장음표시 사용
181쪽
a Tarbone, cuius si dum iniquo iudicio alteri,ddix
rat,occisus est,parricidjum impune fuit,tanta laetitia in morte tyranni. Spolia collapsi regni, qui cceteris potzntiores erant,diripiebant. CV. Arabiam rediens turbatam Hananus inuenit, urbes
T μου multis,praesides cum Persa sceatis icerant,vindicem l suae libertatis arrogarant,non quod tuto illi libertas comitteretur, qui subiectos silerbo asperoque dominatu domi premebat,sed more regum vicinos ecbilitare in pientium infirmiores tutando discordias alebat. Hinc cum partem rcgni alienatam , alios pertaesos imperi,
filios male concordes caneret Hanantis, de Abissino λ reducendo cogitare coepit. Elamim tristior castis excepit, in transitu Nili suorum insidijs appetitus cecidit.
Alphaeus cum Zembraeo feliciter pugnauit, mersa, captaque classe. sub jt & debitum ipse Zembraeus satum, nam malleolo ex pice tactus, cum Larilitiem ignis excutere nequiret, doloris impatientia se praecipitat in fuctus mitigatoque incendio naui hosticae adnatat. hastis repulsus, iaculis confossus est,atque ita igne,aqua, sic ro per ijt incognitus faciem ignis confiiderat. Poena illavetcrum criminum suit Jxpertusq; Deum esse tardum, non serum magnae crud litatis vltorem. Olim piraticam secerat captos in mare deiectos,nante sque sagittis, quibus ignium alimenta illeuerat, sua manu cos ciebar, ut inter aduersantium ζlementorum confictus miserabili exitu animas efflarent, regnum eius in partes scissum. est Canorinus Mani congi regnum tenuit, bellator egregius, contra vim des audes inuictus, nulli regum impar,
ii bono iure sceptra quae siet. Illum domestica imata
fregerant, orta inter duos sitos rixa, litem duello cem nunt tertius qui se paci medium inferebat, incertum casu an destinato, interficitur, mox reliqui iratris insontis sanguine in furias alti mutuis vulneribus ceci tire. Pater fristi liberorum sito exanimatus , bc regnum dc vitam spernebat. Misera in caligine mens humana lu- ctatur, quaque extollere fortunam molitur, praecipi-
182쪽
Doctrina cistisis. Icitat,prosperiis ipsa credulis insidiatur, & incautos laeta
subuertunt. Memorabat Canorinus quondam affines suos ex prouocatione depugnaue : seque inultis lacrunais ab uxore rogatum , ut stra rum iras componeret, neglexiste, corum morte laetatum, quod inde opimae haeredit iis fructus ad se deueniret . Socrum ni rore mortuam imitemque sortunam sibi imprecata na, nunqὶ decrepito poenas exigi, nunc regni, dc tantarum Opumnus: in sibi vium t i pereste, delictorum tantummodo, quae acquirendis,regendisque ad miserit, restare supplicia. Mansit illi in polierum perpes mi titia, nus nuncio Abis sinum inuitabat. Pestum ibadi omnia regna Acthiopiae. Sincerum ni- cur hil, auritabile, ut arc Vrbemq; quis'; muniera atelli- nuit tesue tibi circvdederat: cruda imperia exercebat, vecti- flatu galibus insuetis, raptu, latrocinio propinqua Vcxabat. legum nullus Vsus, vi cuncta gerebantur. quippe ubi nul-
tum in commune imperium privatae rei quisq; studebat: agricolae profugiebant, nulla intestis vijs negocia- tio. Hinc in urbibus summa egellas ulla enim respub. sibi susticiens est omnes Deus esse voluit aliarii in i gas,
faciunt vero cupiditates ut ab exteris plurima petantur, Urbium multae nimia liberi te se ipsae perdubant. popi lus euit, imprudens,legum metu vacuus lsiduo tumul tuabatur. vitia sua serre nou poterant,& remedia in l5gin lito erant.Ea causa inter nobiles, & plcbem plerisq;.
