M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

발행: 1565년

분량: 626페이지

출처: archive.org

분류: 로마

281쪽

ORATIO

domus C. Caesaris, clarissimi, O fortissimi uiri,

per multas noctis horas mmciabatur: nemo audierat tam celebri loco, nemo senserat: tamen au disbatur . non poteram Cn. Pompeium, pracst rtissima uirtute ciuem, timidum sul icari: dilige tiam, tota rep. suscepta, nimiam nullam putaban is Frequenti mo senatu nuper in Capitolio senuior inuentus est, qui Milonem cum telo esse dit ret . . nudavit se in sanctis o templo; quoniam vita ta - hs O ciuis, o uiri fidem non faciebat, nisi, eo tacente, res ipsa loqueretur. Omnia falsa , atqηοῖ insidiose ficta comperta sunt: cum tamen, si memtisitur etiam nunc Milo, non hoc iis Clodianum crimen timemus, sed tuas, Cn. Pompei, cie enim iam appello ea uoce, ut me audire poss9 tuas ,

inquam, suspiciones perhorrescimus . si Milonem

times ; se hunc de tua alta nefarie, aut nunc cogitare , aut molitum aliquando oliquid putas; sItaliae delectus, ut non nulli conquisitores tui dictitant, si haec arma, si Capitolinae cobortes, si excubiae, si uigiliae, si delecta inventus, quae t um corpus domumq. custossit, contra Milonis impetum armata est, atque illa omnia in hunc num instituta, parata, intenta sunt: magna in hoc certe uis, o incressibilis animus, O non senius uiri uires , atque opes indicantur ;siquidem in hunc unum Opraestantissimus dux electus, O tota res'. armata est. sed quis non intelligit, omnes hi reip. partes aegras,ola botes , ut eas his armissa res

282쪽

PRO T. ANNIO MILONE. I I

sanare confirmare esse commissas' quo si Miloni locus datus esset; probasset pro Oho tibi ipsi, --nem umquam hominem homini cariore fuisse, quam te bi; nullum se umquampericulum pro tua dignita refugisse;cum illa ipsa taeterrima pestes issime pro tua gloria contendi se; tribunatum suum ad alutem meam,quae tibi care a fuisset, consili s tuis bernatum se a te postea defensunt in periculo capitis diutum in petitione praeturae; duos se habere semper amicissimos sperasse, te tuo beneficio, me uo. uuae

non probaret; si tibi ita penitus insed set ina su

cio, nulla ut euelli modo posset; si denique Italia a det tu, urbs ab armis sine Milonis clade numquam effet conquietura: nae iste haud dubitans cessit et patria, is, qui ita natus est, O ita consueuit: te, Magne,iamen attestaretur, quod nunc etiam facit: Vide, quam sit uaria uitae,commutabilisq.ratio, quam uaga, lubilisqGortuna,quantae in delitates in amicis,quam ad tempus aptae Alationes,qucitae in periculis fugae proximorum,quantae timiditates.erit, erit illud probe Io tempus= Oslucescet aliquando i te dies, cu tu,salutaribus ut spem,rebus tuis ,sed Drtasse motu aliquo communium tempora immutatis , qui quam crebo accidat, experti debemus scire, in amicissimi beneuolentiam,c grauismi hominis si dem, O unius post homines natos fortissimi uiri magnitudinem animi desideres.Quamquam quis hoc credat, . Pompeium uris blici aiorum, rei den que publicae peritissimum, cumsenatus ei commise-

283쪽

rit,ut uideret, ne quid res'. detrimenti caperet; quo uno uersiculo satis armati semper consules fuerunt e . tiam nullis armis datis ; hunc exercitu, hunc dele is dato iudicum exstectaturum fulse in eius consilijs ii dicandis,qui uel iudicia ipsa tolleret/satis iudi atum est a Pompeio falso illa conferri in Milonem, qui legem tulit, qua,nt ego sentio, Milonem absolui oporteret ; ut omnes confitcntur, liceret. quod uero in illo. Ioco atque in illis publicorum praesidiorum copiis circumfusus sedet,satis declarat, non se terrorem in sesere uobis , quid enim minus dignum, quam cogere ,

ni uos eum condemnetis, in quem animaduertere ipse O more maioru, et suo iure possetἰ sed praesidiose,ut intellegatis, contra benervam concione illam, licere uobis,quod sentiati libere iudicare. Psic uero me, iudice', Clodianum crimen mouet: nec tamseum demens,lamq. uenri sensus ignarus,atque expers,lit

