M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

241쪽

o RATIO

Ba res in certamen te consule putabatur , utrum, quaesuperiore anno illege*Fιt, manevent, an rescinderentur. quid loquar plura ζ si tantum ille in me esese uno roboris, G uirtutis putauit, ut ea, quae ipse gesserat, conciderent,si exo reIlitissem: cur non ignoscam,si anteposuitsuam salutem meaeἐ sed praeter ta omitto . me ut Cn. Pompeius omnibus suis studiis, laboribus,uitae periculis complexus et, cum municipia pro me adiret, Italiae Iidem imploraret,P. Lentulo consuli,aud lorisalutis meae , si equens assideret, senatui jententiam praeIlaret, in concionibus non modose defetisoremsalutis meae, sed etiam supplicem

pro me profiteretur: huius uoluntatis eu,quem multum posse intilligebat, mihi non inimicum esse cognorat,socium ibi,est adiutorem C. Caesarem adiunxit. Iam uides me tibi non inimicum, scd hostem, illis, quos describis, non modo non iratum,sed etiam am cum esse debere . quorum alter, id quod meminero

semper,aeque mihi fuit amicus,ac sibi; alter,id quod obliviscaraliquando ,sibi amicior, quam mihi. deinde hoc ita sit,ut uiri fortes,etiamsi ferro inter se com minus decertarint, tamen illud contentionis odium simul cum ipsi pugna, armisq. ponant. atque me ille odissie numquam potuit, ne tum quidem, cum disside bamus . habet hoc virtus, quam tu ne de facie quidem nosti, ut uiros fortes lyecies eius, est pulchritudo etiam in hoste posita delectet .Equide dica ex animo, T. C.qtiod sentio, est quod uobis audientibus saepe iadia si mihi numqua amicus C.Caesarsuillit ,stu semper

242쪽

per iratus; δε astemaretur amicitiam meam, seseq. mihi implacabilem, inexpiabilemq. praeberet tameel, cum tantas res gessiet , gereretq. quotidie, non amicus esse non possem: cuius ego imperio non alpium uallum contra a oensum, transgresonemq. Gallorum, non Menifossam, gurgitibus illis redundant , Gemmanorum immanissmis gentibus obi cio, et oppono: perfecit ille, ut,s montes ressedissent, amnes exaruissent, non naturaepraesidio ,sed uicitoria sua, rebusq. gesis Italiam munitam haberemus. sed cum me expetat, diligat, omni laude dignum putet; tu me a tuis inimicitiis ad multatem reuocabisἰ sic tuis sceleribus reip. praeterita facta refricabis' quod quidem tu, qui bene nosses coniunctionem meam,C Caesaris, eludebas, cum a me, trementibus omnino labris, sed tamen, cur tibi nomen non deferrem, requirebas. quamquam, quod ad me attinet, 2 umquaminam imminuam curam inficiando tibi: tamen est mihi confiderandum, quantum illi, tantis reip. nego. ths,tantoq. bello impedito, o,homo amicissimusvio licitudinis,atque oneris imponam.nec de stero tame, quamquam languet iuuentus, nec perinde, atque debeat,in lauris,ogloriae cupiditate uersatur,futuros aliquos, qui abiectum hoc cadauer consularibus stoliis nudare non nolint,praesertim tam afflicto,iam in Armo,tam enervato reo; qui te stagesseris, ut timeres, ne indignus beneficio uidereris, nisi eius, a quo milpus eras , millimus extitisses. uero tu parum

243쪽

gesq. prouinciaequas quidem nos,non uestigi s od rarites ingressus tuos ,sed totis uolutationibus corpo ris cubilibus persecuti sumus. Notata a nobis sunt est prima illa scelera in aduentu,cum, accepta monia a mrrhachinis ob necem hospitis tui Platoris, eius istius domum euertisti, cuius sanguinem ad-- dixeras ; eumque ,seruis Jmphoniacis, O ali squ-neribus acceptis, timentem, O multum dubitan em

Et frmasti, Thessalonicam de tua uenire iussisti . qu me maiorum quidem more supplicio affecisti, cimi miser ille securibus hos itis sui ceruices subjω-

regestiret: sed ei medico, quem tecum eduXeras, imperari ut uenas hominis incideret. cum iidem tibi etiam accessiofuit ad necem Platoris Pleuratus,eius comes, quem necasti uerberibus, summa senectute confestum. Idemq. tu Rabocentem, Bessicaegentis principem, cum te trecentis talentis regi Cotto uendidisses, securipercussisti; cum ille ad te legatus in castra uenisset,'tibi magna prasidia, auxilia a

