M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

발행: 1565년

분량: 626페이지

출처: archive.org

분류: 로마

231쪽

tantopere decerni Leris a senatu in P. Seruili , A u Metelle, es Curio, T. Abricane,cur non blinc auditiis tam doctum hominem, tam eruditum, priusquam in i tum errorem induceremini ζ C. ipsi Pontianio , necessiario meo, iam non es integrum: religioni bus enim si sceptis, impeditur.o stultos Camillos, Curios, Fabricios, Calatinos, Scipiones,Marcellos, Maximos: amentem Paullum, rusticum Marium, nullius consilii patris horum amborum consula, qui triupharint .sed quonia praeterita mutare no posumus , , quid cessat hic homulus, ex argilla o luto suetus Epicureus, re haec praeclara praecepta sapietiae clarissimo et summo imperatori,genero suo'sertur ille uir, mihi crede, gloria: flagra ardet cupiditate iusti, O magni triumphi: non dicit eadem isit, quae tu. mittend eum libellum: si iam ipse coram congredi poteriris, meditare , quibus uerbis incensam illius cupiditatem comprimas, atque rolinguas. ualebis apud ho minem uolitantem gloriae cupiditate vir moderatus est constans, apud indoctum eruditus, apudgenerum, socer . dices enim, ut es homo facetus, adpersuaden sim concinnres, perfectus, politus e schola: Quid es, Caesariquod tesupplicationes toties decretae, tot dierunn, tant opere dele tent ψ in quibus homines errore.

ducuntur, quas diij negligunt; qui, ut noner diuin is ille dixit Epicurus, neque propith cuiquam esse solent, neque irati. non facies fidem scilicet, cum haec d putabis r tibi enim O esbe fuisse sidebit iratos .Vertes te ad aeteram scholam: disseres de trium-

232쪽

phor Quid tandem habet iste currus' quid uincti ante currum duces ψ quid simulacra opiorum ζ quid aurum ἰ quid argentum ἐquid legati in equis, O tri buni/ quid clamor militumἰ quid tota illapompa/jania sunt illa, mihi crede, delectamenta paene puerorum, apta replausus,vehi per urbem,cons ici uelle . quibus ex rebus iiihil eri, quo olidum tenere, nihil quod referre ad uoluptatem corporis possis. quin tu me uides,qui ex qua prouincia T. Flamininus, L. Tasillus, a Metellus, T. Didius, innumerabiles a linteui cupiditate commoti, triumpharunt, ex ea sic redii, ut ad portam Esquilinam Macedonicam lai ream conculcarim , ipse cum hominibus quindecim alme uestitis adportam Coelimontanam sitiens per uenerim equo in loco mihi libertus, praeclaro imperatori,domum ex hac die biduo ante coduxerat:qliae uacua si nonfuisset, in campo Martio mihi taberna culum collocas ematummus interea mibi Caesar,neglectis ferculis triumphalibus, domi manet, is manebit . rationes ad aerarium continuo , sicut tua lex

iubebat, detuli: neque alia ulla in re legi tuae parui . quas rationes si cognoris; intelliges nemini plus , quam mihi, litteras profuislier ita enim sunt perscri piae scite, O litterate, uiscriba, ad aerarium qui

eas retulit, perscriptis rationibus secum ipse, caput intra manu perfricans, commurmurςtris sit, , Ratio quidem hercle apparet, argentum hac tu oratione,non dubito, quin illum iam ad cenderem in currum reliocare polys. o tenebrae,s.llis lim, λ

