장음표시 사용
31쪽
4 Expositio Litteratis & Moralis sancti Evangelii
H . . l. Mat. ciciaraot . resererecturos te ebrie . Evangelium vero Librum suum a potith vo savit , inquit S ine iis Ioannec Cli vis tho nil S' uJdem 'ensrnis 'hloionem , veniam 'retatorum , 1Dusti carionem atque justitiam , red, in ione adsol. 6 eis et ais Glaruis , , est Ioruis haereditate is , , euis De Filis fir tcru.tateis omnibus , tuis iniis eis , tam improbis , m in tene hWIs hed artibus suntiavit . . uid tam lautiis nuntiis metuis , ae teli eius nuntiari pollit tPropterea Evanta is vocatur hec Ilii torta , quasi omnia alia verba inaniadi doceantur oc uacua , quibus solent praesentia promitti , ut copia divitia Fum , Poteutiae magnitudo , gloris , honores , 8c quaecumque alia hona v et e bomines ar trantur e 1 us veris ρlieno siunt annuutiatσ terhis , pr - pru' , verὸ Evar et a uoisinantur , non taηtuis quia si ina sunt , se Deviatos ἰω inobilia , supraque nostram a Minensis duritatam e seo qnis eum o/ειε μαι facilitate nobis donata sunt . AEn enim laboribus nostris , atque fude- risius , sed 'r Dei ιantiam is vos char.t ιιm , lais grandia haec prc- fa sis Ic imus . V l. in Evangelio , aliisque canonicae Seripturae Libris nonnulla si ne lin- mariae menti ad intelligendum diise ilia , quae tamen ab Euan elit lectione Clari iti uos homines , quantumvis simplices , & Theologica Uodirina e ait tutos , deterrere non debent . Non enim ferent vel audient fine fruetit, etsi non capiant omnia qua legunt Uel audisint , modo cum siue , pietate,
de humilitate legant , Mel audiant . Uri Γ casse haec audire debemur inquit sanetus Augustinus ad ρε- eapienda parvuli Dinvs ς est cyrri 'la , cum
32쪽
secundtim Matthaeum. Cap. I. Sensur Litteratis. s - .
I. T Iber generotis h . Faustus Manichaeus insignἰ -pIetate negavἰt , Ge- nealogiam Christi Fvangelium esse , vel ad Evangelium pertinere Ilujus errorem , non tam rationilius . qi,fim cavillis de inanibus argutationibus cistensum , SanMms Auxv nfra retullit. Ober reueratio.'s , id est , seri r plotenItorum , eve maiorum Christi a 3. con secundum carnem o Liber se illece inserdum usurparite Scripturae phrasi pro νμηδ' descriptione quavis , narratione , fise catalogo , sive iusto volumine , sive schedula tantum vel Fpἰ stola eontreeatur . Hioe Mati. 1m Libesius re- .pudii ; & Ierem. 3 r.. Liber eum uis . est possie ilanis o Uel Liber xe, rotu- - . .uis Iuu Cbrim , id est , Liber de Vita Christi . Non soliun enim Renerationis aetum , aut genealogiae seriem nomen Hebraeum Thoudsb significat, sed totum vitae cursuim . & quicquid homini accidit In vita o Hoc sensu Noe dicitur r Vir justus atque persectio Is generatisu bus, Dir . Egregiam an tithesim Innuit Evangelista inter Casalogum generationis primi Adan , 3c secundi Adum , cum ab utroque orie inem trahamus ἱ ab illo naturae , ab isto gratiae . Gen. o vers. r. hine est LiAer tenerationis viam . Nam ρο- νυ genus hvMoxum t Inquit So A ustinus 3 quodammodo .sιut bomiues du , primus 28 seexuraria... Per unum venuudati sumus nub peccato , per su ' A. Tt, oriz. ruis redimimur d neecaris ; per unum 'raecis tari furarari in mortem V per σμ e. M. rarum liberemur ad vitam ; quorreis Ille nos in se sterdidit , facievdo tuu
Ilo Iesu Coristi . Salvatoris. 3e Messiae a Deo promissi , qui Spiritu saneto unctus est prae consortibus suis , non aliqua spiritalis unquenti partieipλ- tione delibutus , sed totius gratiae plenitudine , & Divinisatis loliabitati ue s ac unione personali sane iitieatus . Iuvenisset Mesam . quod ea ine. pre totum ChrUur : inquit Areas sim reni fratri scio quia Me fias πω- ni inquit mulier Samaritana qui etiisse Christri . Iesus dicisur Δ ille, qui post Moy lem populum in terram promissam introduxit o Typus ille, hic veritas. . Ille in terram repromissionis , hie in coelum , Oe ea quae 'sunt in coelis bona o illo postquam Moyses mortuus est , ille postquam Lex per Moyse m ilata cessavit . ille Uueis .ignitate , iue Rigis majesta te praefulgens . Sed ne Ietiim audiens se de iocietate nominum patu reris P vpum coatinuo, iubiunxit dc cori ait S. Joanuex Clarb soli. chr
33쪽
ε Expositio Litteratis & Moralis Sancti Evangelii