nesciam, quid de morte Clodii sentiatis. de qua si

iam nollem ita diluere crimen, ut dilui; tamen impune Miloni palam clamare,atque mentiri gloriosie liceret: Occid occidi, non Sp. Melium,qui annona levanda,ianturisq. rei familiaris, quia nimis ample Ii plebem putabatur, insulicionem incidit regni appetem di non Ti. Gracchum, qui collegae magi ratum perseditionem abrogauit; quorum interbe tores implerunt orbem terraru nominis sui gloria; sed eum, cauderet enim dicere, cum patriam periculo suo liberasse fel 9 cuius nefarium adulterium in puluinaribus san-

cuius

284쪽

euius supplicio senatus fossemnes religiones expian dassaepe censuit; eum, τουπη cum sorore germana net farium stupri fecisse, L. Lucullus ruratusse, γυ- Lbonibus habitis, dixit comperil se, eum, qui ciuem ,

, quem senatu quem populus,quem omnes gentes ur bis,ac uitae ciuium conseruatorem iudicabunt, feruorum armis exterminauit; eum, qui rein dedit, ad Uit, orbem terrarum quibuscum uoluit partitus est;

eum, qui, pluribus caedibus inforofactis , si gulari uirtute O gloria ciuem domum ut O armis compu- . lit; eum,cui nihil umquam nefas fuit nec in facinore, nec in libidine; eum,qui aedem I moharum incedit, tit me oria publicae recensitonis, tabulis publisis impressam,extingueret;eum denique, cui iam nulla lexerat,nullum ciuile ius, nulli po pessionum termis qui non calumnia litium,no inlusis vindicissac ac Metis alieno fundos,sed castri exercitu, ignis inferendis petebat ; qui non solum Etroscos, eos enim penitus contempserat sed hunc Cn. Pomptium,uirhmi fortissimum, atque optimum ciuem, iudicem nostru, pellere pospessionibus armis, Irrisq. conatus es; qui cum archae Iis, decempedis uillas multorum, hortosq. peragrabat; qui Ianiculo, Alpibus spem possessionum terminabat suarum; qu cum ab equite splendidissimo, O forti uiro, T. Paccanio non impertrasset, ut insulam in lacu Pretio uenderet, repente

lyntribus in eam insulam materiam,calcem, ementa, atque arma conuerit pominoq. trans ripam in-lle Iante, non dubitauit acificium exstruere in alte

285쪽

no; qui huic T. Furfanio, cui uiro di immortales quid enim de muliercula Sanctia, quid de adolescense Apronio dico e quorum utrique mortem est minitatus , ns sibi hortorum possessione ce pisset θ sed ausum dite Furfanio dicere, seisibi pecuniam , quantam poposcerat, πρn de isset, mortuam se in domμm eius illaturum quainuidia huic e set tali uiro conflagrandum. qui Appium statrem, hominem mihi contu ZIum delissimagratia, absentem de po sessionesvydilt deiecit ,1 qai parietem c per uestibulum sisyris instituit ducere, sic agerefundament ut sororem non modo uestibulo priuaret ,sed omni aditu, limine. quam haec quidem iam tolerabilia uidebantur: aequabiliter in remp. in priuatos, in longinquos, mpropinquos, in alienos, in suos irruebat sed nescio quo modo iam usu obduruebat, percalluerat ciuitatis incredibilis patientia. quae uero aderant iam, O impendebant, quonam modo ea aut depellere potuissetis,aut ferre imperium, se id ille nanctus esset ζ omit

to socio exteras nationes,reges,tetrarchas: vota γ

xum feceratisint in eos se potius mitteret,quam in ussinas possesones,vestra te tabuestras pecunias. pec nias ico j a liberis mediusfidius,stconiugibus ue' His numqua ille irenatas suas libidines cohibuisset ingi haec putatis,quae patet, 'ae nota omniblis, quae tenentur ζ seruorum exercitus illum inurbe conscriprurum fuisse, per quos totam remp. resq. pri satas omnium pos eret. Quamobrem ,si cmentum