233쪽

ORATIO

sordes,o paterni generis oblissimatern i uix memora ita nescio quid istud pactum,humile,demissum, sordidum inferius etia est , quam ut Mediolanensi praecotie, alio tuo,dignum esse uideatur. L. Crassus,homo sapictissimus nostrae ciuitatis, spiculis prope scrutatus est Alpes, ut, ubi hostis non erat, ibi triumphi caussesam aliquam quaereret. eadem cupiditate , uir summmo ingenio praeditus, C. Cotta,nullo certo hoste la- gravit.earum neuter triumphauit; quod alteri illum honorem collega,alteri mors ademit.Irrisa est abs te paullo ante M. Pisonis cupiditas triumphand a quate longe dixisti abborrere . qui, etiam si minus magnum bellumnserat,ut abs te dictum est tamen issi

honorem contemnendum non putauit. tu eruditior ,

quam Piso; prudentior,quam Cotta,abundantior c5silio,ingenio, apientia,quam Crassus , ea contemnis, qtiae illi idiotae, ut tu appellas, praeclara duxeyunt. quod si reprehendis,quod cupidι laureae fuerint , cum bella aut parua,aut nullagessent: tu, tantis nationibus subactis,tantis rebusgenis, minime stultum laborum tuorum,praemia periculorum inirtutis insignia contemnere debuisti. neque uero contempsisti,s, licet Themina sapientior sed os tuum ferreum senatus conuicio uerberari noluisti.Iam uides,quoniaquidem ita mihimet fui inimicus,ut me tecum copararem,m digressum meum, O absentiam, oe red tu ita loge tuo praestit Fe,ut mihi illa omnia immortalem gloriam dederint,tibi sempiternam turpitudznem inflixerunt. nunc etiam in buc quo diana,si

234쪽

dua, urbanaq. vita splendorem tram, gratiam, celebritatem domesticam, operam forensem, coὶ ilit ,

auxilium, audioritatem,sententiam senatoriam no bis, aut ut uerius dicam, cuiquam es in imo, ac de-steratissimo antelaturus 'Age,senatus odi te, qliodeum tu facere rure concedis,aspictorem, est proditorem non modo dignitatis, O auctoritatis,fed omnino ordini ac nominis saxuidere equites Renon pos simi,quo ex ordine,uirpraestatis us,L. Alius ente coisule relegatus: plebs Romana perditum cupit, in cuius tu infamiam ea,quae per latrones, per ser- Nos de me egeras, contulisti: Italia cundia exsecratur,cuius idem tu superbissime decreta,est preces repudiasti .fac huius odii tant ac tam uniuersi peric lum, si audes. instant psct hominum memoriam apparatissimi, magnificentis imiq. ludi, quales non modo

numquam fuerunt, si id ne quo modo fieri quidem pshac possint,p usso pabio suspicari. da te populo,

committe ludis. sibilum metuistabi sunt uestraesicholae ἐ ne acclametur ' ne id quidem est curare philosophi. manus tibi ne asserantur,times: dolor enim es matu, ut d putas: existimatio,dedecus,infamia,turpitudo, uerba, atque ineptiae. sed de hoc non dubitor non audebit accedere ad ludos.'conuiuium publicum non dignitatis caussa inibit: nisiforte,ut cum P. Cla, dio,boc est cum amoribus suis, cenet .sed plane animi sui caussa ludos nobis idiotis relinquet. solet enita in disputationibus suis oculorum o aurium delecta otioni abdominis uoluptates anteferre.nam quod uo

236쪽

tim appetitus: deditst in consuetudinem, Gut prosesus una uiueret, nec fere ab isto umquam dissederet. apud indoctos,sed, ut ego arbitror, in hominum eruditissimorum, O humanissmorum coetu loquor. audistis probes Io dici , philosophos Epicureos omnes res, qua sunt homini expetendae, voluptate metiri: re te an sycus, nihil ad nos: auis ad nos,nihil ad hoc tempus .s d tamen lubricum genus orationis,adoles enti non acriter intelligeti saepe praeceps.

itaque admissarius iste, ut atque audiuit a philosopho uoluptatem tantopere laudari, nihil expissatus es: sic suos synsus uoluptarios omnes incitauit, sic ad illius hanc orationem adhinnu', ut non magistrum uirtutis,std au torem libidinis a st illum inucntum

arbitraretur. Graecus primo distinguereatque diuidere illa, quemadmodum dicerentur: ete claudus, quo modo aiunt,pilam retinere: quod acceperat, i