Bessis peditum equitumq. polliceretur: neqMe eum folim , sed etiam ceteros legatos, qui simul uenerant: quorum omnium capita regi Cotto uendi Lyti.Dense letis,quae natio semper obediens huic imperio,etiam. in illa omnium barbarorum de sentione Macedonica. e. Sextium praetorem tutata est,nefarium bellum,et

crudele intuli lii: eisq. cu fidelissimis sociis uti posses ,

hostibus uti accerrimis maluisti. ita perpetuos defensores Macedoniae, vexatores, ac perditores effecisti iuectigalia nonra perturbarunt; urbra ceperunt; ua 'istarunt

244쪽

starunt agros , socios nostros in seruitutem aia m. Funt familias arripuerunt; pecus abegerunt; Thessa' Ionicenses, cum oppido des erassent, mrenire arcem coegeruiit. A te Iouis Velpurifanum antiquissimum barbarorum, sanctismum, direptum est. Tua scelera di3 immortales in nostros milites expiauerunt.quicum uno genere morbi affligerentur; neque se recreare quisquam posset, qui semel incidisset: dubitabat nemo, quin uiolati hos ites, legati necati, pacati atque socii nefario bello lacessiti,fama uexata hanc tun. tam et icerent vanitatem. Cognoscis ex particula parua scelerum,et crudelitatis tuae genus uniuersum uid auatitiae, quae criminibus infinitis implicata est,summam nunc explicemingeneratim ea, quae maxime nota sunt, dicam . ton ne sestertium centies, O octogies, quod, quas uasari3 nomine, in uenditio ne mei capitis adscripseras,ex aerario tibi attributu, Ilymae in quaestu reliquisti/2 On ne,cum C C talenta tibi Apolloniatae semae dedisseisi, nepecunias creditassoluerent, ultro Fufidium, equitem hominem ornati mum, creditorem debitoribus suis addixi-sii 2 Unne, hiberna cum legato, praefecitoq. tradididisses, euertisti miseras funditus ciuitates quae noni solum bonis sunt exhaustae,sed etiam nefarias libidinum contumelias, turpitudinesq.subierunt. Qui mo 'dus tibi fuit frumenti aestimandi qui honorar8δ quidem potetit, ut, O metu extortum, honorari&m n0-. minari . quod cum peraeque omnes, tum acerbiblime

245쪽

ea fien'. unus tu dominus, unus aenimator, uno uenditor tota inprouincia per triennium frumenti omnis fuisti. Quid ego rerum capitalium quaestiones , reorum patitiones, redemptiones, acerbissimas damnationes , libidi Ui imas liberationes proferam in tantum locum aliquem cum mihi notum senseris , tecum ipse licebit, quot in eo genere, O quan ta sint crimina , recordere. Quid j illam armorumcjicinam ecquid recordaris in cum, omni totius prouinciae pecore compulso, pellirem nomine omne qllaesum illum domesticum, paternumq. renouaslguid raes enim grandis iam puer, bello Italico repleri quaesu uestram domum, cum pater armis faciendis tuus

praefuisset. Qid c uectigalem prouinciam , ingulis

rebus, quaecumque uenirent, certo portorio imposito , seruis tuis publicanis a te factam esse meministiluuid ζ centuriatus palam uenditos ψ per tuum seruulum ordines assignatos/Quid' stipendium militibus per omnes annos a ciuitatibus, mensis palam propositis, esse numeratum in Quid illa in pontum prosi . Clio ,inconatus tuus ρ uuid debilitatio, atque abi mo animi tui, Macedonia praetoria nunciata, cum tu, non solum quod tibi succederetur,sed quod Gabianio non succederetur,exsanguis, mortuus concidi-yii uid quaestor aedilicius reiectus,praepositus legatorum tuoru turpismus,optimus abs te quisque uiolatus ζ tribuni militum non recepti ρ M. Baebius, uir

fortis, interfectus iussu tuo ἐ Quid, quod tu toties, dimens acdserans rebus tuis, inuerilibus, lamen-

