M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

301쪽

pi Vedius esset: tamen non debuit is,qui dabat quo iula,qui accipiebat, consumere quaerere. non enim latroni,sed regi credidit, nec regi inimico populi ' edei,cuius reditum consuli datum a senatu uidebat , nec ei regi,qui alienus ab hoc imperio esset,sed e quicum foedus feriri in Capitolio uiderat . quod si creditor iuculpa sit, non qui improbe credita pecunia usus: damnetur is, qui fabricatus gladium AE, O uendidit; non is,qui illo gladio ciuem aliquem interemit.mamobrem neque tu,C. Memmi, hoc facere debes, ut senatum, cuius auctoritati te ab adolescentia dedisti, in tanta infamia uersari uelis; neque ego iis,quod nouagitur, defendere. Po' i enim caussa, quaecumqueen, seiunota a senatu es. quod si item a Gabinio se iuncitam ostendero; certe ,quod dicas, nihil habebis .en enim haec causa, quo ea pecunia perueneri quasi quaedam appendicula caussae iudicatae, atque da mnatae.sunt lites aenimatae A. Gabinio: nec prae des dati, nec ex eius bonis, quanta summa litium

fuisset, a populo recipi, lex aequa est. iubet lex Iulia persequi ab iis, ad quos ea pecunia, qtsam is ceperit, qui damnatus sit , peruenerit.si est hoc nouum in lege Iulia,sicuti multa sunt seuerius scripta, quam in antiquis legibus, O sanctius iudicata ;sane etiam consuetudo huius generis iudiciorum noua. sin hoc totiadem uerbis translatum caput est, quot fuit non modo in Cornelia, sed etiam ante in lege Seruilia: per deos immortales, quid agimus , iudices, aut quem hunc morem nouorum iudiciorum in remp. inducimus ἐerat

302쪽

erat enim haec consuetudo nota uobis quidem omni bus,sed, si usus magister est optimus, mihi debet elenotissima. accusam de pecuniis rhpetundis: iudex sedi praetor quaesiiuudefendi plurimos inulla pars,quae aliquam facultatem dicendi asserimpost et , non mea fuit. ita contendo,neminem umquam, quo ea pecuaeia peruenisset,caussam dixisse,qui in aestimantis litibus appellatus non esset. in litibus autem nemo appellabatur , nisi ex tenim dictis, aut tabulis priuatorum, aut attonibus ciuitatum. itaque in inferendis litibi sudisse solebant,qui aliquid de se uerebantur: est, cum erant appellati , si uidebatur , Ilatim confra dicere solebant : in ejus temporis recent inuidiam pertimuerant , respondebant postea: quod cum fecissent, permulti saepe uicerunt. hoc uero nouum est, ante hoc sempus omnino inauditum. in litibus Postumi nomen in nusquam: in litibus dico in modo uos jdem in Gabinium iudices sedistis: num quis tentis Fostumum appellauit Meriis autem num accusator ψnum denique toto illo iudicio Postumi nome audistis e non igitur reus ex ea causset, quae iudicata est , redundat Postumus ,sed est arreptus unus eques de pecuniss repetandis reus: quiban tabulis ' quae in iudicio' a Gabinio recitatae non sunt: quo teste ' a quo tum appellatus nusquam est: qua appellatione litium' in qua Tostumi mentio facta nulla est: qua lege ' qua non tenetur. Hic iam, iudices, uenri consilii res est, ue- si uesapientiae: quid deceat vos,non quantum liceat nobis, spectare debetis . si enim, quid liceat, quae-

. ritis:

303쪽

ritis: potestis tollere e ciuitate, quem uulais: tabella eLl,quae dat potestatem,occultat eadem libidinem cuius conscientia nihil cst, quod quisquam timeat, si non pertimescat suam. ubi est igitur sapientia iudicis ' in hoc, ut non solum, quid possit, sed etiam, quid debeat, ponderet; nec, quantum sbi permi num, me minerit solum,scit etiam quatenus commii sit. datur tibi tabella iudici, qua lege ἰ Iulia de pecuniis repetundis . quo de reo de equite I . at iste ordo lege ea non tenetur. illo, inquit, capite, quod erat in Post Mum, quod in Gabinium iudex esses, nihil Gabinio datum, cum ly eum lites adlimarentur ' at nunc audio. reus igitur TUAmus es ea lege, qua non modo ipse, sed totus etiam ordo solatus, ac liber es. hic ego nunc non uos prurs implorabo,equites quorum ius iudicio tentatur, quam uos senatores, quoi ima tur fides in hunc ordinem: quae quidem cum saepe ante, tum in hac ipsa caussa nuper est cognita . nam cum, optimo pracstantissimo consule, Cn. Pompeio de hac ipsa quaestione referente, existerent nonnullae,sed perpaucae tame,acerbacsentctiae, quae ceserent, ut tribuni, ut praefecti, ut scribae, ut comites omnes magistratuum lege hac tenerentur: uos, uos , inquam , ipsi, O senatus frequens restitit, est Famquam tum propter multorum deli ta etiam ad innocentium periculum tempus illud exarserat tamen, cum odium non renitaueretis, huic ordini igne nouo