Ilificari, tabulas obsignare uelle , Epicurum disim tum disere: O tamen di tum opinor, δε nullum bonum intelligere posse, demptis corporis uoluptat bus. quid multa j Graecus facilis ualde uenustus, nimis pugnax cotra sinatorem populi R. esse noluit. es autem hic, de quo loquor, non philosophia Dium, sed etiam ceteris sudi',quae fere ceteros Epicureos negligere dicunt popolitus . poema porro facit ita festiuum, ita concinnum, ita elegans, nihil ut feri possit argutius . in quo reprehendat eum licet ,s qui

uult, modo huiter, non ut improbum, non ut audacem, non ut impurum ,sed ut Graeculum, ut aspen

237쪽

tatorem, ut poetam. deuenit, aut potius incidit in istum eodem deceptus supercilio, Graecus, atque aduena, quo tam sapiens,, tanta ciuitas. reuocaresenon poterat familiaritate implicatus: O simul inconstantiae famam uerebatur: rogatus, inAitallis, coactus,ita multa ad ijtum de ino scripsit,ut omnes libidinesismuta supra, omnia cenarum, conlitisioris . genera,adulteria denique eius delicatissimis uersibus

expre sterit: in quibus, s quis uelit, po it istius,tamquam in 'eculo, uitam intueri. ex quibus multa a multis lecta, oe audita recitarem,nis uererer ne hoc ipsiumgenus orationis, quo nunc utor, ab huius loci

more abborreret: Osimul de ipso , qui scripsit, detrahi nihil uolo. qui fuisset indiscipulo comparado meliore fortuna,fortasse austerior, ct grauior esse potuisset sed eum casus in hanc constetudinem scribelli induxit philosopho ualde indignam; siquidem philosophia, ut fertur,uirtutis continet, osci,, bene uiuendi disciplinam: quam qui profitetur , grauissimam sustinere mihi persona uidetur . sed idem casus illum, ignarum quid pro teretur, cum se philosopbsi esse diceret,istius impruissimae,ac intemperatissimae pecudis coeno O sordibus inquinauit: qui modo res gestas consulatus mei cum laudasset;quae quidem laudatio hominis turpi mi mihi ipsi erat paene turpis ;non ulla tibi, inquit, inuidia nocuit, sed uersus tui . 2 imis magna poena te consule constituta est me malo poetae, e libero. Scripsisti enim, Cedant arma togae.Quid tu'Haec res tilafluctus ictos excitauit Athoc

238쪽

hoc nusquam opinor scriptu fuisse in illo elogio,. quod

te consule in sepulcro reipcincisum est,Velitis,iube tis, ut, quod M. Cicero uersum fecerit,sed quod uindicarit. ueruntamen,quoniam te non cristarchum fed Thalarimgrammaticum habemus, qui non notam apponas ad malum uersum, sed poetam armis persequare; scire cupio, quid tandem isto in uersu r prehendas, Cedant arma togae. Tuae dicis, inquit, togae summu imperatorem esse cessurum. Quid nuncte,asime, litteras doceam' non opus est uerbis, sedfusibus.non dixi hanc togam,qua sum amictus,nec amma ,scutum , i gladium unius imperatoris: sed, quod pacis est insigne, O oth toga,contra antem armma tumultus , atque belli ,' more poetarum locutus , hoc intelligi uolui, bellum, ac tumultum paci, alveotio concessurum.quaere ex familiari tuo, Graeco illo poeta: probabit genus ipsum,stagnoscet; neque te nihilsipere mirabitur. At in altero illo, inquit, haeres; Concedat laurea laudi. Immo mehercule habeo tibi gratiam. haererem enim,nisi tu me expedis ses. nam cum tu timidus ac tremens tuis ipse furacis simis manibus detrastam e cruetis fascibus lauream