246쪽

tis, iacuisti ψ quod populari illisacerdoti sexcentos ad bestias amicos sociosq. misisti id, quod, cum sustentare uix posses maerorem imm,doloremq. decessionis, Samothraciam te primum,inde Tharsam cum tuis teneris saltatoribus cum Antobulo , Athamante, o Timocle,formosis statribus, conti listi ἐ myd, cum inde te recipiens, in uilla Euchadiae, quae fuit uxor Exegisthiacuisti maerens aliquot dies, atque inde obsoletus Thessalonicam, omnibus inscieutibus, nodisq. uenisi qui cum concursum ploram lium, ac tempestatem querelarum ferre non possies , in opidum deuium Beroam perfugisti: quo in opi

do cum tibi spe falsa, quod cbarium non esse

successurum putares, animos rumor inflasset, quo te modo ad tuam intemperantiam scelerate innovasti e Mitto aurum coronarium, quod te diutissime torsit, cum modo uelles, modo nolles. lex enim generi tui Odecerni, O accipere uetabat, nisi decreto triumpho. in quo tu,accepta tame, o deuorata pecunia Vtini.

chorum, centum talenta euomere non poteras, uocabula tantum pecuniarum, genera mutabas. Mitto diplomata, tota in prouincia passim data: mitto

numerum navium,summamq. praedae: mitto rationem eranti imperatiq. menti mitto ereptam liberitatem populis, acsingulis, qui erant assesti praemiis nominatim: quorum nihil est, quod non sit lege Iulia, ine feri liceat, sanctu diligenter. Aetoliam, qliae procul a barbaris disiun ta gentibus, in sinu pacis posita,medio fere Graeciae gremio continetur,opoe-

247쪽

na , o furiasociorum, decedens miseram perdidisti

Ar moan Thracum, 'opactum, ut modo tute in dicasti , nobiles urbes , atque plenas, fateris abhoiasibus esse captas: quibus autem hostibus ζ nemptis ,

quos tu Ambratiae sedens, si rimo tuo aduentu ex o pidis Aurinarum, atque Dolopum demigrare, in aras focos relinquere coegi)li. Hoc tu in exitu, praeclare imperatoricum tibi ad pristinas clades a cessiosuisset Aetoliae repentinus interitus, exercitis dimisisti,neque ullam poenam,quae tanto focinori d heretur,non malairii subire,quam numerum tuorum militum , reliquiasq. cognoscere . Atque ut duorum

Epicureorum similitudinem in re militari, imperioq. uideatis : Albutius, cum in Sardinia triumphasset, 'mae damnatus est: hic, cum similem exitum exspectaret, in Macedonia trophaea posuit; eaque, quae bellicae laudis ut loriaeq. omnes gentes insignia, monumenta essee uoluerunt,noster bis praeposterus imperator amissporum opidorum, caesarum legionum , prouinciae praesidio et reliquis militibus orbatae, ad sempiternum dedecus sui generis , nominis , indi

vi constituit. Idemque, ut esset quod in basii trophae, rum inscribi, incidiq. posset , mrrhachium ut uenit decedens , obsessus en ab i s ipsis militibus, quos , paresso ante Torquato respondit , beneficis caussa ab sieesse dimissos. quibus cum iuratus assi masset, se, quae

deberentur , postero die persoluturum domum se abdidit: inde nodie intempesta , crepidatus , veste sese nisi , nauem conscendit, Brundisiumq. vitavit, edi 'ultimas

