장음표시 사용
151쪽
tua consuetudine ciuitatis nonrae renovabo ea, 'quae
dicta sunt. nihil enim mihi novi, nihil integri neque M. Crassus, qui totam causam O pro facultate, O pro fide sua diligenti e uobis explicauit;neque Cn.
.Pompeius, cuius oratio omnibus ornamentis abundavit, ad dicendum reliquit sed quoniam, me recusante, placuit ambobus adhiberi hunc a me quasi perpoliendi quendam operis extremrem laborem; peto a nobis, ut me oscis potius, quam dicendi studio hanc si cepisse operam, ac munus putetis. ac prius, quam aggrediar ad ius, caussamq. Cornelis, quiddam de comuni condicione omnium nostrum, deprecatae malevolentiae caussa,breuiter commemorandum Aidetur. .
Si, quo quisque loco nostrum est,iudices, tus,aut si, in qua fortuna es nascendi initio costitutus,hiu uitae statum resque ad senectute obtinere debe et stoinnes,
qlsos aut fortuna extulit, aut 'siorum illi Irrauit labor,et industria,poena sunt asciendi nongrauior L. Comnelio,quam multis viris bonis,atque fortibus, GHitui lex uitatio condicio uidetur. sin autemmultorum uirtus, ingenium, humanitas ex infimo genere, O fortunae gradu non modo amicitias, oeressam liaris copias consecuta erisse umma laudem,bono- res,gloria, lignitatem non intelligo, cur potius inuidia uiolatura uirtutem L. Cornelj, quam aequitas uestra pudorem eius adiutura uideatur. itaque quod maxime petendum est, a uobis iccirco non peto, iud ..ces, ne de uectra sapientia, atque de uectra hum vitate dabitare uidear. en autem petendum, ne oderitis
152쪽
oderitis ingenium, ne inimici sitis industriae , ne hi manitatem opprimendam, ne uirtutem puniendam
putetis: illud peto,ut, si caussam ipsam per se firmam
e stabilem uideritis, hominis ipsius ornamenta adit ento caussae potius, quam impedimento, esse malitis. scitur, iudices, caussa Cornelii ex ea loge, quam L. Gellius, Cn. Cornelius ex senatus se tentia tulerunt: qua lege videmus satis esse fandii, uti ciues sint ij, quos Cn. Pompeius de consilisse tentiasigillatim ciuitate donauerit . donatum esse L. cornelium, praesens Pompeius dicit, indicarit publicae tabula accusator fatetur,sed negat ex foederato
pop lo quemquam potuisse, nisi is populus fundus f
Llus esset, in hanc ciuitatem uenire.o praeclarum i terpretem iuris,auctorem antiquitatis,correctorem, atq&e emeridatore nostrae ciuitatis,qui hanc poenam foederibus adscriba ut omnium praemiori ,beneficiorumq.nonrorum expertes faciat foederatos .quid
enim potuit dici imperitius, qua foederatos populos feri fundos oportere nam id non magis est proprium foederatorum, quam omnium liberorum .sed totum hoc, iudices, in ea fuit positum semper ration atqusententia, ut, cum iussisset populus aliquid, si id assciuissent soci populi ac Latini, O si ea lex, quam
nos haberemus, eadem in populo aliquo, tamquam infundo, resedisset, ut tum lege eadem is populusteneretur et non ut de nostro iure aliquid minueretur Ista ut illi populi aut iure eo, quod a nobis e fiet constitutum, aut aliquo commodo, aut beneficio ute-
153쪽
tua consuetudine ciuitatis non e renouabo qua dicta sunt. nihil enim mihi noui, nihil integri neque
M. Crasus, qui totam causam O pro facultate, pro fide sua diligenti e uobis explicauit;neque Cn.
Pompeius, cuius oratio omnibus ornamentis abundavit, ad dicendum reliquit sed quoniam, me recusante, placuit ambobus adhiberi hunc a me quasi perpoliendi quendam operis extremum laborem peto a - ' vobis, ut me ossici potius , quam dicendi Rudio hanes cepisse operam , ac munus pretetis. ac prius, quam aggrediar adius, caussamq. Corneli, quiddam de comuni condicione omnium nostrum , deprecatae male vescutiae caussa reuiter commemorandu-uidetis.