in urbibus erant certamina. Q siloae nobilitas domin batur , ciues exarmaram, portum arcemque praesidio firmarant eges si erant, quibus plebs,ne emersere va leret , pr eretur, qui ad consilium magistratum
que admittebantur , inimicos se plebi suturos iura'. bant, pecuniae publicae per luxum illudebant, nullis rationibus obnoxij, & assinitatibus mutuis deuincti si bi indulgebant, si donium agrumue ciuium senator
concupiuerat, miserum infestabat, donec iniuria v nalem saceret. Omnia ciuium praedia serua, senatorum erant libera. Plane ut pars ciuitatis a nobilior: deprcsa
183쪽
166 Methodius in tenebris luctuque squaleret, cum igitur eo cogit
tiones, neruosq; omnes intonderent,n ciues plane per domitos, & velut in nexu haberant, qud omnem spem libertatis incider l, ipsa tam taua cautio auctores υcrtit, & vincula disrupit. Etenim mediocria damna,& leuiores iniurias, et ii grauate scri populus, non t men eorum causa periclitari solet, cum eous iae mala incre rere, ut nihil aequius speret, etiam nihil desperat, aleamque iacit. Vbi sperandi argumenta desererunt, a desperatione , temeritate , ira impetum c piunt, quo licet res suas raro promoueant , adu rsarios tamen picri que proruunt, atque pessundant. Non longe a portuerat insula parua, &nemorosa, in ea calen dis Ianuarijs noui magistratus creabantur, dein conuiuium & ludicrum . illa die insulam ingredi nefas plebeio habebatur , legem hanc in plebis contumeliam
ipsi lanxcrant, seruorum ministeria nobiles iuuenes obibant circa noctem magna pompa noui consules nauigio reducebantur, plerique male sobri j Obs ruata ni se di opportunitate B Zarrus, nauta audax calliduiquo tres s.cio aduocat, quibuscu miscere sermones contra senatus tyrannidem consuevcrat. Magnum, inquit,Opus aggredior, non meis viribus aestimandum, non irritum tamen si viri estis,ssos nobilitatis in insula est, uno in loco tyranni includuntur, multi senes, multi adolescentu li, magna pars sagina graues, paucis hista arma, nulli auis lacia pugnandi cuin in quatuor naues diuisi, vino languoi res fuerint, in potestatem nostram redigemus: n stris epina nauibus reuehentur, arma mihi parata sun Scsub nauium tabulatis abdita opus est viris quadraginta,ccetera ubi fidem iureiurando dederitis, liscicisq: voca
ueritis,exequar.euocantur ergo coni uratorum cognati,
quiq; ad ipsium in senatum maviscisti erant, tum quibus turbarii amor, & in seditione quaestus . Hos lorica sub vesic naudit, gladiolisq;. arcus in vicina cymba occulit Tendete in occasus sole nauigijs excipitur nobilita atq;
184쪽
Doctrina ciuilis. rvrant coniurati, singulis in nauibus deni,postqui ab lasi
la longi uscule dissecllerant, olfiu obtura , nc quis alce deri posset, clausis denunciant, nili praesidi a CX urce de ducant, populo magista uiatq; honores cominulati et, sesevitios igne coni impturos & scaph fugituros, timulata noras iaciunt alij, atq; in medio mari sub stur,ce ictarim responso opus estu. Decretu senatuscosi to, ut pari iure omnes vitiant, mandata senator Ibus, qui arci, re . culiciliae militii praecrant, ut ciuibus arcem, atq; arma trade ent, milites ad conturbemia dimitterent. ni Zarr' armarientariti traderent. Ille accepto mandato in littus tr j;cit, ubi populus milesq; effusus ad spectacula mira batur in anchoris haerere naues Bigarrus senatus colu tum militu presecto of endit, monetq; e vestigio ex cu bias dimittat paret ii te praese i periculo territus tu a- Hosturenturioni perserendu ad arce tradit, ipse ciuibus quid anatur, exponit,nec arcis praefectus restitit, parcntem, si os, fratresq; in naui habebat:& populus sudibus,' verub ,malleis,quaeq; ira cuique arma secerat, instructus ad muros arcis concurreb)t, postquam armati omnes, atq; arce potiti sunt, nobiles reduci placuit, fractos
animo, di metu pallentes.Tum vero multo numerosior
ad poclum factus est concursus, humiles, & supplices
videre iustabat, paulo ante superbos ac metuendos, nec
conuitijs temperabant procacia plebis ingenia nec deerant, . quibus primus libertatis fructus placeret, miserorum insultare fortunae, ignaris si . Aeta sen tui per metum, plebi per proterviam nocte , ad creandos magistratus indicta comitia. Plerique de plebe prosperis elati, nobiles in uniuersum exclusos volebant , male os imperasse iam suas esse vices serrent ab alijs, quod in alios statuissent. At Bizarrus restitit, satis esse dictitans si pares essent : nobilitatem pretisam semper vindictae inuenire locum : multos iam soris esse , non desere , qui terram latrocini js, m re lembis piraticis implerent. si vera securitas , dc honorum lenimenta conccdantur , quietos fore.