toribus a S. Matiliae memorantur , quia alter caput erat gentis lit dateae ex qua Cur illus . alter familiae . p. Quia AhiahMno de Davidi priti l limae, - & frequentillimae de Messia venturo factae erant promissi aes . Abraham . Gen. 1.13. Se fu Iomise tuo benedicentur omnes xentes t quod S. Haulus de Christo intelli-
Dtero tuo , ct firmabo Roxnuis eius . Inl. aedictahit do istim ne inini ineo r.- ρο stabiliam ebronum Reni eritis Wqua in t mn ternum . Eo o ero ei In Pa trem , ω ine aris mihi 'in stituis. Quae promissio etsi ad salo manem typi- pertineat , Ciuisium ea men spectat prophetice , de quo di tum ei ab ipsomet : Ece Alusiquoin Falomon hie . Qui domum , id est , Feere iam aeritin Lue. r. si cavit , in qua Deus in spiritu Fe veritate adoratur : eujus regnum in do in m. Mo Iacoh aeternum est , & 'tηι eius non erit finis . Qui Dei Filius et , s s . feci odum. aeternatri generationum , de qua Propheta . Generationem otii qui . . enarrobit laemque Davidis hi ius , secundum generationem temporalem. Ηie Mitis i Filius . cui dedit Dominus sedem Drν'd Patris ejus . ut An L .ε. gelus Mariae ejus matri tali illimae nuntiavit Quod & in Psalmis ipse ta vid praeo ixerat e Iuravit Dominus Dadiid veritatem . ciae nou frustrabitur eam: de fruti u .entris tuI ponam moer Jed is tusis , Porro Ua viciem Ahraham praemi tit hvangelista , quia lecentior erat , specialior . S honori iacentiors avidi faei a Dromi ino , omniumqtie ore mastis celebrata. iat S. J oa. Cnrν-s,' i l. M. ιDii mus observat ἰ omnesque etiam vulgo sciebant , Nestiam Davidis fi-ψ' ' lium este oportere . Hinc eurba ipsa popularis , vitas admirabilibus Chri- i sti tactis . dicebat. : Num via bis ea Ditis mula ι Et eo serusalem ineunis iri unphantis Insiar . ace lamav Iε , Osanna Filio David is Populares etiam A . homines erant qui dicebant : 2 l nne scriptAra dicit , Emia de simiue Dais
ido . V., vid , oe de Bethleem eas elis , ubi erat David , venit ChrJnus Iline omnes
qui a Christo beneneia petebant , filium Davidis appellabant . ut Me litam illum esse si ιninearent . qui populum suum omni heneficiorum genere tu mutaturus e is et . M herere nomi , mi DaoM , uiserere inei Dom ne flli D
Mai. . ensus Lutis est abi que haesi latione respondent . David . Quibus ille reponit : Quomodo ergo David vocat etiw Deminuis , d cens e Dixχ Dominus D mino meo , sede is dextris me a a donee 'onam inimicos tuos , scabelmis pedum lucrum t ῆi emo David υσυι euis Dominiam , y inodo misi eius est ιι v. Uamis autem genuit Iudam . Est Iratres Mus . Non solus Iudas, a quo Christus genus duxit , 5c de cuius tritiu ortus cli , quique toti genti nomen dedit . cui promissus eii Chri lius , & cui Benedicendo iusigne vaticinium de Adventu Meiliae Iacob edidit O iran auferetur sceptruis de Iuda. . F, Dux de 'faeinere ejus . .ora veniat qui miseendus est : G isse erit e e. - ' ν' Horis rex tuis . Seu de Iudae fratres in Christi genealogia recensentur , non
tamquam Cluisti parentes a scd tamquam regni erus , & reipublicae eo
34쪽
secundum Matthaeum . Cap. I. Sensus Luterasis. T
qtores e Fuerunt en Im fuae quisque,er bus PatrIarehae . Horum etiam men tione humiliatur Immodiea de progenitorum nobilitate lae antia , ut Sancto Chrysoli om. Observat ; multi enim ex ancillis matribus nat I sunt , bc ta men pariter Patriaretiae . Tribuumque principes extiterunt o Pri Uilegium Fe-clesiae ilia de fignae aequalitaτ . Haee quipp8 nostrae nobilitatis praerogativRest , ut nulla sit inter servos , & ndibiles in Rex no Des disparitas , nisi di gratia & virtute . Omnes ex Deo nati, omnes filii Dei Se haeredes , fra eos autem δc cohaeredes Christi. V. Dor cutem renuis Phares , ct Zarais de Thamar . Zaram eum Pharas nominatus , propter eventum singularem . te admirabilem , qui in eo rum ortu contigit et Neque enim erat consequentiae naturalis se ut is qui ma-. ω' 3 num emisisset , eamdem , postquam filo coccinein alligata erat , retraheret,