Si, quo quisque loco nostrum est,iudices,natus,aut M in qua fortuna es nascendi initio costitutus sic uitae flatum Uque ad senectute obtinere debet;etsi omnes,
quos aut fortuna extulit, aut ipsiorum istumauit la--. bor,et industria,poenasunt asciendi nongrauior L. Corneli quam multis uiris bonis,atque fortibus,to Ilitui lex uitatio condicio uidetur. autem multo rum uirtus, ingenium, humanitas ex infimo genere, fortunae gradu non modo amicitias; σressam i liaris copias consecuta ense umma laudem,bono- res,gloria,dignitatemmon intelligo, cur potius inrui dia uiolatura uirtutem L. Cornelii, quam aequitas uestra pudorem eius adiutura videatur. staque quod maxime petendum est, a uobis iccirco non peto, iudi ' . ces, ne de uestra sapientia, atque de usra hum vitate dubitare uidear . en autem petendum, ne
154쪽
oderitis ingenium, ne inimici sitis industriae , ne bl 'manitarem opprimendam, ne uirtutem puniendam putetis. illud peto,ut, causam ipsam per se firmam esse Ostabilem uideritis, hominis ipsius ornamenta umento caussae potius, quam impedimento, esse malitis. Poscitur, iudices caussa Cornelii ex ea lege, quam L. Gellius , Cn. Cornelius ex senatus se tentia tulerunt: qua lege videmus satis esse sandri, uti ciues set ij, quos Cn. Pompeius de consilisse tentiamtatim ciuitate donauerit . donatum esse L. Cornelium, praesens Pompeius dicit, indicantpublicae tabulae,accusator fatetur,sed negat ex foederato
poprio quemquam potuisse, nisi is populus fundus f
dius esset, in hanc ciuitatem uenire.o praeclarum i terpretem iuris,auctorem antiquitatis,correctorem, atque emendatore nostrae ciuitatis,qui hanc poenam foederibus adscriba ut omnium praemio Πιm,beneficiorumq.n brorum expertes faciat foederatos .quid
enim potuit dici imperitius, qua foederatos populos feri fundos oportere nam id non magis est proprium foederatorum, quam omnium liberorum. sed totum hoc, iudices, in ea fuit positum semper ratione,atque sententia, ut, cum iussistet populus R. aliquid, si id adsciuisfient ioci populi ac Latini, Osi ea lex, quam nos haberemus, eadem in populo aliquo, tamqsam infundo, resedisset, ut tum lege eadem is populusteneretur et non ut de nostro inre aliquid minueretur; sed ut illi populi aut iure eo, quod a iubis esset constitutum, aut aliquo commodo, aut beneficio ute
155쪽
rentur. tulit apud maiores nonros legem c. Furiinde testamentis , tulit Voconius de mulierum hereditatibus r innumerabiles aliae leges de ciuili iure sunt i atae: quas Latini uoluerunt, assciuerunt: ipsa denique Iulia, qua lege ciuitas en sociis Latinis data, qui fundi populi facti non essen ciuitatem non haberent . in quo magna contentio Heracliensium, eapolitanorumfuit, cum magna pars in iis c uitatibus iuris sui libertatem ciuitati anteferret.ρο- fremo haec uis est istius O iuris,querbi, ut fundi populi beneficio nostro, non suo iure fiant; cum at
quid populus iussit, id es eiusmodi, ut quibusdam populis siue foederatis , siue liberis permittendum esse
uideatur,ut Ramantis sinon de nostris,sed desuis re- , bus, quo iure uti uelint: tum, utrum fundi acti sint, an non, quaerendum esse uideatur: de nostra uero rep. de nosero imperio, de notiris bellis, de uictoria, salute fundos populos fieri noluerunt . atqui si imper toribus nostris,si senatui, si populo non licebit, propositis praemi si elicere ex civitatibus sociorum, . atque amicorum fortismum atque optimum quemque ad subeunda pro salute nostra pericula: summa utilitate, ac maximo saepepraesidio inpericulis, atque asperis temporibus carendum erit .sed, per deos immortales,quae est ista societas,quae amicitia,quod. foedus, ut aut nonra ciuitas careat in suis periculis Massilien pro gnatore careat Gaditans, careati Saguntino; aut, si quis ex illis populis sit exortus, qui nostros duces auxilio, labore, commeatu, peri