subi ci non minis . hoc animo igitursenatus.quid uos xquites quid ta dem estis HIuri Glaucia solebat, homo

304쪽

homo impurus, sed tamen acurus , populum monere, ut,cum lex aliqua recitaretur, primum versum attenderet: si esset, didiator,consu, praetor,magister equitum, ne laboraret, sciret nihil ad se pertinere: sinantem, qMicumque post hanc legcm, videret, ne qua

noua quaestione alligaretur. 2 unc uos equites uia dete .scitis me ortum e uobis, omnia semper senses se prori obis: nihil horum sine magina cura, 'summa caritate heriri ordinis loquor: alius alios homi- nes, ordines, ego lios semper complexus sum. mo xeo, O praedico,integra re causaq. denuncio,omnes homines deosq. testoridum poteBis,dum licet, prouidete, ne duriorem uobis condicionem statuatis, ordianiri. uestro,qvamferre post.serpet hoc malum , --hi credite , longius, quam putatis. potentismo, ornobilissimo tribuno pl. M. Druso unam in equestrem ordinem quaestionem serenti, si quis ob rem iudicata

pecuniam cepit siet, aperte equites rectiterui. quidqhoc licere uolebant f minime, neque solum hoc genus pecuniae capiendae turpe,sed etiam nefarium arbitrabantur: attamen ita disputabant, eos teneri legibus oportere, qui suo iudicio essent illam condicionem un. taesecuti. delectat amplissimus ciuitatis gradus, fel lacurulis, sces Neria,prouinciae acerdoti trium'pbi, denique imago ipsa ad posteritatis memoriam prodita: est mul etiam solicitudo aliqua, legi mo iudicior m maior quidam inctus . nos ista num '

qisam cor itempsimus, ita enim distulabunt ed hanc vitam qui tam , atque otiosam scuti sumus : qtiae' quoniam

305쪽

PRO C. RABIRIO Pos T.

quoniam honore caret, careat etiam molestia. tames tu iudex, quam ego senator. ita es, scd tu istud peti li, ego hoc cogor. quare alit iudici mihi non esse liceat,aut legem lege senatoria non timere. Hoc uos equites ius Η patribus acceptum amittetis ' moneo,ne faciatis. rapientur homines in haec iudicia ex omni non modo inutilia ,sed sermone malevolorum, nisecaustis . tiam vobis nunciaretur, in senatu sententias dici, ut his legibus teneremini,concurrendum ad curiam putarctis: lex ferretur, conuolaretis ad rostra .uos senatus liberos ac lege esse uoluit, populus numquam alligauit: saluti huc conuen sis: ne confricti discedatis, cauete . nam si Postumo fraudi fuerit, qui nec tribuirres, nec pracs ZIus,nec ex Italia co-imes, nec familiaris Gabin fuit: quonam se modo defendent posthac, qui uestri ordinis cum magistratibus nostris suerint his caussis implicati ζ Tu, inquit, Gabinium , ut regem reduceret,impulsi. 2 ton patitur mea etiam fides de Gabinio grauius agere. quem enim ex tantis inimicitijs receptum in gratiam summo studio defenderim, hunc ali lictum uiolare non debeo . quocum flante se me Cn. Pompei, audioritas in aliam non reduxisjet,nunc iam inius fortuna re su-ceret. Sed tamen,cum ita dicis o lumi impulsu Gabinium profesctum Alexandriam; si des poni Gabini fidem non habes, obliuisceris ne etiam accusati nis tuae in Gabinis se id fecisbe dicebat reip. causa, quod claslem Archelai timeret, quod mare resertum so repraedonum putaret: lege etiam id sibi licuisse dia