lx rique primas nativitatis cederet . Non sit lexe nridentium ψ sed ex Dei S. Id , Chrys rsitio . g ς tune meris aderat irra dfhensaur est nobis quandois imagixem h - Mες tuιurorum in eo in aesti eate deρinreni o Uuorum populorum typus fuere hip-ri , Iudaiei sib Untalea . st GentiIis sub Christiana Lege viventis. Hostgrioris status praeliarit ortui peioris . Nam Republiea Illae spirituali , quae temporibus Abrahae fuit , illueseente , de deinde medio cursu subito revoc ta , Iudaeorum postu uet ortus est se & Resoubliea conditae , cui data et Legis se pes , spiriti ratis illius Reipublieae libertatem . quae manum, id est, opera fidem in Christum testificantia P eiusque languinis pretio , ac Virtute Θ μ d. meritum insenia produxerat intercludens Quod nomine Pbares si- .gnificatum , qui eum ex utero matris prior egressuru esset , dixi obstetrix cquare divisa est 'ν ter te macerys ι Thainar , aliasque famosas mulserex In Geneasor a Salvator s Evangel statas e mmemorar ω nullam eae terarum p quia cum Iudaeae essent . ac irgitimae uxo- .res , eas nominar m nime opus erae . quia nemo dubitare poterat, filios,
quos recensebat , ex illis fuisse genitos . At de Thamar dubitari potuisset, quia e Stra Iegitimum. eoniseium conceperat ἔ de R 'hisb, quiae fuerat me retrix , & alis nigena - de Idibi, quia Moabitis. ; de Belsaueo , quia adulte-
ra . Ide, speciat s eorum mentio, faeia . Raticinem affert alteram Santius 'ne ro mur τ observatqtie , excepta, Matre Domini P in Genealogia Salvatoris nullam sanctarum mulierum nomiinari , sed eas quas Scripturae reprehendit, in qui promer stercatores vexerat , de Wccatori bus misceus , sinu uin Peccata deleret . rotiam addit S. Ioannes Chrysosto Is laetam ad reprimendam Iii daeortam superbiam , qu nobi Istatis illius , . quae ad animam pertinet , insignia negligebant , 3e nimuim insolenter de Abrahae stIrpe gloriabantu e , viris tutein parentum desensionem esse rati v It; eum suorum . Ide, nec parentum Virturibus. gloriandum , nec de illorum vitiis erubescendu n esse docet , modo ipse virtutem sed emur , quae una & vera ea nobiliras.
Paralipomis t- celebratus . Reiiciendum namque Lνrani , interpretis alioquia eruditi ν figmentum , tres Mon admittentiu contra scripturae fidem, . Nec vero incredibile est . quatuor homines , ner δ Salmoneis , Booz , Obdd, ct Iesse , trecentorum sexaginta sex annorum spatium inter se visendo fui D e partitos , eo praesertim tempore, , quo hominumi vitae , ave naturae vi, sive temperant a , longius protendebatur,
VII. Iese autem yextiti Das id Rueis . Haee Rad x ex qua Christum octa, tum Isaias praenuntiaverat : Egredietur O rga de radice Ies , ct mi de ra
VlH. Ioram. autem genuit Oniam . Trsa Ibi Reges praeternatisi . Ioram enim
35쪽
t Expositio LItteratis & Moralis sancti Evangelii
mmed ath non genuit OZiam . sed oelio Elam . Ocho ZIas Ioam, Ioas Ama instam , ut tonnat ex libris Regum , & Paralipomenon . Ide6 Uero praeterismi gi sint , quia eonstitutum fuit Spiritui sancto , totam seriem progenitorum Christi tribus tellaeacleeadibus , id est numero quatuordecim personarum ter repetito complecta . Hos vero potius quam alios praetermisit Evangelista , ob maledictionem in domum Aehahi latam 3. 'tum a . . Vex. s. quicquid videlie et Achabi esset , excisum iri tisque ad mintentem ad parie- tem ; Ocho χias enim a Ioramo ex Athalia Aelia hi filia genitus fuit . Ideo tres i ii Reges ex Chri iti progenitorum catalogo expuncti sunt , ouasi ea i- te minuti , sic iit Sc Tribus Dan ex signat rerum atho erasa est , Aue in eo praetermissa , . oeat. 7. quod a Dei cultu ad idola iam olim defecisset, δε- qtie cum Genimus permiscuisset , ut refertur Iutic. 18. Praetermissi vero eae teri non fuere , qui in eadem linea ab Aria abo ined ate descenderimi, quia Dei male dictio in puniendis filiis ob peccata parentum , ultra tertiam , vel quartam generationem extendi non solet, secundiim Legis effaeum , Exod. 2 o. ωMaias quidem penitus dicitur ex Abri a filia Amri Reeis Israel , ' . I fg. 8. 16. sed haec Amri filia vocatur , hoe est ne tis , Hebrae rum m re . Fuisse autem revera filiam Ael ab , qui erat filius Amri , constat ex s. gwn c. 6. v. 18. 29. f O. er . .. e. 8. verc. 6. a . ix. Iosias anteis xenuit Iechoniam , est fratres ejus in trσnsmigratis ηe B
Diovis . Ex libris Regum & Paralipom. constat , Iosiam habuisse filios qua tuor , diversorum planὲ nominum ἔ Iohanam , qui de Ioacbas ς Ioacbim , qui& Ghim ; SedechIam , qui di Moholos ., S ῆρ Ium . Qiia ergo rationa Io fi s dicitur genuisse Ieehoniam ι Probabilis responso est , Ioachim Iofiae filium fuisse hinc natum , Se dicium etἰam Iechoniam , ut SS. Fρ banio Hae inres 6. S. Ambrosio in eap. 3. S. Lucae , be S. Hiero vino visum est I Se duos
