot crarunt
sortissimis aequauit, magna in laude pon di, si regἹs potius iniuriis,quam seruili contumaciae tam nobilem vii dictam impendissent.
Abissinum plerique deseruerant nec praesentibus de- Lxxxvi bita erga regem veneratio vel ob sc quium, calamitasO qua sic summis infimos videbatur. quo arctius quis . que regiae amicitiae inhaeserat, eo grauius ex aduersa parte discrimen. Grauis igitur erat comitatus, qui nec defendere regem posset, nec latere pateretur, insuper proditio timebatur, animique ad sortunam mutabiles, petere aliquam prouinciae partem temerarium videbatur,cunctis insensis,aut suspectis.Noctu i igitur cum ramante, duobusque fidissimis camelos conscendit, rex& Garamas gemmas aurumque pro viatico, duces contusas, siccatasque carnes,&vitium belli)s impositi erant. iter ad regem Garamantem habebant, inculta & auia locorum sectabantur. At non diu regi constitit valeti do, ardor solis, urente arenae, cibus insuetus, Vigiliae, moerorque vires fregerat. Jcestis a longe sylvula apparet, quam an intrarent ambigui haerebant, veriti ne velanguium multitudine aestiis fugientium, vel latronibus insideretur. Vicit tamen sipes, dum praesens quodque malum grauissimuna existimant, sutura minus formidabant. Iamque tam vitae, quam sugae taedium animos ceperat. Propinquantibus vir ouilla pelle indutus, me
dia artatri forma honesta, nisi quod macies, & inculta barba venustatem abstulerant, ille lingWa Aethiopica