185쪽
1m Methodis Interim relisa ad plebem impςrij vim trahebat, ex
audaces, cali idos, iactipsos, opulentos, enobilitate λ-nes, rudes, litium & laborum fugitantes, nihil au uos ideligebat. Plebeis ad senatum venientibui salarum . absensibus multa erat, nobilibus liberum adire sin tum, aut domi manere. Hac ru maxime nobilita' O pes fregit , cum epim in consilium adscisci ignavo euntaxat, sungsesque aduerterent, animo4 demittere, pro sare plebem, eiurare prosapiam, virtutLm p xiculosaria iugere, stultitiam tutam simularς. Sic utchaque tequalitatem in sipeciem retinebant, quod difficile sit cum en i m sunt in Re p. partcs, vix ulla sactio piritate est contenta, neque x tam se arbitratur, nisi ad rsan oppreserit.
CVII, Melindae crudelior seditio: Nobiles in sectiones rapinas, caedcsque saciebant, iamque ii ca3e'εὸὼ iti. batur , Ut urbem ipsam distraherent, ac ci cs m Musini. ter se committcrent . La tem pestate Abissin in, quae in regno agorciatur cognitis, per sinum Atibi cum ' penetrare cogitabat ad Hananiam , ex itinere ad POrtum Mefindensem deflexit , ni ercatorum modo ip .se, comites, naues instr et aerant, merces commixtant, comm catum in naues iuuebunt, de stitu ciuit tite docentur. Vivebat in urbe Ma fani sa genere Poenus, ni agno natu , prudentiae G virtutis commendationς rcgi iam olim intime notus. Eum adit Caras 'anti
satirilitis, hortatur, ut Ab sinum rcgem veniat sellata'. tum. Massiiussa conspectu noti hominis recreatus, cymba deuehmir, utque regem, macie sqfialidum, capillo horridurri velle obseleta, circum ministeria nautica vi dii linc inde circumspectans, & loqui cona Is, animo linquebatur, atq; a Garamante excipitur,postquam ad sese rcdiit, patrio more regem vener tus, interrupx sermonibus, tantii in doloris fido amico deformata in
testas incuserat ) appellat. Venisti tandem, nec potuisti opportunius. Hic hodie sceptra resumes, quae olim hic surripseras, illa tua educatrix dedit, illa restib
186쪽
Doctrinae ciuilis. Inser stituet. praeterita meri in ac piget, praescntibus m*Iis tu unus remedium adhibere potes . rescante tota
Aethiopia suspirat Respondut Abis mus, Hananum A- decreti i se reddero, co se tendero, etiam Mani e gum a Canorino offerri, regna illa viai urbi noti poli habenda, in mora etiam pericissum est e, utenduna pri cipium obsequi js, dum animus perscuerat , dum promissa praestare possunt, rebus 'ambiguis multa intς uenire praeter exspectationem. lasanissa perstabat in
sententia, praesentia non omittenda, ad Hananum mittendum Garam autem, Ioznnem ad Canorinum, Veteri amicitia, gratiaque in antritis comm validos. Remisti in urbem paucos ex siet mimis aduocat, rem apcrit, famam spargunt, a Mani consis & Arabibus Abissinum
repeti, ea momento rotam v r. hi permeat,apprime lixam, picbes in spem erigcbatur, nobiles Lbi veniam nod spondebant, sed adperite factioni is odia &cylumnias
verebantur. At Masanisa mane, quando plerosse; matutinus sopor teneti, cum amicis & cliciatibus in iorum venit,tubas concipere iubet,ciues nobiliti in bellum eX- speetabant,non iniucundum spectaculi uri, Quod utram que factione modi sent. summa intcr nobiles trepida tio, cum enim scirent a sita parte nihil actum, quoad
uersario, subito opprimerent,ab i liis se proruentos arbi traban ur, quare utrinque laga latchri, preccs parabatur . at postquam concursi pluriunt Das nisa Dcrorare coepit. Venisse regem, os ni uiri malorum adesse sinem, pro eo stare Hananum, Canoribum, alios, Regem hic educatum, & pen E ciuem csse, omnium praeteritorum non veniam modo sed etiam obliuionem promitta. o tus deinde clamor regi vitam prosperitatemq; precantium orationem abscidit, viri ad portam properabant, foeminae peristromatis, floribus plateas ornabant, de m im egressa nobilitas regem salutauit, qui in regiam concessir,accurateq; excubias dispoibit, nititabiles vulgi animos tape expertus, quod eadem saepe die quos in altum extulit, pr*culcat. Arabia deinde & Maniwngus