echonias mille , unum ante transmigrationem , alterum in ipsa transmigra. tione genitum , patrem & filium ; Evangeli uam neutrum supprestiise , sed utrumque lino nomine indicaue euphoniae gratia ; patrem in fine secundae tessara de ea dis , lilium initio tertiae , ut S. etiam Murtistino pla ext . Iosebi eerth Iosiae illium Autor Libri t. Esdrae cap. s. vers. 3 . Iec ovistis Vocat. vel dicendum eum S. F' bonis, generationυm unam scri morum incuria prae-xermis: am filii e , post haec nimirum verba , Iechon ain stoiret ejus in transem irct One Bouenion s , haec intercidisse , I chon as autew xennu Iechoniam . . Sed prior Responsio melior est : Vulgata enim lectio vetustitit ma est, emen datici mera crinjectura . nullius Codicis auehoritate nititur r nec tantum per inmittendum et i coniecturis noliris in Libros sacros . ne infirmis vacillandi. procacibus insultandi , omnibus de saeti Textus auctoritate dubitandi de tueo ecasio.
Ft 'atras eius . Iechonias pater plures fratres habuit , Iechonias filius nullos . Ideb porro fratrum Ieehoniae pri opis In Genealogia Salvatoris facta
mentio. . vel quod omnes ad Ree iam dignitatem evecti fuerint, primo Ioa .ctas , deinde Io h in , tertio Sedechios e vel qi15d in illorum tempora insignes . 3c extraordinariae prorsus mutationes inciderint , 5e omnes eandem cum Iecho As patre sortem experti fuerint, tragicos nimirum exitus . omnes enim a Rexibus exteris solio avito exturbati , & quidam hae , quidam illac captivi abdueii filere . Unde non sine eausa trans inierationis meminit Sanctus Matthaeus . Joachas enim in carcerem conje eius a Pharaone , Sede chias a Det tiad xc ore Babylonem pertractus narratur ibidem 3 aequε ac Icc sin os nepos , Iechonios pater , sive Ioaeb M vineius dieitur a Nabii cho-
36쪽
secundum Matthaeum. Cap. II. Sensis Litteralis st
tion Is autem mentione divinarum promissionum de Messia venturo firm tas demonstratur , quae tot mutationibus , dc casibu& non obstantibus , ad imis pletae nihilominus suerint . . In trianssmig3 ctione Balatonis . Id est . imminente transmigratione , uuae Diacta e lt te illo mense Regni Iechoniae filii Ioachim , ut habetur . Rertim a . Una vero dieitur transmigratio is quamvis plures fuerins , eo quod intia paucos annos omnes acciderint , dc pstius una quam diversae videantur ,
coepta scilicet sub Ioachimo , continuata sub Iechonia , consummata sub
X. Et post tro m*rσtionem B colanti . Tempore scilicet ex Ilii , in Ipsa . captivitate Babylonica , Iechonias genuit SalathisI . Quamvis enim Deus
de nutiaverit eum futurum sterilem , Ierem. 33. non orbitatem certe prolis ,
sed regni , prosperitatisque negationem divina illa maledictio significat . IIaee dicit Do inias : Scribe struis istum sterium , virum qui in diebus suis non pr Dei ab tur . A ee enῖis erit de femine ejus vir , qui sedeσt super Ioliuis moid. est pote uteis habeat ultra in Iuda . Iechoniam filios habuisse , testatur Iere-Mics c. t S. Sed ii e regio fastigio exciderunt , & in statum inferiorem sunt redacti , illumque maximam partem luctuosum , de variis calamitatibus infi
XI. Salathiel autem genuit Zorobabel . Non de Salathiele , sed de Phadaia
Salathielis fratre ortum Zorobabelem legimus r. Paraι 3. v. 19. An alius ab ipo Zorobabel Matiae hi, ut Tostato Ahulen fi Episcopo visum I Id qui isdem probabile: Nam Zorobabel Matthaei genuisse dicitur filium Abiud . Loeo vero Paralip. mox laudato inter filios Zorobabelis nullus nominatur Abiud. An Salathiele . absque liberis desuncto , Phadajas frater ejus , iure Levitatus , due a ejus uxore , semen ei suscitavit ἔ ob idque Zorobabel ex ecigenitus censetur filius Salathielis , non Rhadajae , quamvis ab hoe propriε genitus fuerit ι An Sanehus Matthaeus Abiud de eius posteros , non ex Paralipomenon quidem libris , sed ex Tabulis Genealogicis recensuit , quae apud Judaeos maxima cura servabantur ι An forte binomines fuere majores illi Christi , quorum nomina cum iis , qui in Libris Paralipomenon recenissentur , non conveniunt ι Probabiles quidem responsiones illae , sed dissiculistatem omnem , ac scrupulum nnn eximunt.