156쪽
culosis iuuerit , qui cuU hoste nostro com inus in aet-cissaepepugnari quis aepe telis hostium cationi capitis, qui morti obiecerit, nulla condicione huius ciuitatis praemise asci possit ψ etenim inpum tum graue est, non posseuti Aociis excellenti uiri ne praeditis, qui uelint cum periculis nostris sua communicare: in f cios uero ipsos,oin eos, de quibus agimus , foederatos iniuriosium, O contumeliosum, i s praemis est ijs honoribus exclusos esse delifismos,stconia tissimosfocios,quae pateant stipendiariis, pateant hostibus, pateant saepe seruis . namel Ilipendiarios ex Africa, Sicilia , Sardinia , cet risprouinciis multor ciuitare donatos uidemus; oqui hostes ad nostros imperatores perfugissent, et magno usui resp. nonraefuissentiscimus ciuitate esse donatos .feruos denique,quorion ius C fortunae condicio infima es, bene de rep. meritos per saepe liberta te, id est ciuitate, publice donari uidebamus. Hanc tu igitur,patrone Dederum,acfoederatorum, condi rionem statuis Gaditanis, tuis ciuibus, ut, quod ijs. quos Gaditanis adiutoribus armis subegimus, atque in ditionem noHiram redegimus , liceat, se populus R. permiferit , ut ab senatu, ab imperatoribus no
stris ciuitate donentur , id ne liceat ipsis qui si fila
decretis egibus uesanxissent, ne quis uorum c um castra imperatorum populi iniret; ne quis sepiro nostro imperio in periculum capitis,atque in uitae discrimen inferret, Gaditanorum auxilijs, cum uellemus,uti nobis non liceret spriuatim uero ne quis uix
157쪽
O animo,O uirtutepraecellens pro nostro imperio, periculosuo , dimicaret: grauiter ii re ferremus, minui auxilia populi debilitari animos fortissimorim uirorum, alienigenarum nos hominum attine externa uirtute privari. Atqui nihil interest, tua es, utrum haec foederati iura onstituant, ut ne cui liceat ex his ciuitatibus ad nonrorum bellorum pericula accedere; hn, quae nos eorum ciuibus uirtutis caussa tribuerimus, ea rata esἴ 'on possent . nihil enim magis uteremur his adiutoribus , sublatis praemijs uirtutis, quam si omnino his uersari in nostris bellis non liceret. etenim cum pro sua patria pauci pon genus hominum natum reperti sint , qui, nussis praemi spropositi uitam suam hostium telis obiecerrint pro aliena rep.quemquam fore putatis, quise opponat periculis,no modo nullo propositio praemio, sed etiam interdi tot Sed cum est illud imperitissime didrum depopulis fundis, quod commune liberorum est populo , non proprium foederatorum; ex quo in telligi nec se est , adit neminem ex sociis ciuem fieri posse, aut etiam ν osse exfoederatis. tum uero ius omne noliter iste magister mutandae esuitatis igno utrquod est, iudices, non solum in legibus publicis positu- ,sed etiam in priuatorum uoluntate . iure enim nostra neque mutare hiuitatem quisquam inuitus p teli, neque, si uelit, mutare non potest, modo adsci scasur ab ea ciuitate uius esse se ciuitatis uelit: ut,si Gaditani flauerint nominatim de aliquo ciue R. ut itia ciuis Gaditanus. Ogna potos si nostro i i muri
158쪽
tandae ciuitatis, nec foedere impediatur, quo minus ex ciue ciuis Gaditanus pollit esse. Darum ciuit tum ciuis esse nostro iure ciuili nemo poteIt: non esse huius ciuitatis ciuis, qui se alij ciuitati dicari , p ten. neque solum dicatione,quod in calamitate clarifsimis uiris Maximo, P. Laenati, Thilippo I uceriae, C. Catoni Tarracone, Caepioni, P. Rutilio Smyrnae uidimus accidisse, ut earum ciuita tum fierent ciues; hanc ante amittere non potuissent, quam huius solum ciuitatis mutatione uertissent: sed etiam postliminio potest ciuitatis fieri mutario. neque enim ne caussa de cn. Publicio Menandro,libertiuo homine,quem apud maiores legati nostri in Graeciam proficiscentes interpretem secum habere uola runt, adpopulum latum, ut is Publicius, si domum reuenisset,is inde mam redisset,ne minus ciuis ese