306쪽

rebat. tu inimicus negas: ignosco eo magis, quod est contra illud iudicatum. redeo igitur ad cri 1nen, o accusatiouem tuam. Quod uociferabare, decem millia talentum Gabinio e Iepromit μ' huic ii, delicet perblandus reperiendus fuit, qui hominem, ut tu uis, auarissimum exoraret, sientertium bis millies,

quadringenties ne magnopere contemneret. G

binius illud,quo quo c5silio fecit, fecit certe suo: quaecumque mens illa fuit, Gabini' fuit. siue ille,ut ipse scebat , gloriam , iue, ut tu uis, pecuniam quae mit , quaesiuit ibi. num Gabini comes, uelse Iator ψn gat : non ad Gabini , cuius id negotium non erat ,sita ad P. Lentuli, claris i uiri, audioritatem, asenatu profectam, O consilio certo, Oste non dubia η'-mam contenderat. At dioecetes fuit regius. est qui-dhm in cillodia etiam fuit regia: ct uita eius oblata poenae est. n ita praeterea, quae libido regis, quae necessitas coegit ferre, pertulit. quarum omnium rerum una reprehensio est, quod regnum intrarit, quod

potestati se regis commiserit: uerum si quaerimus , suste: quid enim stultius, quam equitem se . ex hac urbe, huius, inquam, reip. ciuem,quae est una mari- me fuit semper libera, uenire in eum locum, ubi parendum alteri, O seruiendum sit j sed ego in hoc tandem Postumo non ignoscam, homini mediocriter docto, qui uideam sapie tissimos homines esse lapsos ἐvirum unum totius Graeciae facile doIIismum, Pl tonem,iniquitate Disi si, Siciliae tyranni,cui se itile commiserat, in maximis pcriculis insedijsq. ese uersati

307쪽

versatum accepimus; Callisthenem, doctum hominem, comitem Magni Alexandri,ab Alexambo ne ratum; Demetrium, rep. Athenis, quam optime digessierat , ex doctrina nobilem,'clarum , qui 14alereus uocitatus est, in eodem isto Aegypti et egno, astide ad corpus admota, uita esse priuatum.

plane confiteor fieri nihil posse dementius,quam scientem in eum locum uenire, ubi libertatem sis perditurus: sed huius illiusfacti hultitiam maior iam superior stultitia debendit: quae facit , ut hoc stultissimum

facinus, quod in regnum uenerit, quod re rase com

miserit,sapienter a tum esse uideatur . quidem tasemper Iulii, quam sero sapientis en, cum nultitia sua impeditus sit, quoquo modo possit,se expedire . quamobrem illud maneat, c Dum sit, quod neque moueri,neque mutaripotest, in quo aequi sperasse Posumum dicunt, peccasse iniqui, ipse etiam insanisse se

confitetur, quod uam, quod pecuniam amicor- regi crediderit cum lato fortunarum suarum periculo ., hoc quidem semel suscepto, atque contracto, perpem . tienda illa fuerunt, ut se aliquando ad suos uindica- ret . itaque obiicias licet , quam uoles saepe, palliatum fuispe, aliqua habuisse non Rimani hominis ins gnia: quoties eorum quippiam dices, toties unum dices atque illud, temere hunc pecuniam regi credidisse ,suas fortunas, atque famam libidini regiae commisisse. Fecerat temere . fateor: mutari fiatum iam nlisio modo poterat . aut pallium sumendum Alexandriae, ut O Remae togato esse liceret: aut Omues for

308쪽

tunae abi ciendae, a togam retinuisset. aeliciaru caussa, O uoluptatis non modo ciues R,sed O nobiles . adoli centes, O quosdam etiam senatores ,summo loco Matos, no in hortis, auisuburbanis suis,sed Neapoli in . celeberrimo opido cum mitella saepe uidernus. chlamydatum illio L. Syllam imperatorem, L. uero Scipionis, qui b ellum in Asa gessit, Anti chumq. deuicit, non solluri cum chlamyde ,sed etiam cum crepidis in Capitolio flatuam uidetis. quorum impunitas fuit non modo a iudicio ,sd etiam asese Mone. facilius certe P. Rotilium Rufum necessitatis excusatio defendet: qui cum a Mithridate Mitylenis oppresus esset, crudelitatem regis in. togatos uenitus mutatione uitauit. ergo ille P. I stilius, qui documentum fuit hominibus nostris uirtutis,antiquitatis, prudentiae, coxsularis homo soccos habuit, O pallium ; nec vero ideo id homini tum quisquam ,sed tempori assignandrem putauit: To lamo crimen noli

tus asseret is, in quo es fuit, posse sese aliquando ad

fortunas suas peruenire ἰ nam ut uentum est Alexandriam ad Auleten, iudices, haec una ratio a regeproposita Postumo e lseruandae pecuniae , t curatione ,