248쪽

IN L. PISONE M. Ia

ultimas Adriani maris oras petiuit: cum laterim

tbrrhachi, milites domum, in qua inum esse arbia

trabantur , obsidere coeperunt, cum latere hominem putarent, ignes circumdederunt. quo metu commoti 'rrhachini, profugisse noctu crepidatum in peratorem , indicauerunt. illi autem Itatuam si persi item,quam stare celeberrimo in loco uoluerat, ne suauissimi hominis memoria moreretur, deturbant , affigunt, comminuunt, dispant .sic odium , quod in ipsum attulerant, id in eius imaginem, acmmulacrum profuderunt. Quae cum ita ni; non dubito, quin , cum haec , quae extasiunt, nosse uia deas, non exi limes, mediam illam partem, ct tumbam flagitiorum tuorum mihi esse inauditam. 2Vibi es, quod me hortere; nihil est, quod inuites: admoneri me satis:admonebit autem nemo alius, nis reip. tempus: quod mihi quidem magis uidetur, quam tuumquam arbitratus es, appropinquare. ecquid vi des, ecquid sentis, lege iudiciaria lata, quos posthac iudices mus habituri ζ non aeque legetur, qui1 quis uoluerit; nec, quisquis noluerit, non legetur. nulli coni cientur in illum ordinem, nulli eximentur: non ambitio ad gratiam, non iniquitas adsimulationem connitetur. iudices iudicabunt ij. quos lex ipsa, non quos hominum libido, delegerit. quod cum ita sit; mihi crede, neminera inuitus inuitabis: res ipsa, O reip. tempus aut me ipsum, quod nolim, aut alium quempiam aut multabit, aut dehortabitur . Equidem, ut paullo ante dixi, aron ea m supre

249쪽

plicia esse in hominibus existimo, quae fortasse ple

rique, damnationes , expulsemnes, neces: denique nullam mihi poenam uidetur habere id, quod accide- Te innocenti, quod forti, quod sapienti, quod bono uiro, ciui poten. damnatio ina , quae in te lagi tatur, obtigit P. Bytilio, quod 'ecimen habuit haec ciuitas innocentiae et maior mihi iudicum,in reip. poena illa uisa est, quam utilj . L. Opimius elestus est e patria Gqκ ex praetor,et cosui maximis remp. sericosis liberarat: non in eo, cui DIIa est iniuria,ed ii se , qui fecerunt ,sceleris, ac conscientiae po remansit. ac contra bis catilina absolutus: emissus etiam ille audior tuus promticiae, cum stuprum Bonae deaepuluinaribus intulisset: quis fuit in tanta ciuitate, qui illum incesto liberatum, non eas, q ita iudicarunt, pari scelere ad strictos arbitrametur eo nego exstectem, dum de te quinque o sieptuaginta tabellae diribeantur' de quo iam pridem omnes mortales omnium generum , aetatum, ordinum iudicauerunt. quis enim te aditu, quis ullo ho-- nore, quis denique communi salutatione dignum putet ρ omnies memoriam constulatus tui, fanta , mo- res,faciem denique, ae nomen a rep. detestantur. legati, qui una fuere, alienati: tribuni militum inimici: centuriones, Osi qui ex tanto exercitu rei

qui milites exinunt, non dimissi abs te,sed dissipati,

te oderunt, tibi pestem exoptant, te execran turchaia exhausta, Thessalia uexata, laceratae Athe- Hrrhachiu, Apollonia exinanita, Ambra

250쪽

cia direpta, Parthini O Bullienses illus, Epirus emcisa: Locri, Phocii ,Boeotis exuisti: Acarnania, Amp.bilochia , Perrhebia , Athamanumq. gens uendiata: Macedonia condonata barbaris .' Aetolia amisesa ἰ Dolopes, sinitimiq. montani oppidis,atque agris exterminati: ciues qui in iis locis negotiantur, te unum,solum,suum depeculatorem, uexatorem, praedonem, hostem uenisse sensierunt. ad borum omnium iudicia tot, atque tanta, domesticum iudicium accessit sententiae damnationis tuae, occultus aduentur, furtivum iter per Italiam, introitus in urbem deserintus ab amicis,nullae ad senatum eprouincia litterae, nulla ex trinis aestiuisgratulatio,nulla triumphi mentio: non modo,quid gesseris,sed ne quibus in locis quidem fueris, dicere audes. Ex illo fonte O seivinario triumphorum cum arida folia laureae retulisses, cum ea abiecta ad portam reliquisti; tum tu ipse de te ,fecisse uideri pronunciarii. qui si nihil gesseras dignum

honore, ubi exercitus in ubi sumptus c ubi imperium lubi illa uberrima supplicationibus triumphisq. pr uincia ἐδε autem aliquid sperare uolueras; si cogitaras id, quod imperatorii nomen, quod laureati fasces, quod illa trophaea,plena dedecoris. O risus, te commentatum esse declarant: quis te miserior, qAir. te damnatior, qui neque scribere ad senatum, a te bene remp. esse gestam, reque praesens dicere ausus es ἰAn tu mihi, cuisemper ita persuasum fuerit, non e uentis,sed adlis cuiusque fortunam ponderari, nemque in tabellis paucorum iudicum,sta in sententiis

mnium