set . multi etiam superiore memoria ciues R.sua πο-luntate, indemnati,inincolumes, his rebus relictis,
alias se in ciuitates contulerunt. quod si civi R. licet esse Gaditanum siue exstio, iue postliminiosue rese- Aione huius ciuitatis: cui iam Ωfoedus uenia, quod ad caris m nihil pertinet: de ciuitatis enim iure, non de foederibus, disceptamus quid est, quamobrem civiGaditano in hanc ciuitatem uenire non liceasiequidem longe secus sentio. nam cum ex omnibus civitatibus uiast in nostram; cumq. nostris ciuibus pateatier adceteras ciuitates: tum uero, ut quaeque nobiscum maxime societate , amicitia , honsione, pactione, foedere coniuncta est, ita mihi maxime communionem
159쪽
nimionem beneficiorumpraemiorum ciuitati confunere uidetur. atqui ceterae ciuitates non dubitarent nostros omnes recipere in suas ciuitates, si ira nos m- vis haberemus, quod ceteri: sed nos non poss-us huius esse ciuitatis cuiusiuis praeterea: ceteris comessum est: itaque in Graecis ciuitatibus videmus, e Genis odios, Lacedaemonios, ceteros undique a scribi, multarumq. esse eosdem homines ciuitatum . quo errore ductos uis egomet nonnullos imperitor
homines, nostros ciues, Athenis in numero iudicum; atque Areopagitarum, certa tribu, certo numero;
cum ignorarent, si illam ciuitatem essent adepti,hanc se perdidi se , nisi postliminio recuperassent . peritus
uero nostriiuris, ac moris nemo umquam,qui hanc ci sitatem retinere uellet, in alia ciuitatem se dicauit. Sed hic to tus locus d putationis, atque orationis meae, iudices, pertinet ad com une ius mutandarum riuitatum; nihil habet , quod fit proprium religio nisi ac foederum. defendo enim rem uniuersam, nul--lam effle geritem ex omni regione terraris neque tam di dentem a populo R. odio quodam, atque dissidio, ': ne e tam fide, beneuolentiq. coniunctam, ex qua , - nobis interdictumst, ut ne adsciscere ciuem, aut ci- uitate donare posmus. O iu praeclarabatque diu - nitus iam inde a principio semani nominis a maiori bus nostris comparata; ne quis nostrum plus quam unius ciuitatis esepost; di militudo enim ciuit tum uarietatem iuris habeat, necesse s 9 ne quis iu nitus ciuitate mutaretur; neue tu ciuitate .maneat.
160쪽
inuitus. haec t enim fundamenta firmissita nostrae libertatis ,sui quenque iurisinretinendi, O dimittendi esse dominum. Illud uero sine ulla dubitatione maxime nostrum fundauit imperirem, populi
R. nomen auxit,quodprinceps ille, creator huius um bis, umulus foedere sinino docuit, etiam bostibus recipiendis augeri hanc ciuitatem oportere . cuius austoritate, O exemplo numquam est intermissa a maioribus nostris largitis, O communicatio ciuit ris . itaque Oeae Lagio musti , Tusculani, O Lamuinco ex ceteris generibus gentes uniuersae in crutii tem sunt receptae, ut Sabinorum, Volscorum, Hernicorum: quibus ex civitatibus nec coacti estient ciuitatem mvitare ,siqui uoluissent ,1 nec, si qui essent riuitatem notiram scio populivi consecuti, ut Litu foedus eorum uideretur.At enim quaedam foeis extant, ut Germanorum, Insubrium, Helvetiorum, Iapidum, non nullorum item ex Gallia barbarorum,quorum in foederibus exceptum est, ne quis eorum a nobis ciuis recipiatur. quod ,s exceptis facit , ne liceat: ibi necesse in licere, ubi non est exceptum. ubi est igitur exc*tum foedere Gaditario, ut ne quem populus Gaditanum recipiat ciuitate enusquam. ac secubi esset, lex id Gellia Cornelia, quae definitepotestatem Pompeio ciuitatem donandi dederat ,sustulisset. exceptum eri; inquit: foedusmquidem sacrafaiatum est. ignosco tibi ,si neque Poenorum iura calles ; reliqueras enim ciuitatem tuam:
ii que noras potuisti Ieges inlicere , ipse enim lea' . cognitione