XII. Iacob autem genuit Ioseph virum Mariae . Genealogia Ioseph , non a Mariae a Matthaeo descripta est , tum quod Deminarum genealogiae in Scripturis describi non solerent : Unde Axioma illud Iudaicum . Familia matris non Iomilia . Tum quod ex una tribu fuerint Ioseph be Maria r unde satis
fuit Iosephi Genealoe iam contexi , ut inde Mariae genus dignosceretur . Nuptiae enim non quaerebantur extra Tribus , ex quo ea de re lata lex eli, iner. 36. praesertim a iiiiiis , qualis erat Ioseph . Lata quῖdem lex eli , ut caveretur confusio posse litonum , ne illae transferrentur de tribu in tribuno, Cum nuberent puellae , quibus ex obitu patrum , & fratrum obtigerant fundi haereditarii . Quamvis autem haec fuerit ferendae legis ratio , cui oceassionem dederunt filiae Salphaad , de querela patrum Pribus Manasses , lex ta- meia pollea universalis fuit , dc a piis communiter observata ; quia tam et fi pauperes actu transferre posse itiones per nuptias non possent , illis tamen ex obitu fratrum , aut agnatorum fundi , dc postes siones haereditario in re obtingere poterant , quarum alienatio cavenda esset. Mariae igitur paupertas rati non fuit , cur ipsa legis observantissima nuberet viro alterius Tribus . Accedit , Sanctam Virginem haeredem fuisse revera , quamvis tenuis esset illius
haereditas . Unde Sanctus Diphanius Haeresi et . quae est Antidicomarion torum Alex. in Evang. TUM. l. B Num. 7.
i. a. in M.t. S. Ambr. l. 3. in Lucam a S. Hier. in c.
S. Aus. l. a. cle consensu Evang. c. I. Acqu. 4 . in ii Iuuinum a
37쪽
io Expositio Litteralis Moralis Sati hi Evangelii
posidebat , fuerant . Joseph igitur. & Maria erant ex una Tribu Iuda ἔ adindiderim , Sc ex una familia David . Matthaeus igitur G-neat me iam Chri li Davide ad Iosephum per Salomonem perdscens , satys ostendit genus Viriae. coli '' Πηuit Possedi, virum Mariae . de quet π' us est Uefuta. - . . v ς fribu Jud'. 0rtiis demonstratur per Matrem Virginem . Unde Apostolus ad Hebros 7. ait r Mani legum est . qu d ex 'uda ortus fit Do nasar er , in quσ Tribu nihil de sacerdotibus Moses Iocutus est . Nec refieri , quod Maria eo nata esset Elisabethae ex filiabus Aaron : Hine enim recte non colligitur . Mariam fuisse in Tribu Levi, sed aliquem ex Tribu Iuda , & familia Uavidis aliquam ex Tribu Levi duxisse uxorem , uase Uirgo Dei para
originem traxit . Croseph mirum Mariae . Uero se Ilieet Matrison o eoniunctῆ erant Mir a se Iole pla . Neque fas erat , ut ob hoc eum a eo niueio Mariae separaret Eva - .. , t ν quod virgo peperit Christima. Hoc enis exemoto munifica inmoturydes 9ur eo uans , elisis servata pari consensis continentis posse. permanere- , carique couux um , non perin xto corpor s sexu , sed custodito inextis ofectu . Neque en, prπured non erat συ Ilandus Postob Pater ciristi , quia no1
v ro , quis etiam secunda sine viro , prole di*- , fide compar . Proiseritiod fidele conso um ρσrentes C Π ocari ambo meruerunt , se non solum a mater , verum etiam sile pater eius , sicut coniux matris eius , utruwque mente , non carne . Sive tamen illa ρσter sola mente , sive illa mater Gcarne , ρarentes laisen cisho , humilitatis ejus , non sublimitatis ς ix Pisit iis , non distritat s . Unde in Evangelio die Itur et Et erant stater eius , smσter mirantes fver bis quae dicebantur de illa . . . Et ibant parentes ejur per omner annos in verusalem . Et paulδ postr H cxit Matem Uur ad tuum, Fili , qu: feest nobis M t nee pater enus , i, ego dolentes guaerebamus te. Sed cum ex semine vir r Maria non peperisse e . prolacio nec ipsius sommae servi parentes ambo essent , nisi inter se etiam fine carnis commixtione conjuges edent . Unde serpes generationum usque ad Ioseph erat Perducenda , ne in tuo conratio , visiti sexui utique potis1 I feret juria , cum ver rati nihil ster:ret , quia ex ferulae Dadiu , ex quo teηturni ρraedictus est chriant , G Iοβυθ erat G Maris . Omne itaque Muptiarum honum μ' e tum inest in iliis parent fius Chrsi , proles , fides , sacramentum et ρro em corrosi mus ipsum Dominuis 'Dis e Fideis , qu a xu tam adulterium et Sacr meo tam . quis Nullum divortisis .... Siaut coste coxiux Ma , sic isse cast/ metrima ; sicut Πω caste Mater , se iue coste pater . Eui ergo d cit . Non debuit dici pater, quia ηοπ sic geouerat LUum , t Vrinem quaeris in nrocreandis filiis , non charia tutis opsciuis . Melius sile , Vnod aEus carne LM ere des derct , cnimo INIebat . Nais ει qui adomant Vos , eostfur ess eorte xjnunt , quos carne xcuns πt . . . Mumeremur erxo ster Icoab , quia sicut castὸ moratis , he poter M. Sed maestousinus visuis finis rae o dis. noturae . se uris Der . m si remoto tuais constDuaisus ; diali Uis , ω recte dicis , Starre me sparsis uare , ae V per ine generationes Urendunt pes descendunt dicitur es , ' u a non tuomvilli opere carnis tuae t scd responde-it , Num uid cu ius Vere carmis sua perit φ 2uod visitus sanctus ορerisus est , utrint ae operatus est. Sρ risus se Eas is a Grais Iustisis requiescens, ambo 1 filium dedit; ted is co sexu Deis μνετο decebat , operatus ιν hoc , Fod etiaM inreus nosco tu .