286쪽

so, atque audite ciues: P. Clodium interfecit: eiurem rores, quos nullis iam legibus 9 nullius iudicise stam. nare poteramus, hoc ferro, hac dextera a ceruibus uestris repuli: per me unum essessitum est, ut ius , aequitas, leges, libertas, pudor, pudicitia in ciuitate manerent: enimuero timendum, quonam modo id a -ctum ferret ciuitas: nunc enim quis est, qui non pro . bet ψ qui non laudet ' qui non unum po se hominum memoriam V. Annium plurimum reip. profuisse ' maxima laetitia populum cunctam Italiam, nationes omnes assetisse est dicat,insentiat ἐqueo, vetera illa populi quanta fuerint gaudia, iudicarer multas tamen iam summorum imperat rum clarissimas uictor ias aetas nostra uidit; quarum nulla neque tam diuturnam attulit laetitiam, nec tax 'tam.m date hoc memoriae, iudices.spero multa vos

liberosq. uestros in rep. bona esse uisuros. in his Mulis ita semper existimabitis, uiuo P. Clodio nihil horum uos uisuros isse iis e maximam, , quemai modum confido uerissimam adducti sumus, hunc ipsum annum, hocstummo uiro consule, concussa homianum licentia, cupiditatibus fractis, legibus, ct iudici s constitutis, salutarem ciuitati fore. num quis igitur in tam demens, quihoc, P. Clodio uiuo , conti gerepotuisse arbitretur φ quid' ea, quae tenetis, pr uata , atque uestra, dominante homine furiosio quod

ius perpetuae possessionis habere potuissentζ qn tia

meo,iudices,ne odio inimicitiarum mearum instam tus ibentius haec in illum euomere videa quam uerius.

287쪽

- . etenim etsi praecipuum esse debebat; tamen is E communis erat omnium ille hostis, ut in communi odio paene aequaliter uersaretur odium meum.no po tes dici satis , ne cogitari quidem , quan tum in illo scelleris, quantum exiti fuerit . quin sic attendite, miliaces. nempe haec est qliaestio de meritu P. Clodij. δε-gite animis e liberae enim sunt cogitationes nonhrae , est,quae volunt dic intuentur si ea cernimus,quae uidemus : fingite igitur cogitatione imaginem huius c5

dicionis meae, si possem escere ut Milonem absoluatis ,sed ita ,si P. Clodius reuixerit. 'id uultu ext musiEquonam modo ille uos uiuus ascere qui mortuus inani cogitationepercust uias ipse Cn.Pompeius, qui ea uirtut ac fortuna est,ut ea potuerit semper,quae nemo praeter illum; si is, inquam,potuisset, 'ut quaestionem de morte P. Clodij ferre, sc ipsum ab inferis excitare: utrum putatis fa Iurum fuisse ἐ tiamsi propter amicitiam uellet illum ab inferis reno 'care,propter remp.non fecisset.Eius igitur mortis sedetis ultores, cuius uitam si putetis per uos restitui phsie, nolitis: O de eius nece lata quaestio est,qui si eadem lege reuiuiscere posset, lata lex numquam esset. huius ergo interse tor non esset etiam colendo ab iis

impetraturus, ne poenam timeret, quos liberalisset Graeci homines, deorum honores tribuunt ijs uiris, quI 0ranos necauerunt.qzae ego uidi Athenis quae aliis in urbibus Graeciae ζ quas res diuinas talibus institutas uiris ζ quos camusζ quae carmina prope ad immortalitatem, . religionem,oe memoriam con ' secrantur.

288쪽

PRo T. ANNIO M I L ONE I scrantur. uos tanti conseruatorem populi, tantι sceleris ultorem non modo honoribus nullis ascietis sodad supplicium rapi etiam patiemini Q confiterctur,. confiteretur, inquam, fecisseet,est magno animo, o libenter ,sefecisse libertatis omnium caussa quod certe ei non confitendum modo fuisset, uerum etiam praedicandum. etenim si id non negat, ex quo nihil pe- tit, nisi ut ignoscatur: dubitaret id fateri, ex quo Gliampraemia laudis essent petenda nisi uero gratius . putat esse uobis , uise capitis, quam uestri ordinis , defensorem fuisse is cum praesertim in ea conse pones grati esse uelletis, honores assequeretur ampltissimos; si factum uobis non probaretur, c quamquam qui poterat salus sua cuique non probari ψ sed tamens mi sfortissimi uiri uirtus ciuitasgrata cecidisset, ma

gno animo, connantiq. cederet ex ingrata ciuitate.