O quasi distensationcm regiam suscepisset. id autem

facere non pos erat nisi dioecetes. hoc enim nomine setitur, qui a rege Get constitutus. odiosem negotium Tontimonidebatur sed erat nulla omnino recusatio.

Molestum etiam nomen ipsum: sied res habebat nomen hoc apud illos, non hic imposuerat. oderat uesti in V etiam istum: eone eo nec nomen i d poterat,

309쪽

PRO C., BIRIO Pos T. Iss nec munus tueri. e go aderat uis, ut ait poeta ille noser, quaesummas si angit in Gaiq. opes. Moreretur, inquies. nam id sequitur. fecisset certe, si me maximo dedecore, tam impeditis suis rebus, potuisset emori. Polito igitur fortunam conuertere in culpam, neque regis iniuriam huius crimen putare, nec consilium ex necestate, ncc voluntatem ex ui intera

prctari . nisi forte eos etiam, qui in hostes, aut in praedones inciderint, si aliter quippiam coanti farciant, quam libere, uituperandos putes. nemo no IJrum ignorat, etiamsi experti non sumus, consuetudinem regiam: regum autem sunt haec imperia Animaduerte,& dicto pare: e P, Praeter rogitatum si quaerare O illae minae, Si te secundo lumine hic offendero, Moriere. quae, non ut dele temur solum, legere, est spediare debemus ,sed ut cauere etiam,Cr effugere discamus . At ex hoc ipsu crimen exoritur. ait enim, LU G binio pecuniam Poriumus cogeret ex decumis impera torum, pecuniam fibri oegi spe. ' 'nintelligo

hoc quale sit, utrum accessionem decumae, ut nostri faceret coactoressolent, centesima,an decessonem de summa fecerit . si accessionem, undecim millia talentum ad Gabinium peruenerunt . at non modo abs te decem millia obiecta sunt, id etiam ab his aestimata. addo illud etiam: qui tandem conuenit,aret,iam gra-ui onere tributorum,ad tantam pecuniam cogendam mille talentum accessionem esse actam, aut, in taλι- ra mercede hominis, ut uis, auarissimi, mille talen-Muu et tum

310쪽

tum decessionem esse concessam ζ neque enim fuit Gaiabinii , remittere tantum de suo; nec regis, imponere tantum pati suis. aderunt tenes legati Alexandrini. hi nihil in Gabinium dixerunt: immo hi Gabinium laudaueruntia ubi ergo illemos ἰ ubi consuetudo , iudiciorum ζ ubi exempla c solet ne is dicere in eum qui pecuniam redegit, qui in illum, cuius no ine ea pecunia redigeretur, non dixeris ζ age ,si is, qui noudixit , solet: etiam Mys solet, qui laudauit f Udem testibus , quidem non productis , sed dictis testim

recitatis, quasi praeiudicata res ad bas caussas deferri solet . Et ait etiam meus familiaris, O necessirius , eandem caussam Alexandrinis fuisse, cur laudarent Gabinium, quae mihi fuerit, cur eundem defenderem Dibi, C. Me mi, caussa defendendi Gabinii fuit reconciliatio gratiae . neque me uero paenintet mortales inimicitias, sempiternas amicitias habere . nam me inuitum putas, ne Cn. Pompeis animum offenderem, defendisse: caussam, O illum, O

me uehementer ignoras. neqMe enim Pompeius me

sua caussa quidquam facere uoluisset inuitum: neque ego , cui omnium ciuium libertas carissima fuisset, meam proiecissem. quam diu inimicismus Gabinio ν fui ; non amicissimus mihi non Pompeius fuit: nec, postea quam illius auIIoritate eam dedi ueniam, qua debui , quidquam mulaui; ne cum mea persidia illi etiam ipsi facerem, cui beneficium dedissem,ini

riam . nam non redeundo in gratiam cum inimico non uiolatam Pompeium:pper eum resti Ius insicl