38쪽
secundum Matthaeum. Cap. II. Sensus Litterasis. rrXIII. De qua ησtus est Iesius . Omnes beatissimae virginis Mariae laudes hoe
uno continentur elogio , omnis ejus dignitas his verbis exprimitur . Vetus
Crator I hilippo Macedoni adulatus dixit : Suffciat tibi filium habuisse me xondrum . Beatae Mariae Virgini citra adulationem dicimus t D vit ι δεῖ Rcmn habuisse Iesum . A saeculo non est auditum inquit Sanctus Barnardus
ut aliqua simul mater esset & virgo . Quod si & cujus mater attendas , quo te tua super ejus mirabili cel fitudine ducet admiratio ι Nonne ad hoe ut te videas non satis posse mirari Nonne tuo , imo veritatis iudieio , illa quae Deum habuit filium , super omnes etiam choros exaltabitur An eelorum I An non Deum & Dominum Angelorum Maria suum audacter ap.
pellat filium , dicens a Fili, q&id fecisti nobis ste Quis hoc audeat Ange.
lorum I Sume it eis , & hoc pro magno habent , quod cum sint spiritus ex conditione , ex gratia secti sunt & vocati Angeli , teste David et Sui facit , inquit , Angelos suos stir tus et Maria vero matrein se πηoscens , Maseis tem illam , cui illi cuin reverentis ferν unt , cum Mucio suum nuncupat 'lium ; nee dedignatur nuncupari Deus , quod esse dignatus est. XIV. Omnes itaque Mnerationes ab Abrobam usique ad David , generationes
quatuordecim , fri. In tres teisara de cades seli numerum quatuordecim ter repetitum generationes omnes divisit Sanctus Matthaeus , ut triplicem populi. natum , sub Iudicibus, sub Regibus, sub Ducibus & Sacerdotibus defignaret : simulque s gnificarer , Deum . antequam mitteret Filium suum , prius omnes tenta se vias, ut populum suum per Iudices, Reges, Duces & Sa-eerdotes in ossicio contineret , vel ad ossicium revocaret ; elim verb frustra in eo laborasset , pro ultimo tandem remedio misisse Filium suum equod eum Evangelica parabola convenit , ubi Dominus vineae ter servos misit ad vinitores ad reputendum fructum ἰ qui cum nihil obtinuissent, mi si demum filium suum . XV. Chrsi autein generatio sic erat . Ne aliis generationibus smilis putaretur Christi generatio , modum eius mirabiliter singularem , & sngulariter mirabilem exponendum suscipit Sact. Evangelista.
XUI. ciis elset desponsata Mater Iesu Maria 'oseph. Prom Iisam dumtaxat
Iosepho , nondum nuptam , intellexerunt SS. Hilarius , Basili iis , Epipha. nius . Matrimonio conjunctam probabilius interpretant ne Sane us Ioannes
Chrysostomias , &. Sanctus Ambrosius , cum Joseoli vis ejus , & ipsa Iosephi conju, a S. Matthaeo an pelletur . Non dixit , Prius quam in sponsi domum adduceretur e latus enim iam erat inquit Sanctus Chrvsostomus .
cur autem non antequam desponsaretur , seu nuberet , virgo concepit Ean eius Ignatius martyr hanc affert causem , quam etsi non satis capiam , refellere tamen vereor , cum praesertim illam Origenes , Sc SS. Ba filius &Hieronymus approbent: ut diabolo Christi partiis celaretur , cum eum non de Virgine , sed de coniugata , aliorum hominum more , natum putaret.