187쪽
s acramentum dixere. militem classemque misere Lite- rae tum per regnum missae, quibus rebellionis culpa remittebatur , α quod saluberrimum fuit, qui cum imperio erasit, etsi vi dolove occupassent, relinquebantur, ita tamen nomine regio ad tenapus administrarent, ration in corum, quae deinceps agerent, reddituri, praeterit orum iecuri. Sic tyranni & urbium senatores facile :n verba iurabant, picbs rcgem, quasi coelo det
pium accepit, et i enim postremis annis dure, aliareque imperauerat, Vetera tamen errata partim mortui auctores, partim oblivio, omnia praesentium atrocibias obrucrat. Multum regis legitimi quanquam aspe
rius imperium , a tyrannorum immanitate distare solet. Sic & paruntum nimia scueritas hostium cru- delitati comparata in virtute censeri solet. CIIX. Regno utcunque pacato, missi recuperatores, qui ς' ' ' i .ssos i nibus iniuria pulsos restituerent at in urbe um. regia Maga laeta recipienda magnus supererat, & inde orsis labor. Seruili manu tenebatur, regem ergastularii crearant, dominos in scruitutem dederant. Ciuitatem illam magnae opes, atque ex aulae licentia, magistratuumque incuria , non minora vitia prest
rant. Seruitiorum greges ad pompam pariter, quaestumque alebant superbe, samoque laboribus,& flagris
miseros habebant. opes misericordiam abstulerant, superbia minimis erratis incitata , quasi contemptu committeretur, insaniens furebat. Nihil enim tam foecundum irarum ac Leuitiae, quam arrogantia. I Miusta pensa flagitabant, quae si non explessent, fame macerabantur, ipsi totos dies ludis & conuiuijs interiti humanitatis sensum exuerant . aduersis etsi videat tur, a funes tamen sunt , crudelitas & delitiae, quae ubia sidua sunt, animos efferant , misericordiam e cutiunt , ut beluina ex alieno dolore quaeratur voluptas . Finem seu lenti insaniae numen urgentibus in
exit una cautis pcrmisit . ostendit sanὶ Deus pone seta seruos miserari, Δ dominos ulcisci. Plane homi
188쪽
D strina ciuilis. 77rnem ab homine humaniter tractari oportet . nec in seruo conditio spectanda, sed natura , quam cum dona tuo habet eandem , crebro ornatiorem. Hunc igitur in modum res gesta. Sarempti l armamentario
praesectus, vir locuples j & quod serme opibus adha - et , auarus, centum qui arma facerent , totidem qui polirent, ad alia minis cria scri os quinquaginta domi aiebat: incluti omnes, vinctique pedicis, i bore fatiscebant, diebus festis ab opere ieriae daban- i. . tur, verum hebdomadis totius delicta punichantur, - dominus enim crude austeritatis sacros dies carnificinae destinar t. Chabedus domino fidus, carus tie, perum exactor , quibusdam morbo languentibus penium remiserat , moxque ab hero furciate flagrisca ius est. i. Natus erat e l/ersiae proceribus , i ta oin Aethiopia im abductus, generis ille iraemor ,αiram alte recondebat, & ne perderet vindictae locum, domino se amantiorem simulabat , vlixoque se ipse accusabat , quasi grauiora meritum, herum collaudabat, cui pro ingenti delicto parum supplicii, velut patri satis suisset. mox in pristinam gratiam re ponitur, maior exinde illi fides. verum atrocis iniu- . Hae memoriam , cupidinemque, ultionis nulla beneficia abolebant . offensae tenax, beneficiorum fluxa 'cist recordatio, haec in aqua, illa in silice scribitur. nec quisquam tuto illi se committit, quem iniurios)laeserjt . Capt to die quo extra urbem equestre ludicrum agebatur, intenta in curriculum ciuitate, clam a mamentarium ingreditur, atque ergastulum, tum seruo ad libertatem hortatus, vincula dis luit,arma poserigit, decies maiorem in urbe seruorum, quam libero
rum capitum esse numerum docet, vomnem viciniam
vinctorii laboribus strepcre, in proximo pistrinum esse publicum, ubi mille labore & vinculis at erantur, hos effracto postico armari posse. ccetera sibi curae sere. Hos postquam armasset, simul ad alios egreditur, si
189쪽