ad portam Esquilinam abiecisti, iudicasti non modo amplis ae,sed etiam minimae laudi lauream comcessisse. atque ista ratione hoc tamen intelligi, scelerate uis', Pompeia inimicum mihi isto uersu esse factu; ut, si uersus mihi nocuerit, ab eo, quem is uersus offenderit,uideatur mihi pernicies es e quaesita. omit

to,nihil linum uersum pertinuisse ad illum; non fuisse

meum s

239쪽

' meum, quem, quantum potuissem, multis saepe orationibus scriptisq. decorassem, hunc uno violare uersu . sed siu ostensus primo: non ne compensabit cum uno uersiculo tot mea uolumina lavdmn suaru ς quod si es commotus; ad perniciem non cicam amici nia , non ita de sua laude meriti, non ita de rep. non consularis, nonsenatoris, non ciuis, non liberi, in ho minis caput ille tam crudelis propter uersum Disfiet' tu quidem, tu , apud quos, de quo dicas , intelligis e complecteris amplissimo1 uiros ad tuum Gabini scelus: neque id occulte: nam paullo ante dixisti, mem sis confligere,quos desticerem; non attingere eos, qui pluspossent, quibus iratus Ue deberem. quorum quidem quis enim non intelligἶt,quos dicasin quamquam non est una caussa omnium,tamen est omnium mihiprobata. me Cn. Pompeius, multis obsistentibus eius erga me Iudio,atque amori, semper dilexit, semper sua coniunctione dignissimum iudicauit, siem per non modo incolumem,sed etiam amplissimum,atque ornatismum uoluit essὸ.uestrae fraudes,vestrum scelus,usrae criminationes insidiarum mearum, illius periculorum, nefarie fictae , mal eorum, qui, familiaritatis licentia, suorum improbiginorum sermonum domicilium in auribus eius impulseu uestro collocauerunt, uestrae cupiditates prouinciarum esse cerant, ut ego excluderer, omnesque, qui me,qui ita lius gloriam, qui remp. saluam esse cupiebant, sermone, atque aditu prohiberentur. quibus rebus en

perfectum, ut illi plane suo Iare iudicio non liceret ;

240쪽

eum terti homines nonstudium eius a me alienassetur, sed auxilium. retardasent. 2 on ne ad te L. Lentulus,qtsi tum erat praetor,non Sanga, non L. TorqNatuspater, non M. Lucullas uenit s qui omnes ad eum, multiq. mortales, oratum M Albanum obsecratumq. uenerant, ne meas fortunas desereret cureip.salute coniunIIas . quos ille ad te, ad tuum

collegam remisit, ut cassam publicam susciperetis ,

ut adsenatum referretis :se contra armatum tribunum pl. sine consilio publico decertare nolle: consuli-ibus ex S. C. remp. defendentibus, se armasuscepturum. Eccpud infelix recordaris, quid responderis ἰ in quo illi omnes quidem,sed Torquatus practer cacros furebat contumacia res ons tui: triton esse tam fomtem, quam ipse Torquatus inconsulatu fuisset, aut ego: nihil opus esse armis, nihil contentione: me posse itisum remp seruare,sii cessisseeman initam caedem fore, si restiti sem. deinde ad extremum, neqlic se, neque gelierum, neque collegam suum tribreno pl. defuturum. Hic tu, hostis, ac proditor, alijs me inimiaciorem, quam tibi, debere esse dicis ζ ego C. Caesarem non eadem de rep.senses e, quae me ,scio: sed tamen, quod iam de eo, his audientibus, saepe dixi, me ille

sui totius consulatus, eorumq. honorum, quos cum

proximis communicauit ,socium esse uoluit, detulit, inuitauit, rogauit. non sum ego propter nimiam fortasse cons tantiae cupiditatem adductus ad caussam: non postulabam, ut ei carissimus essem, cuius ego be-

. neficiis quidum sententiam meam tradidisson . addu-

SEARCH

MENU NAVIGATION