Latuit orineioeis huius Oculi ei initas Mariae, Est partus ipsius; similiter femors Domisi. Tria nosteris Hamoris, quae in Mentio Dei operota sunt. inquit S. Ignatius , Epiu. ad Ephe fios . Ratio altera , ut Beatae virginis famae simul & vitae consuleretur , ne in stupri suspieionem adduci posset,& ob id vel probro , vel etiam poenae obnoxia reuui . Maluit enim Christus filius Ioseph , qtrum impudicae foeminae videri . Malint aliquos de sua generatione , quam de Matris studore dubitare , nee putav t ortus su fidem Matris injuriis adstruendain . inquit Sanctus Ambrosius . Cum enim ille qui
Praecipuo Zelo pollet ardere , cernitur non solum non abjicere sponsam,
sed etiam recipere in consortium, eique poli conceptionem inservire : pro.
s. Bernarda h . . super Milius est.
h. q. in Mail. Lue. a. S. HIIa r. in c. . S. Mat. S. Ras l. h. do hum. Christ.
S. Esph. Hςr. 8. S. Ioan . Chrys. ho. q. in Matth. S. Amb. l. s. in Lucas. Amb. l. . In
39쪽
in Expositio Litteratis & Moralis Sancti Evangelii
Deili manifestum est , quod nisi aperth nosset , ex operatione SpIr Itus sanis est illam concepisse nee illam apud se retinuisset , nec ei in omnibus , quo- Tum indiguit , mini lirasset . Nuptam igitur matrem suam Josepho Christus esse voluit, antequam conciperet , ut Iosep ta testis e flet virginitatis Mariae. Tertia ratio ex Ilia consequens fuit, ne Iesus ipse spurius videretur. Quarta . ut Ioseph Mariae , & Infanti Iesu eustodiae , solatio & adiumento esset . Hunc enim beatissimum virum Christus elegit suae carn s nutritium , suae matris solatium , solum denique in terris magni consilii eo adjutorem fidei illimum , ait S. Bernard π r. XUll. Axtequain convenirent . Noti sequἰtur , quhd postea convenerint , sed Scriptura , quid factum non sit , ostendit, ut Saneὲus Hieronum us observat . Uulgata est Scripturae phrasis. Genes. 8. r. ' u red ehatur , se non revertebatur , donec siccarentur aquae fuρer terram. I i. Reg. 6. 13. M cbοI fidiae
Saul nou est natus stilus usque in diem mor i suae . Psal. et s. i S. C'sique iv f
nectara , e, scutum , Deus ; ne derelisquas me , donec annuntiem brachis in tuum generationi omni quae ventura est . r. Cor. rs. vers. 26. Oportet stutem istu in regnare , donec ρο uat omnes ini Micos sub pedibur ejus . Sic Heli id iunio Haereticum , perpetuae virginitatis Beatae Mariae Matris Dei hciliem , mortuum este dicimus , antequam poenitentiam ageret : nee tamen sequitur , illum apoit mortem poenitentiam egisse . Igἰtur Maria inventa est in utero lia hen S . de Spiritu sancto , antequam h Josepho cognosceretur ; nee tamen sequitur,
Diise ab ipso postea cognitam . Haec enim Porta sanctuarii respiciens asorientem , ad eum de quo seriptum est, Oriens nomen ejus , & Vsitapit nos Oriens ex sIto. Et aixit Dominus: Porta baee cIansa erit: non aperietur, caevir non txans, his per eaω : quoniam Dominus Deus Israel ingressur est per eam. Quamvis igitur de S. Josepho postea cicat Matthllus r Et non cognovit eam, donec peperis Filium suum prmogenitum , non sequitur , quod illam postea
XUlII. Inventa est in utero babens de S ritu sancto: eontra consuetudinem,& praeter omnem spem expectationemque Maria Virgo gravida apparuit , non uni Iosepho , sed omnibus qui in illam oculos converterent . De Spiritu sancto, non de SpIritus sancti substantia , quasilChristi pater fuerit , sed ejus virtute , in castis limo virginis utero larmatum infantis Iesu corpus , ex ipstiis Veiparae Uirginis subitantia , ut qui confiibstant talis erat aeterno Patri secundum Divinitatem , eon substantialis fieret Sc nobis se eundum humanitatem . Nova nat vitate genitas est , inquit S. Leo , conceptus d Hi laetari notus ex V Vine , sine patervae cornis concupiscentsae, sine maternae ntegritatisi uria : quis seu turnis hominum Salvarerem talis eritis delabat , qui ct in se haberet bumanae fcibstantiae vaturam , ω humanae carnis inquinamenta nesciret. Autor en is Deo in carne nysicenti mari est Oportuit , ut novo π cerein cur ordine , qu xc eam imbolistae fixeeritans yraticia humanis eorporibus infer bat . Oportuit, in primam Geniti Ieis integritσteis nascens incorruptio custodiret,
G co Iaritum sibi claustruis ρudorit , G fonti iratis hospitium Divini viritin virtus infusa servaret , qagae statuerat delicto erucre , eonfracta solidora , ω --
perandis carnis Hucebris , indiltiplicata is pudieitiae donare virtute in e ut vi In -
ωι επς in talis non holerat fries esses generaedo , feret in aliis imitaritis, G eo tendo , ω renascendo.