ia armamentarium properarent, excubitores partim securos, partim tumulentos coereent, cunctii exolutis, exercituque conflato, pars circum armatis cingunt, de- nunciantque spectatoribus,quo loco res sint, oblisten tibus mortem minati: reducti ersd ciues in theatrum
recluduntur. nemo occisus est,non clemontia vincentis lum,quippe odium, atque iniuriae in caedes agebant, se Chabedicina filio, ne pugnandi necessit tem impone rent victis, quippe dictabat, prima die deIecuritate, altera dc poena deliberandum este. R ex clectus Chabedus in legiones, & centurias nouos ciues diuidit, domus, agri, vincae, coetera ex aequo
diuisa . De dominis a plerisque durae sentςntiae dictae,
aderant plurimi liuidas vibices, mutilata corpora laboribusque detrita ostentantes, atque ingenti seritate in iurias suas ultum iuulant, omnibus internecione deletis nisi rex sutura prospectans, clementiae propior, pre' cibus, & ratione magis, quam potestate, quae ob noui talem inualida erat, turbulentos flexi et . monebat,n fas esse alienam crudelitatem imitari, & scelere scelu ulcisci . seruos dominis sortiores esse, ac prudentiores vincendo probatum esse . parcendo captiuis, praecipuam virtutum eminere clementiam, quae dominantes in primis deceat. Totius regni oculos in se e se coniectos, isnuorem, & securitatem ignoscendo concili axi.Vilicant lhominum opinionem mansuetudine,neminem este qui non extrema supplicia captiuis auguretur, quae si a laesis remittantur, omnes iudic&turos tantam benignitate ser-
uinite indignam, dignissimam libertate esse. Multa esse ivi Asrica seruientium millia, eorum conditioinem, si tu dominos sisutant, deteriorem fore. Quin vivos sibi so-ερ utiles,si vicissim serviant liberis, opulentis, superbis, morte grauiorem sereseruitutem, praesertim suis olim mancipijρ praestandam. In plausu fore poenam talionis, s cxpqui cogantur, quae iubere consueuerant, si reddere pensa cogantur, si indiligentiam flagris luant. si sorte bellum oriatur, hos sore ob lides. Occisos nulli prosi i tu
190쪽
Doctratia ciuili a sturos. quin diuersam esse causam, paucos ex aequo ea hono egisse, alios leuius syliijsse, disiungendos esse poena, inter quos tantum sit culpae discrimen. sibi videri omnes ergastulis includendos,quaterna millia pessi in rum urbi muniendae destinanda. se deinde iudices daturum, qui cognita causa pronuncient, Vt iudicio, non impetu multitudinis pereant. Tandem omnia Chab do perinisa, qui paucorum supplicio animos pacauit, quos inter Ic Sarempsal suit: effecit deinde ut plurimi filiasfamilias uxores ducerent, quo parentibus apud e neros esset leuior seruitus. suos ipse quotidiano labore exercebat, praecipua bellandi cura, ut qui audacis facinoris conscia, in solo robore, & ferro spem haberent.e
go commeatus convehere, quina maximas messes fac re, Urbem munire,asylum aperire, seruos fugitiuos recipere. vicinis inter se belligerantibus adesse. Iam procul terrorem spargebant, videbaturque noui regni exordium gi i scere. nam victos urbes Chabedum DU. Aiuuitiae foederumque tenacem defensorem elegerant. Chabed.
Regno in verba Abissini adacto soli rebellabant,neceo OP
sitate magis,quam voluntate,ne dominis suis dederet tur,formidabant. Rex misio Ioanne episcopo imperat. dominos libertati restituant, regio se arbitrio commi tant, in contumaces seruili stipplicio se usurum . Ad ea
Chabedus nec timid , nec superbe respondit. Regna a
numine donari,atque auferri, iacentes erigi, stantes prosterni, eius rei exemplum ese regem ipsum ex tanto monarcha exulem, peregrinorum regnorum hospitem,& licet spectatiore comitatu, mendicum. Sibi natu libero, deinde seruo, nunc in manu esse sceptra, non ambitu, auaritiaque, sed necessitate mutauisse sortunam, non fugisse seruitutem contumelias,& supplicia mortet asperiora vitavisse. non posse tot viros sorte, se delere re. Si libertas secura,nec inops detur, si tolerabilia viris imperentur, pacem non abnuere. Si mini obtineat, per Virtut in acie, quam per cruciatus animam exhalare malle. Primum quidem veteres dominos, nunc sertios