iram quid esset ingratius, quam laetari ceteros, lugere eum solum, propter quem ceteri laetaretur ζ quamquam hoc animo Iemper omnes fuimus in patriae proditoribus opprimendis, ut, quoniam nostra futura essetgloria,periculum quoque, est inuictam nostram putaremus. nam quae mihi contribuenda laus e et ipyi , cum tavium in consulatu meo pro uobis, ac liberis uestris ausus essem, se id, quod conabar ,sine Maxia .reis dimicationibus meis me esse ausurum arbitraret ἐquae mulier sceleratum ac periculosium ciuem occidere non aviaret, si periculum non timeret ψ propo- sta inuidia, morte, poena , qui nihilsegnius remp. ,

defendit, is uir Wreput dus es. populi grati en,

289쪽

praemi s assicere bene meritos de rep. ciues; uirisor. tis,ne supplici,s quidem moueri,ut fortiterfecissepaeniteat . quamobrem uteretur eadem confessione T.

Amilis, qua Ahala,qua P ica,qrea Opimius , qua Marius, qua nometipsi: est, grata res'. esset aetaretur; si ingrata, tamen ingraui fortuna conscientia sua niteretur. sed huius benefici gratiam, iudices , fortuna populi est uestra felicitas,odis immortales bi deberi putant. nec uero quisequam aliter arbitrari potest, nisi qui nullam uim caelestem existimat, numen ue diuinum; quem neque imperii uestri magnitudo', nequesol ille, nec cael est ignorum motus, nec uicis udines rerum,atque ordines mouent, neque, id, quod maximum est, maiorum sapientia , qui sacra , . qui caerimonias , qui auspicia est ipsi fandiissime coluerunt , est nobis suis posteris prodiderunt .es, spro fidio illa uisneque in his corporibus, atque in hac imbecillitate nostra inest quiddam , quod uigeat, O

sentiat, O non inest in hoc tanto naturari tam praeclaro motu.nisi forte iccirco esse non putant, quia non apparet, nec cernitur: perinde quasi nostram ipsum mentem, qua sapimus, quaprouidemus, qua baec φ' fa agimus , ac dicimus , videre , aut piarie, qualis , aut ubist,sentire possmus. ea uis, ea est igitur, quae saepe incredibiles huic urbi felicitates, atque opes attiuit; quae illam perniciem extinxit, ac sust sit ; cui primum mentem iniecit, ut vi irritare ,fe roq. lacessere fortissimum uirim auderet , uincer

' tui q. ab eo , quem se uicisset, habiturus esset impi

nitatem.

290쪽

nitatem, licentiamsempiternam. non est humano consilio, ne mediocri quidem, iudices , deorum immortalium curares illaperfecta: religiones mehercule ipsae . araeque,cum illam bellua cadere uid runt,coimmouis ese uidentur,oe ius in ιllo suum retianuisse. uos enim Albani tumuli, atque luci, uo i, quam , imploro, atque obtestor , uosq. Albanorum obri tire arces acrorum,populi R ociae, aequales,

quas ille praeceps amentia,caesisprobatisq. anctissimis lucis, subnructionum insanis molibus oppresserat: uestrae tum ara estrae' 'eligiones uiguerunt uectra uis ualuit, quam ille omniscelerepolluerat: tuq. ex tuo edito monte, Latialis fans te Iupiter, cuius tiale lacus, nemora , nesq.saepe omni nefario stupro, scelere macularat, aliquando ad eum puniendum oculos aperuisti: uobis illae, nobis, uestro in con ye-ἱtis, serae, sed iustae tamen, debitae poenae solutae sunt. nisi sorte hoc etiam casu DEIum Esse dicimus,ue ante ipsum sacrarium bonae deae,quod es in fundo T. Sexti Galli,in primis honesti,et ornati adolescentis ,

ante ipsam,inqream,Bonam deam,cum proelium commisi bet, primum illud uulnus acceperit,quo taeterrimam mortem obiret; ut non absolutus iudicio illo nefario uideretur,sed ad hanc insignem poenam reseruatus.' ec vero non eadem ira deorum hanc eius sateia

litibus iniecit amentiam,ut sine imaginibus , ne cautu , ine ludis, ne exequiis, sine lamentis, sine la dationibus, ne funere, oblitus cruore, Oluto,st liatus illiussi premi diei celebritate, quam concedere

SEARCH

MENU NAVIGATION