XIX. Pos ob aureis Oir eius , eam esset 'Hyus , sae 1 esset em tris cere, v Isui occuis diis itere ea in . Jultus erat Joseph , id est omni genere Virtutum ornatuS , sed praecipuε earitate , in qua omnἱs Christiana iustitia consistit , seca adum Sancti Aug. mentem. Q mobrςm uxorem cauissim m, cujuS co ceptus
40쪽
secundum Matthaeum. Cap. II. Sensus Litteratis. II
aeptus mysterium nesciebat , ignominios ε aeeusare nolu It velut ream ad uia erit , sed occirith dimittere cogitavit , motio qui & conscientiae suae anxietati ac scrupulis sedandis , Sc sponsae famae servandae eonveniret . Anxiet tem suam ac moerotem Virgini nullatenus significavit , parcens ejis pudori, nec ipsi mole illis elle volens . Impotentis enim aemulationis , ae Zelotypiae expers erat . Linde missus ad illum Angelus est , qui suspicionem ejus ae dubitationem , ex ignoratione multerii nondum illi revelati prosectam , dispelleret . Apparuit autem in somnis , non apertὸ sicut Pastoribus , de Za- echariae apparuerat , de virgini: qitia vir erat fide insignis , nec manifestiori 11 iii, re vel tione in distens . Nam virgo quidem , cui tam nova nunciarentur de
magna , multoque majora , qtrim Zachariae fuerant niinciata , dc ante rem
ipsam doceri debuit , de apertitisena revelatione doceri . Pastores quoque alantis debuerunt instrui manifestius. quanto magis ab eiusmodi disciplina per . agrestem vitam era ut remoti . Ioseoli veris cum tumentem sponsae literuntis vidisset , ac de causa tantae novitatis dii, taret , faeilius Inclinari poterat ad revelationem suseipiei sam. Nam Hellius , quae taeha sunt , divinitus ScPraeter naturae leges ii ev potui sie e redimus ; quam fieri posse , quae facienda sunt . Angelum autem a Deo missum dubitare non poterat, cui intimast
Cogitationes suae & cordis arcam patebant . Ioestir inquit , mi DasM ,
xoIi tmere set 'ere Mar is conjurem tuam . Filium David vocat , ut divunas promit in aes in memoriana illi revocet , simulque significet , filium qui ex Uirgine sponsa eii AEdem familiae conceptus et at , Messiam ei se Iudaicargenti a Deo prominiim , dc tamdiu expectatun , Davrdis filium futurum is Noli timere , ne di ites Ne ere vir cui oris v tuam . Quam mente dimi filii , apud te retine , Se eum ipsa mane ad ejus solati uin & virginitatis estimoni uim , non ad ipsum nuptiarum . Sycut en is illam postea eominendor
orsus Discipula , fit Angelus Vonso . Noli timere , quasi diceret : Suspici
nem omnem ac maerorem flepone. Non modo enim illicito non ali violata Complexu , verum etiam suprη Dat oram moremque Luc uada est. Ruod eni
in ea natum est , de Syirim sancio est.. XX. Pariet aureis Q uis , o ooeabrs Missae erat Iesum . Non dἰ ait , ρσ- Ibidoriet tibi , sed indefinite , pariet : non enim illi, sed universo prorsus orbi peperit Christit in inquit sanctus Ioannes Clirysostomus Et vocabis
men ejus felixis . Nore enim quia a Spiritu sancio est , ideirco te a mi nisterio tantae dispensat ἰonis exitii mes extraneum, . Nam etsi nihil hAbeas iub'c generatione commune, tamen quod est proprium patris j quodque Vi*ginis integritatem mon intuseat , nato nomen impones . Ambobus iube
Angelus , ut puero nomen imponant di ubi declaratur starenturu auctoritaI . Lue. r.
Dicitur Ioseph , dieitur de Mariae : VMab Is no inen e ιι Ie his . Nomen s. Aug. ser ς' quod VI D rr ourer nowen , quod infinitos continet spiritalium bon tuu xiii TLue gratiarumque thesauros , quo qui appellandus eth , yemi ilionem peccatorum,ac aeternam salute in populo suo collaturus est . Vis enim falpum faciet ρο- ρυθιντ μα- d 'recatIs remis . Deum e Ise qui nascMurus en . ostendit his Verbis Aneelus : Solus enim, Deus sal M s facere pote it homines a pecca sis Non solu-n popuIu in I uast eum , sed omnes qui in eum e re sunt . eii in s. Berib I.
que legem observane . Gums Iesu leo in lupa o Christi Jesu praece ij iis, uitii Ait
Rimbos populis praefuisse ; quo ram unus populum sumn de Ba Sylone edu- xit , alter populum suum in Terra ax prvmitionis introduxit o Et illi qui- dem illos . quibus praeerant , ab ho libas. defendebant ; sed nunqui.l salva. μυ-t a peccatis eorum ι It aureis noster Iesus o trecae 1 s I dia ulum ιη - , e, intro nit in terrain pipeaticiis . Utioo ., me peccat rein dirae